ପୂର୍ବକାଳରେ, ଏକ ଭୟଙ୍କର ସଂକଟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା। ପୃଥିବୀରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ି ଲୋକମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, କେହି ସମୁଦ୍ରର ଜଳରେ ଡୁବିଗଲେ, ଅନେକେ ଭୂମିକମ୍ପରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣବିଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଇଯାଇଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭୟ, ଅଜୀବନ୍ତତା ଓ ଭ୍ରମରେ ଆବୃତ ହୋଇଯାଇଥିଲା; ବିଶ୍ୱ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିର ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ପୃଥିବୀର ଗୋଳ ଉଲଟିଯାଇଥିଲା। ଏପରି ଦୁଃଖ ଓ ଭୟର ମଧ୍ୟରେ ଲୋକମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ—"ହାୟ ଶିଶୁ! ହାୟ ପ୍ରିୟ! ଏ ଶିଶୁ, ପଳା, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବି! ହାୟ ପ୍ରିୟ, ଏହି ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ୁଛି—ତୁମେ ଦୃତ ଚାଲିଯାଅ!" ଏପରି ଭୟ, ଅସ୍ଥିରତା ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ବିପ୍ରଳୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଏଠାରେ ଆସିଲେ। ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ବ୍ରହ୍ମା, ଦୁଇଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କର, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଶାନ୍ତିକୁ ଫେରୁନ୍ତୁ।" ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଉପଦେଶ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଜନ୍ମାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ କ୍ରୋଧ ଓ ରୋଷରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରିଲେ ନାହିଁ। ତେବେ, ବ୍ରହ୍ମା ଦେବ, ବିଶ୍ୱର ଧ୍ୱଂସ ଦେଖି ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତାକୁ ଦୂର କରିଦେଲେ। ପଛରେ, ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଦେହରେ ଦେଖି, କହିଲେ—"ହେ ବସିଷ୍ଠ ଓ କୌଶିକ, ତୁମେ ଏବେ ଅନ୍ଧକାରର ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଛ।" "ବସିଷ୍ଠ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କର; ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୌଶିକ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ। ଅନ୍ଧକାରର ପ୍ରଭାବରେ ତୁମେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଚାହିଁଥିଲ। ଏହି ବିରୋଧ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ; ତୁମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଝଗଡ଼ା ପୃଥିବୀକୁ ଧ୍ୱଂସ କରୁଛି।" "ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୌଶିକ, ସେଇ ରାଜା କୌଣସି ଅପରାଧ କରିନାହାନ୍ତି; ସେ ଶ୍ୱର୍ଗଲାଭର ସାଧକ, ଅପରାଧୀ ନୁହେଁ। ଅଭିଲାଷ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ତୁମେ ତୁମର ତପସ୍ୟାର ବାଧା ହେଉଛ; ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କର, ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, କାରଣ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।" ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥାରେ ଦୁଇଜଣ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ, ଏବଂ ପ୍ରେମରେ ପରସ୍ପରକୁ କ୍ଷମା କରି ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ପରେ, ଦେବତାମାନେ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ; ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କର ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ, କୌଶିକ ତାଙ୍କର ନିଜ ଆଶ୍ରୟକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଏହି ଆଡିବକ ଯୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କଥା ପଢ଼ିବେ କିମ୍ବା ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଶୁଣିବେ, ସେମାନଙ୍କର ପାପ ନିଶ୍ଚୟ ଦୂର ହେବ, ତାଙ୍କର କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିଘ୍ନ ଆସିବ ନାହିଁ। ଏହାପରେ, ଅଧ୍ୟାୟ ପନ୍ଦରରେ ଯମକିଙ୍କରା କଥା ଆସେ। ସେ କହିଲେ—ଯଦି କୌଣସି ଦ୍ୱିଜାତି ଏକ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍ଠାରୁ କିଛି ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ଗଧା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଯଦି ସେ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ, ତେବେ କୀଟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଯଦି ଦ୍ୱିଜାତି ଗୁରୁଙ୍କ ଉପରେ ଅପରାଧ କରେ, ସେ କୁକୁର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଯଦି ମନରେ ଗୁରୁଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା କିମ୍ବା ସମ୍ପତ୍ତି ଚାହିଁଥାଏ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ। ଯିଏ ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ସେ ଗଧା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଯଦି ସେ ମାତା ପିତାଙ୍କୁ ଅପବାଦ କରେ, ସେ ମାଦନ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଭାଇଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଲେ, ପରିବା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଯଦି ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରେ, କଛୁଆ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଯିଏ ପତିର ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ କରି ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା କରେନାହିଁ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବାନର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଯିଏ ଅମାନତ ଚୋରି କରେ, ସେ କୀଟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଇର୍ଷ୍ୟା କରିଥିବା ମଣିଷ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପରେ ରାକ୍ଷସ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଯିଏ ଧୋକା ଦେଇଥାଏ, ସେ ମାଛର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଧାନ, ଚାଉଳ, ତିଳ, କଳା ଚଣା, କୁଳଥି, ସୋରିଷ, ବୁଟ ଚୋରି କଲେ, କିମ୍ବା ମଟର, ଚାଉଳ, ମୁଗ, ଗହମ, ମସୁରି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶସ୍ୟ ଭ୍ରମରେ ଚୋରି କଲେ, ସେ ଜଡ଼ ପ୍ରାଣୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ସେ ବଡ଼ମୁହଁ ବାଘୁନି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଯିଏ ପରସ୍ତ୍ରୀ ଲୋଭ କରେ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ବଘୁନି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଯିଏ ଭାଇଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ସେ କ୍ରମେ କୁକୁର, ଶିଆଳ, କୁଙ୍କ, ଗିଧ, ସାପ, କିମ୍ବା କାଦେଇ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଯିଏ ବନ୍ଧୁ, ଗୁରୁ କିମ୍ବା ରାଜାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ନରକରୁ ପଡ଼ି ପରେ କୋଇଳି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଏମିତି କାମବଶା ହୋଇ ଅପରାଧ କଲେ, ସେ ଶୁଅର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଯିଏ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ କିମ୍ବା ବିବାହ ଭଙ୍ଗ କରେ, ସେ କୀଟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଯିଏ କନ୍ୟାକୁ ଦାନ ଦେଇ ପୁନି ତାକୁ ନେଇଯାଏ, ସେ କୀଟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଯିଏ ଦେବତା, ପିତୃ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନ ଦେଇ ଖାଏ, ସେ କାଉ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଯିଏ ବଡ଼ ଭାଇ କିମ୍ବା ପିତୃସମ ଭାଇଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ସେ କୁରଲ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଶୂଦ୍ର ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ କ୍ଷତି କରେ, ସେ କୀଟର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ତାଙ୍କ ସହ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ସେ କାଠ କୀଟ, ଶୁଅର, କୀଟ, ପାଣିପଖାଳି କିମ୍ବା ଚଣ୍ଡାଳ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଅକୃତଜ୍ଞ ଓ ଅଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପରେ କୀଟ, ପୋକ, ପତଙ୍ଗ କିମ୍ବା ବିଛି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଯିଏ ମାଛ, କାଉ କିମ୍ବା କଛୁଆ ମାରେ, ତାହା ଅଚ୍ଛୁତ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଯିଏ ଅସ୍ତ୍ର ବିନା ମଣିଷ ହତ୍ୟା କରେ, ସେ ଗଧା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଯିଏ ନାରୀ କିମ୍ବା ଶିଶୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରେ, ସେ କୀଟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଭୋଜନ ଚୋରି କରିଥିଲେ, ସେ ମାକି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଭୋଜନ ନେଇ ଏକ ବିଶେଷ ନିୟମ ଅଛି—ଯିଏ ପକା ଚାଉଳ ଚୋରି କରେ, ସେ କାଟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ତିଳପିଠା ମିଶିତ ଭୋଜନ ଚୋରି କଲେ, ଉଠୁଆ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଘିଅ ଚୋରି କଲେ, ନେଉଳ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ପାଣିପଖାଳି ମାଂସ ଚୋରି କଲେ, କାଉ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଯିଏ ମାଛ କିମ୍ବା ମାଂସ ଚୋରି କରେ, ସେ କୀଟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ; ରାସ୍ତାରୁ ମାଂସ ଚୋରି କଲେ ଓସ୍ପ୍ରେ ଭାବେ, ଲୁଣ କିମ୍ବା ଦହି ଚୋରି କଲେ ବେଣ୍ଟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଦୁଧ ଚୋରି କଲେ କୁଙ୍କ ଭାବେ, ତେଲ ଚୋରି କଲେ ତେଲପିଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନିଏ।