ଓଉ, କ୍ଷମାର ମହାତ୍ମ୍ୟ କେତେ ବଡ଼! ଦାନର ଫଳ କେତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହି ଦ୍ୱାରା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଏଠାରେ ଆସି, ଇନ୍ଦ୍ରନଗରର ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ପକ୍ଷୀମାନେ କହିଲେ: ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ସମସ୍ତ କାହାଣୀ ଆପଣଙ୍କୁ କୁହିଦେଲୁ। ଏବେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅବଶିଷ୍ଟ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ, ପୃଥିବୀର ବିନାଶର କାରଣ, ଏବଂ ଆଡିବକ ଯୁଦ୍ଧ—ଏହି ମହାସଂଗ୍ରାମର ଫଳ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିବ। ପକ୍ଷୀମାନେ କହିଲେ: ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ରାଜ୍ୟ ହରାଇ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପୁରୋହିତ ଜଳର ନିବାସରୁ ବାହାରିଆସିଲେ। ବସିଷ୍ଠ ଋଷି, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଗଙ୍ଗା ତୀରରେ ବସି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କରିଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣିଲେ। ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନାଶ, ତାଙ୍କର ଉତ୍ସର୍ଗ, ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କ ସହ ସଂଗ, ଏବଂ ଜନନୀ-ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବିକ୍ରୟ କରିବା ଶୁଣିଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ରାଜା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୀପ୍ତିମାନ ବସିଷ୍ଠ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ: ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମୋର ଶତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ, ତଥାପି ଏତେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଆଜି ପ୍ରଥମ ଥର ପ୍ରକଟ ହେଉଛି। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ଦେବଦ୍ରୋହୀ ନୁହେଁ, ଭଗବତ୍-ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉପାସନାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ସତ୍ୟବାନ, ଶାନ୍ତ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଇର୍ଷ୍ୟା ନ କରିଥିବା, ପାପହୀନ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଜାଗୃତ, ଶାମନ୍ତ, ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ହରାଇ ନିମ୍ନ ସ୍ଥିତିକୁ ଆଣି, ପୁନିପୁନି ଅପମାନିତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଅପରାଧରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶତ୍ରୁ, ଜନ୍ମେଜୟ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ, ମୋର ଶାପରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏକ ଉଲ୍ଲ ହେବେ। ପକ୍ଷୀମାନେ କହିଲେ: ଏହି ଶାପ ଶୁଣି ବଳିଶାଳୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, କୁଶ ପ୍ରଜାତିର, ପ୍ରତିଶାପ ଦେଲେ—"ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏକ ବକ ହେବା।" ଏଭଳି ଏକାପରେ ଏକା ଶାପ ଦେଇ, ଦୁଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ବସିଷ୍ଠ ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ପଶୁ ଯୋନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅପାର ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ କ୍ରୋଧରେ, ଦୁଇଁଜଣ ଅନ୍ୟ ରୂପ ନେଇ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏଠାରେ ବକର ଉଚ୍ଚତା ଦୁଇ ହଜାର ଯୋଜନା, ଓ ଉଲ୍ଲର ଉଚ୍ଚତା ତିନି ହଜାର ନବେ ଯୋଜନା। ପକ୍ଷମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି, ଦୁଇଁଜଣ ଏକାପରେ ଏକା ପକ୍ଷ ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ବକ, ରକ୍ତମୁଦ୍ରିତ ଚକ୍ଷୁ ଓ ପକ୍ଷ ହଲାଇ, ଉଲ୍ଲକୁ ଆଘାତ କରିଥିଲେ; ଉଲ୍ଲ, ଉଚ୍ଚ ଗଳା ଦେଇ, ବକକୁ ପା ଦେଇ ଆଘାତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପକ୍ଷର ପବନରେ ପର୍ବତମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ପର୍ବତପାତରେ ଭୂମି କମ୍ପିଗଲା। ଭୂମିର କମ୍ପନରେ ସମୁଦ୍ର ଉଚ୍ଚ ତରଙ୍ଗରେ ଫୁଲିଗଲା, ଏବଂ ଭୂମି ଏକପାସେ ଝୁକି, ପାତାଳକୁ ପଡ଼ିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା। କିଏ ପର୍ବତପାତରେ, କିଏ ସମୁଦ୍ରର ଜଳରେ, କିଏ ଭୂମିର କମ୍ପନରେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭୟଭୀତ, ଜୀବନହୀନ ଓ ଅସ୍ଥିର ହେଇଗଲା; ଭୂମଣ୍ଡଳ ବିପର୍ୟସ୍ତ ହେଲା। "ହାଁ, ଶିଶୁ! ହାଁ, ପ୍ରିୟ! ଶିଶୁ, ପଳା, ମୁଁ ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଯାଉଛି! ପ୍ରିୟ, ପ୍ରିୟ, ଏହି ପର୍ବତ ପଡ଼ୁଛି—ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ପଳା!" ଏଭଳି ଭୟ ଓ ବିପଦରେ ଜଗତ ଉପଦ୍ରବ ହେଲା, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଆସି, ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରକଟ ହେଲେ।