ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଶକ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ବସିଥିବା ନାରଦ ଉଚିତ ଶୁଭେଚ୍ଛା ବିନିମୟ କରି, ଆନନ୍ଦମୟ ଆଲୋଚନାରେ ଲିନ ହେଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ମହାମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏଠାରେ ଥିବା ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରୁ ଆପଣ କାହାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ।" ରମ୍ଭା, କର୍କଶା, ଉର୍ବଶୀ, ତିଲୋତ୍ତମା, ଘୃତାଚୀ, ମେନକା—ଯେଉଁ ଅପ୍ସରା ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଲାଗେ, ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି, ନମ୍ରତା ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଯିଏ ନିଜକୁ ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ଦାନଶୀଳତା ଓ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ଭାବେ, ସେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ନୃତ୍ୟ କରୁ।" "ଯେଉଁଠାରେ ଗୁଣ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ନୃତ୍ୟରେ ସଫଳତା ହୁଏ ନାହିଁ; ଯେପରି ନୃତ୍ୟର ମୂଳ ନଥିଲେ ତାହା କେବଳ ଅନୁକରଣ ମାତ୍ର।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଲେ, "ମୁଁ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ନୁହଁ; ତୁମେ ନୁହଁ," ଏପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦାବି କରିଲେ। ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଏହି ଉତ୍କଣ୍ଠା ଦେଖି, ବଜ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନ୍ କହିଲେ, "ମୁନିଙ୍କୁ ପଚାର; ସେ କହିଦେବେ କିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ଏପରି ଭାବରେ ପଚାରାଯିବା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଇଚ୍ଛାଅନୁଯାୟୀ ମୁନି ନାରଦ କହିଲେ, "ଓ ଜୟମିନି, ଏବେ ମୁଁ କ’ଉଛି, ଶୁଣ।" "ତୁମମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଯିଏ ସେଇ ମହାମୁନି ଦୁର୍ବାସାଙ୍କୁ, ଯିଏ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ତପସ୍ୟାରତ, ବଳପୂର୍ବକ ବିଘ୍ନ କରିପାରିବ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ମନେ କରେ।" ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ, ଏହି କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତଙ୍କ ଗଳା କମ୍ପି ଉଠିଲା; "ଏହା ଆମ ପାଇଁ ଅସମ୍ଭବ," ବୋଲି ସେମାନେ ଆପସରେ କହିଲେ। ସେଠାରେ 'ବପୁ' ନାମକ ଏକ ଅପ୍ସରା, ଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ବିଘ୍ନ ଘଟାଇବାରେ ଗର୍ବିତ ଥିଲେ, ସେ କହିଲେ, "ଆଜି ମୁଁ ସେଇ ଋଷି ଅବସ୍ଥିତ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଯିବି।" "ଆଜି କାମଦେବଙ୍କ ଶରମାନେ ଯେଉଁମାନେ କାମର ରସରେ ଭିଜା, ତାଙ୍କ ସହଯୋଗରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିବା ସେଇ ମୁନିଙ୍କୁ ମୁଁ ଅଧୀନ କରିଦେବି।" "ଚାହେଁ ସେ ବ୍ରହ୍ମା, ଜନାର୍ଦନ, କିମ୍ବା ନୀଳକଣ୍ଠ ହେଉନ୍, ଏହି ଆଜି ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କାମର ଶରରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ କରିପାରିବି।" ଏପରି କହି, ବପୁ ତାପରେ ହିମପର୍ବତକୁ, ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ପ୍ରଭାବରେ ଜଙ୍ଗଲ ଜନ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ଥିଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ସେଇ ମହାମୁନି ବସୁଥିଲେ, କୋଇଲା ପୁରୁଷର ମାଧୁର୍ୟ ଗୀତ ପରି, ସେଠାରେ ସେଇ ଅପ୍ସରା ଦୂରେ ଦାଣ୍ଡାଇ ଗାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେଇ ଗୀତର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ମୁନି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, ସେଇ ସୁନ୍ଦରୀ ମୁହଁ ଥିବା ଝିଅ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେଉଁଠି, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଥିବା ବପୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁନି ନିଜ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ବୁଝିଲେ ଯେ ସେ ତାଙ୍କୁ ବିଘ୍ନ କରିବାକୁ ଆସିଛି, ତେଣୁ ତାଙ୍କ ମନରେ କ୍ରୋଧ ଓ ରୋଷ ଉପଜିଲା। ତାପରେ ସେଇ ମହାମୁନି, ତପସ୍ୟାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବପୁଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ଆକାଶଚାରିଣୀ, ତୁମେ ଅହଂକାରରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ମୋର ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟାକୁ ବିଘ୍ନ କରିବାକୁ ଏଠାରେ ଆସିଛ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ କଷ୍ଟ ଦେଲା।" "ଏହି କ୍ରୋଧରେ ତୁମେ ଚୋଦିତ ହୋଇ, ପ୍ରାୟ ଛଉଦିଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପକ୍ଷୀର ଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେବ।" "ନିଜ ଆକୃତି ଛାଡି, ପକ୍ଷୀ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ଚାରିଜଣ ପୁଅ ହେବ, ହେ ଅପ୍ସରାମଧ୍ୟରେ ନିମ୍ନ।" "ସେଠାରେ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁଖ ନ ପାଇ, ଏହି ଦୁଃଖ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହେଇ, ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିପାରିବ; ତୁମେ ବିରୋଧରେ କିଛି କହିବ ନାହିଁ।" ଏହି ଅସହ୍ୟ ଶାପ ଦେଇ, ଲାଲ ଆଖି ହୋଇ, ମୁନି ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ବପୁ, ମନ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ଦୋଳାୟମାନ, ଏକ ପ୍ରବାହମାନ ନଦୀର ତରଙ୍ଗ ପରି, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁଣଗରିମାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହିଭଳି ଘଟଣା ପରେ, ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ଏକ ରାଜା ମହାର୍ଷି ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ଯିଏ ଧରାର ଶାସକ ଥିଲେ ଓ ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶାସନକାଳରେ ଦେଶରେ କେବେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ରୋଗ କିମ୍ବା ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉନି, ନାଗରିକମାନେ ଅଧର୍ମରେ ଆସକ୍ତ ହେଉନି। କେହି ଧନ, ବଳ କିମ୍ବା ତପସ୍ୟାରେ ଅହଂକାର କରୁନି; କୌଣସି ଝିଅ ଯୁବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତି ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିଲେ। ଏକଥର, ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକ ମୃଗକୁ ଧାଉଥିବା ବେଳେ, ବାରମ୍ବାର କିଛି ଝିଅ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ—"ଆମକୁ ବଞ୍ଚାଅ!" ରାଜା ମୃଗକୁ ଛାଡି ଦେଇ କହିଲେ, "ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ! ମୋ ଶାସନରେ କିଏ ଏପରି ଦୁଷ୍ଟତା କରିପାରିବ?" ସେଇ ଚିତ୍କାର ଶବ୍ଦ ଅନୁସରଣ କରି, ସେ ଦେଖିଲେ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନର କାରଣ ଏକ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀ, ଯିଏ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲା—"ଏହି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଅପୂର୍ବ ତପସ୍ୟା ଓ ଶକ୍ତିର ଧନୀ, ଯିଏ ଦେବମାନେ ପାଇଥିବା ଜ୍ଞାନ ତାପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି।" "ସେ ଧୈର୍ୟ, ମୌନ, ମନନିଗ୍ରହରେ ଲିନ ହୋଇ ଏହା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି, ଏହି ଭୟଭୀତ ଝିଅମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି—ମୁଁ କଣ କରିବି?" "ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୌଶିକ ଘୋଡ଼ାରେ ସୁରକ୍ଷିତ, ଆମେ ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ; ଏହି ଭୟଭୀତ ଝିଅମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୋ ପାଇଁ ଏଠାରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ଅସମ୍ଭବ।" "କିମ୍ବା ହେତୁ ଏହି ରାଜା ଆସିଛନ୍ତି, ବାରମ୍ବାର 'ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ' କହୁଛନ୍ତି; ମୁଁ ସେଠାରେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରବେଶ କରି, ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରିବି ତାହା କରିଦେବି।" ଏଭଳି ଭାବି, ସେଇ ଭୟଙ୍କର ବିଘ୍ନଦେବ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଧିକୃତ କଲେ, ଏବଂ ରାଜା କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ, "ଏହି ଦୁଷ୍ଟ କିଏ, ଯାହା ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ଛେଡ଼ାରେ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇଛି, ଶକ୍ତି ଓ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ସ୍ୱାମୀ ରହିଛି?" "ଆଜି, ମୋ ଧନୁର ତୀର ଦ୍ୱାରା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରେ, ସେ ଦୀର୍ଘ ନିଦ୍ରାରେ ପଡ଼ିବ, ତାଙ୍କ ଦେହ ଭାଙ୍ଗିଯିବ।