ଏହି କାହାଣୀର ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ହରିଙ୍କର ଦୁଇଟି ଲୋଟସ ପଦକୁ ନେଇ, ଯାହା ସାର୍ବଭୌମ ଅବସ୍ଥାର ଭୟରେ ଦୁଃଖିତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ଓ ଯୋଗୀମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସୁଚିତ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗା ଥାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ପଦମାନେ ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗର ସୀମାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠତାର ମାନକୁ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ହରି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଅପରାଧକୁ ଦୂର କରିବାରେ କୁଶଳ, ସେ ନୀଳମଣିର ଭାସ୍କର ଉପରେ ବସିଥିବା ସର୍ପର ଶରୀରରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯାହାର ଶ୍ୱାସ ଦୁର୍ବଳ ତରଙ୍ଗକୁ ଉଲ୍ଲସିତ କରେ, ସେ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ। ନାରାୟଣ, ନବୀନ ନର, ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ, ଏବଂ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ବିଜୟର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର। ଯଥା ବିଷ୍ଣୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅଲଙ୍କାର ମଧ୍ୟରେ ମୁକୁଟ ରୂପେ, ମହାଭାରତ ଗ୍ରନ୍ଥ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ଏଠାରେ ଜୀବନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟଗୁଡିକୁ ବର୍ଣ୍ଣିତ କରାଯାଇଛି: ଧନ, ଧର୍ମ, ଇଚ୍ଛା, ଏବଂ ମୋକ୍ଷ, ସେଗୁଡିକର ପରସ୍ପର ସମ୍ପର୍କ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ। ଏହି ସୂତ୍ରଗୁଡିକ ଧର୍ମରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଧନରେ ସର୍ବାଧିକ, ଇଚ୍ଛାରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏବଂ ମୋକ୍ଷରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଗ୍ରନ୍ଥ। ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ବ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଚାରିଟି ଜୀବନ ଦଶାର ଚର୍ଚ୍ଚା ଓ ସ୍ଥିତିର ମାଧ୍ୟମ ବିବେଚନା କରାଯାଇଛି। ବ୍ୟାସଙ୍କର ଶବ୍ଦର ବହାରେ, ଯାହା ମିଥ୍ୟା ଭାବନାର ଗଛଗୁଡିକୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ କରେ, ପୃଥିବୀ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହି ଭାରତ, ଯାହା ଅର୍ଥରେ ଧନ୍ୟ ଓ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିସ୍ତୃତ, ମୁଁ ଏହାକୁ ତାଲିକା ରୂପେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଯିଏ ଗୁଣର ଅତୀତ, କେମିତି ମାନବ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କଲେ? କୃଷ୍ଣା, ଯିଏ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ରାଜା ଥିଲେ, ସେ କେମିତି ହେଲେ? ବଳଦେବ, ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ଅପରାଧକୁ କ୍ଷମା କରିବାରେ ପବିତ୍ର ଯାତ୍ରା କଲେ, ସେ କେମିତି? ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ, ଯିଏ ମହାବୀର, ସେମାନେ କେମିତି ପ୍ରତିରକ୍ଷକ ବିହୀନ ମୃତ୍ୟୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ? ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ତୁମେ ମୋତେ ବିବେଚନା କରିବାକୁ ଚାହାଁ। ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡିକୁ ଶୁଣି, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଋଷି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଏହି କ୍ଷଣରେ ଆମ ପାଇଁ ବିଧିକାର୍ଯ୍ୟର ସମୟ ଆସିଛି, କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘ କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ଏହି ସମୟ ଉପଯୋଗୀ ନୁହେଁ।" କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ କଥା କହିବେ, ସେମାନେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଜି କହିବି, ଓ ତେଣୁ, ପକ୍ଷୀମାନେ ତୁମର ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବେ। ପିଙ୍ଗକ୍ଷ, ବିବୋଧ, ସୁପୁତ୍ର, ଏବଂ ସୁମୁଖ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସନ୍ତାନ—ସେମାନେ ଏହି ପକ୍ଷୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଭେଦ ହୀନ। ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କର ଉଦ୍ଧାରଣରେ, ସେ କହିଲେ, "ସେମାନେ ଭିଣ୍ଡ୍ୟ ପାର୍ବତୀର ଗୁହାରେ ବସିଛନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କର।" ଏହି କଥାକୁ ଶୁଣି, ଜେମିନୀ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ। "ଏହା ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁମାନେ ପକ୍ଷୀମାନେ ମାନବ ଭାଷାରେ କଥା କହୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ।" କିନ୍ତୁ ସେ କେମିତି ଏହି ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗତ କଲେ? ଏବଂ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ କେମିତି ପକ୍ଷୀ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଉଛନ୍ତି? ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ, "ସୁନ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଗୋଟିଏ ଘଟଣା କହିବି, ଯାହା ନନ୍ଦନାରେ ଘଟିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ନାରଦଙ୍କର ମିଳନ ହୋଇଥିଲା।" ନାରଦ ନନ୍ଦନାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ସେମାନଙ୍କର ମୁହଁରେ ଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଗଲା, ଇନ୍ଦ୍ର ସମ୍ମାନର ସହିତ ନାରଦଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଆସନ ଦେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉଠିବାକୁ ଦେଖି, ଦେବୀମାନେ ସମ୍ମାନରେ ନମସ୍କାର କଲେ, ଏବଂ ନାରଦ ମାନ୍ୟତା ପାଇଁ ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ନାରଦ ଶୁଭ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, "ତେଣୁ, କଥାବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରେ, କେଉଁ ନାଚନ୍ଦ୍ରୀ ତୁମର ଇଚ୍ଛା କର?" "ରମ୍ଭା, କର୍କଶ, ଉର୍ବଶୀ, କିମ୍ବା ତିଳୋଟ୍ଟମା, ଘୃତାଚୀ, ମେନକା—ତୁମକୁ ଯେଉଁଥିରେ ଆନନ୍ଦ ମିଳିବ।" ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ନାରଦ, ଯିଏ ଦ୍ୱିତୀୟ ଜନ୍ମର ମାନବ, ଭାବିଲେ, ତାଙ୍କୁ ନମ୍ରତାର ସହିତ ନାଚନ୍ଦ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯେଉଁଥିରେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଦାନ, ଓ ଗୁଣରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ସେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ନାଚ କର।" "ଯାହା ଗୁଣ ଓ ସୁନ୍ଦରତାରେ ଘଟିବାରେ ଅସମର୍ଥ, ସେ ନାଚରେ ସଫଳ ହେବା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅସମ୍ଭବ; ଯଥା ଏକ ନାଚ ଯଦି ଭଲ ଆଧାର ନଥାଏ, ସେ ମାତ୍ର ଅନୁକରଣ।" ଏହି ସମୟରେ, ସମସ୍ତଙ୍କର ମନୋବୃତ୍ତି ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, "ଏହି ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କର, ସେ ତୁମେ କେଉଁ ଗୁଣରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଘୋଷଣା କରିବେ।" ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରି, ନାରଦ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ଯିଏ ମହାର୍ଷି ଦୁର୍ବାସାଙ୍କୁ ବିକଳ କରିପାରିବ, ଯିଏ ଶିଳାର ଉପରେ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି, ସେ ଗୁଣରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।" ଏହି ଭାବେ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କର କଥା ଶେଷ ହୁଏ, ଯାହା ଗୁଣ, ଦାନ, ଓ ସୁନ୍ଦରତାର ଅଭିଜ୍ଞାନରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ।