मार्कण्डेयपुराणम्

तुष्टाः सर्वं निरस्यन्तु दुष्कृतं दुरनुष्ठितम् । महापताकजं सर्वं यच्चान्यद्विघ्नकारणम्॥५१.

जेव्हा ते संतुष्ट असतील, तेव्हा ते सर्व वाईट कर्मे, चुकीची कृत्ये, मोठे पाप आणि इतर सर्व अडथळ्यांची कारणे दूर करू देत.

तेषामेव प्रसादेन विघ्ना नश्यन्तु सर्वशः । उद्वाहेषु च सर्वेषु वृद्धिकर्मंसु चैव हि॥५१.

त्यांच्या कृपेने सर्व अडथळे पूर्णपणे नष्ट होऊ देत, विवाहात किंवा सर्व वाढीच्या विधींमध्येही.

पुण्यानुष्ठानयोगेषु गुरुदेवार्चनेषु च । जपयज्ञविधानेषु यात्रासु च चतुर्दश॥५१.

पुण्यकर्मे करताना, गुरु आणि देवांची पूजा करताना, जप आणि यज्ञाच्या विधींमध्ये, तसेच चौदा प्रकारच्या यात्रांमध्ये—

शरीरारोग्यभोग्येषु सुखदानधनेषु च । वृद्धबालातुरेष्वेव शान्तिं कुर्वन्तु मे सदा॥५१.

शरीराच्या आरोग्य आणि सुखभोगात, आनंद व धन देण्यात, तसेच वृद्ध, लहान आणि आजारी यांच्यात—ते मला नेहमीच शांतता मिळवून देऊ देत.

सोमाम्बुपौ तथाम्भोधिः सविता चानिलानलौ । तथोक्तेः कालजिह्वोऽभूत् पुत्रस्तालनिकेतनः॥५१.

सोम, अम्बु, समुद्र, सविता, वारा आणि अग्नी—असे सांगितले आहे—कालजिह्वा हा तालामध्ये राहणारा पुत्र झाला.

स येषां रसनासंस्थास्तानसाधून् विबाधते । परिवर्तसुतौ द्वौ तु विरूपविकृतौ द्विज॥५१.

तो त्यांच्या जिभेवर राहून अशुद्ध लोकांना त्रास देतो; आणि परिवर्त नावाचे दोन पुत्र आहेत, दोघेही विकृत आणि विचित्र, हे द्विज.

तौ तु वृक्षाग्रपरिखाप्राकाराम्भोधिसंश्रयौ । गुर्विण्याः परिवर्तन्तौ कुरुतः पादपाणिषु॥५१.

ते दोघे झाडांच्या टोकावर, खंदकात, तटबंदीवर आणि समुद्रात राहतात; गुर्‍विणीच्या झाडांच्या फांद्यांवर फिरत असतात.

क्रौष्टुके परिवर्तःस्यात् गर्भस्यान्योदरात्ततः । न वृक्षं चैव नैवाद्रिं न प्राकारं महोदधिम्॥५१.

परिवर्त हा क्रौष्टुक पक्ष्यात असतो, आणि दुसऱ्या गर्भातून गर्भ येतो; झाड, पर्वत, तटबंदी किंवा मोठा समुद्र—

परिखां वा समाक्रामेदबला गर्भधारिणी । अङ्गध्रुक् तनयं लेभे पिशुनं नाम नामतः॥५१.

किंवा खंदकसुद्धा दुर्बल गर्भवती स्त्रीने ओलांडू नये; जी अंगाला चिकटणारा 'पिशुन' नावाचा पुत्र जन्माला घालते.

सोऽस्थिमज्जागतः पुंसां बलमत्त्यजितात्मनाम् । श्येन-काक-कपोतांश्च गृध्रोलूकैश्च वै सुतान्॥५१.

तो पुरुषांच्या हाडात आणि मज्जेत जाऊन, संयम नसलेल्या लोकांचे बळ खातो, तसेच घार, कावळा, कबुतर, गिधाड आणि घुबड यांच्या पिलांनाही.

अवाप शकुनिः पञ्च जगृहुस्तान् सुरासुराः । श्येनं जग्राह मृत्युश्च काकं कालो गृहीतवान्॥५१.

त्या पक्ष्याने पाचजणांना पकडले; देव आणि दैत्यांनी त्यांना घेतले: मृत्यूने घार पकडली, काळाने कावळा घेतला,

उलूकं निरृतिश्चैव जग्राहातिभयावहम् । गृध्रं व्याधिस्तदीशोऽथ कपोतं च स्वयं यमः॥५१.

घुबडाला निरृतीने पकडले, जे मोठा भय आणते; गिधाडाला रोगरूपी अधिपतीने घेतले, आणि यमाने स्वतः कबुतर घेतले.

एतेषामेव चैवोक्ता भूताः पापोपपादने । तस्माच्छ्येनादयो यस्य निलीयेयुः शिरस्यथ॥५१.

हे सर्व प्राणी पापाचे कारण आहेत असे सांगितले आहे; म्हणून घार वगैरे कोणाच्याही डोक्यावर बसले तर—

तेनात्मरक्षणायालं शान्तिं कुर्याद्विजोत्तम । गेहे प्रसूतिरेतेषां तद्वन्नीडनिवेशनम्॥५१.

स्वतःच्या रक्षणासाठी, हे श्रेष्ठ द्विजा, शांततेचे विधी करावेत; तसेच हे घरात घरटी बांधले किंवा जन्मले तरही.

नरस्तं वर्जयेद् गेहं कपोताक्रान्तमस्तकम् । श्येनः कपोतो गृध्रश्च काकोलूकौ गृहे द्विज॥५१.

ज्या घरावर कबुतर बसले असेल, ते घर मनुष्याने टाळावे; घार, कबुतर, गिधाड, कावळा किंवा घुबड घरात आले तर, हे द्विजा—

प्रविष्टः कथयेदन्तं वसतां तत्र वेश्मनि । ईदृक् परित्यजेद् गेहं शान्तिं कुर्याच्च पण्डितः॥५१.

त्यांनी घरात राहणाऱ्यांना त्यांच्या येण्याची बातमी द्यावी; असे घर सोडावे आणि ज्ञानी माणसाने शांततेचे विधी करावेत.

स्वप्नेऽपि हि कपोतस्य दर्शनं न प्रशस्यते । षडपत्यानि कथ्यन्ते गण्डप्रान्तरतेस्तथा॥५१.

स्वप्नातसुद्धा कबुतराचे दर्शन शुभ मानले जात नाही; सहा पिलांची आणि गालाच्या कडेवरील पिलांचीही गोष्ट सांगितली आहे.

स्त्रीणां रजस्यवस्थानं तेषां कालांश्च मे शृणु । चत्वार्यहानि पूर्वाणि तथैवान्यत् त्रयोदश॥५१.

स्त्रियांच्या मासिक पाळीच्या काळाबद्दल आणि तिच्या कालावधीबद्दल माझं ऐक. पहिले चार दिवस, आणि त्यानंतर तेरा दिवस असे एकूण दिवस ठरवले आहेत.

एकादश तथैवान्यदपत्यं तस्य वै दिने । अन्यद्दिनाभिगमने श्राद्धदाने तथापरे॥५१.

मुल जन्मल्यावर आणखी अकरा दिवस मोजावे लागतात; एक दिवस संगासाठी, आणि दुसरा दिवस श्राद्धासाठी ठेवावा लागतो.

पर्वस्वथान्यत् तस्मात्तु वर्ज्यान्येतानि पण्डितैः । गर्भहन्तुः सुतो निघ्नो मोहनी चापि कन्यका॥५१.

सणाच्या दिवशीही वेगळा काळ धरावा लागतो; म्हणून ज्ञानी लोक हे सर्व दिवस टाळतात. गर्भ नष्ट करणाऱ्याचा मुलगा मारला जातो, आणि कन्या भ्रमित होते.

प्रविश्य गर्भमत्त्येको भुक्त्वा मोहयतेऽपरा । जायन्ते मोहनात्तस्याः सर्पमण्डूककच्छपाः॥५१.

एक गर्भात प्रवेश करून तो खातो; दुसरा खात्यानंतर स्त्रीला भ्रमित करतो. तिच्या या भ्रमामुळे साप, बेडूक आणि कासवे जन्माला येतात.

सरीसृपाणि चान्यानि पुरीषमथवा पुनः । षण्मासान् गुर्विणीं मांसमश्नुवानामसंयताम्॥५१.

इतर सरपटणारे प्राणी किंवा मलातूनही जन्मतात. सहा महिने, जी गरोदर स्त्री मांस मर्यादा न ठेवता खाते—

वृक्षच्छायाश्रयां रात्रावथवा त्रिचतुष्पथे । श्मशानकटभूमिष्ठामुत्तरीयविवर्जिताम्॥५१.

—रात्री झाडाच्या सावलीखाली, किंवा तीन-चार वाटेच्या फाट्यावर, स्मशान किंवा हाडांच्या जागी, किंवा वरचं वस्त्र न घालता राहते—

रुदमानां निशीथेऽथ आविशेत्तामसौ स्त्रियम् । शस्यहन्तुस्तथैवैकः क्षुद्रको नाम नामतः॥५१.

—किंवा मध्यरात्री रडते, तर अशा स्त्रीमध्ये काळोखी शक्ती प्रवेश करते. तसेच, एक 'क्षुद्रक' नावाचा, पिकं नष्ट करणारा असतो.

शस्यर्धिं स सदा हन्ति लब्ध्वा रन्ध्रं शृणुष्व तत् । अमङ्गल्यदिनारम्भे अतृप्तो वपते च यः॥५१.

तो नेहमी पिकाचं नुकसान करतो, कुठेही फट मिळाली की. ऐक, अशुभ दिवशी जो काम सुरू करतो आणि समाधान न मिळवता थांबतो, त्याचं पीक वाया जातं.

क्षेत्रेष्वनुप्रवेशं वै करोत्यन्तोपसङ्गिषु । तस्मात् कल्पः सुप्रशस्ते दिनेऽभ्यर्च्य निशाकरम्॥५१.

तो हंगामाच्या शेवटी शेतात प्रवेश करतो. म्हणून, शुभ दिवशी, चंद्राची पूजा करूनच हे कर्म करावं.

कुर्यादारम्भमुप्तिञ्च हृष्टस्तुष्टः सहायवान् । नियोजिकेति या कन्या दुः सहस्य मयोदिता॥५१.

आनंदी, समाधानी आणि सोबतींसह काम सुरू करावं आणि पूर्ण करावं. 'नियोजिका' नावाची कन्या मी सांगितली आहे, जिला सहन करणं कठीण आहे.

जातं प्रचोदिकासंज्ञं तस्याः कन्याचतुष्टयम् । मत्तोन्मत्तप्रमत्तास्तु नरान् नारीस्तु ताः सदा॥५१.

तिच्या चार मुली 'प्रचोदिका' या नावाने ओळखल्या जातात. मद्यपी, वेडी आणि बेपर्वा अशा या स्त्रिया नेहमी पुरुषांना भडकवतात.

समाविशन्ति नाशाय चोदयन्तीह दारुणम् । अधर्मं धर्मरूपेण कामञ्चाकामरूपिणम्॥५१.

त्या नाशासाठी प्रवेश करतात आणि इथे कठोर गोष्टी करायला प्रवृत्त करतात: अधर्माला धर्माचा आणि कामाला अकामाचा रूप देतात.