मार्कण्डेयपुराणम्

अष्टमी द्वेषणी नाम कन्या लोकभयावहा । या करोति जनद्विष्टं नरं नारीमथापि वा॥५१.

आठवी 'द्वेष उत्पन्न करणारी कन्या' म्हणून ओळखली जाते, जी लोकांना भीती दाखवते आणि पुरुष किंवा स्त्रीला लोकांच्या द्वेषाचा कारण बनवते.

मधुक्षीरघृताक्तांस्तु शान्त्यर्थं होमयेत्तिलान् । कुर्वोत मित्रविन्दाञ्च तथेष्टिन्तत् प्रशान्यते॥५१.

शांतीसाठी, मध, दूध आणि तुप लावलेले तीळ अग्नीत होमावेत आणि मित्रविंदाला नैवेद्य द्यावा; त्यामुळे तिचा प्रभाव शांत होतो.

एतेषान्तु कुमाराणां कन्यानां द्विजसत्तम । अष्टत्रिंशदपत्यानि तेषां नामानि मे शृणु॥५१.

हे श्रेष्ठ द्विजा, या कन्या आणि कुमारांमध्ये अठ्ठेतीस संतती आहेत; त्यांची नावे आता माझ्याकडून ऐक.

दन्ताकृष्टेरभूत् कन्या विजल्पा कलहा तथा । अवज्ञानृतदुष्टोक्तिर्विजल्पा तत्प्रशान्तये॥५१.

दंताकर्ष्टीपासून विजल्पा आणि कलहा या कन्या झाल्या; अवमान, असत्य आणि वाईट बोलणे यासाठी विजल्पा शांती देते.

तामेव चिन्तयेत् प्राज्ञः प्रयतश्च गृही भवेत् । कलहा कलहं गेहे करोत्यविरतं नृणाम्॥५१.

शहाण्या माणसाने तिचा विचार करावा आणि घरात दक्ष राहावे; कलहा सतत माणसांच्या घरात भांडण निर्माण करते.

कुटुम्बनाशहेतुः सा तत्प्रशान्तिं निशामय । दूर्वाङ्कुरान्मधुघृतक्षीराक्तान् बलिकर्मणि॥५१.

ती कुटुंबाचा नाश करणारी आहे; तिच्या शांतीसाठी ऐक—दूर्वा, मध, तूप आणि दूध लावून नैवेद्य द्यावा.

विक्षिपेज्जुहुयाच्चैवानलं मित्रञ्च कीर्तयेत् । भूतानां मातृभिः सार्धं बालकानान्तु शान्तये॥५१.

हे नैवेद्य अग्नीत टाकावे, मित्राचे स्तवन करावे; भूतांच्या मातांसह, हे मुलांच्या शांतीसाठी आहे.

विद्यानां तपसाञ्चैव संयमस्य यमस्य च । कृष्यां वाणिज्यलाभे च शान्तिं कुर्वन्तु मे सदा॥५१.

विद्या, तप, संयम, नियम आणि शेती व व्यापारात यश मिळावे, अशी नेहमी माझ्यासाठी शांती व्हावी.

पूजिताश्च यथान्यायं तुष्टिं गच्छन्तु सर्वशः । कुष्माण्डा यातुधानाश्च ये चान्ये गणसंज्ञिताः॥५१.

योग्य पद्धतीने पूजन केल्यावर, सर्व कुश्मांड, यातुधान आणि इतर गणसमूह पूर्णपणे संतुष्ट व्हावेत.

महादेवप्रसादेन महेश्वरमतेन च । सर्व एते नृणां नित्यं तुष्टिमाशु व्रजन्तु ते॥५१.

महादेवांच्या कृपेने आणि महेश्वराच्या इच्छेने, हे सर्व नेहमीच लोकांना लवकर समाधान मिळवून देऊ देत.

तुष्टाः सर्वं निरस्यन्तु दुष्कृतं दुरनुष्ठितम् । महापताकजं सर्वं यच्चान्यद्विघ्नकारणम्॥५१.

जेव्हा ते संतुष्ट असतील, तेव्हा ते सर्व वाईट कर्मे, चुकीची कृत्ये, मोठे पाप आणि इतर सर्व अडथळ्यांची कारणे दूर करू देत.

तेषामेव प्रसादेन विघ्ना नश्यन्तु सर्वशः । उद्वाहेषु च सर्वेषु वृद्धिकर्मंसु चैव हि॥५१.

त्यांच्या कृपेने सर्व अडथळे पूर्णपणे नष्ट होऊ देत, विवाहात किंवा सर्व वाढीच्या विधींमध्येही.

पुण्यानुष्ठानयोगेषु गुरुदेवार्चनेषु च । जपयज्ञविधानेषु यात्रासु च चतुर्दश॥५१.

पुण्यकर्मे करताना, गुरु आणि देवांची पूजा करताना, जप आणि यज्ञाच्या विधींमध्ये, तसेच चौदा प्रकारच्या यात्रांमध्ये—

शरीरारोग्यभोग्येषु सुखदानधनेषु च । वृद्धबालातुरेष्वेव शान्तिं कुर्वन्तु मे सदा॥५१.

शरीराच्या आरोग्य आणि सुखभोगात, आनंद व धन देण्यात, तसेच वृद्ध, लहान आणि आजारी यांच्यात—ते मला नेहमीच शांतता मिळवून देऊ देत.

सोमाम्बुपौ तथाम्भोधिः सविता चानिलानलौ । तथोक्तेः कालजिह्वोऽभूत् पुत्रस्तालनिकेतनः॥५१.

सोम, अम्बु, समुद्र, सविता, वारा आणि अग्नी—असे सांगितले आहे—कालजिह्वा हा तालामध्ये राहणारा पुत्र झाला.

स येषां रसनासंस्थास्तानसाधून् विबाधते । परिवर्तसुतौ द्वौ तु विरूपविकृतौ द्विज॥५१.

तो त्यांच्या जिभेवर राहून अशुद्ध लोकांना त्रास देतो; आणि परिवर्त नावाचे दोन पुत्र आहेत, दोघेही विकृत आणि विचित्र, हे द्विज.

तौ तु वृक्षाग्रपरिखाप्राकाराम्भोधिसंश्रयौ । गुर्विण्याः परिवर्तन्तौ कुरुतः पादपाणिषु॥५१.

ते दोघे झाडांच्या टोकावर, खंदकात, तटबंदीवर आणि समुद्रात राहतात; गुर्‍विणीच्या झाडांच्या फांद्यांवर फिरत असतात.

क्रौष्टुके परिवर्तःस्यात् गर्भस्यान्योदरात्ततः । न वृक्षं चैव नैवाद्रिं न प्राकारं महोदधिम्॥५१.

परिवर्त हा क्रौष्टुक पक्ष्यात असतो, आणि दुसऱ्या गर्भातून गर्भ येतो; झाड, पर्वत, तटबंदी किंवा मोठा समुद्र—

परिखां वा समाक्रामेदबला गर्भधारिणी । अङ्गध्रुक् तनयं लेभे पिशुनं नाम नामतः॥५१.

किंवा खंदकसुद्धा दुर्बल गर्भवती स्त्रीने ओलांडू नये; जी अंगाला चिकटणारा 'पिशुन' नावाचा पुत्र जन्माला घालते.

सोऽस्थिमज्जागतः पुंसां बलमत्त्यजितात्मनाम् । श्येन-काक-कपोतांश्च गृध्रोलूकैश्च वै सुतान्॥५१.

तो पुरुषांच्या हाडात आणि मज्जेत जाऊन, संयम नसलेल्या लोकांचे बळ खातो, तसेच घार, कावळा, कबुतर, गिधाड आणि घुबड यांच्या पिलांनाही.

अवाप शकुनिः पञ्च जगृहुस्तान् सुरासुराः । श्येनं जग्राह मृत्युश्च काकं कालो गृहीतवान्॥५१.

त्या पक्ष्याने पाचजणांना पकडले; देव आणि दैत्यांनी त्यांना घेतले: मृत्यूने घार पकडली, काळाने कावळा घेतला,

उलूकं निरृतिश्चैव जग्राहातिभयावहम् । गृध्रं व्याधिस्तदीशोऽथ कपोतं च स्वयं यमः॥५१.

घुबडाला निरृतीने पकडले, जे मोठा भय आणते; गिधाडाला रोगरूपी अधिपतीने घेतले, आणि यमाने स्वतः कबुतर घेतले.

एतेषामेव चैवोक्ता भूताः पापोपपादने । तस्माच्छ्येनादयो यस्य निलीयेयुः शिरस्यथ॥५१.

हे सर्व प्राणी पापाचे कारण आहेत असे सांगितले आहे; म्हणून घार वगैरे कोणाच्याही डोक्यावर बसले तर—

तेनात्मरक्षणायालं शान्तिं कुर्याद्विजोत्तम । गेहे प्रसूतिरेतेषां तद्वन्नीडनिवेशनम्॥५१.

स्वतःच्या रक्षणासाठी, हे श्रेष्ठ द्विजा, शांततेचे विधी करावेत; तसेच हे घरात घरटी बांधले किंवा जन्मले तरही.

नरस्तं वर्जयेद् गेहं कपोताक्रान्तमस्तकम् । श्येनः कपोतो गृध्रश्च काकोलूकौ गृहे द्विज॥५१.

ज्या घरावर कबुतर बसले असेल, ते घर मनुष्याने टाळावे; घार, कबुतर, गिधाड, कावळा किंवा घुबड घरात आले तर, हे द्विजा—

प्रविष्टः कथयेदन्तं वसतां तत्र वेश्मनि । ईदृक् परित्यजेद् गेहं शान्तिं कुर्याच्च पण्डितः॥५१.

त्यांनी घरात राहणाऱ्यांना त्यांच्या येण्याची बातमी द्यावी; असे घर सोडावे आणि ज्ञानी माणसाने शांततेचे विधी करावेत.

स्वप्नेऽपि हि कपोतस्य दर्शनं न प्रशस्यते । षडपत्यानि कथ्यन्ते गण्डप्रान्तरतेस्तथा॥५१.

स्वप्नातसुद्धा कबुतराचे दर्शन शुभ मानले जात नाही; सहा पिलांची आणि गालाच्या कडेवरील पिलांचीही गोष्ट सांगितली आहे.

स्त्रीणां रजस्यवस्थानं तेषां कालांश्च मे शृणु । चत्वार्यहानि पूर्वाणि तथैवान्यत् त्रयोदश॥५१.

स्त्रियांच्या मासिक पाळीच्या काळाबद्दल आणि तिच्या कालावधीबद्दल माझं ऐक. पहिले चार दिवस, आणि त्यानंतर तेरा दिवस असे एकूण दिवस ठरवले आहेत.

एकादश तथैवान्यदपत्यं तस्य वै दिने । अन्यद्दिनाभिगमने श्राद्धदाने तथापरे॥५१.

मुल जन्मल्यावर आणखी अकरा दिवस मोजावे लागतात; एक दिवस संगासाठी, आणि दुसरा दिवस श्राद्धासाठी ठेवावा लागतो.