मार्कण्डेयपुराणम्

सर्वहार्यर्धहारी च वीर्यहारी तथैव च । अनाचान्तगृहेष्वेते मन्दाचारगृहेषु च॥५१.

एक सर्व काही घेऊन जाते, दुसरी अर्धं घेते, आणि तिसरी बळ घेते—या सगळ्या वाईट वर्तनाच्या आणि नीती नसलेल्या घरात राहतात.

अप्रक्षालितपादेषु प्रविशत्सु महानसम् । खलेषु गोष्ठेषु च वै द्रोहो येषु गृहेषु वै॥५१.

ज्या घरात पाय धुवायचे न ठेवता स्वयंपाकघरात प्रवेश केला जातो, किंवा वाईट लोक गोष्टीत असतात, किंवा जिथे फसवणूक होते—

तेषु सर्वे यथान्यायं विहरन्ति रमन्ति च । भ्रामण्यास्तनयस्त्वेकः काकजङ्घ इति स्मृतः॥५१.

त्या सर्व ठिकाणी त्या मनमुराद वावरतात आणि मजा करतात; पण 'भ्रमण' याचा मुलगा 'काकजंघ' हा वेगळा आहे.

तेनाविष्टो रतिं सर्वो नैव प्राप्नोति वै पुरे । भुञ्जन् यो गायते मैत्रे गायते हसते च यः॥५१.

त्याच्या वशीत गेल्यावर, कुणालाही त्या नगरीत आनंद मिळत नाही; जो खाताना गातो, किंवा गातो आणि हसतो—

सन्ध्यामैथुनिनञ्चैव नरमाविशति द्विज । कन्यात्रयं प्रसूता सा या कन्या ऋतुहारिणी॥५१.

जो संध्याकाळी स्त्रीसंग करतो त्याच्यात तो प्रवेश करतो, आणि जी स्त्री ऋतुमती असते ती तीन कन्यांना जन्म देते.

एका कुचहरा कन्या अन्या व्यञ्जनहारिका । तृतीया तु समाख्याता कन्यका जातहारिणी॥५१.

त्यातील एक कुमारी स्त्रीचे स्तन घेते, दुसरी दागिने घेते, आणि तिसरी जन्मच घेऊन जाते.

यस्या न क्रियते सर्वः सम्यग् वैवाहिको विधिः । कालातीतोऽथवा तस्या हरत्येका कुचद्वयम्॥५१.

जिचे सर्व विवाहाचे विधी नीट केले जात नाहीत किंवा उशीर होतो, तिचे दोन्ही स्तन एक घेऊन जाते.

सम्यक् श्राद्धमदत्त्वा च तथानर्च्य च मातरम् । विवाहितायाः कन्याया हरति व्यञ्जनं तथा॥५१.

जर योग्य श्राद्ध केले नाही किंवा आईची पूजा केली नाही, तर लग्न झालेल्या मुलीचे दागिने ती घेऊन जाते.

अग्न्यम्बुशून्ये च तथा विधूपे सूतिकागृहे । अदीपशस्त्रमुसले भूतिसर्षपवर्जिते॥५१.

ज्या सुतिकागृहात अग्नी, पाणी किंवा धूप नाही, दिवा, शस्त्र, मुसळ किंवा मोहरी नसते—

अनुप्रविश्य सा जातमपहृत्यात्मसम्भवम् । क्षणप्रसविनी बालं तत्रैवोत्सृजते द्विज॥५१.

ती तिथे जाऊन जन्मलेलं बाळ, म्हणजे स्वतःचं अपत्य, घेऊन जाते; आणि झटपट बाळंत झालेली आई ते बाळ तिथेच सोडते.

सा जातहारिणी नाम सुघोरा पिशिताशना । तस्मात् संरक्षणं कार्यं यत्नतः सूतिकागृहे॥५१.

ती 'जाता-हारी' नावाची, अत्यंत भयंकर आणि मांस खाणारी असते; म्हणून सुतिकागृहात काळजीपूर्वक रक्षण करावं.

स्मृतिञ्चाप्रयतानाञ्च शून्यागारनिषेवणात् । अपहन्ति सुतस्तस्याः प्रचण्डो नाम नामतः॥५१.

स्मरणाचा अभाव आणि ओस पडलेल्या घरात राहिल्यामुळे तिचा मुलगा 'प्रचंड' नावाचा, अपत्याचा नाश करतो.

पौत्रेभ्यस्तस्य संभूता लीकाः शतसहस्रशः । चण्डालयोनयश्चाष्टौ दण्डपाशातिभीषणाः॥५१.

तिच्या नातवांतून शेकडो हजारो लिका जन्मतात, आणि आठ चांडाळ जाती, जे काठी आणि दोरीने फारच भयंकर असतात.

क्षुधाविष्टास्ततो लीकास्ताश्च चण्डालयोनयः । अभ्यधावन्त चान्योन्यमत्तुकामाः परस्परम्॥५१.

मग त्या भुकेने ग्रासलेल्या, चांडाळ जातीच्या उवांनी एकमेकींवर तुटून पडायला सुरुवात केली, कारण प्रत्येकाला दुसरीला गिळायची इच्छा होती.

प्रचण्डो वारियित्वा तु तास्ताश्चण्डालयोनयः । समये स्थापयामास यादृशे तादृशं शृणु॥५१.

पण प्रचंडाने त्या चांडाळ उवांना थांबवले आणि त्यांच्यात एक नियम ठरवला; तो नियम कसा होता ते ऐक.

अद्यप्रभृति लीकानामावासं यो हि दास्यति । दण्डं तस्याहमतुलं पातयिष्ये न संशयः॥५१.

आजपासून जो कोणी उवांना आसरा देईल, त्याला मी कठोर शिक्षा करीन—यात शंका नाही.

चण्डालयोन्योऽवसथे लीका या प्रसविष्यति । तस्याश्च सन्तिः पूर्वा सा च सद्यो नशिष्यति॥५१.

जर चांडाळ जातीच्या उवा घरात पिल्ले घालतील, तर आधीची सगळी उवांची लागण लगेच नष्ट होईल.

प्रसूते कन्यके द्वे तु स्त्रीपुंसोर्बोजहारिणी । वातरूपामरूपाञ्च तस्याः प्रहरणन्तु ते॥५१.

ती उवा दोन मुलींना जन्म देते—एक पुरुष आणि स्त्रियांचे तेज हिरावून घेणारी, एक वाऱ्यासारखी आणि एक दिसेनाशी; ह्याच तिची शस्त्रे आहेत.

वातरूपा निषेकान्ते सा यस्मै क्षिपते सुतम् । स पुमान् वातशुक्रत्वं प्रयाति वनितापि वा॥५१.

वाऱ्यासारखी असलेली, गर्भधारणेच्या शेवटी जिच्याकडे आपले पिल्लू टाकते, तो पुरुष किंवा ती स्त्री वाऱ्याच्या वीर्याने ग्रस्त होतात.

तथैव गच्छतः सद्यो निर्बोजत्वमरूपया । अस्नाताशी नरो यो वै तथैव पिशिताशनः॥५१.

तशीच, दिसेनाशी असलेली जी कोणाकडे जाते, त्याचे तेज लगेच कमी करते, विशेषतः जो माणूस मांस खातो, अंघोळ न करता खातो किंवा चुकीच्या रीतीने खातो.

विद्वेषिणी तु या कन्या भृकुटीकुटिलानना । तस्या द्वौ तनयौ पुंसामपकारप्रकाशकौ॥५१.

पण जी मुलगी वैरी आहे, कपाळावर आठ्या असलेली आणि वक्र चेहरा असलेली, तिचे दोन मुले पुरुषांमध्ये प्रसिद्ध आहेत, कारण ते इतरांना त्रास देतात.

निर्बोजत्वं नरो याति नारी वा शौचवर्जिता । पैशुन्याभिरतं लोलमसज्जननिषेवणम्॥५१.

जो पुरुष किंवा स्त्री शुद्धतेपासून दूर असतो, निंदा करण्यात आनंद मानतो, चंचल असतो आणि वाईट लोकांच्या संगतीत राहतो, त्याचे तेज कमी होते.

पुरुषद्वेषिणञ्चैतौ नारमाक्रम्य तिष्ठतः । मात्रा भ्रात्रा तथा मित्रैरभीष्टैः स्वजनैः परैः॥५१.

हे दोघेही त्या पुरुषाला पकडतात जो आपल्या आईला, भावाला, मित्रांना, प्रियजनांना, नातेवाईकांना किंवा इतर कोणालाही द्वेष करतो.

विद्विष्टो नाशमायाति पुरुषो धर्मतोर्ऽथतः । एकस्तु स्वगुणांल्लोके प्रकाशयति पापकृत्॥५१.

ज्याच्यावर लोकांचा द्वेष आहे, तो पुरुष धर्माने किंवा संपत्तीने नष्ट होतो; पण एकच माणूस आपल्या गुणांनी जगात पाप करणाऱ्यांचे कृत्य उघड करतो.

द्वितीयस्तु गुणान् मैत्रीं लोकस्थामपकर्षति । इत्येते दौः सहाः सर्वे यक्ष्मणः सन्ततावथ । पापाचाराः समाख्याता यैर्व्याप्तमखिलं जगत्॥५१.

दुसरा मात्र इतरांचे गुण, मैत्री आणि समाजातील स्थान दूर करतो; असे हे सगळे वाईट साथीदार रोगाचे संतती आहेत, ज्यांच्या वाईट वर्तनामुळे संपूर्ण जग व्यापले आहे.

क्रौष्टुकिरुवाच--- भगवन् !कथितं सर्वं विस्तरेण त्वया मम । स्वरोचिषस्तु चरितं जन्म स्वारोचिषस्य तु ।। 68.

क्रौष्टुकी म्हणाला— भगवंत, आपण माझ्यासाठी सर्व कथा सविस्तर सांगितल्या, त्यात स्वरौचिषाचे चरित्र आणि जन्मही सांगितला.

या तु सा पद्मिनी नाम विद्या भोगोपपादिका । तत्संश्रयां ये निधयस्तान् मे विस्तरतो वद ।। 68.

ती पद्मिनी नावाची विद्या, जी भोग मिळवून देते, तिच्याशी संबंधित असलेले धनसाठे कोणते ते मला विस्ताराने सांग.

अष्टौ ये निधयस्तेषां स्वरूपं द्रव्यसंस्थितिः । भवताभिहितं सम्यक् श्रोतुमिच्छाम्यहं गुरो ।। 68.

ते आठ धनसाठे कोणते, त्यांचे स्वरूप, त्यातील द्रव्य आणि त्यांची स्थिती काय, हे आपण जसे सांगू शकता तसे मला ऐकायचे आहे, गुरुवर्य.

मार्कण्डेय उवाच--- पद्मिनी नाम या विद्या लक्ष्मीस्तस्याश्च देवता । तदाधाराश्च निधयस्तन्मे निगदतः श्रृणु ।। 68.

मार्कंडेय म्हणाला— पद्मिनी नावाची जी विद्या आहे, ती लक्ष्मीच आहे आणि धनसाठे हे तिचे निवासस्थान आहेत; ते मी तुला स्पष्टपणे सांगतो, ऐक.