अनर्थञ्चार्थरूपेण मोक्षञ्चामोक्षरूपिणम् । दुर्विनीता विना शौचं दर्शयन्ति पृथङ्नरान्॥५१.
अनर्थाला अर्थाचा आणि बंधनाला मोक्षाचं रूप देतात. वाईट वर्तन करणाऱ्या आणि शुद्धता नसलेल्या त्या वेगवेगळ्या पुरुषांना फसवतात.
भ्रश्यन्त्याभिः प्रविष्टाभिः पुरुषार्थात् पृथङ्नराः । तासां प्रवेशश्च गृहे संध्यारक्ते ह्यथाम्बरे॥५१.
ज्या पुरुषांमध्ये त्या प्रवेश करतात, ते आपल्या ध्येयापासून दूर पडतात. संध्याकाळी आकाश लाल असताना त्या घरात प्रवेश करतात.
धाताविधात्रोश्च बलिर्यत्र काले न दीयते । भुञ्जतां पिबतां वापि सङ्गिभिर्जलविप्रुषैः॥५१.
धाता आणि विधाता यांना योग्य वेळी नैवेद्य न दिला, जेव्हा मित्रांसोबत जेवताना किंवा पिताना पाण्याचे थेंब पडतात—
नवनारीषु संक्रान्तिस्तासामाश्वभिजायते । विरोधिन्यास्त्रयः पुत्राश्चोदको ग्राहकस्तथा॥५१.
नऊ स्त्रियांच्या मध्ये त्यांचा प्रसार होतो आणि लगेच संतती जन्मते. विरोध करणाऱ्यांमध्ये तीन पुत्र: जल घेणारा आणि स्वीकार करणारा.
तमः प्रच्छादकश्चान्यस्तत्स्वरूपं शृणुष्व मे । प्रदीपदैलसंसर्गदूषिते लङ्घिते खले॥५१.
दुसरा अंधार पसरवणारा आहे; त्याचं स्वरूप माझ्याकडून ऐक. दिव्याच्या तेलाचा स्पर्श झाल्यावर किंवा ओसरी ओलांडली असता ते दूषित होतं—
मुषलोलूखले यत्र पादुके वासने स्त्रियः । शूर्पदात्रादिकं यत्र पदाकृष्य तथासनम्॥५१.
जिथे मुसळ आणि ओखळी असतात, जिथे पादत्राणं, स्त्रियांची वस्त्रं, सुप आणि अशा वस्तू असतात, किंवा पायाने आसन ओढलं जातं—
यत्रोपलिप्तञ्चानर्च्य विहारः क्रियते गृहे। दर्वोमुखेन यत्राग्निराहृतोऽन्यत्र नीयते॥५१.
ज्या घरात देवपूजा न करता लोक मोकळेपणाने वावरतात, आणि जिथे आग दक्षिणेकडे तोंड करून आणली जाते व नंतर दुसरीकडे नेली जाते—
विरोधिनीसुतास्तत्र विजृम्भन्ते प्रचोदिताः । एको जिह्वागतः पुंसां स्त्रीणाञ्चालीकसत्यवान्॥५१.
तिथे वैरभावाच्या कन्या उचकतात; त्यातील एक पुरुषांच्या आणि स्त्रियांच्या जिभेवर राहून खोटं बोलणारी असते.
चोदको नाम स प्रोक्तः पैशुन्यं कुरुते गृहे । अवधानगतश्चान्यः श्रवणस्थोऽतिदुर्मतिः॥५१.
तीला 'चोडक' असं म्हणतात, जी घरात चुगली घडवते; दुसरी एक कानावर ऐकून दुर्लक्ष करणारी, फारच वाईट मनाची असते.
करोति ग्रहणन्तेषां वचसां ग्राहकस्तु सः । आक्रम्यान्यो मनो नॄणां तमसाच्छाद्य दुर्मतिः॥५१.
त्यातील एक ऐकलेल्या गोष्टी लक्षात ठेवते आणि त्या पुढे सांगते; दुसरी लोकांच्या मनावर कब्जा करून त्यांना अज्ञानाच्या अंधारात ढकलते.
क्रोधं जनयते यस्तु तमः प्रच्छादकस्तु सः । स्वयंहार्यास्तु चौर्येण जनितन्तनयत्रयम्॥५१.
ज्यामुळे राग उत्पन्न होतो ती अज्ञान झाकणारी असते; आणि चोरीमुळे जन्मलेल्या तीन कन्या स्वतःसाठी वस्तू उचलतात.
सर्वहार्यर्धहारी च वीर्यहारी तथैव च । अनाचान्तगृहेष्वेते मन्दाचारगृहेषु च॥५१.
एक सर्व काही घेऊन जाते, दुसरी अर्धं घेते, आणि तिसरी बळ घेते—या सगळ्या वाईट वर्तनाच्या आणि नीती नसलेल्या घरात राहतात.
अप्रक्षालितपादेषु प्रविशत्सु महानसम् । खलेषु गोष्ठेषु च वै द्रोहो येषु गृहेषु वै॥५१.
ज्या घरात पाय धुवायचे न ठेवता स्वयंपाकघरात प्रवेश केला जातो, किंवा वाईट लोक गोष्टीत असतात, किंवा जिथे फसवणूक होते—
तेषु सर्वे यथान्यायं विहरन्ति रमन्ति च । भ्रामण्यास्तनयस्त्वेकः काकजङ्घ इति स्मृतः॥५१.
त्या सर्व ठिकाणी त्या मनमुराद वावरतात आणि मजा करतात; पण 'भ्रमण' याचा मुलगा 'काकजंघ' हा वेगळा आहे.
तेनाविष्टो रतिं सर्वो नैव प्राप्नोति वै पुरे । भुञ्जन् यो गायते मैत्रे गायते हसते च यः॥५१.
त्याच्या वशीत गेल्यावर, कुणालाही त्या नगरीत आनंद मिळत नाही; जो खाताना गातो, किंवा गातो आणि हसतो—
सन्ध्यामैथुनिनञ्चैव नरमाविशति द्विज । कन्यात्रयं प्रसूता सा या कन्या ऋतुहारिणी॥५१.
जो संध्याकाळी स्त्रीसंग करतो त्याच्यात तो प्रवेश करतो, आणि जी स्त्री ऋतुमती असते ती तीन कन्यांना जन्म देते.
एका कुचहरा कन्या अन्या व्यञ्जनहारिका । तृतीया तु समाख्याता कन्यका जातहारिणी॥५१.
त्यातील एक कुमारी स्त्रीचे स्तन घेते, दुसरी दागिने घेते, आणि तिसरी जन्मच घेऊन जाते.
यस्या न क्रियते सर्वः सम्यग् वैवाहिको विधिः । कालातीतोऽथवा तस्या हरत्येका कुचद्वयम्॥५१.
जिचे सर्व विवाहाचे विधी नीट केले जात नाहीत किंवा उशीर होतो, तिचे दोन्ही स्तन एक घेऊन जाते.
सम्यक् श्राद्धमदत्त्वा च तथानर्च्य च मातरम् । विवाहितायाः कन्याया हरति व्यञ्जनं तथा॥५१.
जर योग्य श्राद्ध केले नाही किंवा आईची पूजा केली नाही, तर लग्न झालेल्या मुलीचे दागिने ती घेऊन जाते.
अग्न्यम्बुशून्ये च तथा विधूपे सूतिकागृहे । अदीपशस्त्रमुसले भूतिसर्षपवर्जिते॥५१.
ज्या सुतिकागृहात अग्नी, पाणी किंवा धूप नाही, दिवा, शस्त्र, मुसळ किंवा मोहरी नसते—
अनुप्रविश्य सा जातमपहृत्यात्मसम्भवम् । क्षणप्रसविनी बालं तत्रैवोत्सृजते द्विज॥५१.
ती तिथे जाऊन जन्मलेलं बाळ, म्हणजे स्वतःचं अपत्य, घेऊन जाते; आणि झटपट बाळंत झालेली आई ते बाळ तिथेच सोडते.
सा जातहारिणी नाम सुघोरा पिशिताशना । तस्मात् संरक्षणं कार्यं यत्नतः सूतिकागृहे॥५१.
ती 'जाता-हारी' नावाची, अत्यंत भयंकर आणि मांस खाणारी असते; म्हणून सुतिकागृहात काळजीपूर्वक रक्षण करावं.
स्मृतिञ्चाप्रयतानाञ्च शून्यागारनिषेवणात् । अपहन्ति सुतस्तस्याः प्रचण्डो नाम नामतः॥५१.
स्मरणाचा अभाव आणि ओस पडलेल्या घरात राहिल्यामुळे तिचा मुलगा 'प्रचंड' नावाचा, अपत्याचा नाश करतो.
पौत्रेभ्यस्तस्य संभूता लीकाः शतसहस्रशः । चण्डालयोनयश्चाष्टौ दण्डपाशातिभीषणाः॥५१.
तिच्या नातवांतून शेकडो हजारो लिका जन्मतात, आणि आठ चांडाळ जाती, जे काठी आणि दोरीने फारच भयंकर असतात.
क्षुधाविष्टास्ततो लीकास्ताश्च चण्डालयोनयः । अभ्यधावन्त चान्योन्यमत्तुकामाः परस्परम्॥५१.
मग त्या भुकेने ग्रासलेल्या, चांडाळ जातीच्या उवांनी एकमेकींवर तुटून पडायला सुरुवात केली, कारण प्रत्येकाला दुसरीला गिळायची इच्छा होती.
प्रचण्डो वारियित्वा तु तास्ताश्चण्डालयोनयः । समये स्थापयामास यादृशे तादृशं शृणु॥५१.
पण प्रचंडाने त्या चांडाळ उवांना थांबवले आणि त्यांच्यात एक नियम ठरवला; तो नियम कसा होता ते ऐक.
अद्यप्रभृति लीकानामावासं यो हि दास्यति । दण्डं तस्याहमतुलं पातयिष्ये न संशयः॥५१.
आजपासून जो कोणी उवांना आसरा देईल, त्याला मी कठोर शिक्षा करीन—यात शंका नाही.
चण्डालयोन्योऽवसथे लीका या प्रसविष्यति । तस्याश्च सन्तिः पूर्वा सा च सद्यो नशिष्यति॥५१.
जर चांडाळ जातीच्या उवा घरात पिल्ले घालतील, तर आधीची सगळी उवांची लागण लगेच नष्ट होईल.
प्रसूते कन्यके द्वे तु स्त्रीपुंसोर्बोजहारिणी । वातरूपामरूपाञ्च तस्याः प्रहरणन्तु ते॥५१.
ती उवा दोन मुलींना जन्म देते—एक पुरुष आणि स्त्रियांचे तेज हिरावून घेणारी, एक वाऱ्यासारखी आणि एक दिसेनाशी; ह्याच तिची शस्त्रे आहेत.
वातरूपा निषेकान्ते सा यस्मै क्षिपते सुतम् । स पुमान् वातशुक्रत्वं प्रयाति वनितापि वा॥५१.
वाऱ्यासारखी असलेली, गर्भधारणेच्या शेवटी जिच्याकडे आपले पिल्लू टाकते, तो पुरुष किंवा ती स्त्री वाऱ्याच्या वीर्याने ग्रस्त होतात.