മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

പുനസ്താസു പ്രണഷ്ടാസു വിഭ്രാന്താസ്താഃ പുനഃ പ്രജാഃ । ബ്രഹ്മാണം ശരണം ജഗ്മുഃ ക്ഷുധാര്താഃ പരമേഷ്ഠിനമ്॥൪൯.

അങ്ങനെ ഔഷധികൾ നഷ്ടമായപ്പോൾ, ജനങ്ങൾ ആശങ്കയിൽ ആകി, വീണ്ടും വിശപ്പാൽ വലയ്ന്ന് പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവിനെ അഭയം തേടി.

സ ചാപി തത്ത്വതോ ജ്ഞാത്വാ തദാ ഗ്രസ്താം വസുന്ധരാമ് । വത്സം കൃത്വാ സുമേരുന്തു ദുദോഹ ഭഗവാന് വിഭുഃ॥൪൯.

അപ്പോൾ, ഭൂമി മുഴുവൻ വിഴുങ്ങപ്പെട്ടതായി യഥാർത്ഥത്തിൽ മനസ്സിലാക്കി, ഭഗവാൻ സുമേരു പർവ്വതത്തെ ഒരു കാളക്കുട്ടിയായി മാറ്റി ഭൂമിയെ പാൽകറി.

ദുഗ്ധേയം ഗൌസ്തദാ തേന ശസ്യാനി പൃഥിവീതലേ । ജജ്ഞിരേ താനി ബീജാനി ഗ്രാമ്യാരണ്യാസ്തു താഃ പുനഃ॥൪൯.

അപ്പോൾ ഭൂമി ഇങ്ങനെ പാൽകരിയപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഭൂതലത്തിൽ ധാന്യങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു; ആ വിത്തുകൾ, കൃഷിഭൂമിയിലും കാട്ടിലും വളരുന്നവ, വീണ്ടും ജനിച്ചു.

ഓഷധ്യഃ ഫലപാകാന്താ ഗണാഃ സപ്തദശാ സ്മൃതാഃ । വ്രീഹയശ്ച യവാശ്ചൈവ ഗോധൂമാ അണവസ്തിലാഃ॥൪൯.

ഫലം പാകം ചെയ്യുന്ന ഔഷധികളുടെ വിഭാഗങ്ങൾ പതിനേഴു എന്നു പറയുന്നു: നെല്ല്, യവം, ഗോതമ്പ്, ചെറുപയറ്, എള്ള് എന്നിവ.

പ്രിയങ്ഗവോ ഹ്യുദാരാശ്ച കോരദൂഷാഃ സചീനകാഃ । മാഷാ മുദ്ഗാ മസൂരാശ്ച നിഷ്പാവാഃ സകുലത്ഥകാഃ॥൪൯.

പ്രിയംഗു, ഉദാര, കോരദൂഷ, ചീനകം, മാഷ്, മുട്ഗ, മസൂർ, നിഷ്പാവം, കൂടാതെ കുലത്തക്ക എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ആഢകാശ്ചണകാശ്ചൈവ ഗണാഃ സപ്തദശ സ്മൃതാഃ । ഇത്യേതാ ഓഷധീനാന്തു ഗ്രാമ്യാണാം ജാതയഃ പുരാ॥൪൯.

അടകം, ചണകം എന്നിവയും ഈ പതിനേഴു വിഭാഗങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു; ഇതാണ് പുരാതനകാലത്ത് കൃഷിഭൂമിയിൽ വളർന്നിരുന്ന ഔഷധികളുടെ ജാതികൾ.

ഓഷധ്യോ ജജ്ഞിയാശ്ചൈവ ഗ്രാമ്യാരണ്യാശ്ചതുര്ദശ । വ്രീഹയശ്ച യവാശ്ചൈവ ഗോധൂമാ അണവസ്തിലാഃ॥൪൯.

കൃഷിഭൂമിയിലും കാട്ടിലും വളരേണ്ട ഔഷധികൾ പതിനാലാണ്: നെല്ല്, യവം, ഗോതമ്പ്, ചെറുപയറ്, എള്ള് എന്നിവ.

പ്രിയങ്ഗുസപ്തമാ ഹ്യേതേ അഷ്ടമാസ്തു കുലത്ഥകാഃ । ശ്യാമാകാസ്ത്വഥ നീവാരാ യത്തിലാ സഗവേധുകാഃ॥൪൯.

പ്രിയംഗു ഏഴാമത്തേതും, കുലത്തക്ക എട്ടാമത്തേതും; ശ്യാമക, നീവാര, യത്തില്ല, ഗവേദുക എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

കുരുവിന്ദാ മര്കടകാസ്തഥാ വേണുയവാശ്ച യേ । ഗ്രാമ്യാരണ്യാഃ സ്മൃതാ ഹ്യേതാ ഓഷധ്യശ്ച ചതുര്ദശ॥൪൯.

കുരുവിന്ദ, മർക്കടകം, കൂടാതെ വേണുയവം എന്നിവയും; ഇവയാണ് കൃഷിഭൂമിയിലും കാട്ടിലും വളരുന്ന പതിനാലു ഔഷധികൾ.

യദാ പ്രസൃഷ്ടാ ഓഷധ്യോ ന പ്രരോഹന്തി താഃ പുനഃ । തതഃ സ താസാം വൃദ്ധ്യര്ഥം വാര്തോപായഞ്ചകാര ഹ॥൪൯.

ഔഷധികൾ വിതറിയിട്ടും വീണ്ടും മുളച്ചുവന്നില്ലെങ്കിൽ, അവയുടെ വളർച്ചയ്ക്കായി അദ്ദേഹം കൃഷി എന്ന മാർഗം കണ്ടെത്തി.

ബ്രഹ്മാ സ്വയമ്ഭൂര്ഭഗവാന് ഹസ്തസിദ്ധിഞ്ച കര്മജാമ് । തതഃ പ്രഭൃത്യഥൌഷധ്യഃ കൃഷ്ടപച്യാസ്തു ജജ്ഞിരേ॥൪൯.

സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവ് ഭഗവാൻ കൈകളുടെ കഴിവും പ്രവർത്തിയുടെ വൈദഗ്ധ്യവും നൽകി; അതിനുശേഷം വിതച്ച് വളർത്തുന്ന ഔഷധികൾ ജനിച്ചു.

സംസിദ്ധായാന്തു വാര്തായാം തതസ്താസാം സ്വയം പ്രഭുഃ । മര്യാദാം സ്ഥാപയാമാസ യഥാന്യായം യഥാഗുണമ്॥൪൯.

കൃഷി വിജയകരമായി സ്ഥാപിതമായപ്പോൾ, പ്രഭു അവയ്ക്ക് യോഗ്യമായ രീതിയിൽ, ഗുണാനുസരണം, അതിന്റെ പരിധികൾ നിശ്ചയിച്ചു.

വര്ണാനാമാശ്രമാണാഞ്ച ധര്മാന് ധര്മഭൃതാംവര । ലോകാനാം സര്വവര്ണാനാം സമ്യഗ്ധര്മാര്ഥപാലിനാമ്॥൪൯.

ധർമ്മത്തെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളിലും ധർമ്മവും സമ്പത്തും സംരക്ഷിക്കുന്നവർക്കായി വർണ്ണങ്ങളുടെും ആശ്രമങ്ങളുടെും കർമ്മങ്ങൾ അദ്ദേഹം നിശ്ചയിച്ചു.

പ്രാജാപത്യം ബ്രാഹ്മണാനാം സ്മൃതം സ്ഥാനം ക്രിയാവതാമ് । സ്ഥാനമൈന്ദ്രം ക്ഷത്രിയാണാം സംഗ്രാമേഷ്വപലായിനാമ്॥൪൯.

കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ബ്രാഹ്മണർക്കായി പ്രജാപതിയുടെ സ്ഥാനം, യുദ്ധത്തിൽ പിന്മാറാത്ത ക്ഷത്രിയർക്കായി ഇന്ദ്രന്റെ സ്ഥാനം എന്നിങ്ങനെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

വൈശ്യാനാം മാരുതം സ്ഥാനം സ്വധര്മമനുവര്തതാമ് । ഗാന്ധര്വം ശൂദ്രജാതീനാം പരിചര്യാനുവര്തതാമ്॥൪൯.

സ്വധർമ്മം പാലിക്കുന്ന വൈശ്യർക്കായി മാരുതന്റെ സ്ഥാനം; സേവനത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്ന ശൂദ്രർക്കായി ഗന്ധർവന്റെ സ്ഥാനം.

അഷ്ടാശീതിസഹസ്രാണാമൃഷീണാമൂര്ധ്വരേതസാമ് । സ്മൃതം തേഷാന്തു യത് സ്ഥാനം തദേവ ഗുരുവാസിനാമ്॥൪൯.

അശീതിയെട്ടായിരം ഋഷിമാരുടെ, ഉർദ്ധ്വരേതസ്സായിരിക്കുന്നവരുടെ സ്ഥാനം, ഗുരുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ താമസിക്കുന്നവരുടെ സ്ഥാനം എന്നിങ്ങനെയാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

സപ്തര്ഷോണാന്തു യത് സ്ഥാനം സ്മൃതം തദ്വൈ വനൌകസാമ് । പ്രാജാപത്യം ഗൃഹസ്ഥാനാം ന്യാസിനാം ബ്രഹ്മണഃ ക്ഷയമ് । യോഗിനാമമൃതം സ്ഥാനമിതി വൈ സ്ഥാനകല്പനാ॥൪൯.

ഏഴു ഋഷിമാരുടെ സ്ഥാനം വനവാസികളുടെതായും, ഗൃഹസ്ഥർക്കായി പ്രജാപതിയുടെതും, സന്ന്യാസികൾക്ക് ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാസസ്ഥലവും, യോഗികൾക്ക് അമൃതസ്വരൂപമായ സ്ഥാനം എന്നിങ്ങനെയാണ് സ്ഥാനം നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ഭാസ്കരാദൃഷ്ടശയ്യാനി നിത്യാഗ്നിസലിലാനി ച । സൂര്യാവലോകദീപാനി ലക്ഷ്മ്യാ ഗേഹാനി ഭാജനമ്॥൫൦.

ഭാസ്കരന്റെ പ്രകാശം നേരിട്ട് വീണ കിടക്കകളും, എല്ലായ്പ്പോഴും അഗ്‌നിയും വെള്ളവും ഉണ്ടാകുന്ന വീടും, സൂര്യന്റെ കിരണത്തിൽ വിളക്കുകൾ തെളിയുന്ന വീടും, ലക്ഷ്മിയുടെ വാസസ്ഥലമായ വീടും — അത്തരം വീടുകളിൽ നിന്നാണ് നീ വിട്ടുനിൽക്കേണ്ടത്.

യത്രോക്ഷാ ചന്ദനം വീണാ ആദര്ശോ മധുസര്പിഷീ । വിഷാജ്യതാമ്രപാത്രാണി തദ്ഗൃഹം ന തവാശ്രയഃ॥൫൦.

ചന്ദനം തളിക്കുന്നതും, വീണയുടെ ശബ്ദവും, കണ്ണാടികളും, തേനും നെയ്യും,铜പാത്രങ്ങൾ വേറെയാക്കി വച്ചിരിക്കുന്നതും ഉള്ള വീടുകൾ — അവിടം നിന്റെ അഭയം അല്ല.

യത്ര കഷ്ടകിനോ വൃക്ഷാ യത്ര നിഷ്പാവവല്ലരീ । ഭാര്യാ പുനര്ഭൂര്വല്മീകസ്തദ്യക്ഷ ! തവ മന്ദിരമ്॥൫൦.

മുളകുത്തുള്ള മരങ്ങളും, പയർവള്ളികളും, വീണ്ടും വിവാഹം കഴിച്ച ഭാര്യയും, പുല്ല് കൂമ്പാരങ്ങളും ഉള്ള വീടാണ്, യക്ഷാ, നിന്റെ വാസസ്ഥലം.

യസ്മിന് ഗൃഹേ നരാഃ പഞ്ച സ്ത്രീത്രയം താവതീശ്ച ഗാഃ । അന്ധകാരേന്ധനാഗ്നിശ്ച തദ്ഗൃഹം വസതിസ്തവ॥൫൦.

ഒരു വീട്ടിൽ അഞ്ചു പുരുഷന്മാരും, മൂന്നു സ്ത്രീകളും, അത്രയേറെ പശുക്കളും, ഇരുണ്ടിയും കത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കട്ടയും ഉണ്ടെങ്കിൽ — അത്തരം വീടാണ് നിന്റെ താമസം.

ഏകച്ഛാഗം ദ്വിവാലേയം ത്രിഗവം പഞ്ചമാഹിഷമ് । ഷഡശ്വം സപ്തമാതങ്ഗം ഗൃഹം യക്ഷാശു ശോഷയ॥൫൦.

ഒരു ആട്, രണ്ട് ചെമ്മരികൾ, മൂന്നു പശുക്കൾ, അഞ്ചു കാളകൾ, ആറു കുതിരകൾ, ഏഴ് ആനകൾ ഉള്ള വീടാണെങ്കിൽ, യക്ഷാ, അതിനെ ഉടൻ ദരിദ്രമാക്കുക.

കുദ്ദാലദാത്രപിടകം തദ്വത് സ്ഥാല്യാദിഭാജനമ് । യത്ര തത്രൈവ ക്ഷിപ്താനി തവ ദദ്യുഃ പ്രതിശ്രയമ്॥൫൦.

കുത്തിയന്ത്രം, വെട്ടിക്കത്തി, ചുമടുപെട്ടി, പാത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ എല്ലാം ഇവിടെ അവിടെ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന വീടാണ് നിന്റെ അഭയം.

മുസലോലൂഖലേ സ്ത്രീണാമാസ്യാ തദ്വദുദുമ്ബരേ । അവസ്കരേ മന്ത്രണഞ്ച യക്ഷൈതദുപകൃത് തവ॥൫൦.

പെൺകുട്ടികളുടെ വായ് ഉലക്കിലും മുസലത്തിലും, അതുപോലെ ഉത്തരാളി മരത്തിലും, കുഴിച്ചിട്ടിരിക്കുന്ന മാലിന്യത്തിലും, ചർച്ചകളും ഗോസിപ്പും നടക്കുന്നിടത്തും — യക്ഷാ, ഇവ നിനക്ക് അനുകൂലമാണ്.

ലങ്ഘ്യന്തേ യത്ര ധാന്യാനി പക്വാപക്വാനി വേശ്മനി । തദ്വച്ഛാസ്ത്രാണി തത്ര ത്വം യഥേഷ്ടം ചര ദുഃ സഹ॥൫൦.

വീട്ടിൽ പാകം ചെയ്തതോ ചെയ്യാത്തതോ ആയ ധാന്യങ്ങൾ കാൽവെച്ച് കടക്കപ്പെടുന്നിടത്തും, അതുപോലെ ഗ്രന്ഥങ്ങൾക്കും അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്യപ്പെടുന്നിടത്തും — അവിടം നീ ഇഷ്ടം പോലെ സഞ്ചരിക്കാം, ദുഷ്കരനേ.

സ്ഥാലീപിധാനേ യത്രാഗ്നിര്ദത്തോ ദര്വോഫലേന വാ । ഗൃഹേ തത്ര ദുരിഷ്ടാനാമശേഷാണാം സമാശ്രയഃ॥൫൦.

പാത്രത്തിൽ അഗ്‌നിയെ അർപ്പിക്കുന്നതോ, കഷ്ണത്തിന്റെ അറ്റത്തിൽ അഗ്‌നിയെ വെക്കുന്നതോ നടക്കുന്ന വീടുകളിൽ, ദുർദൈവം നിറഞ്ഞവരുടെ വീടുകളിൽ നീ പൂർണ്ണമായി വസിക്കണം.

മാനുഷാസ്ഥി ഗൃഹേ യത്ര ദിവാരാത്രം മൃതസ്ഥിതിഃ । തത്ര യക്ഷ ! തവാവാസസ്തഥാന്യേഷാഞ്ച രക്ഷസാമ്॥൫൦.

വീട്ടിൽ മനുഷ്യന്റെ അസ്ഥികൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ, മരിച്ചവരുടെ ശരീരം പകലും രാത്രിയും അവിടെ കിടക്കുകയാണെങ്കിൽ — യക്ഷാ, അവിടം നിന്റെ വാസസ്ഥലവും, മറ്റു ഭൂതങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലവുമാണ്.

അദത്ത്വാ ഭുഞ്ജതേ യേ വൈ ബന്ധോഃ പിണ്ഡം തഥോദകമ് । സപിണ്ഡാന് സോദകാംശ്ചൈവ തത്കാലേ താന് നരാന് ഭജ॥൫൦.

ബന്ധുക്കൾക്കും, സപിന്തർക്കും അർപ്പിച്ച ഭക്ഷണവും വെള്ളവും നൽകാതെ തന്നെ തിന്നുന്നവരുടെ ഇടയിൽ, അത്തരം സമയത്ത് നീ വസിക്കണം.

യത്ര പദ്മപഹാപദ്മൌ സുരഭിര്മോകാശിനീ । വൃഷഭൈരാവതൌ യത്ര കല്പ്യന്തേ തദ്ഗൃഹം ത്യജ॥൫൦.

പത്മവും അതിന്റെ തണ്ടുമില്ലാത്തിടത്ത്, സുഗന്ധമുള്ള പശുവും പുല്ല് മാത്രം തിന്നുന്ന പശുവും ഇല്ലാത്തിടത്ത്, വൃഷഭനും ഭൈരവനും കെട്ടിയിടത്ത് — അത്തരം വീടുകൾ നീ വിട്ടുപോകണം.