മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

അഹോരാത്രം മുഹൂര്താനാം നൃണാം ത്രിംശത്തു വൈ സ്മൃതമ് । അഹോരാത്രൈശ്ച ത്രിംശദ്ഭിഃ പക്ഷൌ ദ്വൌ മാസ ഉച്യതേ॥൪൬.

മനുഷ്യരുടെ ഒരു അഹോരാത്രം മുപ്പത് മുഹൂർത്തങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് കണക്കാക്കുന്നത്; അങ്ങനെ മുപ്പത് അഹോരാത്രങ്ങൾ ചേർന്ന് രണ്ട് പക്ഷങ്ങൾ, അതാണ് ഒരു മാസം.

തൈഃ ഷഡ്ഭിരയനം വര്ഷം ദ്വേഽയനേ ദക്ഷിണോത്തരേ । തദ്ദേവാനാമഹോരാത്രം ദിനം തത്രോത്തരായണമ്॥൪൬.

അങ്ങനെ ആറു മാസങ്ങൾ ചേർന്ന് ഒരു വർഷം, അത് ദക്ഷിണായനവും ഉത്തരായനവും ആയി വിഭജിക്കുന്നു; ദേവന്മാർക്ക് ഒരു അഹോരാത്രം അങ്ങനെ, അവരിൽ ഉത്തരം ആയനമാണ് പകൽ.

ദിവ്യൈര്വര്ഷസഹസ്രൈസ്തു കൃതത്രേതാദിസംജ്ഞിതമ് । ചതുര്യുഗം ദ്വാദശഭിസ്തദ്വിഭാഗം ശൃണുഷ്വ മേ॥൪൬.

കൃത, ത്രേത, ദ്വാപര, കലിയെന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ചതുർയുഗം, പതിനിരണ്ടായിരം ദൈവവർഷങ്ങളാണ്; അതിന്റെ വിഭജനങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം.

ചത്വാരി തു സഹസ്രാണി വര്ഷാണാം കൃതമുച്യതേ । ശതാനി സന്ധ്യാ ചത്വാരി സന്ധ്യാംശശ്ച തഥാവിധഃ॥൪൬.

കൃതയുഗത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം നാല് ആയിരം വർഷങ്ങളാണ് എന്ന് പറയുന്നു. അതിന്റെ സന്ധ്യയും ഉദയവും ഓരോന്നും നാലു നൂറ് വർഷം വീതമാണ്.

ത്രേതാ ത്രീണി സഹസ്രാണി ദിവ്യാബ്ദാനാം ശതത്രയമ് । തത്സന്ധ്യാ തത്സമാ ചൈവ സന്ധ്യാംശശ്ച തഥാവിധഃ॥൪൬.

ത്രീതായുഗം മൂവായിരം ദിവ്യവർഷങ്ങളാണ്. അതിന്റെ സന്ധ്യയും ഉദയവും ഓരോന്നും മൂന്നു നൂറ് വർഷം വീതമാണ്.

ദ്വാപരം ദ്വേ സഹസ്രേ തു വര്ഷാണാം ദ്വേ ശതേ തഥാ । തസ്യ സന്ധ്യാ സമാഖ്യാതാ ദ്വേ ശതാബ്ദേ തദംശകഃ॥൪൬.

ദ്വാപരയുഗം രണ്ടായിരം വർഷമാണ്, അതിന്റെ സന്ധ്യയും ഉദയവും ഓരോന്നും ഇരുനൂറ് വർഷം വീതമാണ്.

കലിഃ സഹസ്രം ദിവ്യാനാമബ്ദാനാം ദ്വിജസത്തമ । സന്ധ്യാ സന്ധ്യാംശകശ്ചൈവ ശതകൌ സമുദാഹൃതൌ॥൪൬.

കലിയുഗം ആയിരം ദിവ്യവർഷങ്ങളാണ്. അതിന്റെ സന്ധ്യയും ഉദയവും ഓരോന്നും നൂറ് വർഷം വീതം എന്നാണ് പറയുന്നത്.

ഏഷാ ദ്വാധശസാഹസ്ത്രീ യുഗാഖ്യാ കവിഭിഃ കൃതാ । ഏതത് സഹസ്രഗുണിതമോ ബ്രാഹ്മ്യമുദാഹൃതമ്॥൪൬.

ഇങ്ങനെ നാലു യുഗങ്ങളുടെയും മൊത്തം ദൈർഘ്യം പന്ത്രണ്ടായിരം വർഷമാണ്, മഹർഷിമാർ അങ്ങനെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിനെ ആയിരം ഗുണം കൂട്ടിയാൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു ദിവസം എന്നാണ് പറയുന്നത്.

ബ്രഹ്മണോ ദിവസേ ബ്രഹ്മന് മനവഃ സ്യുശ്ചതുര്ദശ । ഭവന്തി ഭാഗശസ്തേഷാം സഹസ്രം തദ്വിഭജ്യതേ॥൪൬.

ബ്രാഹ്മണനേ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു ദിവസത്തിൽ പതിനാലു മനുക്കൾ ഉണ്ടാകും. അവരുടെ കാലങ്ങൾ ആ ആയിരത്തിൽ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു.

ദേവാഃ സപ്തര്ഷയഃ സേന്ദ്രാ മനുസ്തത്സൂനവോ നൃപാഃ । മനുനാ സഹ സൃജ്യന്തേ സംഹ്രിയന്തേ ച പൂര്വവത്॥൪൬.

ദേവന്മാർ, ഏഴു മഹർഷിമാർ, ഇന്ദ്രൻ, മനു, മനുവിന്റെ പുത്രന്മാരായ രാജാക്കന്മാർ ഇവരെല്ലാം മനുവിനൊപ്പം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയും, മുമ്പുപോലെ തന്നെ ലയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ചതുര്യുഗാനാം സംഖ്യാതാ സാധികാ ഹ്യേ കസപ്തതിഃ । മന്വന്തരം തസ്യ സംഖ്യാം മാനുഷാബ്ദൈര്നിബോധ മേ॥൪൬.

ഒരു മന്വന്തരത്തിൽ എഴുപത്തൊന്ന് മുഴുവൻ നാലു യുഗങ്ങളാണ്, അതിനേക്കാൾ കുറച്ച് അധികവുമുണ്ട്. മന്വന്തരത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം മനുഷ്യവർഷങ്ങളിൽ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.

ത്രിംശത്കോട്യസ്തു സംപൂര്ണാഃ സംഖ്യാതാഃ സംഖ്യയാ ദ്വിജ । സത്പഷഷ്ടിസ്തഥാന്യാനി നിയുതാനി ച സംഖ്യയാ॥൪൬.

മുപ്പത് കോടി വർഷമാണ് അതിന്റെ പൂർണ്ണമായ എണ്ണം, ദ്വിജനേ. കൂടാതെ അറുപത്താറ് നിയുതം കൂടി ചേർക്കണം.

വിംശതിശ്ച സഹസ്രാണി കാലോഽയം സാധികം വിനാ । ഏതന്മന്വന്തരം പ്രോക്തം ദിവ്യൈര്വര്ഷൈര്നിബോധ മേ॥൪൬.

ഇതിൽ ഇരുപതിനായിരം കൂടി ചേർത്താൽ, ആ കാലം അല്പം അധികമാകും. ഇതാണ് മന്വന്തരം എന്ന് പറയുന്നു. അതിന്റെ ദൈർഘ്യം ദിവ്യവർഷങ്ങളിൽ ഞാൻ പറയാം.

അഷ്ടൌ വര്ഷസഹസ്രാണി ദിവ്യയാ സംഖ്യയാ യുതമ് । ദ്വിപഞ്ചാശത്തഥാന്യാനി സഹസ്രാണ്യധികാനി തു॥൪൬.

എട്ടായിരം ദിവ്യവർഷങ്ങൾക്കും, അമ്പത്തിരണ്ടായിരം കൂടി ചേർക്കണം.

ചതുര്ദശഗുണോ ഹ്യേഷ കാലോ ബ്രഹ്മ്യമഹഃ സ്മൃതമ് । തസ്യാന്തേ പ്രലയഃ പ്രോക്തോ ബ്രഹ്മന് നൈമിത്തികോ ബുധൈഃ॥൪൬.

ഈ കാലം പതിനാലു ഗുണം കൂട്ടിയാൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു ദിവസം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. അതിന്റെ അവസാനം, ജ്ഞാനികൾ നൈമിത്തികപ്രളയം എന്ന് വിളിക്കുന്ന ലയമുണ്ടാകും.

ഭൂര്ലോകോഽഥ ഭുവര്ലോകഃ സ്വര്ലോകശ്ച വിനാശിനഃ । തഥാ വിനാശമായാന്തി മഹര്ലോകശ്ച തിഷ്ഠതി॥൪൬.

ഭൂലോകം, ഭൂവർലോകം, സ്വർഗ്ഗലോകം ഇവ എല്ലാം നശിക്കപ്പെടുന്നവയാണ്. അങ്ങനെ അവ നശിക്കുന്നു, എന്നാൽ മഹർലോകം നിലനിൽക്കും.

തദ്വാസിനോഽപി താപേന ജനലോകം പ്രയാന്തി വൈ । ഏകാര്ണവേ ച ത്രൈലോക്യേ ബ്രഹ്മാ സ്വപിതി വൈ നിശി॥൪൬.

അവിടെ വസിക്കുന്നവരും അത്യന്തം ചൂട് കാരണം ജനലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു. മൂന്നു ലോകങ്ങളും ഒരൊറ്റ സമുദ്രത്തിൽ മൂടപ്പെടുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങുന്നു.

തത്പ്രമാണൈവ സാ രാത്രിസ്തദന്തേ സൃജ്യതേ പുനഃ । ഏവന്തു ബ്രഹ്മണോ വര്ഷമേകം വര്ഷശതന്തു തത്॥൪൬.

അവന്റെ രാത്രി ദിവസത്തേക്കു തുല്യമാണ്. അതിന്റെ അവസാനം വീണ്ടും സൃഷ്ടി നടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു വർഷം, അങ്ങനെ നൂറ് വർഷം ഉണ്ടാകും.

ശതം ഹി തസ്യ വര്ഷാണാം പരമിത്യഭിധീയതേ । പഞ്ചാശദ്ഭിസ്തഥാ വര്ഷൈഃ പരാര്ധമിതി കീര്ത്യതേ॥൪൬.

അവന്റെ നൂറ് വർഷം പരമാവധി ആയുസ്സ് എന്നാണ് പറയുന്നത്. അമ്പത് വർഷം പരാർദ്ധം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ഏവമസ്യ പരാര്ധന്തു വ്യതീതം ദ്വിജസത്തമ । യസ്യാന്തേഽഭൂന്മഹാകല്പഃ പാദ്മ ഇത്യഭിവിശ്രുതഃ॥൪൬.

ഇങ്ങനെ, ദ്വിജനേ, അവന്റെ ഒരു പരാർദ്ധം കഴിഞ്ഞു. അതിന്റെ അവസാനം പദ്മമഹാകൽപം എന്നറിയപ്പെടുന്ന മഹാകൽപം ഉണ്ടായി.

ദ്വിതീയസ്യ പരാര്ധസ്യ വര്തമാനസ്യ വൈ ദ്വിജ । വാരാഹ ഇതി കല്പോഽയം പ്രഥമഃ പരികല്പിതഃ॥൪൬.

ബ്രാഹ്മണനേ, ഇപ്പോൾ നടക്കുന്ന രണ്ടാം പരാർദ്ധത്തിൽ, വാരാഹം എന്ന കല്പം ആദ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ഏവംവിധാഃ സൃഷ്ടയസ്തു ബ്രഹ്മണോഽവ്യക്തജന്മനഃ । ശര്വര്യന്തേ പ്രബുദ്ധസ്യ കല്പേ കല്പേ ഭവന്തി വൈ॥൪൮.

അപ്രത്യക്ഷമായ ജനനമുള്ള ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടികൾ ഇങ്ങനെയാണ്. ഓരോ കല്പത്തിന്റെയും രാത്രിയുടെ അവസാനം, ബ്രഹ്മാവ് ഉണരുമ്പോൾ, ഈ സൃഷ്ടികൾ വീണ്ടും ഉണ്ടാകുന്നു.

പ്രാകാരപരിഖാഹീനാം പുരം ഖര്വടമുച്യതേ । ശാഖാനഗരകഞ്ചാന്യന്മന്ത്രിസാമന്തഭുക്തിമത്॥൪൯.

ചുറ്റുമതിലും കിണറുമില്ലാത്ത ഒരു ചെറിയ കുടിയിരിപ്പിന് ഖർവടം എന്നാണ് പറയുന്നത്. അതുപോലെ ശാഖാനഗരം, മന്ത്രിമാരുടെ പ്രദേശം, സാമന്തന്മാർ ഭരിക്കുന്ന ഭൂമി എന്നിവയും വേറെയും ഉണ്ട്.

തഥാ ശൂദ്രജനപ്രായാഃ സ്വസമൃദ്ധികൃഷീബലാഃ । ക്ഷേത്രോപഭോഗ്യഭൂമധ്യേ വസതിര്ഗ്രാമസംജ്ഞിതാ॥൪൯.

അധികം ശൂദ്രന്മാർ താമസിക്കുന്നതും, സ്വന്തം കൃഷിയും സമൃദ്ധിയും ആശ്രയിക്കുന്നതും, വയലുകളും ഉപയോ​ഗപ്രദമായ നിലവും ഇടയിൽ ഉള്ളതുമായ കുടിയിരിപ്പുകൾക്ക് ഗ്രാമം എന്നാണ് പറയുന്നത്.

അന്യസ്മാന്നഗരാദേര്യാ കാര്യമുദ്ദിശ്യ മാനവൈഃ । ക്രിയതേ വസതിഃ സാ വൈ വിജ്ഞേയാ വസതിര്നരൈഃ॥൪൯.

നഗരം മുതലായവയ്ക്ക് പുറമെ, മനുഷ്യർ പ്രത്യേക ആവശ്യത്തിനായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഏതൊരു താമസസ്ഥലവും വാസസ്ഥലമായി അറിയപ്പെടണം.

ദുഷ്ടപ്രായോ വിനാ ക്ഷേത്രൈഃ പരഭൂമിചരോ ബലീ । ഗ്രാമ ഏവ ദ്രമീസംജ്ഞോ രാജവല്ലഭസംശ്രയഃ॥൪൯.

വയലുകൾ ഇല്ലാതെ, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതും, ദുഷ്ടനും ശക്തനുമായവൻ ഗ്രാമത്തിൽ ഡ്രമീ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അവൻ രാജാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ആശ്രയിക്കുന്നു.

ശകടാരൂഢഭാണ്ഡൈശ്ച ഗോപാലൈര്വിപണം വിനാ । ഗോസമൂഹൈസ്തഥാ ഘോഷോ യത്രേച്ഛാഭൂമികേതനഃ॥൪൯.

വിപണിയില്ലാതെ, കാളവണ്ടികളിൽ സാധനങ്ങൾ കയറ്റി, പശുക്കൂട്ടങ്ങളുമായി, ഗോപന്മാർക്ക് എവിടെയും താമസിക്കാൻ ഇഷ്ടമുള്ള സ്ഥലത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന കുടിയിരിപ്പാണ് ഘോഷം.

ത ഏവം നഗരാദീംസ്തു കൃത്വാ വാസാര്ഥമാത്മനഃ । നികേതനാനി ദ്വന്ദ്വാനാം ചക്രുരാവസഥായ വൈ॥൪൯.

അങ്ങനെ, സ്വയം താമസിക്കാൻ നഗരങ്ങളും മറ്റും നിർമ്മിച്ച ശേഷം, ഇരട്ടികളായവർക്കായി വാസത്തിനായി വീടുകളും ഉണ്ടാക്കി.

ഗൃഹാകാരാ യഥാ പൂര്വം തേഷാമാസന്നഹീരുഹാഃ । തഥാ സംസ്മൃത്യ തത്സര്വം ചക്രുര്വേശ്മാനി താഃ പ്രജാഃ॥൪൯.

മുൻകാലത്ത് വീടുകൾ വൃക്ഷങ്ങൾക്ക് സമീപം ഉണ്ടാക്കിയതുപോലെ, അതെ ഓർമ്മിച്ച് ആ ജനങ്ങൾ വീടുകൾ അങ്ങനെ തന്നെ പണിതു.