കുടുമ്ബിനാ ഭോജനീയഃ സമര്ഥേ വിഭവേ സതി । ശ്രീമന്തം ജ്ഞാതിമാസാദ്യ യോ ജ്ഞാതിരവസീദതി ॥ ൨൯.
സാമർത്ഥ്യവും സമ്പത്തും ഉള്ള ഗൃഹസ്ഥൻ തന്റെ ബന്ധുക്കളെ ഭക്ഷിപ്പിക്കണം; സമ്പന്നനായ ബന്ധു, ദുരിതത്തിൽ ആയ മറ്റൊരു ബന്ധുവിനെ കണ്ടാൽ അവനെ സഹായിക്കണം.
സീദതാ യദ്കൃതം തേന തത്പാപം സ സമശ്നുതേ । സായം ചൈവ വിധിഃ കാര്യഃ സൂര്യോഢം തത്ര ചാതിഥിമ് ॥ ൨൯.
ദുരിതത്തിൽ ആയവൻ ചെയ്ത പാപം സമ്പന്നനായ ബന്ധുവും അനുഭവിക്കും; വൈകുന്നേരം സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചശേഷം അതിഥിയെ നിയമപ്രകാരം ആദരിക്കണം.
പൂജയീത യഥാശക്തി ശയനാസനഭോജനൈഃ । ഏവമുദ്ദവഹതസ്താത ! ഗാര്ഹസ്ഥ്യം ഭാരമാഹിതമ് ॥ ൨൯.
ശക്തിയനുസരിച്ച് കിടക്ക, ഇരിപ്പിടം, ഭക്ഷണം എന്നിവ നൽകി അതിഥിയെ ആദരിക്കണം; ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ, പ്രിയനായവനേ, ഗൃഹസ്ഥജീവിതത്തിന്റെ ഭാരമൊക്കെയും ശരിയായി വഹിക്കാം.
സ്കന്ധേ വിധാതാ ദേവാശ്ച പിതരശ്ച മഹര്ഷയഃ । ശ്രേയോഽഭിവര്ഷിണഃ സര്വേ തഥൈവാതിഥിബാന്ധവാഃ ॥ ൨൯.
അവന്റെ ഭാരം ചുമക്കുന്നവനിൽ, സ്രഷ്ടാവും ദേവന്മാരും പിതാക്കന്മാരും മഹർഷിമാരും, ക്ഷേമം നൽകുന്നവരും അതിഥികളും ബന്ധുക്കളും ഉണ്ടാകുന്നു.
പശുപക്ഷിഗണാസ്തൃപ്താ യേ ചാന്യേ സൂക്ഷ്മകീടകാഃ । ഗാഥാശ്ചാത്ര മഹാഭാഗ ! സ്വയമത്രിരഗായത ॥ ൨൯.
മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും മറ്റ് ചെറു ജീവികളും തൃപ്തരാകുന്നു; മഹാഭാഗനേ, ഇവിടെ അത്രിമഹർഷി സ്വയം ഗാഥകൾ രചിച്ചു.
താ ശൃണുഷ്വ മഹാഭാഗ ! ഗൃഹസ്ഥാശ്രമസംസ്ഥിതാഃ । ദേവാന് പിതൄംശ്ചാതിഥീംശ്ച തദ്വത്സമ്പൂജ്യ ബാന്ധവാന് ॥ ൨൯.
മഹാഭാഗനേ, അത്രിമഹർഷി ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിൽ ഉള്ളവർക്കായി രചിച്ച ആ ഗാഥകൾ ഇപ്പോൾ കേൾക്കു; ദേവന്മാരെയും പിതാക്കന്മാരെയും അതിഥികളെയും ബന്ധുക്കളെയും ആദരിച്ച്...
ജാമയശ്ച ഗുരുഞ്ചൈവ ഗൃഹസ്ഥോ വിഭവേ സതി । ശ്വഭ്യശ്ച ശ്വപചേഭ്യശ്ച വയോഭ്യശ്ചാവപേദ്ഭുവി ॥ ൨൯.
ഗൃഹസ്ഥന് സമ്പത്ത് ഉണ്ടെങ്കില്, ഭാര്യമാര്ക്കും ഗുരുവിനും നായ്ക്കള്ക്കും ചണ്ഡാളന്മാര്ക്കും പക്ഷികള്ക്കും നിലത്തിരുത്തി ഭക്ഷണം കൊടുക്കണം.
വൈശ്വദേവം ഹി നാമൈതത്കുര്യാത്സായം തഥാ ദിനേ । മാംസമന്നം തഥാ ശാകം ഗൃഹേ യച്ചോപസാധിതമ് । ന ച തത്സ്വയമശ്നീയാദ്വിധിവദ്യന്ന നിര്വപേത് ॥ ൨൯.
വൈശ്വദേവം എന്ന ചടങ്ങ് ഓരോ ദിവസവും വൈകുന്നേരവും ചെയ്യണം. വീട്ടില് തയ്യാറാക്കിയ മാംസം, അന്നം, പച്ചക്കറി എന്നിവയും മറ്റും അർപ്പിച്ചശേഷം മാത്രം, വിധിപ്രകാരം, താനവയിൽ ഒന്നും കഴിക്കരുത്.
; ക്രൌഷ്ടുകിരുവാച അര്വാക്സ്ത്രോതസ്തു കഥിതോ ഭവതാ യസ്തു മാനുഷഃ । ബ്രഹ്മന് ! വിസ്തരതോ ബ്രൂഹി ബ്രഹ്മാ സമസൃജദ്യഥാ॥൪൯.
ക്രൗഷ്ടുകി ചോദിച്ചു: മനുഷ്യരൂപത്തിലുള്ള സൃഷ്ടിയെക്കുറിച്ച് നീ പറഞ്ഞതുപോലെ, ബ്രഹ്മാവ് എങ്ങനെ സൃഷ്ടി നടത്തി, എങ്ങനെ വിവിധ ജീവികളെ ഉണ്ടാക്കി എന്ന് വിശദമായി പറയൂ, മഹർഷേ.
യഥാ ച വര്ണാനസൃജദ്യദ് ഗുണാശ്ച മഹാമതേ । യച്ച യേഷാം സ്മൃതം കര്മ വിപ്രാദീനാം വദസ്വ തത്॥൪൯.
അവൻ എങ്ങനെ വർണ്ണങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു, അവയുടെ സ്വഭാവങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്നു പറഞ്ഞുതരൂ. ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും കര്മ്മങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്നും പറയണം.
; മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച ബ്രഹ്മണഃ സൃജതഃ പൂര്വം സത്യാഭിധ്യായിനസ്തഥാ । മിഥുനാനാം സഹസ്രന്തു മുഖാത് സോഽഥാസൃജന്മുനേ॥൪൯.
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: ആദിയിൽ, സത്യത്തിൽ മനസ്സു കേന്ദ്രീകരിച്ച് ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടി നടത്തുമ്പോൾ, അവൻ തന്റെ വായിൽ നിന്ന് ആയിരം ദമ്പതികളെ സൃഷ്ടിച്ചു.
ജാതാസ്തേ ഹ്യു പപദ്യന്തേ സത്ത്വോദ്രിക്താഃ സ്വതേജസഃ । സഹസ്രമന്യദ്വക്ഷസ്തോ മിഥുനാനാം സസര്ജ ഹ॥൪൯.
അവരെല്ലാവരും സത്ത്വം കൂടുതലുള്ളവരും സ്വതന്ത്രമായ പ്രകാശമുള്ളവരുമായിരുന്നു. പിന്നെ അവൻ തന്റെ നെഞ്ചിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു ആയിരം ദമ്പതികളെ സൃഷ്ടിച്ചു.
തേ സര്വേ രജസോദ്രിക്താഃ ശുഷ്മിണശ്ചാപ്യമര്ഷിണഃ । സസര്ജാന്യതേ സഹസ്രന്തു ദ്വന്ദ്വാനാമൂരുതഃ പുനഃ॥൪൯.
അവരെല്ലാവരും രാജസ്സു കൂടുതലുള്ളവരും ഉത്സാഹമുള്ളവരും ക്ഷമയില്ലാത്തവരുമായിരുന്നു. പിന്നെ അവൻ തണ്ടുകളിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു ആയിരം ദമ്പതികളെ സൃഷ്ടിച്ചു.
രജസ്തമോഭ്യാമുദ്രിക്താ ഈഹാശീലാസ്തു തേ സ്മൃതാഃ । പദ്ഭ്യാം സഹസ്രമന്യച്ച മിഥുനാനാം സസര്ജ ഹ॥൪൯.
അവർക്കു രാജസ്സും തമസ്സും ഇരുവരുടെയും സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്നു; ആഗ്രഹം കൂടുതലുള്ളവരായി അവർ അറിയപ്പെടുന്നു. പിന്നെ അവൻ കാലുകളിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു ആയിരം ദമ്പതികളെ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഉദ്രിക്താസ്തമസാ സര്വേ നിഃ ശ്രീകാ ഹ്യല്പചേതസഃ । തതഃ സംഹര്ഷമാണാസ്തേ ദ്വന്ദ്വോത്പന്നാസ്തു പ്രാണിനഃ॥൪൯.
അവരെല്ലാവരും തമസ്സു കൂടുതലുള്ളവരും ഐശ്വര്യമില്ലാത്തവരും ബുദ്ധി കുറവുള്ളവരുമായിരുന്നു. അവരിൽ ആവേശം ഉയർന്നപ്പോൾ, ജീവികൾ ദമ്പതികളായി ജനിച്ചു.
അന്യോന്യഹൃര്ച്ഛ്യാവിഷ്ടാ മൈഥുനായോപചക്രമുഃ । തതഃ പ്രഭൃതി കല്പേഽസ്മിന് മിഥുനാനാം ഹി സമ്ഭവഃ॥൪൯.
ഒരുമുത്തശേഷം, പരസ്പര ആഗ്രഹം നിറഞ്ഞ അവർ ലൈംഗികമായി ഒന്നിച്ചു. അന്നുമുതൽ, ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ, ദമ്പതികളായി ജീവികളുടെ ജനനം ആരംഭിച്ചു.
മാസി മാസ്യാര്തവം യത് തു ന തദാസീത്തു യോഷിതാമ് । തസ്മാത്തദാ ന സുഷുവുഃ സേവിതൈരപി മൈഥുനൈഃ॥൪൯.
അന്നത്തെ സ്ത്രീകൾക്ക് മാസവൃത്ചം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട്, ലൈംഗികബന്ധം ഉണ്ടായാലും അവർ ഗർഭം ധരിച്ചില്ല.
ആയുഷോഽന്തേ പ്രസൂയന്തേ മിഥുനാന്യേവ താഃ സകൃത് । തതഃ പ്രഭൃതി കല്പേഽസ്മിന് മിഥുനാനാം ഹി സമ്ഭവഃ॥൪൯.
ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനം, അവർക്ക് ഒരിക്കൽ മാത്രം സന്താനങ്ങൾ ജനിച്ചു. അന്നുമുതൽ, ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ, ദമ്പതികളായി ജീവികൾ ജനിക്കുന്നു.
ധ്യാനേന മനസാ താസാം പ്രജാനാം ജായതേ സകൃത് । ശബ്ദാദിര്വിഷയഃ ശുദ്ധഃ പ്രത്യേകം പഞ്ചലക്ഷണഃ॥൪൯.
ധ്യാനത്താൽ മനസ്സുകൊണ്ട്, അവർക്ക് ഒരുമിച്ച് സന്താനങ്ങൾ ജനിച്ചു. ഓരോരുത്തർക്കും ശുദ്ധമായ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, അഞ്ചു ലക്ഷണങ്ങൾ ഉള്ളവയായിരുന്നു.
ഇത്യേഷാ മാനുഷീ സൃഷ്ടിര്യാ പൂര്വം വൈ പ്രജാപതേഃ । തസ്യാന്വവായസമ്ഭൂതാ യൈരിദം പൂരിതം ജഗത്॥൪൯.
ഇതാണ് ആദിയിൽ പ്രജാപതിയുടെ മനുഷ്യസൃഷ്ടി. അവരുടെ സന്തതികളാൽ ഈ ലോകം നിറഞ്ഞു.
സരിത്സരഃ സമുദ്രാംശ്ച സേവന്തേ പര്വതാനപി । താസ്തദാ ഹ്യല്പശീതോഷ്ണാ യുഗേ തസ്മിംശ്ചരന്തി വൈ॥൪൯.
അവർ നദികളും തടാകങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും മലകളും സന്ദർശിച്ചു. ആ കാലഘട്ടത്തിൽ, അവർക്ക് വളരെ കുറഞ്ഞ ചൂടോ തണുപ്പോ മാത്രമേ അനുഭവപ്പെട്ടിരുന്നുള്ളൂ.
തൃപ്തിം സ്വാഭാവികീം പ്രാപ്താ വിഷയേഷു മഹാമതേ । ന താസാം പ്രതിഘാതോഽസ്തി ന ദ്വേഷോ നാപി മത്സരഃ॥൪൯.
മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, അവർക്കു സ്വാഭാവികമായ സംതൃപ്തി ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ലഭിച്ചിരുന്നു. അവരിൽ വിരോധം, വൈരാഗ്യം, അസൂയ എന്നിവ ഒന്നുമില്ലായിരുന്നു.
പര്വതോദധിസേവിന്യോ ഹ്യനികേതാസ്തു സര്വശഃ । താ വൈ നിഷ്കാമചാരിണ്യോ നിത്യം മുദിതമാനസാഃ॥൪൯.
അവർ മലകളിലും കടലരികിലും എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിച്ചു; സ്ഥിരമായ വാസസ്ഥലം ഇല്ലായിരുന്നു. അവർ ആഗ്രഹമില്ലാതെ പ്രവർത്തിച്ചു, മനസ്സിൽ എപ്പോഴും സന്തോഷം നിറഞ്ഞവരായിരുന്നു.
പിശാചോരഗരക്ഷാംസി തഥാ മത്സരിണോ ജനാഃ । പശവഃ പക്ഷിണശ്ചൈവ നക്രാ മത്സ്യാഃ സരീസൃപാഃ॥൪൯.
അതിനുശേഷം, പിശാചുകൾ, പാമ്പുകൾ, രാക്ഷസുകൾ, അസൂയയുള്ള മനുഷ്യർ, മൃഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, മുത്തലകൾ, മീനുകൾ, ഉരഗങ്ങൾ എന്നിവയും ജനിച്ചു.
അവാരകാ ഹ്യണ്ഡജാ വാ തേ ഹ്യധര്മപ്രസൂതയഃ । ന മൂലഫലപുഷ്പാണി നാര്തവാ വത്സരാണി ച॥൪൯.
അവരിൽ ചിലർ താഴ്ന്ന ജന്മക്കാരായിരുന്നോ, ചിലർ മുട്ടിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരായിരുന്നോ, അവർ 모두 അധർമ്മത്തിൽ നിന്നു പിറന്നവരായിരുന്നു. അപ്പോൾ മുളകളും പഴങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും ഇല്ലായിരുന്നു; കാലഘട്ടങ്ങളും വർഷങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
സര്വകാലസുഖഃ കാലോ നാത്യര്ഥം ഘര്മശീതതാ । കാലേന ഗച്ഛതാ തേഷാം ചിത്രാ സിദ്ധിരജായത॥൪൯.
എല്ലാ സമയത്തും കാലം സുഖകരമായിരുന്നു; അതിക്രമമായ ചൂടോ തണുപ്പോ ഇല്ലായിരുന്നു. അവർക്കു സമയം കടന്നുപോകുമ്പോൾ അത്ഭുതകരമായ നേട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടായി.
തതശ്ച തേഷാം പൂര്വാഹ്നേ മധ്യാഹ്നേ ച വിതൃപ്തതാ । പുനസ്തഥേച്ഛതാം തൃപ്തിരനായാസേന സാഭവത്॥൪൯.
അങ്ങനെ, രാവിലെയും ഉച്ചയിലും അവർ തൃപ്തരായിരുന്നു; പിന്നെ, അവർക്ക് എപ്പോഴെങ്കിലും ആഗ്രഹം തോന്നിയാൽ, അതു എളുപ്പത്തിൽ തന്നെ തൃപ്തി ലഭിച്ചു.
ഇച്ഛതാഞ്ച തഥായാസോ മനസഃ സമജായത । അപാം സൌക്ഷ്മ്യം തതസ്താസാം സിദ്ധിര്നാനാരസോല്ലസാ॥൪൯.
എങ്കിലും, ആഗ്രഹമുള്ളവർക്ക് മനസ്സിൽ പരിശ്രമം ഉണ്ടായി; അതിനുശേഷം വെള്ളത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മതയിലൂടെ പലവിധ രസകരമായ നേട്ടങ്ങൾ അവർക്കു ലഭിച്ചു.
സമജായത ചൈവാന്യാ സര്വകാമപ്രദായിനീ । അസംസ്കാര്യൈഃ ശരീരൈശ്ച പ്രജാസ്താഃ സ്ഥിരയൌവനാഃ॥൪൯.
അതിനുശേഷം മറ്റൊരു വർഗ്ഗം കൂടി ഉണ്ടായി, അവർക്ക് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റാൻ കഴിഞ്ഞു; ശുദ്ധീകരണം ആവശ്യമില്ലാത്ത ശരീരങ്ങളോടെ, അവർ സ്ഥിരമായ യൗവനത്തിൽ തന്നെ നിലനിന്നു.
താസാം വിനാ തു സംകല്പം ജായന്തേ മിഥുനാഃ പ്രജാഃ । സമം ജന്മ ച രൂപഞ്ച മ്രിയന്തേ ചൈവ താഃ സമമ്॥൪൯.
അവർക്കു മനസ്സിൽ ആഗ്രഹമില്ലാതെ തന്നെ, ഇരട്ടകളായി സന്താനങ്ങൾ ജനിച്ചു; അവർ ഒരേസമയം ജനിച്ചു, ഒരേ രൂപവും, ഒരേ സമയം മരണവും അനുഭവിച്ചു.