മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

സ്വാഹാകാരം സ്തനം ദേവാഃ പിതരശ്ച സ്വധാമയമ് । മുനയശ്ച വഷട്കാരം ദേവഭൂതസുരേതരാഃ ॥ ൨൯.

'സ്വാഹാ' എന്ന മുല് ദേവന്മാർ കുടിക്കുന്നു; 'സ്വധാ' എന്നത് പിതാക്കന്മാർ; 'വഷട്' എന്നത് മുനിമാർ, ദേവന്മാർ, ഭൂതങ്ങൾ, അസുരന്മാർ എന്നിവരും കുടിക്കുന്നു.

ഹന്തകാരം മനുഷ്യാശ്ച പിബന്തി സതതം സ്തനമ് । ഏവമാപ്യായയത്യേഷാ വത്സ ! ധേനുസ്ത്രയീമയീ ॥ ൨൯.

'ഹന്ത' എന്ന മുല് മനുഷ്യർ എല്ലായ്പോഴും കുടിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, കുഞ്ഞേ, ഈ മൂന്ന് വേദങ്ങളാൽ രൂപംകൊണ്ട പശു എല്ലാവരെയും പോഷിപ്പിക്കുന്നു.

തേഷാമുച്ഛേദകര്താ ച യോ നരോഽത്യന്തപാപകൃത് । സ തമസ്യാന്ധതാമിസ്ത്രേ താമിസ്ത്രേ ച നിമജ്ജതി ॥ ൨൯.

ഈ വഴികൾ നശിപ്പിക്കുന്നതും അത്യന്തം പാപം ചെയ്യുന്നവനും ഇരുണ്ട അന്ധകാരത്തിൽ മുഴുകുന്നു.

യശ്ചേമാം മാനവോ ധേനും സ്വൈര്വത്സൈരമരാദിഭിഃ । പായയത്യുചിതേ കാലേ സ സ്വര്ഗായോപപദ്യതേ ॥ ൨൯.

സ്വന്തം കുഞ്ഞുങ്ങളോടും ദേവാദികളോടും കൂടി ഈ പശുവിനെ യുക്തമായ സമയത്ത് കുടിപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തുന്നു.

തസ്മാത്പുത്ര ! മനുഷ്യേണ ദേവര്ഷിപിതൃമാനവാഃ । ഭൂതാനി ചാനുദിവസം പോഷ്യാണി സ്വതനുര്യഥാ ॥ ൨൯.

അതിനാൽ, മകനേ, മനുഷ്യൻ ദേവന്മാരെയും, മുനിമാരെയും, പിതാക്കന്മാരെയും, മനുഷ്യരെയും, എല്ലാ ജീവികളെയും സ്വയം ശരീരം പോഷിപ്പിക്കുന്നപോലെ ദിവസേന പോഷിപ്പിക്കണം.

തസ്മാത്സ്ത്രാതഃ ശുചിര്ഭൂത്വാ ദേവര്ഷിപിതൃതര്പണമ് । പ്രജാപതേസ്തഥൈവാദിഭഃ കാലേ കുര്യാത്സമാഹിതഃ ॥ ൨൯.

അതിനാൽ, ശുദ്ധനും സംരക്ഷിതനും ആയി, ദേവന്മാർക്കും, മുനിമാർക്കും, പിതാക്കന്മാർക്കും, പ്രജാപതിക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും യുക്തമായ സമയത്ത് ഭക്തിയോടെ Bali അർപ്പിക്കണം.

സുമനോഗന്ധപുഷ്പൈശ്ച ദേവാനഭ്യര്ച്യ മാനവഃ । തതോഽഗ്നേസ്തര്പണം കുര്യാദ്ദേയാശ്ച ബലയസ്തഥാ ॥ ൨൯.

സുമനസ്സുള്ള സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പങ്ങൾകൊണ്ട് ദേവന്മാരെ പൂജിച്ച ശേഷം, അഗ്നിക്കു Bali അർപ്പിക്കണം; പിന്നെ നിർദ്ദിഷ്ടമായ പങ്കുകളും നൽകണം.

ബ്രഹ്മണേ ഗൃഹമധ്യേ തു വിശ്വേദേവേഭ്യ ഏവ ച । ധന്വന്തരിം സമുദ്ദിശ്യ പ്രാഗുദീച്യാം ബലിം ക്ഷിപേത് ॥ ൨൯.

വീട്ടിനകത്ത് ബ്രഹ്മാവിനും വിശ്വദേവന്മാർക്കും Bali അർപ്പിക്കണം; ധന്വന്തരിക്കായി വടക്കുകിഴക്കോട്ട് Bali വയ്ക്കണം.

പ്രാച്യാം ശക്രായ യാമ്യായാം യമായ ബലിമാഹരേത് । പ്രതീച്യാം വരുണായാഥ സോമായോത്തരതോ ബലിമ് ॥ ൨൯.

കിഴക്കോട്ട് ഇന്ദ്രനു Bali അർപ്പിക്കണം; തെക്കോട്ട് യമനു; പടിഞ്ഞാറോട്ട് വരുണനു; വടക്കോട്ട് സോമനു Bali അർപ്പിക്കണം.

ദദ്യാദ്ധാത്രേ വിധാത്രേ ബലിം ദ്വാരേ ഗൃഹസ്യ തു । അര്യമ്ണേഽഥ ബഹിര്ദദ്യാദ്ഗൃഹേഭ്യശ്ച സമന്തതഃ ॥ ൨൯.

വീട്ടിന്റെ വാതിലിൽ ധാതാവിനും വിധാതാവിനും Bali നൽകണം; പുറത്തു അര്യാമനു; വീട്ടിലെ ദേവതകൾക്ക് ചുറ്റും Bali അർപ്പിക്കണം.

നക്തഞ്ചരേഭ്യോ ഭൂതേഭ്യോ ബലിമാകാശതോ ഹരേത് । പിതൄണാം നിര്വപേച്ചൈവ ദക്ഷിണാഭിമുഖസ്ഥിതഃ ॥ ൨൯.

രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഭൂതങ്ങൾക്കും Bali തുറന്ന സ്ഥലത്ത് വയ്ക്കണം; പിതാക്കന്മാർക്കു ദക്ഷിണാഭിമുഖമായി നിന്ന് Bali അർപ്പിക്കണം.

ഗൃഹസ്ഥസ്തത്പരോ ഭൂത്വാ സുസമാഹിതമാനസഃ । തതസ്തോയമുപാദായ തേഷ്വേവാചമനായ വൈ ॥ ൨൯.

ഗൃഹസ്ഥൻ മനസ്സോടെ ശ്രദ്ധയോടെ ഈ Baliകൾ അർപ്പിച്ച ശേഷം, അവർക്കായി വെള്ളം എടുത്ത് ശുദ്ധീകരണം നടത്തണം.

സ്ഥാനേഷു നിക്ഷിപേത്പ്രാജ്ഞസ്താസ്താ ഉദ്ദിശ്യ ദേവതാഃ । ഏവം ഗൃഹബലിം കൃത്വാ ഗൃഹേ ഹൃഹപതിഃ ശുചിഃ ॥ ൨൯.

വിദ്വാൻ ആ Baliകൾ ഓരോ ദേവതയെ ഉദ്ധിഷ്ടിച്ച് യോജിച്ച സ്ഥലങ്ങളിൽ വയ്ക്കണം; ഇങ്ങനെ Bali അർപ്പിച്ച ശേഷം ഗൃഹസ്ഥൻ ശുദ്ധനായി തുടരുന്നു.

ആപ്യായനായ ഭൂതാനാം കുര്യാദുത്സര്ഗമാദരാത് । ശ്വഭ്യശ്ച ശ്വപചേഭ്യശ്ച വയോഭ്യശ്ചാവപേദ്ഭുവി ॥ ൨൯.

ജീവികൾക്ക് പോഷണം ലഭിക്കാനായി ആദരപൂർവ്വം Bali അർപ്പിക്കണം; നായ്ക്കൾക്കും ചണ്ഡാളന്മാർക്കും പക്ഷികൾക്കും ഭൂമിയിൽ ഭക്ഷണം വിതറണം.

വൈശ്വദേവം ഹി നാമൈതത്സായം പ്രാതരുദാഹൃതമ് । ആചമ്യ ച തതഃ കുര്യാത്പ്രാജ്ഞോ ദ്വാരാവലോകനമ് ॥ ൨൯.

ഇതിനെ 'വൈശ്വദേവം' എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; ഇത് വൈകുന്നേരത്തിലും രാവിലെയും ചെയ്യണം. ശുദ്ധിയോടെ, പിന്നെ വാതിൽ നോക്കണം.

മുഹൂര്തസ്യാഷ്ടമം ഭാഗമുദീക്ഷ്യോഽപ്യതിഥിര്ഭവേത് । അതിഥിം തത്ര സമ്പ്രാപ്തമന്നാദ്യേനോദകേന ച ॥ ൨൯.

ഒരു മുഹൂർത്തത്തിന്റെ എട്ടാം ഭാഗം കാത്തിരിക്കണം; അതിനിടെ അതിഥി വന്നാൽ, അവനു അന്നവും വെള്ളവും നൽകി ആദരിക്കണം.

സമ്പൂജയേദ്യഥാശക്തി ഗന്ധപുഷ്പാദിഭിസ്തഥാ । ന മിത്രമതിഥിം കുര്യാന്നൈകഗ്രാമനിവാസിനമ് ॥ ൨൯.

ശക്തിയനുസരിച്ച് സുഗന്ധവും പുഷ്പവും ഉപയോഗിച്ച് അതിഥിയെ ആദരിക്കണം; സുഹൃത്ത് അല്ലെങ്കിൽ അതേ ഗ്രാമത്തിൽ താമസിക്കുന്നവനെ അതിഥിയായി കാണരുത്.

അജ്ഞാതകുലനാമാനം തത്കാലസമുപസ്ഥിതമ് । ബുഭുക്ഷുമാഗതം ശ്രാന്തം യാചമാനമകിഞ്ചനമ് ॥ ൨൯.

ആ സമയത്ത്, ആരുടെയും കുടുംബം അല്ലെങ്കിൽ പേര് അറിയപ്പെടാത്ത, വിശപ്പും ക്ഷീണവും അനുഭവിച്ച്, ഒന്നുമില്ലാതെ ഭിക്ഷയടക്കാനെത്തുന്ന ഒരാളാണ്...

ബ്രാഹ്മണം പ്രാഹുരതിഥിം സ പൂജ്യഃ ശക്തിതോ ബുധൈഃ । ന പൃച്ഛേദ്ഗോത്രചരണം സ്വാധ്യായഞ്ചാപി പണ്ഡിതഃ ॥ ൨൯.

അത്തരം ഒരാൾ ബ്രാഹ്മണാതിഥിയാണെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു; അവനെ കഴിയുന്നത്ര ആദരവോടെ ആദരിക്കണം. അവന്റെ വംശം, ആചാരങ്ങൾ, പഠനം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ഒരു പണ്ഡിതനും ചോദിക്കരുത്.

ശോഭനാശോഭനാകാരം തം മന്യേത പ്രജാപതിമ് । അനിത്യം ഹി സ്ഥിതോ യസ്മാത്തസ്മാദതിഥിരുച്യതേ ॥ ൨൯.

അവൻ സുന്ദരനോ അല്ലാതെയോ ആയിരിക്കട്ടെ, അവനെ പ്രജാപതിയായി കണക്കാക്കണം; കാരണം, അതിഥി എന്നത് സ്ഥിരമല്ലാത്തവനാണ്.

തസ്മിംസ്തൃപ്തേ നൃയജ്ഞോത്ഥാദൃണാന്മുച്യേദ്ഗൃഹാശ്രമീ । തസ്മാദദത്ത്വാ യോ ഭുങ്ക്തേ സ്വയം കില്വിഷഭുങ്നരഃ ॥ ൨൯.

അവൻ തൃപ്തനായാൽ, മനുഷ്യയാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കടം ഗൃഹസ്ഥന്‍ ഒഴിവാകും; എന്നാൽ കൊടുക്കാതെ താനേ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ പാപം അനുഭവിക്കും.

സ പാപം കേവലം ഭുങ്ക്തേ പുരീഷഞ്ചാന്യജന്മനി । അതിഥിര്യസ്യ ഭഗ്നാശോ ഗൃഹാത്പ്രതിനിവര്തതേ ॥ ൨൯.

അതിഥി നിരാശയോടെ വീട്ടിൽ നിന്ന് മടങ്ങുകയാണെങ്കിൽ, ആ ഗൃഹസ്ഥൻ പാപം മാത്രം അനുഭവിക്കും; അടുത്ത ജന്മത്തിൽ അവൻ മലഭക്ഷണം ചെയ്യേണ്ടിവരും.

സ ദത്ത്വാ ദുഷ്കൃതം തസ്മൈ പുണ്യമാദായ ഗച്ഛതി । അപ്യമ്ബുശാകദാനേന യദ്വാപ്യശ്നാതി സ സ്വയമ് ॥ ൨൯.

വെള്ളം അല്ലെങ്കിൽ പച്ചക്കറി പോലും കൊടുത്താൽ, അതിനാൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം അതിഥിക്ക് കിട്ടും; പാപം ഗൃഹസ്ഥനിൽ തന്നെ ശേഷിക്കും.

പൂജയേത്തു നരഃ ശക്ത്യാ തേനൈവാതിഥിമാദരാത് । കുര്യാച്ചാഹരഹഃ ശ്രാദ്ധമന്നാദ്യേനോദകേന ച ॥ ൨൯.

അതിനാൽ, ഒരുവൻ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് അതിഥിയെ ആദരവോടെ സ്വീകരിക്കണം; അന്നവും വെള്ളവും നൽകി പ്രതിദിനം ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.

പിതൄനുദ്ദിശ്യ വിപ്രാംശ്ച ഭോജയേദ്വിപ്രമേവ വാ । അന്നസ്യാഗ്രം തദുദ്ധൃത്യ ബ്രാഹ്മണായോപപാദയേത് ॥ ൨൯.

പിതാക്കന്മാരെ സ്മരിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ, അല്ലെങ്കിൽ കുറഞ്ഞപക്ഷം ഒരുപാട് ബ്രാഹ്മണനെ, അന്നത്തിന്റെ മികച്ച ഭാഗം എടുത്ത് ആദ്യം ഭക്ഷിപ്പിക്കണം.

ഭിക്ഷാഞ്ച യാചതാം ദദ്യാത്പരിവ്രാഡ്ബ്രഹ്മചാരിണാമ് । ഗ്രാസപ്രമാണാ ഭിക്ഷാ സ്യാദഗ്രം ഗ്രാസചതുഷ്ടയമ് ॥ ൨൯.

ഭിക്ഷയടക്കാനെത്തുന്ന പരിവ്രാജകരെയും ബ്രഹ്മചാരികളെയും ഭിക്ഷ നൽകണം; ഭിക്ഷയുടെ അളവ് നാലു കവിള്‍ അളവാണ്, അതിൽ ആദ്യഭാഗം നൽകണം.

അഗ്രം ചതുര്ഗുണം പ്രാഹുര്ഹന്തകാരം ദ്വിജോത്തമാഃ । ഭോജനം ഹന്തകാരം വാ അഗ്രം ഭിക്ഷാമഥാപി വാ ॥ ൨൯.

ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാർ പറയുന്നു: ആദ്യഭാഗം നാലുമടങ്ങ് ഫലപ്രദമാണ്; ഭക്ഷണമായാലും ഭിക്ഷയായാലും ആദ്യഭാഗം ഏറ്റവും പ്രധാനമാണ്.

അദത്ത്വാ തു ന ഭോക്തവ്യം യഥാവിഭവമാത്മനഃ । പൂജയിത്വാതിഥീനിഷ്ടാന് ജ്ഞാതീന് ബന്ധൂംസ്തഥാര്ഥിനഃ ॥ ൨൯.

സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് അതിഥികളെ, ഗൃഹദേവതകളെയും, ബന്ധുക്കളെയും, ദാനാർത്ഥികളെയും ആദരിച്ച് ഭക്ഷണം കൊടുത്തശേഷം മാത്രം താനേ ഭക്ഷിക്കണം.

വികലാന് ബാലവൃദ്ധാംശ്ച ഭോജയേച്ചാതുരാംസ്തഥാ । വാഞ്ഛതേ ക്ഷുത്പരീതാത്മാ യച്ചാന്യോഽന്നമകിഞ്ചനഃ ॥ ൨൯.

ശാരീരികമായി വൈകല്യമുള്ളവരെയും, കുട്ടികളെയും, വയോധികരെയും, ബുദ്ധിശാലികളെയും, വിശപ്പാൽ പീഡിതരായി അന്നം ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റാരെയും ഭക്ഷിപ്പിക്കണം.