മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

തേനൈവ വയസാ സദ്യോ ദുഹിതൃത്വം പ്രയാതു മേ । ജാതിസ്മരാ യഥാ പൂര്വം തദ്വത്കാന്തിസമന്വിതാ । യോഗിനീ യോഗമാതാ ച മദ്ഗേഹേ ജായതാം ഭവ ॥ ൨൩.

'അവളെ അന്നത്തെ പ്രായത്തോടുകൂടി, മുന്‍ജന്മം ഓര്‍മ്മയോടെ, അതേ സൗന്ദര്യത്തോടും യോഗിനിയുമായി, യോഗിമാര്‍ക്ക് മാതാവായി, എന്റെ വീട്ടില്‍ ജനിക്കട്ടെ.'

മഹാദേവ ഉവാച യഥോക്തം പന്നഗശ്രേഷ്ഠ ! സര്വേമേതദ്ഭവിഷ്യതി । മത്പ്രസാദാദസന്ദിഗ്ധം ശ്രുണു ചേദം ഭുജങ്ഗമ ॥ ൨൩.

മഹാദേവന്‍ പറഞ്ഞു: 'പാമ്പുകളില്‍ ശ്രേഷ്ഠനേ, നീ പറഞ്ഞതുപോലെ എല്ലാം എന്റെ അനുഗ്രഹത്താല്‍ സംശയമില്ലാതെ നടക്കും. ഇനി കേള്‍ക്കു, പാമ്പേ.'

ശ്രാദ്ധേ തു സമനുപ്രാപ്തേ മധ്യമം പിണ്ഡമാത്മനാ । ഭക്ഷയേഥാഃ ഫണിശ്രേഷ്ഠ ! ശുചിഃ പ്രയതമാനസഃ ॥ ൨൩.

'ശ്രാദ്ധം നടക്കുമ്പോള്‍ നീ, പാമ്പുകളില്‍ ശ്രേഷ്ഠനേ, ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ മധ്യത്തിലുള്ള പിണ്ഡം തന്നെ കഴിക്കണം.'

ഭക്ഷിതേ തു തതസ്തസ്മിന് ഭവതോ മധ്യമാത്ഫണാത് । സമുത്പത്സ്യതി കല്യാണീ തഥാരൂപാ യഥാമൃതാ ॥ ൨൩.

'അത് കഴിച്ചശേഷം, നിന്റെ മധ്യഫണത്തില്‍ നിന്ന്, മുന്‍പുപോലെ തന്നെ, ശുഭസ്വരൂപിണിയായ അവള്‍ ഉദിക്കും.'

കാമഞ്ചേമമഭിധ്യായ കുരു ത്വം പിതൃതര്പണമ് । തത്ക്ഷണാദേവ സാ സുഭ്രൂഃ ശ്വസതോ മധ്യമാത്ഫണാത് ॥ ൨൩.

'അവളെ മനസ്സില്‍ ഓര്‍ത്തുകൊണ്ട് പിതൃതര്‍പ്പണം നടത്തുക; അന്നേരം തന്നെ, മനോഹരഭ്രൂവളള അവള്‍ നിന്റെ മധ്യഫണത്തില്‍ നിന്ന് ശ്വാസം വിട്ട് പുറത്ത് വരും.'

സമുത്പത്സ്യതി കല്യാണീ തഥാരൂപാ യഥാമൃതാ । ഏതച്ഛ്രുത്വാ തതസ്തൌ തു പ്രണിപത്യ മഹേശ്വരമ് ॥ ൨൩.

അമൃതംപോലെയുള്ള സുന്ദരിയായ ഒരു ധർമ്മപത്നി ജനിക്കും; ഇതു കേട്ട ശേഷം അവരിരുവരും മഹാദേവനോടു നമസ്കരിച്ചു.

രസാതലം പുനഃ പ്രാപ്തൌ പരിതോഷസമന്വിതൌ । തഥാ ച കൃതവാന് ശ്രാദ്ധം സ നാഗഃ കമ്ബലാനുജഃ ॥ ൨൩.

അവരിരുവരും സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും പാതാളത്തിലേക്ക് മടങ്ങി; അങ്ങനെ കംബലന്റെ അനിയൻ ആ ആഹുതികർമ്മം നടത്തി.

പിണ്ഡഞ്ച മധ്യമം തദ്വദ്യഥാവദുപഭുക്തവാന് । തഞ്ചാപി ധ്യായഃ കാമം തതഃ സാ തനുമധ്യമാ ॥ ൨൩.

അവൻ നടുവിലുള്ള പിണ്ഡം യഥാവിധി കഴിച്ചു; അവളെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹത്തോടെ ധ്യാനിച്ചപ്പോൾ ആ സുന്ദരിയായ സ്ത്രീ—

ജജ്ഞേ നിശ്വസതഃ സദ്യസ്തദ്രൂപാ മധ്യമാത്ഫണാത് । ന ചാപി കഥയാമാസ കസ്യചിത്സ ഭുജങ്ഗമഃ ॥ ൨൩.

അവൻ ശ്വാസം വിട്ടപ്പോൾ നടുവിലുള്ള ഫണയിൽ നിന്നു ഉടൻതന്നെ ആ രൂപത്തിൽ അവൾ ജനിച്ചു; ആ പാമ്പ് ഇതൊരാളോടും പറഞ്ഞില്ല.

അന്തര്ഗൃഹേ താം സുദതീം സ്ത്രീഭിര്ഗുപ്താമധാരയത് । തൌ ചാനുദിനമാഗമ്യ പുത്രൌ നാഗപതേഃ സുഖമ് ॥ ൨൩.

അവളെ മറ്റുസ്ത്രികളാൽ കാത്തു അകത്തുള്ള മുറിയിൽ സൂക്ഷിച്ചു; നാഗരാജാവിന്റെ ആ രണ്ടു മക്കളും ദിവസേന സന്തോഷത്തോടെ അവിടെ എത്തി.

ഋതധ്വജേന സഹിതൌ ചിക്രീഡാതേഽമരാവിവ । ഏകദാ തു സുതൌ പ്രാഹ നാഗരാജോ മുദാന്വിതഃ ॥ ൨൩.

ഋതധ്വജനോടൊപ്പം അവർ ദേവന്മാരെപ്പോലെ കളിച്ചു; ഒരിക്കൽ ആനന്ദത്തോടെ നാഗരാജാവ് തന്റെ മക്കളോട് പറഞ്ഞു.

യന്മയാ പൂര്വമുക്തന്തു ക്രിയതേ കിം ന തത്തഥാ । സ രാജപുത്രോ യുവയോരുപകാരീ മമാന്തികമ് ॥ ൨൩.

"ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞത് എന്തുകൊണ്ടാണ് ചെയ്യപ്പെടുന്നില്ല? ആ രാജകുമാരൻ, നിങ്ങൾക്ക് ഉപകാരിയായവൻ, എന്റെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരണം."

കസ്മാന്നാനീയതേ വത്സാവുപകാരായ മാനദഃ । ഏവമുക്തൌ തതസ്തേന പിത്രാ സ്നേഹവതാ തു തൌ ॥ ൨൩.

"എന്തുകൊണ്ടാണ് ആ മാന്യനായ രാജകുമാരനെ, നിങ്ങളുടെ ഉപകാരത്തിനായി, മക്കളേ, ഇവിടെ കൊണ്ടുവരുന്നില്ല?" അങ്ങനെ സ്നേഹപൂർവ്വം പിതാവു ചോദിച്ചതിനുശേഷം, അവരിരുവരും—

ഗത്വാ തസ്യ പുരം സഖ്യൂ രേമാതേ തേന ധീമതാ । തതഃ കുവലയാശ്വം തൌ കൃത്വാ കിഞ്ചിത്കഥാന്തരമ് ॥ ൨൩.

അവന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി, ആ ബുദ്ധിമാൻ രാജകുമാരനോടൊപ്പം സൗഹൃദത്തോടെ സമയം கழിച്ചു; പിന്നെ കുവലയാശ്വനോടു കുറച്ച് സംസാരിച്ചശേഷം—

അബ്രൂതാം പ്രണയോപേതം സ്വഗേഹഗമനം പ്രതി । താവാഹ നൃപപുത്രോഽസൌ നന്വിദം ഭവതോര്ഗൃഹമ് ॥ ൨൩.

പ്രേമപൂർവ്വം സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ആ രാജകുമാരനോട് പറഞ്ഞു; എന്നാൽ അവൻ പറഞ്ഞു: "ഇതെല്ലാം നിങ്ങളുടെ വീടല്ലേ?"

ധനവാഹനവസ്ത്രാദി യന്മദീയം തദേവ വാമ് । യത്തു വാം വാഞ്ഛിതം ദാതും ധനം രത്നമഥാപി വാ ॥ ൨൩.

"എന്റെ എല്ലാ ധനം, വാഹനങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ എല്ലാം നിങ്ങളുടെതാണ്; നിങ്ങൾക്ക് എന്തെങ്കിലും ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, ധനം ആകട്ടെ, രത്നങ്ങൾ ആകട്ടെ—"

തദ്ദീയതാം ദ്വിജസുതൌ യദി വാം പ്രണയോ മയി । ഏതാവതാഹം ദൈവേന വഞ്ചിതോഽസ്മി ദുരാത്മനാ ॥ ൨൩.

"അത് നിങ്ങൾക്ക് ഞാൻ നൽകാം, ബ്രാഹ്മണകുമാരന്മാരേ, നിങ്ങൾക്ക് എന്നിൽ സ്നേഹമുണ്ടെങ്കിൽ; ഇതിൽ മാത്രമാണ് ദൈവം എന്നെ വഞ്ചിച്ചത്, ദുഷ്ടനായവനേ—"

യദ്ഭവദ്ഭ്യാം മമത്വം നോ മദീയേ ക്രിയതേ ഗൃഹേ । യദി വാം മത്പ്രിയം കാര്യമനുഗ്രാഹ്യോഽസ്മി വാം യദി ॥ ൨൩.

"നിങ്ങൾ എന്റെ വീട്ടിനെ നിങ്ങളുടെതുപോലെയായി കാണുന്നില്ല; നിങ്ങൾക്ക് ഞാൻ പ്രിയനാണെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങൾക്ക് ഞാൻ അനുഗ്രഹിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണെങ്കിൽ—"

തദ്ധനേ മമ ഗേഹേ ച മമത്വമനുകല്പ്യതാമ് । യുവയോര്യന്മദീയം തന്മാമകം യുവയോഃ സ്വകമ് ॥ ൨൩.

"എന്റെ ധനവും വീട്ടും നിങ്ങളുടെതുപോലെയായി കണക്കാക്കണം; എന്റെത് നിങ്ങളുടെതും, നിങ്ങളുടെത് എന്റെതുമാണ്."

ഏതത്സത്യം വിജാനീതം യുവാം പ്രാണാ ബഹിശ്ചരാഃ । പുനര്നൈവം വിഭിന്നാര്ഥം വക്തവ്യം ദ്വിജസത്തമൌ ॥ ൨൩.

"ഇത് സത്യമാണെന്ന് അറിയണം, നിങ്ങൾ ഇരുവരും എന്റെ ജീവനുപോലെയാണ്; ഇനി ഒരിക്കലും, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണരേ, ഇങ്ങനെ വേർപാട് പറയരുത്."

മത്പ്രസാദപരൌ പ്രീത്യാ ശാപിതൌ ഹൃദയേന മേ । തതഃ സ്നേഹാര്ദ്രവദനൌ താവുഭൌ നാഗനന്ദനൌ ॥ ൨൩.

"എന്റെ സ്നേഹത്താൽ നിങ്ങൾ ഇരുവരും എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടു;" അതിനുശേഷം സ്നേഹത്തിൽ നനഞ്ഞ മുഖങ്ങളോടെ ആ നാഗപുത്രന്മാർ—

ഊചതുര്നൃപതേഃ പുത്രം കിഞ്ചിത്പ്രണയകോപിതൌ । ഋതധ്വജ ! ന സന്ദേഹോ യഥൈവാഹ ഭവാനിദമ് ॥ ൨൩.

അൽപം പ്രേമവും അല്പം കുറ്റാനുഭവവും കലർന്നവണ്ണം രാജകുമാരനോട് പറഞ്ഞു: "ഋതധ്വജ, നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതുപോലെയാണ്, സംശയമില്ല—"

തഥൈവ ചാസ്മന്മനസി നാത്ര ചിന്ത്യമതോഽന്യഥാ । കിന്ത്വാവയോഃ സ്വയം പിത്രാ പ്രോക്തമേതന്മഹാത്മനാ ॥ ൨൩.

"അതുപോലെയാണ് ഞങ്ങളുടെ മനസ്സിലും; വേറേതു ചിന്തയില്ല; പക്ഷേ, ഇതെല്ലാം ഞങ്ങളുടെ പിതാവായ മഹാത്മാവാണ് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞത്."

ദ്രഷ്ടും കുവലയാശ്വം തമിച്ഛാമീതി പുനഃ പുനഃ । തതഃ കുവലയാശ്വോഽസൌ സമുത്ഥായ വരാസനാത് । യഥാഹ താതേതി വദന് പ്രണാമമകരോദ്ഭുവി ॥ ൨൩.

കുവലയാശ്വനെ കാണണമെന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ കുവലയാശ്വൻ തന്റെ ഉത്തമാസനത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ്, "നിങ്ങളുടെ കല്പന പോലെ, അച്ഛാ," എന്ന് പറഞ്ഞു, നിലത്ത് വണങ്ങി.

കുവലയാശ്വ ഉവാച ധന്യോഽഹമതിപുണ്യോഽഹം കോഽന്യോഽസ്തി സദൃശോ മയാ । യത്താതോ മാമഭിദ്രഷ്ടും കരോതി പ്രവണം മനഃ ॥ ൨൩.

കുവലയാശ്വൻ പറഞ്ഞു: "ഞാൻ ഭാഗ്യശാലിയും പുണ്യവാനുമാണ്. എന്റെ അച്ഛൻ എന്നെ കാണാൻ ഇങ്ങനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നപ്പോൾ, എനിക്ക് തുല്യനായ മറ്റാരുണ്ട്?"

തദുത്തിഷ്ഠത ഗച്ഛാമസ്താതാജ്ഞാം ക്ഷണമപ്യഹമ് । നാതിക്രാന്തുമിഹേച്ഛാമി പദ്ഭ്യാം തസ്യ ശപാമ്യഹമ് ॥ ൨൩.

നമുക്ക് എഴുന്നേറ്റ് പോകാം; അച്ഛന്റെ കല്പന പാലിക്കാൻ ഒരു നിമിഷം പോലും വൈകാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. എന്റെ കാലുകൾക്ക് സാക്ഷിയായി ഞാൻ ഇത് ഉറപ്പുനൽകുന്നു.

ജഡ ഉവാച ഏവമുക്ത്വാ യയൌ സോഽഥ സഹ താഭ്യാം നൃപാത്മജഃ । പ്രാപ്തശ്ച ഗോമതീം പുണ്യാം നിര്ഗമ്യ നഗരാദ്ബഹിഃ ॥ ൨൩.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, രാജകുമാരൻ അവരോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു; നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് പോയി, അവർ പുണ്യമായ ഗോമതീ നദിയിലെത്തി.

തന്മധ്യേന യയുസ്തേ വേ നാഗേന്ദ്രനൃപനന്ദനാഃ । മേനേ ച രാജപുത്രോഽസൌ പാരേ തസ്യാസ്തയോര്ഗൃഹമ് ॥ ൨൩.

അവർ, ആ പാമ്പുരാജാവിന്റെ പുത്രന്മാർ, നദിയുടെ നടുവിലൂടെ യാത്ര ചെയ്തു. രാജകുമാരൻ അവരുടെ വീടു ആ നദിയുടെ അപ്പുറം ആണെന്ന് കരുതി.

തതശ്ചാകൃഷ്യ പാതാലം താഭ്യാം നീതോ നൃപാത്മജഃ । പാതാലേ ദദൃശേ ചോഭൌ സ പന്നഗകുമാരകൌ ॥ ൨൩.

അപ്പോൾ, അവരിരുവരും രാജകുമാരനെ കീഴിലെ ലോകത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി; അവിടെ അവൻ ആ പാമ്പുകുമാരന്മാരെ കണ്ടു.