മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

സാധ്യമാനാഃ ക്ഷമാമൌനചിത്തസംയമിനാമുനാ । താ വൈ ഭയാര്താഃ ക്രന്ദന്തി കഥം കാര്യമിദം മയാ॥൭.

ക്ഷമയും മൗനവും മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണവും പാലിച്ച് അവൻ ആ ജ്ഞാനങ്ങൾ നേടാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടു ഭയപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾ നിലവിളിക്കുന്നു. ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം എന്നാണവൻ ചിന്തിച്ചത്.

തേജസ്വീ കൌശികശ്വേഷ്ഠോ വയമസ്യ സുദുര്ബലാഃ । ക്രോശന്ത്യേതാസ്തഥാ ഭീതാ ദുഷ്പാരം പ്രതിഭാതി മേ॥൭.

ശക്തിയുള്ള കൗശികൻ കുതിരകളാൽ സംരക്ഷിതനാണ്, ഞങ്ങൾ വളരെ ദുർബലരാണ്. ഈ ഭയപ്പെട്ടവികൾ നിലവിളിക്കുന്നു. ഇതു കടക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ലെന്ന് തോന്നുന്നു.

അഥവായം നൃപഃ പ്രാപ്തോ മാ ഭൈരിതി വദന് മുഹുഃ । ഇമമേവ പ്രവിശ്യാശു സാധയിഷ്യേ യഥേപ്സിതമ്॥൭.

അല്ലെങ്കിൽ, ഈ രാജാവാണ് എത്തിയിരിക്കുന്നത്, വീണ്ടും വീണ്ടും 'ഭയപ്പെടേണ്ടാ' എന്ന് പറയുന്നത്. ഞാൻ ഉടൻ അവനിൽ പ്രവേശിച്ച് എനിക്ക് ആവശ്യമുള്ളത് സാധിപ്പിക്കും.

ഇതി സംചിന്ത്യ രൌദ്രേണ വിഘ്നരാജേന വൈ തതഃ । തേനാവിഷ്ടോ നൃപഃ കോപാദിദം വചനമബ്രവീത്॥൭.

ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച ശേഷം, ആ ഭയങ്കരനായ തടസ്സങ്ങളുടെ രാജാവു രാജാവിൽ പ്രവേശിച്ചു. കോപത്തോടെ രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

കോഽയം ബഘ്നാതി വസ്ത്രാന്തേ പാവകം പാപകൃന്നരഃ । ബലോഷ്ണതേജസാ ദീപ്തേ മയി പത്യാവുപസ്ഥിതേ॥൭.

ഞാനിവിടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, വസ്ത്രത്തിന്റെ അറ്റത്ത് തീ കത്തിച്ച്, ശക്തിയും ഉഷ്ണതയും നിറഞ്ഞ്, ഈ പാപി ആരാണ്?

സോഽദ്യ മത്കാര്മുകാക്ഷേപ-വിദീപിതദിഗന്തരൈഃ । ശരൈര്വിഭിന്നസര്വാങ്ഗോ ദീര്ഘനിദ്രാം പ്രവേക്ഷ്യതി॥൭.

ഇന്ന് എന്റെ വില്ലിൽ നിന്നുള്ള അമ്പുകൾ എല്ലാ ദിക്കുകളും പ്രകാശിപ്പിച്ച്, അവനെ തുളച്ച്, അവൻ ദീർഘനിദ്രയിൽ പ്രവേശിക്കും.

വിശ്വാമിത്രസ്തതഃ ക്രുദ്ധഃ ശ്രുത്വാ തന്നൃപതേര്വചഃ । ക്രുദ്ധേ ചര്ഷിവരേ തസ്മിന് നേശുര്വിദ്യാഃ ക്ഷണേന താഃ॥൭.

രാജാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട വിശ്വാമിത്രൻ കോപിച്ചു. ആ മഹർഷി ക്രുദ്ധനായപ്പോൾ, ആ ജ്ഞാനങ്ങൾ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അപ്രത്യക്ഷമായി.

സ ചാപി രാജാ തം ദൃഷ്ട്വാ വിശ്വാമിത്രം തപോനിധിമ് । ഭീതഃ പ്രാവേപതാത്യര്ഥം സഹസാശ്വത്ഥപര്ണവത്॥൭.

വിശ്വാമിത്രൻ എന്ന തപസ്സിന്റെ നിധിയെ കണ്ട രാജാവ് അതിയായി ഭയപ്പെട്ടു. അശ്വത്തവൃക്ഷത്തിന്റെ ഇലപോലെ അവൻ അകസ്മാത് വിറച്ചു.

സ ദുരാത്മന്നിതി യദാ മുനിസ്തിഷ്ഠേതി ചാബ്രവീത് । തതഃ സ രാജാ വിനയാത് പ്രണിപത്യാഭ്യഭാഷത॥൭.

മുനി 'നീ ദുഷ്ടൻ' എന്ന് പറഞ്ഞ് അവിടെ നിന്നപ്പോൾ, രാജാവ് വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ച് പറഞ്ഞു.

ഭഗവന്നേഷ ധര്മോ മേ നാപരാധോ മമ പ്രഭോ । ന ക്രോദ്ധുമര്ഹസി മുനേ നിജധര്മരതസ്യ മേ॥൭.

ഭഗവൻ, ഇതാണ് എന്റെ ധർമ്മം, എന്റെ പിഴവല്ല, പ്രഭോ. ഞാൻ എന്റെ ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനാണ്, അതിനാൽ ദയവായി കോപിക്കേണ്ട.

ദാതവ്യം രക്ഷിതവ്യം ച ധര്മജ്ഞേന മഹീക്ഷിതാ । ചാപം ചോദ്യമ്യ യോദ്ധവ്യം ധര്മശാസ്ത്രാനുസാരതഃ॥൭.

ധർമ്മം അറിയുന്ന രാജാവ് ദാനം ചെയ്യുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും വേണം. വില്ല് ഉയർത്തി, ധർമ്മശാസ്ത്രത്തിന് അനുസരിച്ച് യുദ്ധം നടത്തുകയും വേണം.

; വിശ്വാമിത്ര ഉവാച ദാതവ്യം കസ്യ കേ രക്ഷ്യാഃ കൈര്യോദ്ധവ്യം ച തേ നൃപ । ക്ഷിപ്രമേതത് സമാചക്ഷ്വ യദ്യധര്മഭയം തവ॥൭.

വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു: ആര്ക്കാണ് ദാനം നൽകേണ്ടത്? ആരെ സംരക്ഷിക്കണം? ആരാണ് നിനക്ക് വേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടത് രാജാവേ? നീ അധർമ്മത്തെ ഭയപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, ഇതെല്ലാം വേഗം എനിക്ക് പറയൂ.

; ഹരിശ്ചന്ദ്ര ഉവാച ദാതവ്യം വിപ്രമുഖ്യേഭ്യോ യേ ചാന്യേ കൃശവൃത്തയഃ । രക്ഷ്യാ ഭീതാഃ സദാ യുദ്ധം കര്തവ്യം പരിപന്ഥിഭിഃ॥൭.

ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മറ്റു ദരിദ്രന്മാർക്കും ദാനം നൽകണം. ഭയപ്പെടുന്നവരെ എല്ലായ്പ്പോഴും സംരക്ഷിക്കണം, കള്ളന്മാരെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യണം.

; വിശ്വാമിത്ര ഉവാച യദി രാജാ ഭവാന് സമ്യഗ്രാജധര്മമവേക്ഷതേ । നിര്വേഷ്ടുകാമോ വിപ്രോഽഹം ദീയതാമിഷ്ടദക്ഷിണാ॥൭.

വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു: നീ രാജധർമ്മം ശരിയായി പാലിക്കുന്ന രാജാവാണെങ്കിൽ, ഞാൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻként യാഗം നടത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എനിക്ക് ആവശ്യമുള്ള ദക്ഷിണ നൽകണം.

; പക്ഷിണ ഊചുഃ ഏതദ്രാജാ വചഃ ശ്രുത്വാ പ്രഹൃഷ്ടേനാന്തരാത്മനാ । പുനര്ജാതമിവാത്മാനം മേനേ പ്രാഹ ച കൌശികമ്॥൭.

പക്ഷികൾ പറഞ്ഞു: രാജാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അവൻ ഹൃദയത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ പുതുതായി ജനിച്ചവനെന്നപോലെ അനുഭവിച്ചു, പിന്നെയും കൗശികനോട് പറഞ്ഞു.

ഉച്യതാം ഭഗവന് യത്തേ ദാതവ്യമവിശങ്കിതമ് । ദത്തമിത്യേവ തദ്വിദ്ധി യദ്യപി സ്യാത് സുദുര്ലഭമ്॥൭.

ഭഗവനേ, നിങ്ങൾക്ക് എന്താണ് ആവശ്യം, ഭയക്കാതെ പറയൂ. അതു ലഭിക്കാൻ എത്രയും പ്രയാസം ഉണ്ടെങ്കിലും, അതു ഞാൻ ഇതിനകം തന്നുവെന്ന് കരുതുക.

ഹിരണ്യം വാ സുവര്ണം വാ പുത്രഃ പത്നീ കലേവരമ് । പ്രാണാ രാജ്യം പുരം ലക്ഷ്മീര്യദഭിപ്രേതമാത്മനഃ॥൭.

സ്വർണം, പൊന്നും, മകനും, ഭാര്യയും, ശരീരം, ജീവൻ, രാജ്യം, നഗരം, സമ്പത്ത് — നിങ്ങൾക്ക് മനസ്സിൽ എന്ത് ആഗ്രഹമുണ്ടോ അതെല്ലാം.

; വിശ്വാമിത്ര ഉവാച രാജന് പ്രതിഗൃഹീതോഽയം യസ്തേ ദത്തഃ പ്രതിഗ്രഹഃ । പ്രയച്ഛ പ്രഥമം താവദ് ദക്ഷിണാം രാജസൂയികീമ്॥൭.

വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നീ നൽകിയ ദാനം ഞാൻ സ്വീകരിച്ചു. ആദ്യം രാജസൂയയാഗത്തിന് വേണ്ട ദക്ഷിണ എനിക്ക് നൽകൂ.

; രാജോവാച ബ്രഹ്മംസ്താമപി ദാസ്യാമി ദക്ഷിണാം ഭവതോ ഹ്യഹമ് । വ്രിയതാം ദ്വിജശാര്ദൂല യസ്തവേഷ്ടഃ പ്രതിഗ്രഹഃ॥൭.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണനേ, ആ ദക്ഷിണയും ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു നൽകും. ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് തിരഞ്ഞെടുക്കൂ.

; വിശ്വാമിത്ര ഉവാച സസാഗരാം ധരാമേതാം സഭൂഭൃദ്ഗ്രാമപത്തനാമ് । രാജ്യം ച സകലം വീര രഥാശ്വ-ഗജസങ്കുലമ്॥൭.

വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു: സമുദ്രങ്ങളോടുകൂടിയ ഭൂമി, രാജാക്കന്മാർ, ഗ്രാമങ്ങൾ, പട്ടണങ്ങൾ, രഥങ്ങൾ, കുതിരകൾ, ആനകൾ നിറഞ്ഞ മുഴുവൻ രാജ്യം.

കോഷ്ഠാഗാരം ച കോഷം ച യച്ചാന്യദ്വിദ്യതേ തവ । വിനാ ഭാര്യാം ച പുത്രം ച ശരീരം ച തവാനഘ॥൭.

നിന്റെ ഭണ്ഡാരവും നിധിയും, കൂടാതെ മറ്റെന്തെങ്കിലും നിനക്കുള്ളതെല്ലാം, ഭാര്യ, മകൻ, ശരീരം ഇവ ഒഴികെ, പാപരഹിതനേ.

ധര്മം ച സര്വധര്മജ്ഞ യോ യാന്തമനുഗച്ഛതി । ബഹുനാ വാ കിമുക്തേന സര്വമേതത് പ്രദീയതാമ്॥൭.

സകലധർമ്മങ്ങൾ അറിയുന്നവനേ, മരിക്കുന്നവനെ അനുഗമിക്കുന്ന ധർമ്മവും. ഇതിലും കൂടുതൽ പറയേണ്ടതുണ്ടോ? ഇതെല്ലാം എനിക്ക് നൽകണം.

; പക്ഷിണ ഊചുഃ പ്രഹൃഷ്ടേനൈവ മനസാ സോഽവികാരമുഖോ നൃപഃ । തസ്യര്ഷേര്വചനം ശ്രുത്വാ തഥേത്യാഹ കൃതാഞ്ജലിഃ॥൭.

പക്ഷികൾ പറഞ്ഞു: സന്തോഷപൂർവ്വം മുഖം മാറ്റാതെ, രാജാവ് ഋഷിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കൈകൂപ്പി 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്നു പറഞ്ഞു.

; വിശ്വാമിത്ര ഉവാച സര്വസ്വം യദി മേ ദത്തം രാജ്യമുര്വോ ബലം ധനമ് । പ്രഭുത്വം കസ്യ രാജര്ഷേ രാജ്യസ്ഥേ താപസേ മയി॥൭.

വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു: രാജ്യം, ഭൂമി, ശക്തി, ധനം എല്ലാം നീ എനിക്ക് നൽകിയാൽ, രാജർഷിയേ, രാജ്യം ഞാൻ കൈവശമാക്കിയപ്പോൾ ആരാണ് അധികാരം വഹിക്കുന്നത്?

; ഹരിശ്ചന്ദ്ര ഉവാച യസ്മിന്നപി മയാ കാലേ ബ്രാഹ്മന് ദത്താ വസുന്ധരാ । തസ്മിന്നപി ഭവാന് സ്വാമീ കിമുതാദ്യ മഹീപതിഃ॥൭.

ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ എപ്പോഴെങ്കിലും ഒരു ബ്രാഹ്മണനു ഭൂമി നൽകിയപ്പോൾ പോലും അതിന്റെ ഉടമ നിങ്ങൾ തന്നെയായിരുന്നു; ഇപ്പോൾ എത്രയോ അധികം, രാജാവേ.

; വിശ്വാമിത്ര ഉവാച യദി രാജംസ്ത്വയാ ദത്താ മമ സര്വാ വസുന്ധരാ । യത്ര മേ വിഷയേ സ്വാമ്യം തസ്മാന്നിഷ്ക്രാന്തുമര്ഹസി॥൭.

വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നീ ഭൂമിയൊക്കെയും എനിക്ക് നൽകിയാൽ, എന്റെ അധികാരം ഉള്ളിടത്ത് നിന്നെ നീങ്ങേണ്ടി വരും.

ശ്രോണീസൂത്രാദിസകലം മുക്ത്വാ ഭൂഷണസംഗ്രഹമ് । തരുവല്കലമാബധ്യ സഹ പത്ന്യാ സുതേന ച॥൭.

കഴുത്ത് കെട്ടി, കെട്ടുപാവ, അലങ്കാരങ്ങൾ എല്ലാം വിട്ട്, ഭാര്യയെയും മകനെയും കൂട്ടി വൃക്ഷതന്തു വസ്ത്രം ധരിച്ചു.

; പക്ഷിണ ഊചുഃ തഥേതി ചോക്ത്വാ കൃത്വാ ച രാജാ ഗന്തും പ്രചക്രമേ । സ്വപത്ന്യാ ശൈവ്യയാ സാര്ധം ബാലകേനാത്മജേന ച॥൭.

പക്ഷികൾ പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്ന് പറഞ്ഞ്, രാജാവ് ഭാര്യ ശൈവ്യയെയും കുഞ്ഞുമകനെയും കൂട്ടി യാത്രയ്ക്ക് തയ്യാറായി.

വ്രജതഃ സ തതോ രുദ്ധ്വാ പന്ഥാനം പ്രാഹ തം നൃപമ് । ക്വ യാസ്യസീത്യദത്ത്വാ മേ ദക്ഷിണാം രാജസൂയികീമ്॥൭.

അവൻ യാത്രതിരിക്കുമ്പോൾ, ആരോ വഴിയിൽ തടഞ്ഞു: രാജസൂയയാഗത്തിന് വേണ്ട ദക്ഷിണ എനിക്ക് നൽകാതെ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത് എന്ന് രാജാവിനോട് ചോദിച്ചു.