മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

പുത്ര ഉവാച തതോ വിപ്രഃ സമുത്തസ്ഥൌ വ്യാധിമുക്തഃ പുനര്യുവാ । സ്വഭാഭിര്ഭാസയന് വേശ്മ വൃന്ദാരക ഇവാജരഃ॥൧൬.

പുത്രൻ പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം ബ്രാഹ്മണൻ രോഗമില്ലാതെ, വീണ്ടും യുവാവായി, സ്വന്തം പ്രകാശത്തിൽ വീട് പ്രകാശിപ്പിച്ചു, ദേവതകളിൽ ബാലൻപോലെ അമരനായി.

തതോഽപതത് പുഷ്പവൃഷ്ടിര്ദേവവാദ്യാദിനിസ്വനഃ । ലേഭിരേ ച മുദം ദേവാ അനസൂയാമഥാബ്രുവന്॥൧൬.

അപ്പോൾ പുഷ്പവൃഷ്ടിയും ദൈവീയ സംഗീതവും മുഴങ്ങി, ദേവന്മാർ സന്തോഷിച്ചു; അവർ അനസൂയയോട് പറഞ്ഞു.

ദേവാ ഊചുഃ വരം വൃണീഷ്വ കല്യാണി ദേവകാര്യം മഹത് കൃതമ് । ത്വയാ യസ്മാത് തതോ ദേവാ വരദാസ്തേ തപസ്വിനി॥൧൬.

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: കല്യാണിയായവളേ, ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ! നീ ദേവന്മാർക്കായി വലിയ കാര്യം ചെയ്തു. അതിനാൽ, തപസ്വിനിയായവളേ, ദേവന്മാർ നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നു.

അനസൂയോവാച യദി ദേവാഃ പ്രസന്നാ മേ പിതാമഹപുരോഗമാഃ । വരദാ വരയോഗ്യാ ച യദ്യഹം ഭവതാം മതാ॥൧൬.

അനസൂയ പറഞ്ഞു: എന്റെ മേൽ പിതാമഹൻമാരും മറ്റു ദേവന്മാരും സന്തോഷവാന്മാരാണെങ്കിൽ, ഞാൻ ഒരു വരത്തിന് യോഗ്യയാണെന്നും നിങ്ങൾക്ക് പ്രിയയാണെന്നും കരുതുന്നുവെങ്കിൽ—

തദ്യാന്തു മമ പുത്രത്വം ബ്രഹ്മ-വിഷ്ണു-മഹേശ്വരാഃ । യോഗഞ്ച പ്രാപ്നുയാം ഭര്തൃസഹിതാ ക്ലേശമുക്തയേ॥൧൬.

അങ്ങനെയെങ്കിൽ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും എന്റെ മക്കളാകട്ടെ. ഭർത്താവിനൊപ്പം യോഗം നേടാനും എല്ലാ കഷ്ടപ്പാടുകളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കാനും എനിക്കാകട്ടെ.

ഏവമസ്ത്വിതി താം ദേവാ ബ്രഹ്മ-വിഷ്ണു-ശിവാദയഃ । പ്രോക്ത്വാ ജഗ്മുര്യഥാന്യായമനുമാന്യ തപസ്വിനീമ്॥൧൬.

അങ്ങനെ ദേവന്മാർ—ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ശിവനും മറ്റു ദേവന്മാരും—'അവിടത്തേക്ക് വരാം' എന്നു പറഞ്ഞ് ആ തപസ്സുകാരിയെ ആദരിച്ച് അവരവരുടെ വഴിക്ക് തിരിച്ചു പോയി.

ത്രയോവിംശോഽധ്യായഃ പുത്രാവൂചതുഃ സ രാജപുത്രഃ സംപ്രാപ്യ വേഗാദാത്മപുരം തതഃ । പിത്രോര്വവന്ദിഷുഃ പാദൌ ദിദൃക്ഷുശ്ച മദാലസാമ് ॥ ൨൩.

അദ്ധ്യായം ഇരുപത്തിമൂന്ന്. മക്കൾ പറഞ്ഞു: ആ രാജകുമാരൻ വേഗത്തിൽ സ്വന്തം നഗരത്തിലെത്തി, മാതാപിതാക്കളുടെ കാലിൽ വീണു നമസ്കരിച്ചു, മദാലസയെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.

ദദര്ശ ജനമുദ്വിഗ്നമപ്രഹൃഷ്ടമുഖം പുരഃ । പുനശ്ച വിസ്മിതാകാരം പ്രഹൃഷ്ടവദനം തതഃ ॥ ൨൩.

അവൻ മുന്നിൽ ജനങ്ങളെ ഉത്കണ്ഠയോടെ, സന്തോഷം ഇല്ലാത്ത മുഖങ്ങളോടെ കണ്ടു; പിന്നെ, അത്ഭുതം നിറഞ്ഞ മുഖങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ മാറുന്നതും അവൻ കണ്ടു.

അന്യമുത്ഫുല്ലനയനം ദിഷ്ട്യാ ദിഷ്ട്യേതിവാദിനമ് । പരിഷ്വജന്തമന്യോന്യമതികൌതൂഹലാന്വിതമ് ॥ ൨൩.

അവിടെ മറ്റൊരാൾ കണ്ണുകൾ സന്തോഷത്തിൽ വിരിഞ്ഞ്, 'ഭാഗ്യമാണ്, ഭാഗ്യമാണ്' എന്ന് ഉല്ലാസത്തോടെ വിളിച്ചു, വലിയ ആവേശത്തോടെ മറ്റൊരാളെ അണുചേർത്ത് കെട്ടിപ്പിടിക്കുന്നതും അവൻ കണ്ടു.

ചിരം ജീവോരുകല്യാണ ! ഹതാസ്തേ പരിപന്ഥിനഃ । പിത്രോഃ പ്രഹ്ലാദയ മനസ്തഥാസ്മാകമകണ്ടകമ് ॥ ൨൩.

'നീ ദീർഘായുസ്സോടെ ഇരിക്കണം, മഹാഭാഗ്യവാനേ! നിന്റെ ശത്രുക്കൾ എല്ലാവരും നശിച്ചിരിക്കുന്നു. നിന്റെ മാതാപിതാക്കളുടെ മനസ്സ് സന്തോഷിപ്പിക്കൂ, ഞങ്ങളുടെ കഷ്ടതകളും നീക്കൂ.'

പുത്രാവൂചതുഃ ഇത്യേവം വാദിഭിഃ പൌരൈഃ പുരഃ പൃഷ്ഠേ ച സംവൃതഃ । തത്ക്ഷണപ്രഭവാനന്ദഃ പ്രവിവേശ പിതുര്ഗൃഹമ് ॥ ൨൩.

ഇങ്ങനെ നഗരവാസികൾ മുന്നിലും പിന്നിലും നിന്നു സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ആ നിമിഷം തന്നെ മനസ്സിൽ സന്തോഷം നിറഞ്ഞ്, അവൻ തന്റെ അച്ഛന്റെ വീട്ടിൽ കടന്നു入り.

പിതാ ച തം പരിഷ്വജ്യ മാതാ ചാന്യേ ച ബാന്ധവാഃ । ചിരം ജീവേതി കല്യാണീര്ദദുസ്തസ്മൈ തദാശിഷഃ ॥ ൨൩.

അച്ഛനും അമ്മയും മറ്റു ബന്ധുക്കളും അവനെ അങ്ങേറെ സ്നേഹത്തോടെ അണച്ചു പിടിച്ചു, ദീർഘായുസ് ലഭിക്കണമെന്നു മനോഹരമായ അനുഗ്രഹങ്ങൾ അവനു നൽകി.

പ്രണിപത്യ തതഃ സോഽഥ കിമേതദിതി വിസ്മിതഃ । പപ്രച്ഛ പിതരം താത ! സോഽസ്മൈ സമ്യക്തദുക്തവാന് ॥ ൨൩.

അതിനുശേഷം, അത്ഭുതത്തോടെ നമസ്കരിച്ച്, 'ഇത് എന്താണ്?' എന്നു അവൻ അച്ഛനോടു ചോദിച്ചു. അച്ഛൻ അവനു എല്ലാം മനസ്സിലാകുന്ന വിധത്തിൽ പറഞ്ഞു.

സ ഭാര്യാം താം മൃതാം ശ്രുത്വാ ഹൃദയേഷ്ടാം മദാലസാമ് । പിതരൌ ച പുരോ ദൃഷ്ട്വാ ലജ്ജാശോകാബ്ധിമധ്യഗഃ ॥ ൨൩.

സ്വന്തം മനസ്സിന് പ്രിയമായ മദാലസ എന്ന ഭാര്യ മരിച്ചെന്നു കേട്ടപ്പോൾ, അച്ഛനെയും അമ്മയെയും മുന്നിൽ കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ ലജ്ജയും ദുഃഖവും നിറഞ്ഞ ഒരു സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങി.

ചിന്തയാമാസ സാ ബാലാ മാം ശ്രുത്വാ നിധനം ഗതമ് । തത്യാജ ജീവിതം സാധ്വീ ധിങ്മാം നിഷ്ഠുരമാനസമ് ॥ ൨൩.

'ആ ബാലിക, ഞാൻ മരിച്ചുവെന്നു കേട്ടപ്പോൾ, ആ സദ്വൃത്തി ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചു. എനിക്കു കഠിനഹൃദയമായതിൽ ലജ്ജിക്കേണ്ടി വരുന്നു,' എന്നു അവൻ ചിന്തിച്ചു.

നൃശംസോഽഹമനാര്യോഽഹം വിനാ താം മൃഗലോചനാമ് । മത്കൃതേ നിധനം പ്രാപ്താം യജ്ജീവാമ്യതിനിര്ഘൃണഃ ॥ ൨൩.

ഞാൻ ക്രൂരനും അശുദ്ധനും ആകുന്നു. ആ മൃഗനയനിയായവളെ ഇല്ലാതെ ഞാൻ ജീവിക്കുന്നതെന്ത് വലിയ കഠിനഹൃദയത്വം! എന്റെ കാരണമാണ് അവൾ മരണം വരുന്നത്.

പുനഃ സ ചിന്തയാമാസ പരിസംസ്തഭ്യ മാനസമ് । മോഹോദ്ഗമമപാസ്യാശു നിഃ ശ്വസ്യോച്ഛവസ്യ ചാതരഃ ॥ ൨൩.

പിന്നീട് അവൻ മനസ്സിനെ പിടിച്ചുപിടിച്ച് വീണ്ടും ആലോചിച്ചു. മോഹം വേഗത്തിൽ മാറ്റി, ദുഃഖത്തിൽ ആഴമായി ശ്വസിച്ചു.

മൃതേതി സാ മന്നിമിത്തം ത്യജാമി യദി ജീവിതമ് । കിം മയോപകൃതം തസ്യാഃ ശ്ലാഘ്യമേതത്തു യോഷിതാമ് ॥ ൨൩.

എന്റെ കാരണമാണ് അവൾ ജീവൻ വിട്ടത് എങ്കിൽ, ഞാൻ അവൾക്കു എന്ത് നല്ലതോ സഹായമോ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്? സ്ത്രീകളിൽ ഇതാണ് സത്യമായും പ്രശംസനീയം.

യദി രോദിമി വാ ദീനോ ഹാ പ്രിയേതി ! വദന്മുഹുഃ । തഥാപ്യശ്ലാഘ്യമേതന്നോ വയം ഹി പുരുഷാഃ കില ॥ ൨൩.

ഞാൻ ദുർബലനായി വീണ്ടും വീണ്ടും 'ഹാ പ്രിയേ' എന്ന് കരയുകയോ വിലപിക്കുകയോ ചെയ്താലും, അതിൽ പ്രശംസിക്കാനൊന്നുമില്ല. നാം പുരുഷന്മാരല്ലേ!

അഥ ശോകജഡോ ദീനോഽസൃജാ ഹീനോ മലാന്വിതഃ । വിപക്ഷസ്യ ഭവിഷ്യാമി തതഃ പരിഭവാസ്പദമ് ॥ ൨൩.

അല്ലെങ്കില്‍ ദു:ഖത്തില്‍ മുക്കിയ് നിരാശയോടെ, മലിനനും ദു:ഖിതനുമായ്, ശത്രുക്കളുടെ പരിഹാസത്തിനും അവമാനത്തിനും ഇരയാവേണ്ടി വരും.

മയാരിശാതനം കാര്യം രാജ്ഞഃ ശുശ്രുഷണം പിതുഃ । ജീവിതം തസ്യ ചായത്തം സന്ത്യാജ്യം തത്കഥം മയാ ॥ ൨൩.

എനിക്ക് ശത്രുക്കളെ തോല്‍പ്പിക്കാനും രാജാവായ അച്ഛനു സേവനം ചെയ്യാനും വേണം. അവന്റെ ജീവന്‍ എന്റെ മേല്‍ ആശ്രിതമാണ്. അങ്ങനെ എനിക്ക് ഈ ഉത്തരവാദിത്തം ഉപേക്ഷിക്കാനാവുമോ?

കിന്ത്വത്ര മന്യേ കര്തവ്യസ്ത്യാഗോ ഭാഗസ്യ യോഷിതഃ । സ ചാപി നോപകാരായ തന്വങ്ഗ്യാഃ കിന്തു സര്വഥാ ॥ ൨൩.

ഇവിടെ സ്ത്രീയുടെ ഭാഗം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടത് തന്നെയാണ് എന്റെ കർത്തവ്യം എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. എന്നാൽ അതു അവള്ക്ക് ഉപകാരമാകാനല്ല, എങ്ങനെയായാലും ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതാണു്.

മയാ നൃശംസ്യം കര്തവ്യം നോപകാര്യപകാരി ച । യാ മദര്ഥേഽത്യജത്പ്രാണാംസ്തദര്ഥേഽല്പമിദം മമ ॥ ൨൩.

നാൻ ഇതു് ദയയോടെയാണ് ചെയ്യുന്നത്; പ്രതിഫലം കിട്ടാനോ, ദോഷം വരുത്താനോ അല്ല. അവൾ എന്റെ خاطرം ജീവൻ വിട്ടു; അതിനാൽ ഈ ചെറിയ കാര്യം ഞാൻ അവള്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു.

പുത്രാവൂചതുഃ ഇതി കൃത്വാ മതിം സോഽഥ നിഷ്പാദ്യോദകദാനികമ് । ക്രിയാശ്ചാനന്തരം കൃത്വാ പ്രത്യുവാച ഋതധ്വജഃ ॥ ൨൩.

മക്കൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ മനസ്സിൽ തീരുമാനമെടുത്ത്, അവൻ ജലതർപ്പണം നടത്തി; പിന്നെ വേണ്ട എല്ലാ ചടങ്ങുകളും പൂർത്തിയാക്കി, ഋതധ്വജൻ സംസാരിച്ചു.

ഋതധ്വജ ഉവാച യദി സാ മമ തന്വങ്ഗീ ന സ്യാദ്ഭാര്യാ മദാലസാ । അസ്മിന് ജന്മനി നാന്യാ മേ ഭവിത്രീ സഹചാരിണീ ॥ ൨൩.

ഋതധ്വജൻ പറഞ്ഞു: ആ സുന്ദരിയായ മദാലസാ എന്റെ ഭാര്യയല്ലെങ്കിൽ, ഈ ജന്മത്തിൽ മറ്റാരും എനിക്ക് കൂട്ടുകാരിയാവില്ല.

താമൃതേ മൃഗശാവാക്ഷീം ഗന്ധര്വതനയാമഹമ് । ന ഭോക്ഷ്യേ യോഷിതം കാഞ്ചിദിതി സത്യം മയോദിതമ് ॥ ൨൩.

ആ മൃഗശാവാക്ഷിയായ ഗന്ധർവ പുത്രിയെ ഒഴികെ, ഞാൻ മറ്റൊരു സ്ത്രീയെയും ആസ്വദിക്കില്ല; ഇതാണ് ഞാൻ സത്യമായി പറയുന്നത്.

സദ്ധര്മചാരിണീം പത്നീം താം മുക്ത്വാ ഗജഗാമിനീമ്,। കാഞ്ചിന്നാങ്ഗീകരിഷ്യാമീത്യേതത്സത്യം മയോദിതമ് ॥ ൨൩.

ആ ഗജഗാമിനിയായ, സത്മാർഗത്തിൽ നടക്കുന്ന ഭാര്യയെ ഒഴികെ, ഞാൻ മറ്റാരെയും സ്വീകരിക്കില്ല; ഇതാണ് ഞാൻ സത്യമായി പറയുന്നത്.

പുത്രാവൂചതുഃ പരിത്യജ്യ ച സ്ത്രീഭോഗാന് താത ! സര്വംസ്തയാ വിനാ । ക്രീഡന്നാസ്തേ സമം തുല്യൈര്വയസ്യൈഃ ശീലസമ്പദാ ॥ ൨൩.

മക്കൾ പറഞ്ഞു: അച്ഛാ, സ്ത്രീസുഖങ്ങൾ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, അവളില്ലാതെ, തനിക്കു തുല്യമായ നല്ല സ്വഭാവമുള്ള സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം കളിച്ചു കൊണ്ടാണ് അവൻ കഴിയുന്നത്.

ഏതത്തസ്യ പരം കാര്യം താത ! തത്കേന ശക്യതേ । കര്തുമത്യര്ഥദുഷ്പ്രാപ്യമീശ്വരൈഃ കിമുതേതരൈഃ ॥ ൨൩.

ഇതാണ് അവന്റെ ഏറ്റവും വലിയ കർത്തവ്യം, അച്ഛാ! ആരാണ് ഇതു ചെയ്യാൻ കഴിയുക? ദേവന്മാർക്കു പോലും അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ കാര്യമാണ്, മറ്റുള്ളവരെന്ത് പറയണം.