മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

ധന്യാസ്മ്യനുഗൃഹീതാസ്മി ദേവൈശ്ചാപ്യവലോകിതാ । യന്മേ പ്രകൃതികല്യാണി ! ശ്രദ്ധാം വര്ധയസേ പുനഃ॥൧൬.

ഞാന്‍ ഭാഗ്യവതിയും അനുഗ്രഹിതയുമാണ്, ദേവന്മാരും എന്നെ കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നു. കാരണം, സ്വഭാവത്തില്‍ തന്നെ ശുഭയുള്ളവളായ നീ വീണ്ടും എന്റെ വിശ്വാസം വര്‍ധിപ്പിച്ചു.

ജാനാമ്യേതന്ന നാരീണാം കാചിത് പതിസമാ ഗതിഃ । തത്പ്രീതിശ്ചോപകാരായ ഇഹ ലോകേ പരത്ര ച॥൧൬.

ഞാന്‍ അറിയുന്നു: സ്ത്രീകള്‍ക്ക് ഭര്‍ത്താവിനേക്കാള്‍ വലിയ വഴിയൊന്നുമില്ല. ഭര്‍ത്താവിന്റെ സ്നേഹം ഈ ലോകത്തും അപ്പുറത്തും ഉപകാരമാണ്.

പതിപ്രസാദാദിഹ ച പ്രേത്യ ചൈവ യശസ്വിനി । നാരീ സുഖമവാപ്നോതി നാര്യാ ഭര്താ ഹി ദേവതാ॥൧൬.

ഭര്‍ത്താവിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് സ്ത്രീക്ക് ഈ ലോകത്തും മരിച്ചശേഷവും സുഖം ലഭിക്കുന്നത്. സ്ത്രീക്ക് ഭര്‍ത്താവാണ് ദൈവം.

സാ ത്വം ബ്രൂഹി മഹാഭാഗേ ! പ്രാപ്തായാ മമ മന്ദിരമ് । ആര്യായാ യന്മയാ കാര്യം തഥാര്യേണാപി വാ ശുഭേ॥൧൬.

അതിനാല്‍, ഭാഗ്യശാലിയേ, നീ എന്റെ വീട്ടില്‍ വന്നതുകൊണ്ട്, മഹത്വമുള്ളവളേ, ഞാന്‍ നിനക്കു വേണ്ടി എന്ത് ചെയ്യണം, അല്ലെങ്കില്‍ നീ എന്നോട് എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു എന്ന് പറയൂ.

അനസൂയോവാച ഏതേ ദേവാഃ സഹേന്ദ്രേണ മാമുപാഗമ്യ ദുഃ ഖിതാഃ । ത്വദ്വാഖ്യാപാസ്തസത്കര്മദിനനക്തനിരൂപണാഃ॥൧൬.

അനസൂയ പറഞ്ഞു: ഈ ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രനും കൂടെ, നിന്റെ കഥയാൽ ദിവസവും രാത്രിയും സത്കര്‍മങ്ങളില്‍ നിന്ന് വിട്ടുപോയി, ദുഃഖത്തോടെ എന്നെ സമീപിച്ചു.

യാചന്തേഽഹര്നിശാസംസ്ഥാം യഥാവദവിഖണ്ഡിതാമ് । അഹം തദര്ഥമായാതാ ശൃണു ചൈതദ്വചോ മമ॥൧൬.

അവർ ദിനവും രാത്രിയും മുൻപുപോലെ തടസ്സമില്ലാതെ തുടരാൻ ദൈവത്തോട് നിരന്തരം അപേക്ഷിക്കുന്നു. അതിനായാണ് ഞാൻ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നത്. എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു.

ദിനാഭാവാത് സമസ്താനാമഭാവോ യാഗകര്മണാമ് । തദഭാവാത് സുരാഃ പുഷ്ടിം നോപയാന്തി തപസ്വിനി॥൧൬.

ദിവസങ്ങൾ ഇല്ലാതായതുകൊണ്ട് എല്ലാ യാഗങ്ങളും നിർത്തപ്പെട്ടു. അതിനാൽ, യാഗങ്ങൾ ഇല്ലാതെ, ഭഗവാന്മാര്ക്ക് പോഷണം ലഭിക്കുന്നില്ല, ഭഗവതീ.

അഹ്നശ്ചൈവ സമുച്ഛേദാദുച്ഛേദഃ സര്വകര്മണാമ് । തദുച്ഛേദാദനാവൃഷ്ട്യാ ജഗദുച്ഛേദമേഷ്യതി॥൧൬.

ദിവസം നിലയ്ക്കുമ്പോൾ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും അവസാനിക്കും. അതിനാൽ മഴയില്ലാതെ ലോകം നശിപ്പാൻ പോകുന്നു.

തത് ത്വമിച്ഛസി ചേദേതത് ജഗദുദ്ധര്തുമാപദഃ । പ്രസീദ സാധ്വി ! ലോകാനാം പൂര്വവദ്ധര്തതാം രവിഃ॥൧൬.

അതുകൊണ്ട്, ഈ ലോകം ദുരിതത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കണമെന്ന് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ദയവായി, സദ്ഗുണവതിയായവളേ, സൂര്യൻ മുൻപുപോലെ ലോകങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കട്ടെ.

ബ്രാഹ്മണ്യുവാച മാണ്ഡവ്യേന മഹാഭാഗേ ! ശപ്തോ ഭര്താ മമേശ്വരഃ । സൂര്യോദയേ വിനാശം ത്വം പ്രാപ്സ്യസീത്യതിമന്യുനാ॥൧൬.

ബ്രാഹ്മണിയുടെ വാക്കുകൾ: മഹാഭാഗേ, എന്റെ ഭർത്താവിന് മാന്ഡവ്യൻ ശാപം നൽകിയിരിക്കുന്നു. സൂര്യോദയം ഇല്ലെങ്കിൽ നീ നശിക്കും എന്നായിരുന്നു അതിന്റെ അർത്ഥം.

അനസൂയോവാച യദി വാ രോചതേ ഭദ്രേ ! തതസ്ത്വദ്വചനാദഹമ് । കരോമി പൂര്വവദ്ദേഹം ഭര്താരഞ്ച നവം തവ॥൧൬.

അനസൂയ പറഞ്ഞു: ഭദ്രേ, നിനക്ക് ഇഷ്ടമാണെങ്കിൽ, നിന്റെ അപേക്ഷ പ്രകാരം ഞാൻ എല്ലാം മുൻപുപോലെ ആക്കും. നിനക്ക് പുതിയ ഭർത്താവിനെയും നൽകാം.

മയാ ഹി സര്വഥാ സ്ത്രീണാം മാഹാത്മ്യം വരവര്ണിനി । പതിവ്രതാനാമാരാധ്യമിതി സംമാനയാമി തേ॥൧൬.

സുന്ദരിയായവളേ, സ്ത്രീകളുടെ മഹത്വവും, വിശുദ്ധിയായ ഭാര്യയുടെ ഭക്തിയും ഞാൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ആദരിക്കുന്നു.

പുത്ര ഉവാച തഥേത്യുക്തേ തയാ സൂര്യമാജുഹാവ തപസ്വിനീ । അനസൂയാര്ഘ്യമുദ്യമ്യ ദശരാത്രേ തദാ നിശി॥൧൬.

പുത്രൻ പറഞ്ഞു: അവൾ സമ്മതിച്ചതിനുശേഷം, അനസൂയ എന്ന തപസ്വിനി പത്ത് ദിവസത്തെ രാത്രിയിൽ അർഘ്യം ഉയർത്തി സൂര്യനെ ആഹ്വാനിച്ചു.

തതോ വിവസ്വാന് ഭഗവാന് ഫുല്ലപദ്മാരുണാകൃതിഃ । ശൈലരാജാനമുദയമാരുരോഹോരുമണ്ഡലഃ॥൧൬.

അപ്പോൾ ഭഗവാൻ വിവസ്വാൻ, പുഷ്പംപോലെ ചുവന്ന കമലത്തിന്റെ ഭംഗിയോടെ, വലിയ വട്ടംകൊണ്ട് പർവ്വതരാജാവിന്റെ മുകളിൽ ഉദിച്ചു.

സമനന്തരമേവാസ്യാ ഭര്താ പ്രാണൈര്വ്യയുജ്യത । പപാത ച മഹീപൃഷ്ഠേ പതന്തം ജഗൃഹേ ച സാ॥൧൬.

ഉടൻ അവളുടെ ഭർത്താവ് ജീവൻ വിട്ടു; അവൻ നിലത്ത് വീണപ്പോൾ അവൾ അവനെ പിടിച്ചു.

അനസൂയോവാച ന വിഷാദസ്ത്വയാ ഭദ്രേ ! കര്തവ്യഃ പശ്യ മേ ബലമ് । പതിശുശ്രൂഷയാവാപ്തം തപസഃ കിം ചിരേണ തേ॥൧൬.

അനസൂയ പറഞ്ഞു: ഭദ്രേ, നീ ദുഃഖിക്കേണ്ട! എന്റെ ശക്തി കാണൂ. ഭർത്താവിനെ സേവിച്ചുകൊണ്ടു നീ നേടിയ തപസ്സിന്റെ ഫലം എന്താണ് ലഭിക്കാത്തത്?

യഥാ ഭര്തൃസമം നാന്യമപശ്യം പുരുഷം ക്വചിത് । രൂപതഃ ശീലതോ ബുദ്ധ്യാ വാങ്മാധുര്ംയ്യാദിഭൂഷണൈഃ॥൧൬.

എന്റെ ഭർത്താവിനെപ്പോലെ രൂപത്തിലും, സ്വഭാവത്തിലും, ബുദ്ധിയിലും, വാക്കിന്റെ മാധുര്യത്തിലും തുല്യനായ മറ്റൊരു പുരുഷനെ ഞാൻ എവിടെയും കണ്ടിട്ടില്ല.

തേന സത്യേന വിപ്രോഽയം വ്യാധിമുക്തഃ പുനര്യുവാ । പ്രാപ്നോതു ജീവിതം ഭാര്യാസഹായഃ ശരദാം ശതമ്॥൧൬.

ആ സത്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, ഈ ബ്രാഹ്മണൻ രോഗമില്ലാതെ, വീണ്ടും യുവാവായി, ഭാര്യയുടെ കൂടെ നൂറുവർഷം ജീവിക്കട്ടെ.

യഥാ ഭര്തൃസമം നാന്യമഹം പശ്യാമി ദൈവതമ് । തേന സത്യേന വിപ്രോഽയം പുനര്ജോവത്വനാമയഃ॥൧൬.

എന്റെ ഭർത്താവിനെപ്പോലെ തുല്യമായ ദൈവം ഞാൻ കാണുന്നില്ല. ആ സത്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, ഈ ബ്രാഹ്മണൻ വീണ്ടും യുവാവായി രോഗരഹിതനാകട്ടെ.

കര്മണാ മനസാ വാചാ ഭര്തുരാരാധനം പ്രതി । യഥാ മമോദ്യമോ നിത്യം തഥായം ജീവതാം ദ്വിജഃ॥൧൬.

കർമ്മത്തിലും, മനസ്സിലും, വാക്കിലും ഭർത്താവിനെ സേവിക്കാൻ ഞാൻ എപ്പോഴും പരിശ്രമിച്ചതുപോലെ, ഈ ബ്രാഹ്മണൻ ദീർഘകാലം ജീവിക്കട്ടെ.

പുത്ര ഉവാച തതോ വിപ്രഃ സമുത്തസ്ഥൌ വ്യാധിമുക്തഃ പുനര്യുവാ । സ്വഭാഭിര്ഭാസയന് വേശ്മ വൃന്ദാരക ഇവാജരഃ॥൧൬.

പുത്രൻ പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം ബ്രാഹ്മണൻ രോഗമില്ലാതെ, വീണ്ടും യുവാവായി, സ്വന്തം പ്രകാശത്തിൽ വീട് പ്രകാശിപ്പിച്ചു, ദേവതകളിൽ ബാലൻപോലെ അമരനായി.

തതോഽപതത് പുഷ്പവൃഷ്ടിര്ദേവവാദ്യാദിനിസ്വനഃ । ലേഭിരേ ച മുദം ദേവാ അനസൂയാമഥാബ്രുവന്॥൧൬.

അപ്പോൾ പുഷ്പവൃഷ്ടിയും ദൈവീയ സംഗീതവും മുഴങ്ങി, ദേവന്മാർ സന്തോഷിച്ചു; അവർ അനസൂയയോട് പറഞ്ഞു.

ദേവാ ഊചുഃ വരം വൃണീഷ്വ കല്യാണി ദേവകാര്യം മഹത് കൃതമ് । ത്വയാ യസ്മാത് തതോ ദേവാ വരദാസ്തേ തപസ്വിനി॥൧൬.

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: കല്യാണിയായവളേ, ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ! നീ ദേവന്മാർക്കായി വലിയ കാര്യം ചെയ്തു. അതിനാൽ, തപസ്വിനിയായവളേ, ദേവന്മാർ നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നു.

അനസൂയോവാച യദി ദേവാഃ പ്രസന്നാ മേ പിതാമഹപുരോഗമാഃ । വരദാ വരയോഗ്യാ ച യദ്യഹം ഭവതാം മതാ॥൧൬.

അനസൂയ പറഞ്ഞു: എന്റെ മേൽ പിതാമഹൻമാരും മറ്റു ദേവന്മാരും സന്തോഷവാന്മാരാണെങ്കിൽ, ഞാൻ ഒരു വരത്തിന് യോഗ്യയാണെന്നും നിങ്ങൾക്ക് പ്രിയയാണെന്നും കരുതുന്നുവെങ്കിൽ—

തദ്യാന്തു മമ പുത്രത്വം ബ്രഹ്മ-വിഷ്ണു-മഹേശ്വരാഃ । യോഗഞ്ച പ്രാപ്നുയാം ഭര്തൃസഹിതാ ക്ലേശമുക്തയേ॥൧൬.

അങ്ങനെയെങ്കിൽ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും എന്റെ മക്കളാകട്ടെ. ഭർത്താവിനൊപ്പം യോഗം നേടാനും എല്ലാ കഷ്ടപ്പാടുകളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കാനും എനിക്കാകട്ടെ.

ഏവമസ്ത്വിതി താം ദേവാ ബ്രഹ്മ-വിഷ്ണു-ശിവാദയഃ । പ്രോക്ത്വാ ജഗ്മുര്യഥാന്യായമനുമാന്യ തപസ്വിനീമ്॥൧൬.

അങ്ങനെ ദേവന്മാർ—ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ശിവനും മറ്റു ദേവന്മാരും—'അവിടത്തേക്ക് വരാം' എന്നു പറഞ്ഞ് ആ തപസ്സുകാരിയെ ആദരിച്ച് അവരവരുടെ വഴിക്ക് തിരിച്ചു പോയി.

ത്രയോവിംശോഽധ്യായഃ പുത്രാവൂചതുഃ സ രാജപുത്രഃ സംപ്രാപ്യ വേഗാദാത്മപുരം തതഃ । പിത്രോര്വവന്ദിഷുഃ പാദൌ ദിദൃക്ഷുശ്ച മദാലസാമ് ॥ ൨൩.

അദ്ധ്യായം ഇരുപത്തിമൂന്ന്. മക്കൾ പറഞ്ഞു: ആ രാജകുമാരൻ വേഗത്തിൽ സ്വന്തം നഗരത്തിലെത്തി, മാതാപിതാക്കളുടെ കാലിൽ വീണു നമസ്കരിച്ചു, മദാലസയെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.

ദദര്ശ ജനമുദ്വിഗ്നമപ്രഹൃഷ്ടമുഖം പുരഃ । പുനശ്ച വിസ്മിതാകാരം പ്രഹൃഷ്ടവദനം തതഃ ॥ ൨൩.

അവൻ മുന്നിൽ ജനങ്ങളെ ഉത്കണ്ഠയോടെ, സന്തോഷം ഇല്ലാത്ത മുഖങ്ങളോടെ കണ്ടു; പിന്നെ, അത്ഭുതം നിറഞ്ഞ മുഖങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ മാറുന്നതും അവൻ കണ്ടു.

അന്യമുത്ഫുല്ലനയനം ദിഷ്ട്യാ ദിഷ്ട്യേതിവാദിനമ് । പരിഷ്വജന്തമന്യോന്യമതികൌതൂഹലാന്വിതമ് ॥ ൨൩.

അവിടെ മറ്റൊരാൾ കണ്ണുകൾ സന്തോഷത്തിൽ വിരിഞ്ഞ്, 'ഭാഗ്യമാണ്, ഭാഗ്യമാണ്' എന്ന് ഉല്ലാസത്തോടെ വിളിച്ചു, വലിയ ആവേശത്തോടെ മറ്റൊരാളെ അണുചേർത്ത് കെട്ടിപ്പിടിക്കുന്നതും അവൻ കണ്ടു.