മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

ഗാഗ്ം പരികരം ബദ്ധ്വാ ശുല്കമാദായ ചാധികമ് । സ്കന്ധേ ഭര്താരമാദായ ജഗാമ മൃദുഗാമിനീ॥൧൬.

വസ്ത്രം കെട്ടി, അധികം പണം എടുത്ത്, ഭർത്താവിനെ തോളിൽ കയറ്റി, മൃദുവായ നടയോടെ അവൾ പുറപ്പെട്ടു.

നിശി മേഘാസ്തൃതേ വ്യോമ്നി ചലദ്വിദ്യുത്പ്രദര്ശിതേ । രാജമാര്ഗേ പ്രിയം ഭര്തുശ്ചികീര്ഷന്തീ ദ്വിജാങ്ഗനാ॥൧൬.

രാത്രിയിൽ, മേഘങ്ങൾ ആകാശം മൂടി, മിന്നലുകൾ തെളിഞ്ഞപ്പോൾ, ഭർത്താവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ദ്വിജസ്ത്രി രാജപഥത്തിൽ നടന്നു.

പഥി ശൂലേ തഥാ പ്രോതമചൌരം യൌരശങ്കയാ । മാണ്ഡവ്യമതിദുഃ ഖാര്തമന്ധകാരേഽഥ സ ദ്വിജഃ॥൧൬.

വഴിയിൽ, കള്ളനെന്ന സംശയത്തിൽ, ഒരു കള്ളൻ കൂമ്പാരത്തിൽ കയറ്റിയിരിക്കുന്നു; ആന്ധകാരം നിറഞ്ഞപ്പോൾ അത്യന്തം വേദനയിൽ ആയിരുന്ന മാണ്ഡവ്യൻ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

പത്നീസ്കന്ധേ സമാരൂഢശ്ചാലയാമാസ കൌശികഃ । പാദാവമര്ഷണാത് ക്രുദ്ധോ മാണ്ഡവ്യസ്തമുവാച ഹ॥൧൬.

ഭർത്താവിനെ തോളിൽ കയറ്റി കൗശികി മുന്നോട്ട് നീങ്ങി; കാലിൽ തട്ടി വേദനപ്പെട്ട മാണ്ഡവ്യൻ കോപത്തോടെ അവനോട് പറഞ്ഞു.

യേനാഹമേവമത്യര്ഥം ദുഃ ഖിതശ്ചാലിതഃ പദാ । ദശാം കഷ്ടാമനുപ്രാപ്തഃ സ പാപാത്മാ നരാധമഃ॥൧൬.

'എന്റെ കാലിൽ തട്ടി എന്നെ ഇത്രയും വേദനിപ്പിച്ച്, ഈ ഭയങ്കര അവസ്ഥയിലാക്കിയത് ആ പാപിയാണു.'

സൂര്യോദയേഽവശഃ പ്രാണൈര്വിമോക്ഷ്യതി ന സംശയഃ । ഭാസ്കരാലോകനാദേവ സ വിനാശമവാപ്സ്യതി॥൧൬.

'സൂര്യോദയത്തിൽ അവൻ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടും, സംശയമില്ല; ഭാസ്കരനെ കാണുന്നതോടെ അവന് നാശം സംഭവിക്കും.'

തസ്യ ഭാര്യാതതഃ ശ്രുത്വാ തം ശാപമതിദാരുണമ് । പ്രോവാച വ്യഥിതാ സൂര്യോ നൈവോദയമുപൈഷ്യതി॥൧൬.

ഭർത്താവിന് കിട്ടിയ ആ ഭയങ്കര ശാപം ഭാര്യ കേട്ടപ്പോൾ, ദുഃഖിതയായി അവൾ പറഞ്ഞു: 'സൂര്യൻ ഉദയിക്കില്ല.'

തതഃ സൂര്യോദയാഭാവാദഭവത് സന്തതാ നിശാ । ബഹൂന്യഹഃ പ്രമാണാനി തതോ ദേവാ ഭയം യയുഃ॥൧൬.

അതിനുശേഷം സൂര്യോദയം ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ട്, രാത്രികാലം തുടർന്നു; പല ദിവസങ്ങൾ അങ്ങനെ കടന്നുപോയി, ദേവന്മാർ ഭയപ്പെട്ടു.

നിഃ സ്വാധ്യായവഷട്കാര-സ്വധാസ്വാഹാവിവര്ജിതമ് । കഥം നു ഖല്വിദം സര്വം ന ഗച്ഛേത് സംക്ഷയം ജഗത്॥൧൬.

സ്വാധ്യായവും ഹോമവും പിതൃ-ദേവതാരാധനയും ഇല്ലാതെയായപ്പോൾ, ലോകം മുഴുവൻ നശിക്കാതെ എങ്ങനെ ഇരിക്കും?

അഹോരാത്രവ്യവസ്ഥായാ വിനാ മാസര്തുസംക്ഷയഃ । തത്സംക്ഷയാന്ന ത്വയനേ ജ്ഞായേതേ ദക്ഷിണോത്തരേ॥൧൬.

രാത്രിയും പകലും വേർതിരിച്ചില്ലെങ്കിൽ, മാസങ്ങളും ഋതുക്കളും അവസാനിക്കില്ല; അവ അവസാനിക്കാതെ ദക്ഷിണായനവും ഉത്തരായനവും അറിയാൻ കഴിയില്ല.

വിനാ ചായനവിജ്ഞാനാത് കാലഃ സംവത്സരഃ കുതഃ । സംവത്സരം വിനാ നാന്യത് കാലജ്ഞാനം പ്രവര്തതേ॥൧൬.

ഈ അയനങ്ങൾ അറിയാതെ വർഷം എന്ന കാലം എങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കാം? വർഷം ഇല്ലാതെ മറ്റേതെങ്കിലും കാലത്തിന്റെ അറിവ് ഉണ്ടാകില്ല.

പതിവ്രതായാ വചസാ നോദ്ഗച്ഛതി ദിവാകരഃ । സൂര്യോദയം വിനാ നൈവ സ്ത്രാനദാനാദികാഃ ക്രിയാഃ॥൧൬.

ഒരു ഭർത്താവിനോടു വിശുദ്ധമായ ഭാര്യയുടെ വചനം കൊണ്ട് സൂര്യൻ ഉദിക്കില്ല; സൂര്യോദയം ഇല്ലാതെ സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ നടക്കുകയുമില്ല.

നാഗ്നേര്വിഹരണഞ്ചൈവ ക്രാത്വഭാവശ്ച ലക്ഷ്യതേ । നൈവാപ്യയനമസ്മാകം വിനാ ഹോമേന ജായതേ॥൧൬.

അഗ്നിയുടെ ചലനം ഇല്ലാതെ യാഗങ്ങൾ നടത്തപ്പെടുന്നില്ല; ഹോമം ഇല്ലാതെ ഞങ്ങളുടെ യാത്രയും നടക്കില്ല.

വയമാപ്യായിതാ മര്ത്യൈര്യജ്ഞഭാഗൈര്യഥോചിതൈഃ । വൃഷ്ട്യാ താനനുഗൃഹ്ണീമോ മര്ത്യാന് ശസ്യാദിസിദ്ധയേ॥൧൬.

മനുഷ്യർ യഥോചിതമായി യാഗഭാഗങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് ഞങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു; മഴകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ മനുഷ്യരെ കൃഷി മുതലായവയ്ക്ക് അനുഗ്രഹിക്കുന്നു.

നിഷ്പാദിതാസ്വോഷധീഷു മര്ത്യാ യജ്ഞൈര്യജന്തി നഃ । തേഷാം വയം പ്രയച്ഛാമഃ കാമാന് യജ്ഞാദിപൂജിതാഃ॥൧൬.

മനുഷ്യർ വളർത്തിയ ഔഷധികൾകൊണ്ട് യാഗങ്ങൾ നടത്തി ഞങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നു; അങ്ങനെ യാഗാദികളാൽ ആദരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഞങ്ങൾ അവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ പൂരിപ്പിക്കുന്നു.

അധോ ഹി വര്ഷാമ വയം മര്ത്യാശ്ചോര്ധ്വപ്രവര്ഷിണഃ । തോയവര്ഷേണ ഹി വയം ഹവിര്വര്ഷേണ മാനവാഃ॥൧൬.

ഞങ്ങൾ താഴേക്ക് മഴയിറക്കുന്നു, മനുഷ്യർ മുകളിൽ അർപ്പിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾ വെള്ളംകൊണ്ട്, മനുഷ്യർ ഹവിസ്സുകൊണ്ട്, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ വിധത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്നു.

യേ നാസ്മാകം പ്രയച്ഛന്തി നിത്യനൈമിത്തകീഃ ക്രിയാഃ । ക്രതുഭാഗം ദുരാത്മാനഃ സ്വയഞ്ചാശ്നന്തി ലോലുപാഃ॥൧൬.

നിത്യവും പ്രത്യേകവുമായ കർമ്മങ്ങൾ ഞങ്ങളിലേക്ക് അർപ്പിക്കാതെ, യാഗഭാഗം സ്വയം തിന്നുന്ന ദുഷ്ടരും ലോലുപരും—

വിനാശായ വയം തേഷാം തോയസൂര്യാഗ്നിമാരുതാന് । ക്ഷിതിഞ്ച സന്ദൂഷയാമഃ പാപാനാമപകാരിണാമ്॥൧൬.

അത്തരത്തിലുള്ള പാപികളെയും ദുഷ്ടരെയും നശിപ്പിക്കാൻ ഞങ്ങൾ അവരുടെ വെള്ളം, സൂര്യൻ, അഗ്നി, വായു, ഭൂമി എന്നിവയെ മലിനമാക്കുന്നു.

ദുഷ്ടതോയാദിഭോഗേന തേഷാം ദുഷ്കൃതകര്മിണാമ് । ഉപസര്ഗാഃ പ്രവര്തന്തേ മരണായ സുദാരുണാഃ॥൧൬.

മലിനമായ വെള്ളം മുതലായവ ഉപയോഗിക്കുന്ന ദുഷ്കർമികൾക്ക് ഭയാനകമായ ദുരിതങ്ങൾ വരും; അവ മരണത്തിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്.

യേ ത്വസ്മാന് പ്രീണയിത്വാ തു ഭുഞ്ജതേ ശേഷമാത്മനാ । തേഷാം പുണ്യാന് വയം യോകാന് വിദധാമ മഹാത്മനാമ്॥൧൬.

പക്ഷേ, ഞങ്ങളെ സന്തോഷിപ്പിച്ച ശേഷം ശേഷിച്ച ഭാഗം കഴിക്കുന്നവർക്ക് ഞങ്ങൾ പുണ്യലോകങ്ങൾ നൽകുന്നു; അവർ മഹാത്മാക്കളാണ്.

തന്നാസ്തി സര്വമേവൈതദ്വിനൈഷാം വ്യുഷ്ടിസംസ്ഥൈതമ് । കഥം നു ദിനസര്ഗഃ സ്യാദന്യോഽന്യമവദന് സുരാഃ॥൧൬.

ദിവസം സ്ഥാപിക്കപ്പെടാതെ ഇതൊന്നും ഉണ്ടാവില്ല; അങ്ങനെ ദിവസസൃഷ്ടി എങ്ങനെ സംഭവിക്കും? ദേവന്മാർ തമ്മിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

തേഷാമേവ സമേതാനാം യജ്ഞവ്യുച്ഛിത്തിശങ്കിനാമ് । ദേവാനാം വചനം ശ്രുത്വാ പ്രാഹ ദേവഃ പ്രജാപതിഃ॥൧൬.

യാഗം നിലയ്ക്കുമോ എന്ന ഭയത്തിൽ കൂടിയിരുന്ന ദേവന്മാർ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, പ്രജാപതി ദേവൻ അവരോട് പറഞ്ഞു.

തേജഃ പരം തേജസൈവ തപസാ ച തപസ്തഥാ । പ്രശാമ്യതേഽമരാസ്തസ്മാച്ഛൃണുധ്വം വചനം മമ॥൧൬.

ശക്തിയെ അതിലേറെ ശക്തിയാൽ, തപസ്സിനെ അതിലേറെ തപസ്സാൽ മാത്രം ജയിക്കാൻ കഴിയും; അതിനാൽ, അമരന്മാരേ, എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ.

പതിവ്രതായാ മാഹാത്മ്യാന്നോദ്ഗച്ഛതി ദിവാകരഃ । തസ്യ ചാനുദയാദ്ധാനിര്മര്ത്യാനാം ഭവതാം തഥാ॥൧൬.

പതിവ്രതയുടെ മഹത്വം കൊണ്ടാണ് സൂര്യൻ ഉദിക്കാത്തത്; അവൻ ഉദിക്കാതിരിക്കാൻ മനുഷ്യർക്കും നിങ്ങള്ക്കും വിശപ്പുണ്ടാകും.

തസ്മാത് പതിവ്രതാമത്രേരനുഭൂയാം തപസ്വിനീമ് । പ്രസാദയത വൈ പത്നീം ഭാനോരുദയകാമ്യയാ॥൧൬.

അതിനാൽ ആ പതിവ്രതയായ തപസ്വിനിയെ സമീപിച്ച്, സൂര്യൻ ഉദിക്കേണ്ടതിന്ന് ഭാനുവിന്റെ ഭാര്യയെ പ്രീതിപ്പെടുത്തുക.

പുത്ര ഉവാച തൈഃ സാ പ്രസാദിതാ ഗത്വാ പ്രോഹേഷ്ടം വ്രിയതാമിതി । അയാചന്ത ദിനം ദേവാ ഭവത്വിതി യഥാ പുരാ॥൧൬.

പുത്രൻ പറഞ്ഞു: അവർ അവളെ സമീപിച്ച് പ്രീതിപ്പെടുത്തി, 'ദിവസം പഴയപോലെ ഉണ്ടാകട്ടെ, സൂര്യോദയം പഴയപോലെ വരട്ടെ' എന്ന് അപേക്ഷിച്ചു.

അനസൂയോവാച പതിവ്രതായാ മാഹാത്മ്യം ന ഹീയേത കഥന്ത്വിതി । സംമാന്യ തസ്മാത് താം സാധ്വീമഹഃ സ്ത്രക്ഷ്യാമ്യഹം സുരാഃ॥൧൬.

അനസൂയ പറഞ്ഞു: 'പതിവ്രതയുടെ മഹത്വം എങ്ങനെ കുറയാം? അതിനാൽ ആ സതിയെ ആദരിച്ച് ഞാൻ ദിവസം സൃഷ്ടിക്കും, ദേവന്മാരേ.'

യഥാ പുനരഹോരാത്ര-സംസ്ഥാനമുപജായതേ । യഥാ ച തസ്യാഃ സ്വപതിര്ന സാധ്വ്യാ നാശമേഷ്യതി॥൧൬.

പകല്‍-രാത്രി ചക്രം വീണ്ടും വീണ്ടും വരുന്നതുപോലെ, നല്ല പെണ്‍വളളിയുടെ ഭര്‍ത്താവിന് ഒരിക്കലും നാശം സംഭവിക്കില്ല.

പുത്ര ഉവാച ഏവമുക്ത്വാ സുരാംസ്തസ്യാ ഗത്വാ സാ മന്ദിരം ശുഭാ । ഉവാച കുശലം പൃഷ്ടാ ധര്മം ഭര്തുസ്തഥാത്മനഃ॥൧൬.

അവിടെ മകന്‍ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ആ ശുഭയുള്ള സ്ത്രീ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി. അവളെ സുഖം ചോദിച്ചപ്പോള്‍, ഭര്‍ത്താവിന്റെയും തന്റെതുമായ ധര്‍മം അവള്‍ അന്വേഷിച്ചു.