മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

തം തഥാ വ്യാധിതം ഭാര്യാ പതിം ദേവമിവാര്ച്ചയത് । പാദാഭ്യങ്ഗാങ്ഗസംവാഹ-സ്ത്രാനാച്ഛാദനഭോജനൈഃ॥൧൬.

അവൻ അങ്ങനെ രോഗബാധിതനായി ഇരിക്കുമ്പോഴും, ഭാര്യ ഭർത്താവിനെ ദൈവംപോലെ സേവിച്ചു; കാലുകൾ മസാജ് ചെയ്യുകയും, ശരീരം തേച്ചുതുടയ്ക്കുകയും, കുളിപ്പിക്കുകയും, വസ്ത്രം ധരിപ്പിക്കുകയും, ഭക്ഷണം നൽകുകയും ചെയ്തു.

ശ്ലേഷ്മ-മൂത്ര-പുരീഷാസൃക്-പ്രവാഹക്ഷാലനേന ച । രഹശ്ചൈവോപചാരേണ പ്രിയസമ്ഭാഷണേന ച॥൧൬.

കഫം, മൂത്രം, മലം, രക്തം എന്നിവ കഴുകി നീക്കി, ഒറ്റയ്ക്ക് പരിചരിക്കുകയും, സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു.

സ തയാ പൂജ്യമാനോഽപി സദാതീവ വിനീതയാ । അതീവ തീവ്രകോപത്വാന്നിര്ഭര്ത്സയതി നിഷ്ഠുരഃ॥൧൬.

അവൾ എത്രയും വിനയത്തോടെ ഭർത്താവിനെ ആദരിച്ചിട്ടും, അവൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ കഠിനമായി അവളെ നിന്ദിച്ചു.

തഥാപി പ്രണതാ ഭാര്യാ തമമന്യത ദൈവതമ് । തം തഥാപ്യതിബീഭത്സം സര്വശ്രേഷ്ഠമമന്യത॥൧൬.

എങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ഭാര്യ ഭർത്താവിനെ ദൈവംപോലെ കണക്കാക്കി; അവൻ എത്ര ഭയാനകനായിരുന്നാലും, അവളെല്ലാവരിലും ശ്രേഷ്ഠനായി കരുതി.

അചങ്ക്രമണശോലോഽപി സ കദാചിദ് ദ്വിജോത്തമഃ । പ്രാഹ ഭാര്യാം നയസ്വേതി ത്വം മാം തസ്യാ നിവേശനമ്॥൧൬.

നടക്കാൻ കഴിയാത്ത ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ ഒരിക്കൽ ഭാര്യയോടു പറഞ്ഞു: 'നീ എന്നെ അവളുടെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകണം.'

യാ സാ വേശ്യാ മയാ ദൃഷ്ടാ രാജമാര്ഗേ ഗൃഹോഷിതാ । താം മാം പ്രാപയ ധര്മജ്ഞേ ! സൈവ മേ ഹൃദി വര്തതേ॥൧൬.

'രാജപഥത്തിൽ ഞാൻ കണ്ട, വീട്ടിൽ താമസിക്കുന്ന ആ വേശ്യയെ, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവളേ, എന്നെ അവളുടെ അടുക്കൽ കൊണ്ടുപോവുക. അവൾ മാത്രമാണ് എന്റെ മനസ്സിൽ വസിക്കുന്നത്.'

ദൃഷ്ടാ സൂര്യോദയേ ബാലാ രാത്രിശ്ചേയമുപാഗതാ । ദര്ശനാനന്തരം സാ മേ ഹൃദയാന്നാപസര്പതി॥൧൬.

'സൂര്യോദയത്തിൽ കണ്ട ആ ബാലിക ഇപ്പോൾ രാത്രിയിൽ എത്തി; അവളെ കണ്ടതിനു ശേഷം അവൾ എന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് പോകുന്നില്ല.'

യദി സാ ചാരുസര്വാങ്ഗീ പീനശ്രോണിപയോധരാ । നോപഗൂഹതി തന്വങ്ഗീ തന്മാം ദ്രക്ഷ്യസി വൈ മൃതമ്॥൧൬.

'ആ സുന്ദരിയായ, പുഷ്ടമായ കമരവും സ്തനങ്ങളും ഉള്ള സ്ത്രീ എന്നെ അങ്കത്തിലേറ്റില്ലെങ്കിൽ, സുന്ദരിയേ, നീ എന്നെ മരിച്ചവനായി കാണും.'

വാമഃ കാമോ മനുഷ്യാണാം ബഹുഭിഃ പ്രാര്ഥ്യതേ ച സാ । മമാശക്തിശ്ച ഗമനേ സങ്കുലം പ്രതിഭാതി മേ॥൧൬.

'മനുഷ്യരിൽ മോഹം എപ്പോഴും ചഞ്ചലമാണ്; അവളെ പലരും ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എനിക്ക് പോകാൻ കഴിയാത്തത് കൊണ്ട് വഴിയൊക്കെയും ദുഷ്കരമായി തോന്നുന്നു.'

തത് തദാ വചനം ശ്രുത്വാ ഭര്തുഃ കാമാതുരസ്യ സാ । തത്പത്നീ സത്കുലോത്പന്നാ മഹാഭാഗാ പതിവ്രതാ॥൧൬.

ഭർത്താവിന്റെ മോഹഭരിതമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഉത്തമകുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച, മഹാഭാഗ്യവതിയായ, ഭർത്താവിനോടു ഭക്തിയുള്ള അവളുടെ ഭാര്യ—

ഗാഗ്ം പരികരം ബദ്ധ്വാ ശുല്കമാദായ ചാധികമ് । സ്കന്ധേ ഭര്താരമാദായ ജഗാമ മൃദുഗാമിനീ॥൧൬.

വസ്ത്രം കെട്ടി, അധികം പണം എടുത്ത്, ഭർത്താവിനെ തോളിൽ കയറ്റി, മൃദുവായ നടയോടെ അവൾ പുറപ്പെട്ടു.

നിശി മേഘാസ്തൃതേ വ്യോമ്നി ചലദ്വിദ്യുത്പ്രദര്ശിതേ । രാജമാര്ഗേ പ്രിയം ഭര്തുശ്ചികീര്ഷന്തീ ദ്വിജാങ്ഗനാ॥൧൬.

രാത്രിയിൽ, മേഘങ്ങൾ ആകാശം മൂടി, മിന്നലുകൾ തെളിഞ്ഞപ്പോൾ, ഭർത്താവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ദ്വിജസ്ത്രി രാജപഥത്തിൽ നടന്നു.

പഥി ശൂലേ തഥാ പ്രോതമചൌരം യൌരശങ്കയാ । മാണ്ഡവ്യമതിദുഃ ഖാര്തമന്ധകാരേഽഥ സ ദ്വിജഃ॥൧൬.

വഴിയിൽ, കള്ളനെന്ന സംശയത്തിൽ, ഒരു കള്ളൻ കൂമ്പാരത്തിൽ കയറ്റിയിരിക്കുന്നു; ആന്ധകാരം നിറഞ്ഞപ്പോൾ അത്യന്തം വേദനയിൽ ആയിരുന്ന മാണ്ഡവ്യൻ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

പത്നീസ്കന്ധേ സമാരൂഢശ്ചാലയാമാസ കൌശികഃ । പാദാവമര്ഷണാത് ക്രുദ്ധോ മാണ്ഡവ്യസ്തമുവാച ഹ॥൧൬.

ഭർത്താവിനെ തോളിൽ കയറ്റി കൗശികി മുന്നോട്ട് നീങ്ങി; കാലിൽ തട്ടി വേദനപ്പെട്ട മാണ്ഡവ്യൻ കോപത്തോടെ അവനോട് പറഞ്ഞു.

യേനാഹമേവമത്യര്ഥം ദുഃ ഖിതശ്ചാലിതഃ പദാ । ദശാം കഷ്ടാമനുപ്രാപ്തഃ സ പാപാത്മാ നരാധമഃ॥൧൬.

'എന്റെ കാലിൽ തട്ടി എന്നെ ഇത്രയും വേദനിപ്പിച്ച്, ഈ ഭയങ്കര അവസ്ഥയിലാക്കിയത് ആ പാപിയാണു.'

സൂര്യോദയേഽവശഃ പ്രാണൈര്വിമോക്ഷ്യതി ന സംശയഃ । ഭാസ്കരാലോകനാദേവ സ വിനാശമവാപ്സ്യതി॥൧൬.

'സൂര്യോദയത്തിൽ അവൻ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടും, സംശയമില്ല; ഭാസ്കരനെ കാണുന്നതോടെ അവന് നാശം സംഭവിക്കും.'

തസ്യ ഭാര്യാതതഃ ശ്രുത്വാ തം ശാപമതിദാരുണമ് । പ്രോവാച വ്യഥിതാ സൂര്യോ നൈവോദയമുപൈഷ്യതി॥൧൬.

ഭർത്താവിന് കിട്ടിയ ആ ഭയങ്കര ശാപം ഭാര്യ കേട്ടപ്പോൾ, ദുഃഖിതയായി അവൾ പറഞ്ഞു: 'സൂര്യൻ ഉദയിക്കില്ല.'

തതഃ സൂര്യോദയാഭാവാദഭവത് സന്തതാ നിശാ । ബഹൂന്യഹഃ പ്രമാണാനി തതോ ദേവാ ഭയം യയുഃ॥൧൬.

അതിനുശേഷം സൂര്യോദയം ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ട്, രാത്രികാലം തുടർന്നു; പല ദിവസങ്ങൾ അങ്ങനെ കടന്നുപോയി, ദേവന്മാർ ഭയപ്പെട്ടു.

നിഃ സ്വാധ്യായവഷട്കാര-സ്വധാസ്വാഹാവിവര്ജിതമ് । കഥം നു ഖല്വിദം സര്വം ന ഗച്ഛേത് സംക്ഷയം ജഗത്॥൧൬.

സ്വാധ്യായവും ഹോമവും പിതൃ-ദേവതാരാധനയും ഇല്ലാതെയായപ്പോൾ, ലോകം മുഴുവൻ നശിക്കാതെ എങ്ങനെ ഇരിക്കും?

അഹോരാത്രവ്യവസ്ഥായാ വിനാ മാസര്തുസംക്ഷയഃ । തത്സംക്ഷയാന്ന ത്വയനേ ജ്ഞായേതേ ദക്ഷിണോത്തരേ॥൧൬.

രാത്രിയും പകലും വേർതിരിച്ചില്ലെങ്കിൽ, മാസങ്ങളും ഋതുക്കളും അവസാനിക്കില്ല; അവ അവസാനിക്കാതെ ദക്ഷിണായനവും ഉത്തരായനവും അറിയാൻ കഴിയില്ല.

വിനാ ചായനവിജ്ഞാനാത് കാലഃ സംവത്സരഃ കുതഃ । സംവത്സരം വിനാ നാന്യത് കാലജ്ഞാനം പ്രവര്തതേ॥൧൬.

ഈ അയനങ്ങൾ അറിയാതെ വർഷം എന്ന കാലം എങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കാം? വർഷം ഇല്ലാതെ മറ്റേതെങ്കിലും കാലത്തിന്റെ അറിവ് ഉണ്ടാകില്ല.

പതിവ്രതായാ വചസാ നോദ്ഗച്ഛതി ദിവാകരഃ । സൂര്യോദയം വിനാ നൈവ സ്ത്രാനദാനാദികാഃ ക്രിയാഃ॥൧൬.

ഒരു ഭർത്താവിനോടു വിശുദ്ധമായ ഭാര്യയുടെ വചനം കൊണ്ട് സൂര്യൻ ഉദിക്കില്ല; സൂര്യോദയം ഇല്ലാതെ സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ നടക്കുകയുമില്ല.

നാഗ്നേര്വിഹരണഞ്ചൈവ ക്രാത്വഭാവശ്ച ലക്ഷ്യതേ । നൈവാപ്യയനമസ്മാകം വിനാ ഹോമേന ജായതേ॥൧൬.

അഗ്നിയുടെ ചലനം ഇല്ലാതെ യാഗങ്ങൾ നടത്തപ്പെടുന്നില്ല; ഹോമം ഇല്ലാതെ ഞങ്ങളുടെ യാത്രയും നടക്കില്ല.

വയമാപ്യായിതാ മര്ത്യൈര്യജ്ഞഭാഗൈര്യഥോചിതൈഃ । വൃഷ്ട്യാ താനനുഗൃഹ്ണീമോ മര്ത്യാന് ശസ്യാദിസിദ്ധയേ॥൧൬.

മനുഷ്യർ യഥോചിതമായി യാഗഭാഗങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് ഞങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു; മഴകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ മനുഷ്യരെ കൃഷി മുതലായവയ്ക്ക് അനുഗ്രഹിക്കുന്നു.

നിഷ്പാദിതാസ്വോഷധീഷു മര്ത്യാ യജ്ഞൈര്യജന്തി നഃ । തേഷാം വയം പ്രയച്ഛാമഃ കാമാന് യജ്ഞാദിപൂജിതാഃ॥൧൬.

മനുഷ്യർ വളർത്തിയ ഔഷധികൾകൊണ്ട് യാഗങ്ങൾ നടത്തി ഞങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നു; അങ്ങനെ യാഗാദികളാൽ ആദരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഞങ്ങൾ അവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ പൂരിപ്പിക്കുന്നു.

അധോ ഹി വര്ഷാമ വയം മര്ത്യാശ്ചോര്ധ്വപ്രവര്ഷിണഃ । തോയവര്ഷേണ ഹി വയം ഹവിര്വര്ഷേണ മാനവാഃ॥൧൬.

ഞങ്ങൾ താഴേക്ക് മഴയിറക്കുന്നു, മനുഷ്യർ മുകളിൽ അർപ്പിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾ വെള്ളംകൊണ്ട്, മനുഷ്യർ ഹവിസ്സുകൊണ്ട്, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ വിധത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്നു.

യേ നാസ്മാകം പ്രയച്ഛന്തി നിത്യനൈമിത്തകീഃ ക്രിയാഃ । ക്രതുഭാഗം ദുരാത്മാനഃ സ്വയഞ്ചാശ്നന്തി ലോലുപാഃ॥൧൬.

നിത്യവും പ്രത്യേകവുമായ കർമ്മങ്ങൾ ഞങ്ങളിലേക്ക് അർപ്പിക്കാതെ, യാഗഭാഗം സ്വയം തിന്നുന്ന ദുഷ്ടരും ലോലുപരും—

വിനാശായ വയം തേഷാം തോയസൂര്യാഗ്നിമാരുതാന് । ക്ഷിതിഞ്ച സന്ദൂഷയാമഃ പാപാനാമപകാരിണാമ്॥൧൬.

അത്തരത്തിലുള്ള പാപികളെയും ദുഷ്ടരെയും നശിപ്പിക്കാൻ ഞങ്ങൾ അവരുടെ വെള്ളം, സൂര്യൻ, അഗ്നി, വായു, ഭൂമി എന്നിവയെ മലിനമാക്കുന്നു.

ദുഷ്ടതോയാദിഭോഗേന തേഷാം ദുഷ്കൃതകര്മിണാമ് । ഉപസര്ഗാഃ പ്രവര്തന്തേ മരണായ സുദാരുണാഃ॥൧൬.

മലിനമായ വെള്ളം മുതലായവ ഉപയോഗിക്കുന്ന ദുഷ്കർമികൾക്ക് ഭയാനകമായ ദുരിതങ്ങൾ വരും; അവ മരണത്തിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്.