മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

തസ്മാദ്യത്സുകൃതം കിഞ്ചിന്മമാസ്തി ത്രിദശാധിപ । തേന മുച്യന്തു നരകാത്പാപിനോ യാതനാം ഗതാഃ ॥ ൧൫.

അതിനാൽ, ദേവരാജാവേ, എനിക്ക് എത്ര പുണ്യമുണ്ടോ അതുകൊണ്ട് നരകത്തിൽ വേദനിക്കുന്ന പാപികൾക്ക് മോചനം ലഭിക്കട്ടെ.

ഇന്ദ്ര ഉവാച ഏവമൂര്ധ്വതരം സ്ഥാനം ത്വയാവാപ്തം മഹീപതേ । ഏതാംശ്ച നരകാത്പശ്യ വിമുക്താന് പാപകാരിണഃ ॥ ൧൫.

ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ഇതുവഴി രാജാവേ, നീ അതിലും ഉയർന്ന സ്ഥാനം നേടി; ഇവരെ നോക്കൂ, ഇവർ നരകത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായി.

പുത്ര ഉവാച തതോഽപതത്പുഷ്പവൃഷ്ടിസ്തസ്യോപരി മഹീപതേഃ । വിമാനഞ്ചാധിരോപ്യൈനം സ്വര്ലോകമനയദ്ധരിഃ ॥ ൧൫.

മകൻ പറഞ്ഞു: പിന്നെ ആ രാജാവിന്റെ മേൽ പുഷ്പവർഷം പെയ്തു; ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറ്റി, ഹരിയും അവനെ സ്വർഗലോകത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.

അഹഞ്ചാന്യേ ച യേ തത്ര യാതനാഭ്യഃ പരിച്യുതാഃ । സ്വകര്മഫലനിര്ദിഷ്ടം തതോ ജാത്യന്തരം ഗതാഃ ॥ ൧൫.

ഞാനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന മറ്റുള്ളവരും ആ കഷ്ടതകളിൽ നിന്ന് മോചിതരായി, ഓരോരുത്തരുടെയും പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലപ്രകാരം മറ്റൊരു ജന്മം ഏറ്റെടുത്തു.

ഏവമേതേ സമാഖ്യാതാ നരകാ ദ്വിജസത്തമ । യേന യേന ച പാപേന യാം യാം യോനിമുപൈതി വൈ ॥ ൧൫.

ഇങ്ങനെ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ ഈ നരകങ്ങൾ വിശദമായി വിവരിച്ചു; ഓരോ പാപത്തിനും അനുസരിച്ച് ഏത് ജന്മം ലഭിക്കുമെന്നതും പറഞ്ഞു.

തത്തത്സര്വം സമാഖ്യാതം യഥാ ദൃഷ്ടം മയാ പുരാ । പുരാനുഭവജം ജ്ഞാനമവാപ്യാവിതഥം തവ । അതഃ പരം മഹാഭാഗ കിമന്യത്കഥയാമി തേ ॥ ൧൫.

ഞാൻ നേരത്തെ കണ്ടതുപോലെ എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞു; നേരത്തെ അനുഭവിച്ച അറിവ് ഞാൻ നിനക്കു നൽകി, അതിൽ യാതൊരു തെറ്റുമില്ല. ഭാഗ്യശാലിയായ നീ പറയൂ, ഇനി ഞാൻ എന്താണ് പറയേണ്ടത്?

16(16) പിതോവാച കഥിതം മേ ത്വയാ വത്സ സംസാരസ്യ വ്യവസ്ഥിതമ് । സ്വരൂപമതിഹേയസ്യ ഘടീയന്ത്രവദവ്യയമ്॥൧൬.

അച്ഛൻ പറഞ്ഞു: മകനേ, നീ എനിക്കു ഈ ലോകജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം വിശദമായി പറഞ്ഞു; മനസ്സിനെ കുഴപ്പിപ്പിക്കുന്നതും, ഒരിക്കലും മാറാത്തതുമായ അതിന്റെ ഘടന നീ വെളിപ്പെടുത്തി.

തദേവമേതദഖിലം മയാവഗതമീദൃശമ് । കിം മയാ വദ കര്തവ്യമേവസ്മിന് വ്യവസ്ഥിതേ॥൧൬.

ഇങ്ങനെ, നീ പറഞ്ഞതുപോലെ എല്ലാം ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി. ഈ നിലയിൽ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് നീ എനിക്കു പറയൂ.

പുത്ര ഉവാച യദി മദ്വചനം താത ശ്രദ്ദധാസ്യവിശങ്കിതഃ । തത് പരിത്യജ്യ ഗാര്ഹസ്ഥ്യം വാനപ്രസ്ഥപരോ ഭവ॥൧൬.

മകൻ പറഞ്ഞു: അച്ഛാ, നീ എന്റെ വാക്കുകൾ സംശയമില്ലാതെ വിശ്വസിച്ചാൽ, ഗൃഹസ്ഥജീവിതം ഉപേക്ഷിച്ച് വനവാസം സ്വീകരിച്ചാൽ നല്ലതാണ്.

തമനുഷ്ഠായ വിധിവദ് വിഹായാഗ്നിപരിഗ്രഹമ് । ആത്മന്യാത്മാനമാധയാ നിര്ദ്വന്ദ്വോ നിഷ്പരിഗ്രഹഃ॥൧൬.

അതിനുശേഷം, വേണ്ട വിധം കർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, അഗ്നിഹോത്രം ഉപേക്ഷിച്ച്, മനസ്സിനെ തന്നെ ആശ്രയിച്ച്, ഇരട്ടതകളില്ലാതെ, സ്വത്ത് ആഗ്രഹമില്ലാതെ ജീവിക്കണം.

ഏകാന്തരാശീ വശ്യാത്മാ ഭവ ഭിക്ഷുരതന്ദ്രിതഃ । തത്ര യോഗാപരോ ഭൂത്വാ ബാഹ്യസ്പര്ശവിവര്ജിതഃ॥൧൬.

കുറച്ച് മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതും, മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതും, ക്ഷീണമില്ലാതെ ഭിക്ഷയെടുക്കുന്നവനും ആകണം; അവിടെ യോഗത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച്, ബാഹ്യവസ്തുക്കളുമായി ബന്ധം ഒഴിവാക്കണം.

തതഃ പ്രാപ്സ്യതി തം യോഗം ദുഃ ശസംയോഗഭേഷജമ് । മുക്തിഹേതുമനൌപമ്യമനാഖ്യേയമസങ്ഗിനമ് । യത്സംയോഗാന്ന തേ യോഗോ ഭൂയോ ഭൂതൈര്ഭവിഷ്യതി॥൧൬.

അപ്പോൾ നീ ആ യോഗം നേടും; ദുഃഖങ്ങളിലെ ബന്ധം മാറ്റുന്ന മരുന്ന്, മോക്ഷത്തിന് കാരണമാകുന്ന, ഉപമയില്ലാത്ത, വിവരണം ചെയ്യാനാകാത്ത, ആശക്തിയില്ലാത്ത അവസ്ഥ. ആ യോഗം നേടിയാൽ, വീണ്ടും ഭൗതിക ഘടകങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടേണ്ടി വരില്ല.

പിതോവാച വത്സ യോഗം മമാചക്ഷ്വ മുക്തിഹേതുമതഃ പരമ് । യേന ഭൂതൈഃ പുനര്ഭൂതോ നേദൃഗഃ ഖമവാപ്നുയാമ്॥൧൬.

അച്ഛൻ പറഞ്ഞു: മകനേ, മോക്ഷത്തിന് കാരണമാകുന്ന ആ യോഗം എനിക്ക് വിശദമായി പറയൂ. അതിലൂടെ ഞാൻ വീണ്ടും ഭൗതിക ഘടകങ്ങളിലേക്കു ചെന്ന് ഇങ്ങനെയൊരു അവസ്ഥയിൽ എത്തേണ്ടി വരാതിരിക്കും.

യത്രാസക്തിപരസ്യാത്മാ മമ സംസാരബന്ധനൈഃ । നൈതി യോഗമയോഗോഽപി തം യോഗമധുനാ വദ॥൧൬.

എന്തുവിധത്തിലുള്ള ആ യോഗമാണ്, അച്ഛാ, ആസക്തിയുള്ളവർക്കും ആത്മാവ് സംസാരബന്ധങ്ങളിൽ കുടുങ്ങാതെ ഇരിക്കാൻ കഴിയുന്നത്? യോഗത്തിലോ അല്ലയോ എന്നതിനെ ആശ്രയിക്കാതെ.

സംസാരാദിത്യതാപാര്തി-വിപ്ലുഷ്യദ്ദേഹമാനസമ് । ബ്രഹ്മജ്ഞാനാമ്ബുശീതേന സിഞ്ച മാം വാക്യവാരിണാ॥൧൬.

ലോകജീവിതത്തിലെ ദാഹവും കഷ്ടതയും കൊണ്ടു എന്റെ ശരീരവും മനസ്സും വാടിയിരിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിന്റെ തണുത്ത വെള്ളംപോലുള്ള വാക്കുകൾകൊണ്ട് എന്നെ തണുപ്പിക്കണം.

അവിദ്യാകൃഷ്ണസര്പേണ ദഷ്ടം തദ്വിഷപീഡിതമ് । സ്വവാക്യാമൃതപാനേന മാം ജീവയ പുനര്മൃതമ്॥൧൬.

അജ്ഞാനത്തിന്റെ കറുത്ത പാമ്പ് കടിച്ചിട്ട്, അതിന്റെ വിഷം കൊണ്ട് പീഡിതനായ എന്നെ, നിന്റെ വാക്കുകളുടെ അമൃതംപോലുള്ള പാനീയത്തോടെ വീണ്ടും ജീവിപ്പിച്ചാലേ ഞാൻ രക്ഷപ്പെടൂ.

പുത്ര-ദാര-ഗൃഹ-ക്ഷേത്ര-മമത്വനിഗജഡാര്ദിതമ് । മാം മോചയേഷ്ടസദ്ഭാവ-വിജ്ഞാനോദ്ഘാടനൈസ്ത്വരന്॥൧൬.

മകൻ, ഭാര്യ, വീടു, നിലം എന്നിവയിലേക്കുള്ള മമത എന്ന കാട്ടാനയുടെ ഭാരംകൊണ്ട് ഞാനിപ്പോൾ തളർന്നിരിക്കുന്നു; സത്യം, നല്ലത് എന്നിവയുടെ യഥാർത്ഥ അറിവ് തുറന്ന് എനിക്ക് മോചനം നൽകണം.

പുത്ര ഉവാച ശൃണു താത ! യഥാ യോഗോ ദത്താത്രേയേണ ധീമതാ । അലര്കായ പുരാ പ്രോക്തഃ സമ്യക് പൃഷ്ടേന വിസ്തരാത്॥൧൬.

മകൻ പറഞ്ഞു: അച്ഛാ, ധീരനായ ദത്താത്രേയൻ അലർക്കനോട് നേരത്തെ വിശദമായി ഉപദേശിച്ച യോഗം നീ കേൾക്കൂ.

പിതോവാച ദത്താത്രേയഃ സുതഃ കസ്യ കഥം വാ യോഗമുക്തവാന് । കശ്ചാലര്കോ മഹാഭാഗോ യോ യൌഗം പരിപൃഷ്ടവാന്॥൧൬.

അച്ഛൻ പറഞ്ഞു: ദത്താത്രേയൻ ആരുടെ മകനാണ്? അവൻ എങ്ങനെ യോഗം ഉപദേശിച്ചു? ആ ഭാഗ്യശാലിയായ അലർക്കൻ ആരാണ്, അവൻ എങ്ങനെ യോഗത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു?

പുത്ര ഉവാച കൌശികോ ബ്രാഹ്മണഃ കശ്ചിത് പ്രതിഷ്ഠാനേഽഭവത് പുരേ । സോഽന്യജന്മകൃതൈഃ പാപൈഃ കുഷ്ഠരോഗാതുരോഽഭവത്॥൧൬.

മകൻ പറഞ്ഞു: പ്രതിഷ്ഠാനപുരത്തിൽ കൗശികൻ എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; മുൻജന്മത്തിലെ പാപങ്ങൾ കൊണ്ടു അവൻ കുഷ്ഠരോഗം ബാധിച്ചു.

തം തഥാ വ്യാധിതം ഭാര്യാ പതിം ദേവമിവാര്ച്ചയത് । പാദാഭ്യങ്ഗാങ്ഗസംവാഹ-സ്ത്രാനാച്ഛാദനഭോജനൈഃ॥൧൬.

അവൻ അങ്ങനെ രോഗബാധിതനായി ഇരിക്കുമ്പോഴും, ഭാര്യ ഭർത്താവിനെ ദൈവംപോലെ സേവിച്ചു; കാലുകൾ മസാജ് ചെയ്യുകയും, ശരീരം തേച്ചുതുടയ്ക്കുകയും, കുളിപ്പിക്കുകയും, വസ്ത്രം ധരിപ്പിക്കുകയും, ഭക്ഷണം നൽകുകയും ചെയ്തു.

ശ്ലേഷ്മ-മൂത്ര-പുരീഷാസൃക്-പ്രവാഹക്ഷാലനേന ച । രഹശ്ചൈവോപചാരേണ പ്രിയസമ്ഭാഷണേന ച॥൧൬.

കഫം, മൂത്രം, മലം, രക്തം എന്നിവ കഴുകി നീക്കി, ഒറ്റയ്ക്ക് പരിചരിക്കുകയും, സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു.

സ തയാ പൂജ്യമാനോഽപി സദാതീവ വിനീതയാ । അതീവ തീവ്രകോപത്വാന്നിര്ഭര്ത്സയതി നിഷ്ഠുരഃ॥൧൬.

അവൾ എത്രയും വിനയത്തോടെ ഭർത്താവിനെ ആദരിച്ചിട്ടും, അവൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ കഠിനമായി അവളെ നിന്ദിച്ചു.

തഥാപി പ്രണതാ ഭാര്യാ തമമന്യത ദൈവതമ് । തം തഥാപ്യതിബീഭത്സം സര്വശ്രേഷ്ഠമമന്യത॥൧൬.

എങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ഭാര്യ ഭർത്താവിനെ ദൈവംപോലെ കണക്കാക്കി; അവൻ എത്ര ഭയാനകനായിരുന്നാലും, അവളെല്ലാവരിലും ശ്രേഷ്ഠനായി കരുതി.

അചങ്ക്രമണശോലോഽപി സ കദാചിദ് ദ്വിജോത്തമഃ । പ്രാഹ ഭാര്യാം നയസ്വേതി ത്വം മാം തസ്യാ നിവേശനമ്॥൧൬.

നടക്കാൻ കഴിയാത്ത ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ ഒരിക്കൽ ഭാര്യയോടു പറഞ്ഞു: 'നീ എന്നെ അവളുടെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകണം.'

യാ സാ വേശ്യാ മയാ ദൃഷ്ടാ രാജമാര്ഗേ ഗൃഹോഷിതാ । താം മാം പ്രാപയ ധര്മജ്ഞേ ! സൈവ മേ ഹൃദി വര്തതേ॥൧൬.

'രാജപഥത്തിൽ ഞാൻ കണ്ട, വീട്ടിൽ താമസിക്കുന്ന ആ വേശ്യയെ, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവളേ, എന്നെ അവളുടെ അടുക്കൽ കൊണ്ടുപോവുക. അവൾ മാത്രമാണ് എന്റെ മനസ്സിൽ വസിക്കുന്നത്.'

ദൃഷ്ടാ സൂര്യോദയേ ബാലാ രാത്രിശ്ചേയമുപാഗതാ । ദര്ശനാനന്തരം സാ മേ ഹൃദയാന്നാപസര്പതി॥൧൬.

'സൂര്യോദയത്തിൽ കണ്ട ആ ബാലിക ഇപ്പോൾ രാത്രിയിൽ എത്തി; അവളെ കണ്ടതിനു ശേഷം അവൾ എന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് പോകുന്നില്ല.'

യദി സാ ചാരുസര്വാങ്ഗീ പീനശ്രോണിപയോധരാ । നോപഗൂഹതി തന്വങ്ഗീ തന്മാം ദ്രക്ഷ്യസി വൈ മൃതമ്॥൧൬.

'ആ സുന്ദരിയായ, പുഷ്ടമായ കമരവും സ്തനങ്ങളും ഉള്ള സ്ത്രീ എന്നെ അങ്കത്തിലേറ്റില്ലെങ്കിൽ, സുന്ദരിയേ, നീ എന്നെ മരിച്ചവനായി കാണും.'

വാമഃ കാമോ മനുഷ്യാണാം ബഹുഭിഃ പ്രാര്ഥ്യതേ ച സാ । മമാശക്തിശ്ച ഗമനേ സങ്കുലം പ്രതിഭാതി മേ॥൧൬.

'മനുഷ്യരിൽ മോഹം എപ്പോഴും ചഞ്ചലമാണ്; അവളെ പലരും ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എനിക്ക് പോകാൻ കഴിയാത്തത് കൊണ്ട് വഴിയൊക്കെയും ദുഷ്കരമായി തോന്നുന്നു.'