മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

നിജരൂപം പരിത്യജ്യ പക്ഷിണീരൂപധാരിണീ । ചത്വാരസ്തേ ച തനയാ ജനിഷ്യന്തേഽധമാപ്സരാഃ॥൧.

നിന്റെ സ്വരൂപം ഉപേക്ഷിച്ച്, പക്ഷിയുടെ രൂപം ധരിച്ച്, നീ നാലു മക്കളെ പ്രസവിക്കും, അപ്സരസുകളിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവളേ.

അപ്രാപ്യ തേഷു ച പ്രീതിം ശസ്ത്രപൂതാ പുനര്ദിവി । വാസമാപ്സ്യസി വക്തവ്യം നോത്തരം തേ കഥഞ്ചന॥൧.

അവരിൽ നിന്നു സന്തോഷം ലഭിക്കാതെ, ഈ ശിക്ഷയിലൂടെ ശുദ്ധിയാകുമ്പോൾ, നീ വീണ്ടും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ താമസിക്കാൻ അർഹയാകും; മറുപടി പറയാൻ നീക്കരുത്.

ഇതി വചനമസഹ്യം കോപസംരക്തദൃഷ്ടിശ് ചലകലബലയാം താം മാനിനീം ശ്രാവയിത്വാ । തരലതരതരങ്ഗാം ഗാം പരിത്യജ്യ വിപ്രഃ പ്രഥിതഗുണഗണൌഘാം സംപ്രയാതാഃ ഖഗങ്ഗാമ്॥൧.

ഇങ്ങനെ സഹിക്കാൻ കഴിയാത്ത ശാപം ഉച്ചരിച്ച്, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, മുനി അവളെ അവിടെ വിട്ട് പോയി. അവൾ, അഭിമാനത്തിൽ വിറച്ച്, മനസ്സു ചഞ്ചലമായ്, പ്രസിദ്ധമായ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ള പക്ഷികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ജനിച്ചു.

; ധര്മപക്ഷിണ ഊചുഃ ഹരിശ്ചന്ദ്രേതി രാജര്ഷിരാസീത് ത്രേതായുഗേ പുരാ । ധര്മാത്മാ പൃഥിവീപാലഃ പ്രോല്ലസത്കീര്തിരുത്തമഃ॥൭.

തൃതായുഗത്തിൽ, ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ എന്ന മഹാരാജാവ് ഭൂമിയെ ഭരിച്ചിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവനും, മഹത്തായ കീർത്തി പരന്നവനും ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം.

ന ദുര്ഭിക്ഷം ന ച വ്യാധിര്നാകാലമരണം നൃണാമ് । നാധര്മരുചയഃ പൌരാസ്തസ്മിന് ശാസതി പാര്ഥിവേ॥൭.

അവന്റെ ഭരണകാലത്ത് ജനങ്ങൾക്ക് ദാരിദ്ര്യവും രോഗവും അകാലമരണവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. നഗരവാസികൾക്ക് അധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനമോ ചിതയോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

ബഭൂവുര്ന തഥോന്മത്താ ധന-വീര്യ-തപോമദൈഃ । നാജായന്ത സ്ത്രിയശ്ചൈവ കാശ്ചിദപ്രാപ്തയൌവനാഃ॥൭.

അവിടെ ധനം, ശക്തി, തപസ്സു മുതലായവയിൽ മദംകൊണ്ടു പിരിഞ്ഞുപോയവരും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. യൌവനം പ്രാപിക്കാതിരുന്ന സ്ത്രീകൾ ജനിച്ചിരുന്നില്ല.

സ കദാചിന്മഹാബാഹുരരണ്യേഽനുസരന് മൃഗമ് । ശുശ്രാവ ശബ്ദമസകൃത് ത്രായസ്വേതി ച യോഷിതാമ്॥൭.

ഒരു ദിവസം, ആ മഹാബാഹുവായ രാജാവ് കാട്ടിൽ ഒരു മാൻ പിന്തുടരുമ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ ആവർത്തിച്ച് 'രക്ഷിക്കൂ' എന്ന നിലവിളി കേട്ടു.

സ വിഹായ മൃഗം രാജാ മാ ഭൈഷീരിത്യഭാഷത । മയി ശാസതി ദുര്മേധാഃ കോഽയമന്യായവൃത്തിമാന്॥൭.

അപ്പോൾ രാജാവ് മാൻ ഉപേക്ഷിച്ച്, 'ഭയപ്പെടേണ്ടാ' എന്ന് പറഞ്ഞു. 'ഞാൻ ഭരിക്കുന്നിടത്ത് ആരാണ് ഇങ്ങനെ ദുഷ്ടതയും അന്യായവും ചെയ്യുന്നത്?' എന്നു ചോദിച്ചു.

തത്ക്രന്ദിതാനുസാരീ ച സര്വാരമ്ഭവിഘാതകൃത് । ഏകസ്മിന്നന്തരേ രൌദ്രോ വിഘ്നരാട് സമചിന്തയത്॥൭.

ആ നിലവിളി പിന്തുടർന്ന് പോയ രാജാവ്, എല്ലാ തടസ്സങ്ങൾക്കും കാരണമായ ഒരു ഭയങ്കരൻ അവിടെ കണ്ടു. അവൻ ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി.

വിശ്വാമിത്രോഽയമതുലം തപ ആസ്ഥായ വീര്യവാന് । പ്രാഗസിദ്ധാഭവാദീനാം വിദ്യാഃ സാധ്യതി വ്രതീ॥൭.

ഇവൻ അതുല്യമായ തപസ്സും ശക്തിയും ഉള്ള വിശ്വാമിത്രൻ തന്നെയല്ലേ? ദേവന്മാർക്ക് മുമ്പ് ലഭിച്ചിരുന്ന ജ്ഞാനങ്ങൾ വ്രതപാലനത്തിലൂടെ നേടുകയാണ്.

സാധ്യമാനാഃ ക്ഷമാമൌനചിത്തസംയമിനാമുനാ । താ വൈ ഭയാര്താഃ ക്രന്ദന്തി കഥം കാര്യമിദം മയാ॥൭.

ക്ഷമയും മൗനവും മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണവും പാലിച്ച് അവൻ ആ ജ്ഞാനങ്ങൾ നേടാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടു ഭയപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾ നിലവിളിക്കുന്നു. ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം എന്നാണവൻ ചിന്തിച്ചത്.

തേജസ്വീ കൌശികശ്വേഷ്ഠോ വയമസ്യ സുദുര്ബലാഃ । ക്രോശന്ത്യേതാസ്തഥാ ഭീതാ ദുഷ്പാരം പ്രതിഭാതി മേ॥൭.

ശക്തിയുള്ള കൗശികൻ കുതിരകളാൽ സംരക്ഷിതനാണ്, ഞങ്ങൾ വളരെ ദുർബലരാണ്. ഈ ഭയപ്പെട്ടവികൾ നിലവിളിക്കുന്നു. ഇതു കടക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ലെന്ന് തോന്നുന്നു.

അഥവായം നൃപഃ പ്രാപ്തോ മാ ഭൈരിതി വദന് മുഹുഃ । ഇമമേവ പ്രവിശ്യാശു സാധയിഷ്യേ യഥേപ്സിതമ്॥൭.

അല്ലെങ്കിൽ, ഈ രാജാവാണ് എത്തിയിരിക്കുന്നത്, വീണ്ടും വീണ്ടും 'ഭയപ്പെടേണ്ടാ' എന്ന് പറയുന്നത്. ഞാൻ ഉടൻ അവനിൽ പ്രവേശിച്ച് എനിക്ക് ആവശ്യമുള്ളത് സാധിപ്പിക്കും.

ഇതി സംചിന്ത്യ രൌദ്രേണ വിഘ്നരാജേന വൈ തതഃ । തേനാവിഷ്ടോ നൃപഃ കോപാദിദം വചനമബ്രവീത്॥൭.

ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച ശേഷം, ആ ഭയങ്കരനായ തടസ്സങ്ങളുടെ രാജാവു രാജാവിൽ പ്രവേശിച്ചു. കോപത്തോടെ രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

കോഽയം ബഘ്നാതി വസ്ത്രാന്തേ പാവകം പാപകൃന്നരഃ । ബലോഷ്ണതേജസാ ദീപ്തേ മയി പത്യാവുപസ്ഥിതേ॥൭.

ഞാനിവിടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, വസ്ത്രത്തിന്റെ അറ്റത്ത് തീ കത്തിച്ച്, ശക്തിയും ഉഷ്ണതയും നിറഞ്ഞ്, ഈ പാപി ആരാണ്?

സോഽദ്യ മത്കാര്മുകാക്ഷേപ-വിദീപിതദിഗന്തരൈഃ । ശരൈര്വിഭിന്നസര്വാങ്ഗോ ദീര്ഘനിദ്രാം പ്രവേക്ഷ്യതി॥൭.

ഇന്ന് എന്റെ വില്ലിൽ നിന്നുള്ള അമ്പുകൾ എല്ലാ ദിക്കുകളും പ്രകാശിപ്പിച്ച്, അവനെ തുളച്ച്, അവൻ ദീർഘനിദ്രയിൽ പ്രവേശിക്കും.

വിശ്വാമിത്രസ്തതഃ ക്രുദ്ധഃ ശ്രുത്വാ തന്നൃപതേര്വചഃ । ക്രുദ്ധേ ചര്ഷിവരേ തസ്മിന് നേശുര്വിദ്യാഃ ക്ഷണേന താഃ॥൭.

രാജാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട വിശ്വാമിത്രൻ കോപിച്ചു. ആ മഹർഷി ക്രുദ്ധനായപ്പോൾ, ആ ജ്ഞാനങ്ങൾ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അപ്രത്യക്ഷമായി.

സ ചാപി രാജാ തം ദൃഷ്ട്വാ വിശ്വാമിത്രം തപോനിധിമ് । ഭീതഃ പ്രാവേപതാത്യര്ഥം സഹസാശ്വത്ഥപര്ണവത്॥൭.

വിശ്വാമിത്രൻ എന്ന തപസ്സിന്റെ നിധിയെ കണ്ട രാജാവ് അതിയായി ഭയപ്പെട്ടു. അശ്വത്തവൃക്ഷത്തിന്റെ ഇലപോലെ അവൻ അകസ്മാത് വിറച്ചു.

സ ദുരാത്മന്നിതി യദാ മുനിസ്തിഷ്ഠേതി ചാബ്രവീത് । തതഃ സ രാജാ വിനയാത് പ്രണിപത്യാഭ്യഭാഷത॥൭.

മുനി 'നീ ദുഷ്ടൻ' എന്ന് പറഞ്ഞ് അവിടെ നിന്നപ്പോൾ, രാജാവ് വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ച് പറഞ്ഞു.

ഭഗവന്നേഷ ധര്മോ മേ നാപരാധോ മമ പ്രഭോ । ന ക്രോദ്ധുമര്ഹസി മുനേ നിജധര്മരതസ്യ മേ॥൭.

ഭഗവൻ, ഇതാണ് എന്റെ ധർമ്മം, എന്റെ പിഴവല്ല, പ്രഭോ. ഞാൻ എന്റെ ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനാണ്, അതിനാൽ ദയവായി കോപിക്കേണ്ട.

ദാതവ്യം രക്ഷിതവ്യം ച ധര്മജ്ഞേന മഹീക്ഷിതാ । ചാപം ചോദ്യമ്യ യോദ്ധവ്യം ധര്മശാസ്ത്രാനുസാരതഃ॥൭.

ധർമ്മം അറിയുന്ന രാജാവ് ദാനം ചെയ്യുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും വേണം. വില്ല് ഉയർത്തി, ധർമ്മശാസ്ത്രത്തിന് അനുസരിച്ച് യുദ്ധം നടത്തുകയും വേണം.

; വിശ്വാമിത്ര ഉവാച ദാതവ്യം കസ്യ കേ രക്ഷ്യാഃ കൈര്യോദ്ധവ്യം ച തേ നൃപ । ക്ഷിപ്രമേതത് സമാചക്ഷ്വ യദ്യധര്മഭയം തവ॥൭.

വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു: ആര്ക്കാണ് ദാനം നൽകേണ്ടത്? ആരെ സംരക്ഷിക്കണം? ആരാണ് നിനക്ക് വേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടത് രാജാവേ? നീ അധർമ്മത്തെ ഭയപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, ഇതെല്ലാം വേഗം എനിക്ക് പറയൂ.

; ഹരിശ്ചന്ദ്ര ഉവാച ദാതവ്യം വിപ്രമുഖ്യേഭ്യോ യേ ചാന്യേ കൃശവൃത്തയഃ । രക്ഷ്യാ ഭീതാഃ സദാ യുദ്ധം കര്തവ്യം പരിപന്ഥിഭിഃ॥൭.

ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മറ്റു ദരിദ്രന്മാർക്കും ദാനം നൽകണം. ഭയപ്പെടുന്നവരെ എല്ലായ്പ്പോഴും സംരക്ഷിക്കണം, കള്ളന്മാരെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യണം.

; വിശ്വാമിത്ര ഉവാച യദി രാജാ ഭവാന് സമ്യഗ്രാജധര്മമവേക്ഷതേ । നിര്വേഷ്ടുകാമോ വിപ്രോഽഹം ദീയതാമിഷ്ടദക്ഷിണാ॥൭.

വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു: നീ രാജധർമ്മം ശരിയായി പാലിക്കുന്ന രാജാവാണെങ്കിൽ, ഞാൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻként യാഗം നടത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എനിക്ക് ആവശ്യമുള്ള ദക്ഷിണ നൽകണം.

; പക്ഷിണ ഊചുഃ ഏതദ്രാജാ വചഃ ശ്രുത്വാ പ്രഹൃഷ്ടേനാന്തരാത്മനാ । പുനര്ജാതമിവാത്മാനം മേനേ പ്രാഹ ച കൌശികമ്॥൭.

പക്ഷികൾ പറഞ്ഞു: രാജാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അവൻ ഹൃദയത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ പുതുതായി ജനിച്ചവനെന്നപോലെ അനുഭവിച്ചു, പിന്നെയും കൗശികനോട് പറഞ്ഞു.

ഉച്യതാം ഭഗവന് യത്തേ ദാതവ്യമവിശങ്കിതമ് । ദത്തമിത്യേവ തദ്വിദ്ധി യദ്യപി സ്യാത് സുദുര്ലഭമ്॥൭.

ഭഗവനേ, നിങ്ങൾക്ക് എന്താണ് ആവശ്യം, ഭയക്കാതെ പറയൂ. അതു ലഭിക്കാൻ എത്രയും പ്രയാസം ഉണ്ടെങ്കിലും, അതു ഞാൻ ഇതിനകം തന്നുവെന്ന് കരുതുക.

ഹിരണ്യം വാ സുവര്ണം വാ പുത്രഃ പത്നീ കലേവരമ് । പ്രാണാ രാജ്യം പുരം ലക്ഷ്മീര്യദഭിപ്രേതമാത്മനഃ॥൭.

സ്വർണം, പൊന്നും, മകനും, ഭാര്യയും, ശരീരം, ജീവൻ, രാജ്യം, നഗരം, സമ്പത്ത് — നിങ്ങൾക്ക് മനസ്സിൽ എന്ത് ആഗ്രഹമുണ്ടോ അതെല്ലാം.

; വിശ്വാമിത്ര ഉവാച രാജന് പ്രതിഗൃഹീതോഽയം യസ്തേ ദത്തഃ പ്രതിഗ്രഹഃ । പ്രയച്ഛ പ്രഥമം താവദ് ദക്ഷിണാം രാജസൂയികീമ്॥൭.

വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നീ നൽകിയ ദാനം ഞാൻ സ്വീകരിച്ചു. ആദ്യം രാജസൂയയാഗത്തിന് വേണ്ട ദക്ഷിണ എനിക്ക് നൽകൂ.

; രാജോവാച ബ്രഹ്മംസ്താമപി ദാസ്യാമി ദക്ഷിണാം ഭവതോ ഹ്യഹമ് । വ്രിയതാം ദ്വിജശാര്ദൂല യസ്തവേഷ്ടഃ പ്രതിഗ്രഹഃ॥൭.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണനേ, ആ ദക്ഷിണയും ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു നൽകും. ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് തിരഞ്ഞെടുക്കൂ.