മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

രാജോവാച ന സ്വര്ഗേ ബ്രഹ്മലോകേ വാ തത്സുഖം പ്രാപ്യതേ നരൈഃ । യദാര്തജന്തുനിര്വാണദാനോത്ഥമിതി മേ മതിഃ ॥ ൧൫.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'ദുഃഖിതരായ ജീവികൾക്ക് ആശ്വാസം നൽകുന്നതിൽ നിന്നുള്ള സന്തോഷം സ്വർഗ്ഗത്തിലും ബ്രഹ്മലോകത്തിലും പോലും ലഭിക്കില്ല — ഇതാണ് എന്റെ വിശ്വാസം.'

യദി മത്സന്നിധാവേതാന് യാതനാ ന പ്രബാധതേ । തതോ ഭദ്രമുഖാത്രാഹം സ്ഥാസ്യേ സ്ഥാണുരിവാചലഃ ॥ ൧൫.

'എന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഇവർക്ക് യാതനകൾ ബാധിക്കാറില്ലെങ്കിൽ, ഭദ്രമുഖനേ, ഞാൻ ഇവിടെ ഒരു പർവ്വതംപോലെ അചഞ്ചലമായി നില്ക്കും.'

യമപുരുഷ ഉവാച ഏഹി രാജന് പ്രഗച്ഛാമോ നിജപുണ്യസമര്ജിതാന് । ഭുങ്ക്ഷ്വ ഭോഗാനപാസ്യേഹ യാതനാഃ പാപകര്മണാമ് ॥ ൧൫.

യമദൂതൻ പറഞ്ഞു: 'വാരൂ രാജാവേ, നമുക്ക് പോകാം; നീ സ്വന്തമായി സമ്പാദിച്ച പുണ്യഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കൂ. ഇവിടെ പാപികൾക്ക് ഉള്ള യാതനകൾ നിനക്കില്ല.'

രാജോവാച തസ്മാന്ന താവദ്യാസ്യാമി യാവദേതേ സുദുഃ ഖിതാഃ । മത്സന്നിധാനാത്സുഖിനോ ഭവന്തി നരകൌകസഃ ॥ ൧൫.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'ഇവിടെ ഈ വലിയ ദുഃഖിതർ എന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നതുവരെ ഞാൻ പോകില്ല.'

ധിക്തസ്യ ജീവനം പുംസഃ ശരണാര്ഥിനമാതുരമ് । യോ നാര്തമനുഗൃഹ്ണാതി വൈരിപക്ഷമപി ധ്രുവമ് ॥ ൧൫.

'ആശ്രയം തേടി വേദനയോടെ വന്നവരെ—even ശത്രുവായാലും—അനുകമ്പ കാണിക്കാത്തവന്റെ ജീവിതം നിന്ദനീയമാണ്.'

യജ്ഞദാനതപാംസീഹ പരത്ര ച ന ഭൂതയേ । ഭവന്തി തസ്യ യസ്യാര്തപരിത്രാണേ ന മാനസമ് ॥ ൧൫.

ഇവിടെയും മരിച്ചശേഷവും, യജ്ഞങ്ങൾ, ദാനങ്ങൾ, തപസ്സുകൾ എന്നിവ, കഷ്ടപ്പെടുന്നവരെ രക്ഷിക്കാൻ മനസ്സില്ലാത്തവർക്കു യാതൊരു ഗുണവും ഉണ്ടാകില്ല.

നരസ്യ യസ്യ കഠിനം മനോ ബാലാതുരാദിഷു । വൃദ്ധേഷു ച ന തം മന്യേ മാനുഷം രാക്ഷസോ ഹി സഃ ॥ ൧൫.

കുഞ്ഞുങ്ങളോടും രോഗികളോടും വയോധികരോടും കഠിനഹൃദയനായവനെ ഞാൻ മനുഷ്യനെന്ന് കരുതുന്നില്ല; അവൻ അസുരനാണ്.

ഏതേഷാം സന്നികര്ഷാത്തു യദ്യഗ്നിപരിതാപജമ് । തഥോഗ്രഗന്ധജം വാപി ദുഃ ഖം നരകസമ്ഭവമ് ॥ ൧൫.

ഇവരുടെ അടുത്ത് ഇരുന്നതുകൊണ്ട് തീപോലുള്ള വേദനയോ, ദുർഗന്ധം പോലെയുള്ള കഷ്ടമോ, നരകത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വേദനയോ അനുഭവപ്പെട്ടാലും—

ക്ഷുത്പിപാസാഭവം ദുഃ ഖം യച്ച മൂര്ച്ഛാപ്രദം മഹത് । ഏതേഷാം ത്രാണദാനന്തു മന്യേ സ്വര്ഗസുഖാത്പരമ് ॥ ൧൫.

അല്ലെങ്കിൽ വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ടുള്ള വേദനയോ, ബോധം പോകുന്നത്ര വലിയ വേദനയോ ഉണ്ടായാലും, ഇവരെ രക്ഷിക്കുന്നതിനെ ഞാൻ സ്വർഗത്തിലെ സുഖത്തേക്കാൾ വലിയതാണെന്ന് കരുതുന്നു.

പ്രാപ്സ്യന്ത്യാര്താ യദി സുഖം ബഹവോ ദുഃ ഖിതേ മയി । കിന്നു പ്രാപ്തം മയാ ന സ്യാത്തസ്മാത്ത്വം വ്രജ മാചിരമ് ॥ ൧൫.

എനിക്ക് ദു:ഖം വന്നാലും, പലപേർക്ക് സന്തോഷം ലഭിച്ചാൽ, ഞാൻ നേടാത്തത് എന്താണ്? അതിനാൽ നീ വൈകിക്കരുത്, ഉടൻ പോകൂ.

യമപുരുഷ ഉവാച ഏഷ ധര്മശ്ച ശക്രശ്ച ത്വാം നേതും സമുപാഗതൌ । അവശ്യമസ്മാദ്ഗന്തവ്യം തസ്മാത്പാര്ഥിവ ! ഗമ്യതാമ് ॥ ൧൫.

യമദൂതൻ പറഞ്ഞു: ധർമ്മനും ഇന്ദ്രനും നിന്നെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു; രാജാവേ, നീ നിർബന്ധം പോകേണ്ടതുണ്ട്, അതിനാൽ പോകൂ.

ധര്മ ഉവാച നയാമി ത്വാമഹം സ്വര്ഗം ത്വയാ സമ്യഗുപാസിതഃ । വിമാനമേതദാരുഹ്യ മാ വിലമ്ബസ്വ ഗമ്യതാമ് ॥ ൧൫.

ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: നീ എന്നെ ഭക്തിയോടെ സേവിച്ചതിനാൽ ഞാൻ നിന്നെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകും; ഈ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി വൈകാതെ പോവൂ.

രാജോവാച നരകേ മാനവാ ധര്മ പീഡ്യന്തേഽത്ര സഹസ്രശഃ । ത്രാഹീതി ചാര്താഃ ക്രന്ദന്തി മാമതോ ന വ്രജാമ്യഹമ് ॥ ൧൫.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: ധർമ്മനേ, നരകത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് മനുഷ്യർ വേദനയിലാണു്; അവർ 'ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കൂ' എന്ന് കരയുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ പോകുന്നില്ല.

ഇന്ദ്ര ഉവാച കര്മണാ നരകപ്രാപ്തിരേതേഷാം പാപകര്മിണാമ് । സ്വര്ഗസ്ത്വയാപി ഗന്തവ്യോ നൃപ ! പുണ്യേന കര്മണാ ॥ ൧൫.

ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ഇവർ ദുഷ്കർമ്മം ചെയ്തതുകൊണ്ട് നരകത്തിൽ എത്തി; പക്ഷേ രാജാവേ, നീ നല്ല പ്രവൃത്തിയാൽ സ്വർഗത്തിൽ പോകേണ്ടതാണ്.

രാജോവാച യദി ജാനാസി ധര്മ ! ത്വം ത്വം വാ ശക്ര ! ശചീപതേ । മമ യാവത്പ്രമാണന്തു ശുഭം തദ്വക്തുമര്ഹഥഃ ॥ ൧൫.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: ധർമ്മനേ, അല്ലെങ്കിൽ ശചീഭർത്താവായ ഇന്ദ്രനേ, എന്റെ പുണ്യത്തിന്റെ അളവ് എത്രയാണെന്ന് നിങ്ങൾക്ക് അറിയുമെങ്കിൽ ദയവായി പറയൂ.

ധര്മ ഉവാച അബ്ബിന്ദവോ യഥാമ്ഭോധൌ യഥാ വാ ദിവി താരകാഃ । യഥാ വാ വര്ഷതാ ധാരാ ഗഡ്ഗായാം സികതാ യഥാ ॥ ൧൫.

ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: സമുദ്രത്തിലെ ജലബിന്ദുക്കളെപ്പോലും, ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങളെപ്പോലും, മഴയുടെ തുള്ളികളെപ്പോലും, ഗംഗയുടെ മണലിനെപ്പോലും—

അസംഖ്യേയാ മഹാരാജ യഥാ ബിന്ദ്വാദയോ ഹ്യപാമ് । തഥാ തവാപി പുണ്യസ്യ സംഖ്യാ നൈവോപപദ്യതേ ॥ ൧൫.

അങ്ങനെ രാജാവേ, നിന്റെ പുണ്യത്തിന്റെ എണ്ണവും അത്രയേറെ, അതിന് കണക്കിടാൻ കഴിയില്ല.

അനുകമ്പാമിമാമദ്യ നാരകേഷ്വിഹ കുര്വതഃ । തദേവ ശതസാഹസ്ത്രം സംഖ്യാമുപഗതം തവ ॥ ൧൫.

ഇന്ന് നരകത്തിൽ കഴിയുന്നവരോടു കാണിച്ച ഈ കരുണകൊണ്ട്, നിന്റെ പുണ്യം നൂറായിരം മടങ്ങ് വർദ്ധിച്ചു.

തദ്ഗച്ഛ ത്വം നൃപശ്രേഷ്ഠ തദ്ഭാക്തുമമരാലയമ് । ഏതേഽപി പാപം നരകേ ക്ഷപയന്തു സ്വകര്മജമ് ॥ ൧൫.

അതുകൊണ്ട് രാജാവേ, നീ ദേവലോകത്തിൽ പോയി അവിടെ സുഖം അനുഭവിക്കൂ; ഇവർ അവരുടെ പാപഫലം അനുഭവിച്ച് നരകത്തിൽ തന്നെ കഴിയട്ടെ.

രാജോവാച കഥം സ്പൃഹാം കരിഷ്യന്തി മത്സമ്പര്കേഷു മാനവാഃ । യദി സത്സന്നിധാവേഷാമുകത്കര്ഷോ നോപജായതേ ॥ ൧൫.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: നല്ലവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ പോലും ഇവർക്ക് ദു:ഖത്തിൽ നിന്ന് ആശ്വാസം ലഭിക്കാത്തപക്ഷം, എങ്ങനെ അവർ എന്റെ സാന്നിധ്യത്തിന് ആഗ്രഹം കാണിക്കും?

തസ്മാദ്യത്സുകൃതം കിഞ്ചിന്മമാസ്തി ത്രിദശാധിപ । തേന മുച്യന്തു നരകാത്പാപിനോ യാതനാം ഗതാഃ ॥ ൧൫.

അതിനാൽ, ദേവരാജാവേ, എനിക്ക് എത്ര പുണ്യമുണ്ടോ അതുകൊണ്ട് നരകത്തിൽ വേദനിക്കുന്ന പാപികൾക്ക് മോചനം ലഭിക്കട്ടെ.

ഇന്ദ്ര ഉവാച ഏവമൂര്ധ്വതരം സ്ഥാനം ത്വയാവാപ്തം മഹീപതേ । ഏതാംശ്ച നരകാത്പശ്യ വിമുക്താന് പാപകാരിണഃ ॥ ൧൫.

ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ഇതുവഴി രാജാവേ, നീ അതിലും ഉയർന്ന സ്ഥാനം നേടി; ഇവരെ നോക്കൂ, ഇവർ നരകത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായി.

പുത്ര ഉവാച തതോഽപതത്പുഷ്പവൃഷ്ടിസ്തസ്യോപരി മഹീപതേഃ । വിമാനഞ്ചാധിരോപ്യൈനം സ്വര്ലോകമനയദ്ധരിഃ ॥ ൧൫.

മകൻ പറഞ്ഞു: പിന്നെ ആ രാജാവിന്റെ മേൽ പുഷ്പവർഷം പെയ്തു; ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറ്റി, ഹരിയും അവനെ സ്വർഗലോകത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.

അഹഞ്ചാന്യേ ച യേ തത്ര യാതനാഭ്യഃ പരിച്യുതാഃ । സ്വകര്മഫലനിര്ദിഷ്ടം തതോ ജാത്യന്തരം ഗതാഃ ॥ ൧൫.

ഞാനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന മറ്റുള്ളവരും ആ കഷ്ടതകളിൽ നിന്ന് മോചിതരായി, ഓരോരുത്തരുടെയും പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലപ്രകാരം മറ്റൊരു ജന്മം ഏറ്റെടുത്തു.

ഏവമേതേ സമാഖ്യാതാ നരകാ ദ്വിജസത്തമ । യേന യേന ച പാപേന യാം യാം യോനിമുപൈതി വൈ ॥ ൧൫.

ഇങ്ങനെ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ ഈ നരകങ്ങൾ വിശദമായി വിവരിച്ചു; ഓരോ പാപത്തിനും അനുസരിച്ച് ഏത് ജന്മം ലഭിക്കുമെന്നതും പറഞ്ഞു.

തത്തത്സര്വം സമാഖ്യാതം യഥാ ദൃഷ്ടം മയാ പുരാ । പുരാനുഭവജം ജ്ഞാനമവാപ്യാവിതഥം തവ । അതഃ പരം മഹാഭാഗ കിമന്യത്കഥയാമി തേ ॥ ൧൫.

ഞാൻ നേരത്തെ കണ്ടതുപോലെ എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞു; നേരത്തെ അനുഭവിച്ച അറിവ് ഞാൻ നിനക്കു നൽകി, അതിൽ യാതൊരു തെറ്റുമില്ല. ഭാഗ്യശാലിയായ നീ പറയൂ, ഇനി ഞാൻ എന്താണ് പറയേണ്ടത്?

16(16) പിതോവാച കഥിതം മേ ത്വയാ വത്സ സംസാരസ്യ വ്യവസ്ഥിതമ് । സ്വരൂപമതിഹേയസ്യ ഘടീയന്ത്രവദവ്യയമ്॥൧൬.

അച്ഛൻ പറഞ്ഞു: മകനേ, നീ എനിക്കു ഈ ലോകജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം വിശദമായി പറഞ്ഞു; മനസ്സിനെ കുഴപ്പിപ്പിക്കുന്നതും, ഒരിക്കലും മാറാത്തതുമായ അതിന്റെ ഘടന നീ വെളിപ്പെടുത്തി.

തദേവമേതദഖിലം മയാവഗതമീദൃശമ് । കിം മയാ വദ കര്തവ്യമേവസ്മിന് വ്യവസ്ഥിതേ॥൧൬.

ഇങ്ങനെ, നീ പറഞ്ഞതുപോലെ എല്ലാം ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി. ഈ നിലയിൽ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് നീ എനിക്കു പറയൂ.

പുത്ര ഉവാച യദി മദ്വചനം താത ശ്രദ്ദധാസ്യവിശങ്കിതഃ । തത് പരിത്യജ്യ ഗാര്ഹസ്ഥ്യം വാനപ്രസ്ഥപരോ ഭവ॥൧൬.

മകൻ പറഞ്ഞു: അച്ഛാ, നീ എന്റെ വാക്കുകൾ സംശയമില്ലാതെ വിശ്വസിച്ചാൽ, ഗൃഹസ്ഥജീവിതം ഉപേക്ഷിച്ച് വനവാസം സ്വീകരിച്ചാൽ നല്ലതാണ്.