മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

; പക്ഷിണ ഊചുഃ തതഃ കൃത്വാ ചിതാം രാജാ ആരോപ്യ തനയം സ്വകമ് । ഭാര്യയാ സഹിതശ്ചാസൌ ബദ്ധാഞ്ജലിപുടസ്തദാ॥൮.

അപ്പോൾ രാജാവ് ചിത ഒരുക്കി, തന്റെ മകനെ അതിൽ കയറ്റി, ഭാര്യയോടൊപ്പം കൈകൂപ്പി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.

ചിന്തയന് പരമാത്മാനമീശം നാരായണം ഹരിമ് । ഹൃത്കോടരഗുഹാസീനം വാസുദേവം സുരേശ്വരമ് । അനാദിനിധനം ബ്രഹ്മ കൃഷ്ണം പീതാമ്ബരം ശുഭമ്॥൮.

അവൻ ഹൃദയത്തിന്റെ ഗുഹയിൽ ഇരിക്കുന്ന പരമാത്മാവായ നാരായണനെ, ഹരിയെ, വാസുദേവനെ, ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയെ, ആദിയില്ലാത്തതും അന്ത്യമില്ലാത്തതുമായ ബ്രഹ്മാവായ കൃഷ്ണനെ, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച ശുഭസ്വരൂപനെയെ—all contemplation.

തസ്യ ചിന്തയമാനസ്യ സര്വേ ദേവാഃ സവാസവാഃ । ധര്മം പ്രമുഖതഃ കൃത്വാ സമാജഗ്മുസ്ത്വരാന്വിതാഃ॥൮.

അവൻ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം, ധർമ്മനെ മുന്നിൽ വെച്ച് വേഗത്തിൽ അവിടെ എത്തി.

ആഗത്യ സര്വേ പ്രോചുസ്തേ ഭോ ഭോ രാജന് ! ശൃണു പ്രഭോ । അയം പിതാമഹഃ സാക്ഷാദ്ധര്മശ്ച ഭഗവാന് സ്വയമ്॥൮.

അവരെല്ലാവരും എത്തി പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, കേൾക്കൂ! ഇതാ, ബ്രഹ്മാവും, ഭഗവാൻ ധർമ്മനും നേരിട്ട് എത്തിയിരിക്കുന്നു.'

സാധ്യാശ്ച വിശ്വേ മരുതോ ലോകപാലാഃ സവാഹനാഃ । നാഗാഃ സിദ്ധാഃ സഗന്ധര്വാ രുദ്രാശ്ചൈവ തഥാശ്വിനൌ॥൮.

സാധ്യന്മാർ, വിശ്വദേവന്മാർ, മരുത്‌ഗണങ്ങൾ, ലോകപാലകർ, നാഗന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, രുദ്രന്മാർ, അശ്വിനീദേവന്മാർ—ഇവരും എല്ലാവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ വിശ്വാമിത്രസ്തഥൈവ ച । വിശ്വത്രയേണ യോ മിത്രം കര്തും ന ശകിതഃ പുരാ॥൮.

ഇവരോടൊപ്പം അനേകർ കൂടി, വിശ്വാമിത്രനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. മുമ്പ് ലോകത്രയത്തിൽ സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയാതിരുന്നവൻ.

വിശ്വാമിത്രസ്തു തേ മൈത്രീമിഷ്ടഞ്ചാഹര്തുമിച്ഛതി । ആരുരോഹ തതഃ പ്രാപ്തോ ധര്മഃ ശക്രോഽഥ ഗാധിജഃ॥൮.

ഇപ്പോൾ വിശ്വാമിത്രൻ നിന്നോടൊപ്പം സൗഹൃദം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ധർമ്മനും, ഇന്ദ്രനും, ഗാധിയുടെ മകനും അവിടെ എത്തി.

; ധര്മി ഉവാച മാ രാജന് ! സാഹസം കാര്ഷോര്ധര്മോഽഹം ത്വാമുപാഗതഃ । തിതിക്ഷാ-ദമ-സത്യാദ്യൈഃ സ്വഗുണൈഃ പരിതോഷിതഃ॥൮.

ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, നീ അവിവേകത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കരുത്. ക്ഷമ, ദമം, സത്യം തുടങ്ങിയ ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു ഞാൻ സന്തോഷിച്ചു നിന്നരികിലേക്കാണ് വന്നത്.'

; ഇന്ദ്ര ഉവാച ഹരിശ്ചന്ദ്ര മാഹഭാഗ ! പ്രാപ്തഃ ശക്രോഽസ്മിതേഽന്തികമ് । ത്വയാ സഭാര്യപുത്രേണ ജിതാ ലോകാഃ സനാതനാഃ॥൮.

ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: 'ഹരിശ്ചന്ദ്രാ, മഹാഭാഗവ! ഞാൻ, ഇന്ദ്രൻ, നിന്നരികിലേക്കാണ് വന്നത്. ഭാര്യയോടും മകനോടും കൂടി നീ ശാശ്വതലോകങ്ങൾ ജയിച്ചിരിക്കുന്നു.'

ആരോഹ ത്രിദിവം രാജന് ! ഭാര്യാപുത്രസമന്വിതഃ । സുദുഷ്പ്രാപ്തം നരൈരന്യൈര്ജിതമാത്മീയകര്മഭിഃ॥൮.

രാജാവേ, നീ ഭാര്യയെയും മകനെയും കൂടെക്കൊണ്ടു സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയരൂ. മറ്റുള്ളവർക്കു വളരെ പ്രയാസമുള്ളതും അപൂർവവുമായ ഈ സ്ഥാനം, നിന്റെ സ്വന്തം നല്ല പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടാണ് നീ നേടിയത്.

; പക്ഷിണ ഊചുഃ തതോഽമൃതമയം വര്ഷമപമൃത്യുവിനാശനമ് । ഇന്ദ്രഃ പ്രാസൃജദാകാശാച്ചിതാസ്ഥാനഗതഃ പ്രഭുഃ॥൮.

അപ്പോൾ, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഇന്ദ്രൻ, ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഇരുന്ന്, മരണത്തെ അകറ്റുന്ന അമൃതം മഴപോലെ ചിതറി.

പുഷ്പവര്ഷഞ്ച സുമഹദ്ദേവദുന്ദുഭിനിസ്വനമ് । തതസ്തതോ വര്തമാനേ സമാജേ ദേവസംകുലേ॥൮.

അപ്പോൾ ദേവന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ, ആ സഭയിൽ, വലിയൊരു പുഷ്പവർഷവും ദൈവീയ മൃദംഗങ്ങളുടെ ശബ്ദവും മുഴങ്ങി.

സമുത്തസ്ഥൌ തതഃ പുത്രോ രാജ്ഞസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ । സുകുമാരതനുഃ സുസ്ഥഃ പ്രസന്നേന്ദ്രിയമാനസഃ॥൮.

അപ്പോൾ ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന്റെ മകൻ, നന്നായി ആരോഗ്യമുള്ളതും മനസ്സും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും തെളിഞ്ഞതുമായ അവസ്ഥയിൽ എഴുന്നേറ്റു.

തതോ രാജാ ഹരിശ്ചന്ദ്രഃ പരിഷ്വജ്യ സുതം ക്ഷണാത് । സഭാര്യഃ സ ശ്രിയാ യുക്തോ ദിവ്യമാല്യാമ്ബരാന്വിതഃ॥൮.

തുടർന്ന്, ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ ദിവ്യമായ പുഷ്പമാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും അണിഞ്ഞ്, ഭാര്യയെയും മകനെയും ചേർത്ത് ഒരുമിച്ച് ആലിംഗനം ചെയ്തു. അവൻ മഹത്വത്തോടെ പ്രകാശിച്ചു.

സുസ്ഥഃ സമ്പൂര്ണഹൃദയോ മുദാ പരമയാ യുതഃ । ബഭൂവ തത്ക്ഷണാദിന്ദ്രോ ഭൂയശ്ചൈനമഭാഷത॥൮.

ആ സമയം തന്നെ, അവൻ ആരോഗ്യവാനായി, ഹൃദയം നിറഞ്ഞ സന്തോഷത്തോടെ, പരമാനന്ദം അനുഭവിച്ചു. അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ വീണ്ടും അവനോട് സംസാരിച്ചു.

സഭാര്യസ്ത്വം സപുത്രശ്ച പ്രാപ്സ്യസേ സദ്ഗതിം പരാമ് । സമാരോഹ മാഹഭാഗ നിജാനാം കര്മണാം ഫലൈഃ॥൮.

ഭാര്യയെയും മകനെയും കൂടെക്കൊണ്ടു, നീ ഉത്തമമായ ഗതിയെ പ്രാപിക്കും. മഹാഭാഗവ, നിന്റെ സ്വന്തം നല്ല പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലത്തിൽ ഉയരൂ.

; ഹരിശ്ചന്ദ്ര ഉവാച ദേവരാജാനനുജ്ഞാതഃ സ്വാമിനാ ശ്വപചേന വൈ । അഗത്വാ നിഷ്കൃതിം തസ്യ നാരോക്ഷ്യേഽഹം സുരാലയമ്॥൮.

ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ദേവരാജാവേ, നിങ്ങൾ അനുമതി നൽകിയാലും, എന്റെ യജമാനനായ ചണ്ഡാളന്റെ കടമ നിറവേറ്റാതെ ഞാൻ ദേവലോകത്തിലേക്ക് പോകില്ല.

; ധര്മ ഉവാച തവൈനം ഭാവിനം ക്ലേശമവഗമ്യാത്മമായയാ । ആത്മാ ശ്വപാകതാം നീതോ ദര്ശിതം തച്ച ചാപലമ്॥൮.

ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: നിന്റെ ഭാവിയിലെ കഷ്ടം ഞാൻ എന്റെ ശക്തിയാൽ മനസ്സിലാക്കി, ഞാൻ തന്നെ നിന്നെ ചണ്ഡാളാവസ്ഥയിലേക്ക് നയിച്ചു; അതിലൂടെ ആ ചഞ്ചലതയും കാണിച്ചു.

; ഇന്ദ്ര ഉവാച പ്രാര്ഥ്യതേ യത് പരം സ്ഥാനം സമസ്തൈര്മനുജൈര്ഭുവി । തദാരോഹ ഹരിശ്ചന്ദ്ര സ്ഥാനം പുണ്യകൃതാം നൃണാമ്॥൮.

ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ഹരിശ്ചന്ദ്രാ, ഭൂമിയിൽ എല്ലാവരും ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഉത്തമസ്ഥാനം, പുണ്യവാന്മാർക്ക് ലഭിക്കുന്ന ആ സ്ഥാനം, നീ ഉയരൂ.

; ഹരിശ്ചന്ദ്ര ഉവാച ദേവാരാജ ! നമസ്തുഭ്യം വാക്യഞ്ചൈതന്നിബോധ മേ । പ്രസാദസുമുഖം യത് ത്വാം ബ്രവീമി പ്രശ്രയാന്വിതഃ॥൮.

ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ദേവരാജാവേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നമസ്കരിക്കുന്നു! ദയയോടെ, എന്റെ ഈ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിക്കണം; ഞാൻ വിനയത്തോടെ, നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ പറയുന്നു.

മച്ഛോകമഗ്നമനസഃ കോശലാനഗരേ ജനാഃ । തിഷ്ഠന്തി താനപോഹ്യാദ്യ കഥം യാസ്യാമ്യഹം ദിവമ്॥൮.

കൊശല നഗരത്തിലെ ജനങ്ങൾ, എന്റെ കാരണത്താൽ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി അവിടെ തന്നെ ഇരിക്കുന്നു. അവരെ ഉപേക്ഷിച്ച് ഞാൻ ഇന്ന് സ്വർഗത്തിലേക്ക് എങ്ങനെ പോകും?

ബ്രഹ്മഹത്യാ ഗുരോര്ഘാതോ ഗോവധഃ സ്ത്രീവധസ്തഥാ । തുല്യമേഭിര്മഹാപാപം ഭക്തത്യാഗേഽപ്യുദാഹൃതമ്॥൮.

ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലുന്നത്, ഗുരുവിനെ കൊല്ലുന്നത്, പശുവിനെ കൊല്ലുന്നത്, സ്ത്രീയെ കൊല്ലുന്നത്—ഇവയൊക്കെയും വലിയ പാപങ്ങളാണ്. ഭക്തനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതും ഇതുപോലെ തന്നെ വലിയ പാപം ആണെന്ന് പറയുന്നു.

ഭജന്തം ഭക്തമത്യാജ്യമദുഷ്ടം ത്യജതഃ സുഖമ് । നേഹ നാമുത്ര പശ്യാമി തസ്മാച്ഛക്ര ! ദിവം വ്രജ॥൮.

ഭക്തനായി എനിക്ക് സേവനം ചെയ്യുന്ന, ദോഷമില്ലാത്തവനെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ എങ്കിൽ ഈ ലോകത്തോ മറ്റുള്ള ലോകത്തോ എനിക്ക് നല്ലത് കാണാനാവില്ല. അതുകൊണ്ട്, ഇന്ദ്രാ, നീ മാത്രം സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോവൂ.

യദി തേ സഹിതാഃ സ്വര്ഗം മയാ യാന്തി സുരേശ്വര । തതോഽഹമപി യാസ്യാമി നരകം വാപി തൈഃ സഹ॥൮.

ദേവരാജാവേ, അവർക്ക് എന്നോടൊപ്പം സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ ഞാൻ പോകും; അല്ലെങ്കിൽ, അവരോടൊപ്പം ഞാൻ നരകത്തിലേക്കും പോകാൻ തയ്യാറാണ്.

; ഇന്ദ്ര ഉവാച ബഹൂനി പുണ്യപാപാനി തേഷാം ഭിന്നാനി വൈ പൃഥക് । കഥം സങ്ഘാതഭോഗ്യം ത്വം ഭൂയഃ സ്വര്ഗമവാപ്സ്യസി॥൮.

ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: അവരുടെ പുണ്യവും പാപവും ഓരോരുത്തരുടേയുംതന്നെയാണ്, വേറിട്ടതും വ്യത്യസ്തവുമാണ്. എങ്ങനെ നിങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് വീണ്ടും സ്വർഗം പ്രാപിക്കും?

; ഹരിശ്ചന്ദ്ര ഉവാച ശക്ര ഭുങ്ക്തേ നൃപോ രാജ്യം പ്രഭാവേണ കുടുമ്ബിനാമ് । യജതേ ച മഹായജ്ഞൈഃ കര്മ പൌര്തം കരോതി ച॥൮.

ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ശക്രാ, ഒരു രാജാവിന് തന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ രാജ്യം ഭരിക്കാനും, മഹായജ്ഞങ്ങൾ നടത്താനും, ധർമ്മപ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യാനും കഴിയും.

തച്ച തേഷാം പ്രഭാവേണ മയാ സര്വമനുഷ്ഠിതമ് । ഉപകര്തൄന് ന സന്ത്യക്ഷ്യേ താനഹം സ്വര്ഗലിപ്സയാ॥൮.

അവരുടെ സഹായത്താലാണ് ഞാൻ ഈ എല്ലാം ചെയ്തതും. സ്വർഗലോഭം കൊണ്ടു ഞാൻ എന്റെ ഉപകാരികളെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കില്ല.

തസ്മാദ്യന്മമ ദേവേശ കിഞ്ചിദസ്തി സുചേഷ്ടിതമ് । ദത്തമിഷ്ടമഥോ ജപ്തം സാമാന്യം തൈസ്തദസ്തു നഃ॥൮.

അതിനാൽ, ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവേ, ഞാൻ ചെയ്ത എല്ലാ നല്ല പ്രവൃത്തികളും — ദാനം, യാഗം, ജപം, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും സാധാരണ സൽപ്രവൃത്തികൾ — അവയെല്ലാം ഞങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹമായി ഉണ്ടാകട്ടെ.

ബഹുകാലോപഭോഗ്യം ഹി ഫലം യന്മമ കര്മണഃ । തദസ്തു ദിനമപ്യേകം തൈഃ സമം ത്വത്പ്രസാദതഃ॥൮.

എന്റെ പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലം അനേകം കാലങ്ങളോളം അനുഭവിക്കേണ്ടതാണെങ്കിൽ, അതെല്ലാം നിന്റെ കൃപയാൽ ഞങ്ങൾ ഒരു ദിവസത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ ലഭിക്കട്ടെ.