മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

പ്രബോധഞ്ച ജഗത്സ്വാമീ നീയതാമച്യുതോ ലഘു । ബോധശ്ച ക്രിയതാമസ്യ ഹന്തുമേതൌ മഹാസുരൌ॥൮൧.

ലോകനാഥനായ അച്യുതനെ വേഗത്തിൽ ഉണർത്തുകയും, ഈ മഹാസുരന്മാരെ സംഹരിക്കാൻ അവനിൽ ബോധം വരുത്തുകയും ചെയ്യണമേ.

ഋഷിരുവാച ഏവം സ്തുതാ തദാ ദേവീ താമസീ തത്ര വേധസാ । വിഷ്ണോഃ പ്രബോധനാര്ഥായ നിഹന്തും മധുകൈടഭൌ॥൮൧.

മുനി പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട ദേവി, വിഷ്ണുവിനെ ഉണർത്തി മധു-കൈടഭന്മാരെ സംഹരിക്കാൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി.

നേത്രാസ്യനാസികാ-ബാഹു-ഹൃദയേഭ്യസ്തഥോരസഃ । നിര്ഗമ്യ ദര്ശനേ തസ്ഥൌ ബ്രഹ്മണോഽവ്യക്തജന്മനഃ॥൮൧.

ബ്രഹ്മാവിന്റെ കണ്ണ്, വായ്, മൂക്ക്, കൈ, ഹൃദയം, നെഞ്ച് എന്നിവയിൽ നിന്ന് അവൾ പുറത്ത് വന്നു, അവ്യക്തജനനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുമ്പിൽ ദർശനമായി നില്ക്കുന്നു.

ഉത്തസ്ഥൌ ച ജഗന്നാഥസ്തയാ മുക്തോ ജനാര്ദനഃ । ഏകാര്ണവേഽഹിശയനാത്തതഃ സ ദദൃശേ ച തൌ॥൮൧.

അവളുടെ കൃപയാൽ ലോകനാഥനായ ജനാർദ്ദനൻ ഏകസമുദ്രത്തിൽ അഹിശയനത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു, ആ ഇരുവരെയും കണ്ടു.

മധുകൈടഭൌ ദുരാത്മാനാവതിവീര്യപരാക്രമൌ । ക്രോധരക്തേക്ഷണാവത്തും ബ്രഹ്മാണം ജനിതോദ്യമൌ॥൮൧.

മധു-കൈടഭന്മാർ ദുഷ്ടചിത്തരും അതിവിശാലശക്തിയുള്ളവരും, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ചവരും, ബ്രഹ്മാവിനെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ചവരും ആയിരുന്നു.

സമുത്ഥായ തതസ്താഭ്യാം യുയുധേ ഭഗവാന് ഹരിഃ । പഞ്ചവര്ഷസഹസ്രാണി ബാഹുപ്രഹരണോ വിഭുഃ॥൮൧.

അപ്പോൾ ഭഗവാൻ ഹരി എഴുന്നേറ്റ്, തന്റെ കൈകൾ മാത്രം ആയുധമാക്കി, അയ്യായിരം വർഷം ആ ഇരുവരോടും യുദ്ധം ചെയ്തു.

താവപ്യതിബലോന്മത്തൌ മഹാമായാവിമോഹിതൌ । ഉക്തവന്തൌ വരോഽസ്മത്തോ വ്രിയതാമിതി കേശവമ്॥൮൧.

അവരെ ഇരുവരും അത്യന്തം ബലത്തിൽ മദിച്ചവരും, മഹാമായയാൽ മോഹിതരുമായി, കേശവനോട്: 'നിനക്ക് ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കാം' എന്നു പറഞ്ഞു.

ഭഗവാനുവാച ഭവനേതാമദ്യ മേ തുഷ്ടൌ മമ വധ്യാവുഭാവപി । കിമന്യേന വരേണാത്ര ഏതാവദ്ധി വൃതം മമ॥൮൧.

ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ ഇരുവരും എന്നിൽ സന്തോഷിച്ചു; ഇന്ന് നിങ്ങളെ ഞാൻ കൊല്ലട്ടെ. ഇതിന് പുറമേ വേറെ എന്ത് വരം വേണം? എനിക്ക് ഇതു മാത്രം മതി.'

ഋഷിരുവാച വഞ്ചിതാഭ്യാമിതി തദാ സര്വമാപോമയം ജഗത് । വിലോക്യ താഭ്യാം ഗദിതോ ഭഗവാന് കമലേക്ഷണഃ॥൮൧.

മുനി പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ തങ്ങൾ വഞ്ചിതരായെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ലോകം മുഴുവൻ വെള്ളം മാത്രമാണെന്ന് കണ്ടു, ഭഗവാൻ കമലാക്ഷൻ അവരോട് പറഞ്ഞു.

ആവാം ജഹി ന യത്രോര്വോ സലിലേന പരിപ്ലുതാ । പ്രീതൌ സ്വസ്തവ യുദ്ധേന ശ്ലാഘ്യസ്ത്വം മൃത്യുരാവയോഃ॥൮൧.

നീരിൽ മുഴുകിയില്ലാത്ത ഭൂമിയിൽ ഞങ്ങളെ ഇരുവരെയും കൊല്ലണം. യുദ്ധത്തിൽ വീഴാൻ ഞങ്ങൾ തയ്യാറാണ്. നിന്റെ കൈയിൽ മരണം വരുന്നത് ഞങ്ങൾക്ക് ഗൗരവമാണ്.

ഋഷിരുവാച തഥേത്യുക്ത്വാ ഭഗവതാ ശങ്ഖ-ചക്ര-ഗദാഭൃതാ । കൃത്വാ ചക്രേണ വൈ ച്ഛിന്നേ ജഘനേ ശിരസീ തയോഃ॥൮൧.

മഹർഷി പറഞ്ഞു: 'ശരി' എന്ന് ശംഖം, ചക്രം, ഗദ കൈവശമുള്ള ഭഗവാൻ സമ്മതിച്ചു. ഉടനെ ചക്രം ഉപയോഗിച്ച് അവരുടേത് തലയും കവിളും വേർപെടുത്തി.

ഏവമേഷാ സമുത്പന്നാ ബ്രഹ്മണാ സംസ്തുതാ സ്വയമ് । പ്രഭാവമസ്യാ ദേവ്യാസ്തു ഭൂയഃ ശൃണു വദാമി തേ॥൮൧.

ഇങ്ങനെ ഈ ദേവി ഉദിച്ചുവന്നു, ബ്രഹ്മാവിനാൽ തന്നെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടു. ഈ ദേവിയുടെ മഹത്വം ഞാൻ ഇനി പറയാം, നീ ശ്രദ്ധിക്കൂ.

ഏകാശീതിതമോഽധ്യായഃ

എൺപത്തൊന്നാമത്തെ അധ്യായം.