മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

ഏതസ്മാത് കാരണാത് പഞ്ച പാണ്ഡവേയാ മഹാരഥാഃ । ന ദാരസംഗ്രഹം പ്രാപ്താഃ ശാപാത് തസ്യ മഹാമുനേഃ॥൭.

ഈ കാരണത്താലാണ് മഹാബലശാലികളായ അഞ്ചു പാണ്ഡവന്മാര്‍ ശാപം മൂലം വിവാഹം കഴിക്കാതിരുന്നത്.

ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം പാണ്ഡവേയകഥാശ്രയമ് । പ്രശ്നം ചതുഷ്ടയം ഗീതം കിമന്യച്ഛ്രോതുമിച്ഛസി॥൭.

പാണ്ഡവരുടെ കഥയുടെ അടിസ്ഥാനവും നാലു ചോദ്യങ്ങള്‍ക്കും ഉത്തരം പറഞ്ഞുതന്നു. ഇനി എന്താണ് കേള്‍ക്കാന്‍ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?

ജൈമിനിരുവാച ഭവദ്ഭിരിദമാഖ്യാതം യഥാപ്രശ്നമനുക്രമാത് । മഹത് കൌതൂഹലം മേഽസ്തി ഹരിശ്ചന്ദ്ര കഥാം പ്രതി॥൮.

ജൈമിനി പറഞ്ഞു: നിങ്ങള്‍ എന്റെ ചോദ്യങ്ങള്‍ക്ക് അനുസരിച്ച് എല്ലാം ക്രമത്തില്‍ പറഞ്ഞുതന്നു. ഹരിശ്ചന്ദ്രന്റെ കഥയെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് വലിയ കൗതുകമുണ്ട്.

അഹോ മഹാത്മനാ തേന പ്രാപ്തം കൃച്ഛ്രമനുത്തമമ് । കച്ചിത് സുഖമനുപ്രാപ്തം താദൃഗേവ ദ്വിജോത്തമാഃ॥൮.

അയ്യോ! ആ മഹാത്മാവിന് അത്യന്തം വലിയ കഷ്ടം അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നു. അവസാനം അവന് സന്തോഷം ലഭിച്ചോ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ?

; പക്ഷിണ ഊചുഃ വിശ്വാമിത്രവചഃ ശ്രുത്വാ സ രാജാ പ്രയയൌ ശനൈഃ । ശൈവ്യയാനുഗതോ ദുഃ ഖീ ഭാര്യയാ ബലാപുത്രയാ॥൮.

വിഷ്വാമിത്രന്റെ വാക്കുകള്‍ കേട്ട രാജാവ് ദു:ഖിതയായ ഭാര്യ ശൈവ്യയെയും മകനായ രോഹിതനെയും കൂട്ടി പതിയെ പുറപ്പെട്ടു.

സ ഗത്വാ വസുധാപാലോ ദിവ്യാം വാരാണസീം പുരീമ് । നൈഷാ മനുഷ്യഭോഗ്യേതി ശൂലപാണേഃ പരിഗ്രഹഃ॥൮.

അവിടെ ചെന്ന രാജാവ് ദൈവികമായ വാരാണസിപുരിയിലേക്കു കടന്നു. മനുഷ്യർക്ക് ആ നഗരം അനുഭവിക്കാനാവില്ല; അതു ശൂലധാരിയുടെ സംരക്ഷണത്തിലാണ്.

ജഗാമ പദ്ഭ്യാം ദുഃ ഖാര്തഃ സഹ പത്ന്യാനുകൂലയാ । പുരീപ്രവേശേ ദദൃശേ വിശ്വാമിത്രമുപസ്ഥിതമ്॥൮.

വേദനയാൽ വിഷണ്ണനായ രാജാവ് തന്റെ ഭക്തിയായ ഭാര്യയോടൊപ്പം കാല്നടയായി അവിടെ എത്തി. നഗരത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ അവൻ വിശ്വാമിത്രനെ കാണുകയും ചെയ്തു.

തം ദൃഷ്ട്വാ സമനുപ്രാപ്തം വിനയാവനതോഽഭവത് । പ്രാഹ ചൈവാഞ്ജലിം കൃത്വാ ഹരിശ്ചന്ദ്രോ മഹാമുനിമ്॥൮.

അവനെ സമീപിച്ചപ്പോൾ രാജാവ് വിനയത്തോടെ തലകുനിച്ച്, കൈകൂപ്പി മഹാമുനിയായ വിശ്വാമിത്രനോടു സംസാരിച്ചു.

ഇമേ പ്രാണാഃ സുതശ്ചായമിയം പത്നീ മുനേ ! മമ । യേന തേ കൃത്യമസ്ത്യാശു തദ്ഗൃഹാണാര്ഘ്യമുത്തമമ്॥൮.

മഹർഷേ, ഇതാ എന്റെ ജീവനും, മകനും, ഭാര്യയും. നിങ്ങൾക്ക് എന്ത് ആവശ്യമാണെങ്കിലും അതിവേഗം ഏറ്റുവാങ്ങൂ; അതാണ് എനിക്ക് ഉത്തമമായ അർഘ്യം.

യദ്വാന്യത് കാര്യമസ്മാഭിസ്തദനുജ്ഞാതുമര്ഹസി॥൮.

അല്ലെങ്കിൽ, ഞങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ട മറ്റേതെങ്കിലും കാര്യമുണ്ടെങ്കിൽ, അതിനും ദയവായി അനുമതി നൽകണം.

; വിശ്വാമിത്ര ഉവാച പൂര്ണഃ സ മാസോ രാജര്ഷേ ദീയതാം മമ ദക്ഷിണാ । രാജസൂയനിമിത്തം ഹി സ്മര്യതേ സ്വവചോ യദി॥൮.

വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു: രാജർഷേ, ഒരു മാസം പൂര്‍ത്തിയായി. രാജസൂയയാഗത്തിനായി നീ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ദക്ഷിണ എനിക്ക് നൽകണം; നീ വാക്ക് ഓർക്കുന്നുവെങ്കിൽ.

; ഹരിശ്ചന്ദ്ര ഉവാച ബ്രാഹ്മന്നദ്യൈവ സമ്പൂര്ണോ മാസോഽമ്ലാനതപോധന । തിഷ്ഠത്യേതദ് ദനാര്ധം യത്തത് പ്രതീക്ഷസ്വ മാചിരമ്॥൮.

ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണനേ, ഇന്ന് തന്നെ മാസം പൂര്‍ത്തിയായി. എന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയുള്ളവനേ, ബാക്കിയുള്ള അർദ്ധം ഞാൻ ഉടൻ നൽകാം; ദയവായി കുറച്ചു നേരം കാത്തിരിക്കുക.

; വിശ്വാമിത്ര ഉവാച ഏവമസ്തു മഹാരാജ ആഗമിഷ്യാമ്യഹം പുനഃ । ശാപം തവ പ്രദാസ്യാമി ന ചേദദ്യ പ്രദാസ്യസി॥൮.

വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു: അതെ, മഹാരാജാവേ, ഞാൻ വീണ്ടും വരാം. എന്നാൽ ഇന്ന് തന്നില്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ നിന്നെ ശപിക്കേണ്ടി വരും.

; പക്ഷിണ ഊചുഃ ഇത്യുക്ത്വാ പ്രയയൌ വിപ്രോ രാജാ ചാചിന്തയത് തദാ । കഥമസ്മൈ പ്രദാസ്യാമി ദക്ഷിണാ യാ പ്രതിശ്രുതാ॥൮.

അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹർഷി പോയി. രാജാവ് ആലോചിച്ചു: ഞാൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ദക്ഷിണ എങ്ങനെ നൽകാം?

കുതഃ പുഷ്ടാനി മിത്രാണി കുതോര്ഽഥഃ സാമ്പ്രതം മമ । പ്രതിഗ്രഹഃ പ്രദുഷ്ടോ മേ നാഹം യായാമധഃ കഥമ്॥൮.

എവിടെയാണ് എന്റെ സമ്പന്നമായ സുഹൃത്തുക്കളും സമ്പത്തും? എനിക്ക് ദാനം സ്വീകരിക്കാൻ പാടില്ല; എങ്ങനെ ഞാൻ അഴിമതിയിലേക്ക് പോകും?

കിമു പ്രാണാന് വിമുഞ്ചാമി കാം ദിശം യാമ്യകിഞ്ചനഃ । യദി നാശം ഗമിഷ്യാമി അപ്രദായ പ്രതിശ്രുതമ്॥൮.

ഞാൻ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കണോ? എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ട് ഞാൻ ഏത് ദിശയിലേക്കാണ് പോവേണ്ടത്? ഞാൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്തതു നൽകാതെ നശിച്ചാൽ—

ബ്രഹ്മസ്വഹൃത്കൃമിഃ പാപോ ഭവിഷ്യാമ്യധമാധമഃ । അഥവാ പ്രേഷ്യതാം യാസ്യേ വരമേവാത്മവിക്രയഃ॥൮.

ഞാൻ പാപിയായ്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ കീടമായ്, ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനായി മാറും. അതിനേക്കാൾ നല്ലത്, ഞാൻ ദാസനായി വിറ്റു പോകട്ടെ.

; പക്ഷിണ ഊചുഃ രാജാനം വ്യാകുലം ദീനം ചിന്തയാനമധോമുഖമ് । പ്രത്യുവാച തദാ പത്നീ ബാഷ്പഗദ്ഗദയാ ഗിരാ॥൮.

രാജാവിനെ വിഷമത്തിലും ദു:ഖത്തിലും ആലോചനയിൽ തലകുനിഞ്ഞ നിലയിൽ കണ്ട ഭാര്യ കണ്ണീരോടെ വാക്കുകൾ ഉരുക്കി പറഞ്ഞു.

ത്യജ ചിന്താം മഹാരജാ സ്വസത്യമനുപാലയ । ശ്മശാനവദ് വര്ജനീയോ നരഃ സത്യബഹിഷ്കൃതഃ॥൮.

മഹാരാജാവേ, വിഷമം ഉപേക്ഷിക്കൂ; സത്യം പാലിക്കൂ. സത്യം വിട്ടുപോകുന്നവനെ ശ്മശാനത്തെപ്പോലെ ഉപേക്ഷിക്കണം.

നാതഃ പരതരം ധര്മം വദന്തി പുരുഷസ്യ തു । യാദൃശം പുരുഷവ്യാഘ്ര സ്വസത്യപരിപാലനമ്॥൮.

മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, സ്വന്തം സത്യം കാത്തുസൂക്ഷിക്കൽക്കു മേലുള്ള ധർമ്മം ഇല്ലെന്ന് മഹാത്മാക്കളുടെ വചനമാണ്.

അഗ്നിഹോത്രമധീതം വാ ദാനാദ്യാശ്ചാഖിലാഃ ക്രിയാഃ । ഭജന്തേ തസ്യ വൈഫല്യം യസ്യ വാക്യമകാരണമ്॥൮.

അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്താലോ, എല്ലാ ദാനങ്ങളും ചെയ്താലോ, വാക്ക് പാലിക്കാത്തവർക്കു അതൊന്നും ഫലിക്കില്ല.

സത്യമത്യന്തമുദിതം ധര്മശാസ്ത്രേഷു ധീമതാമ് । താരണായാനൃതം തദ്വത് പാതനായാകൃതാത്മനാമ്॥൮.

സത്യമാണ് ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതം എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു. സത്യത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോകുന്നവർക്കു അനൃതം രക്ഷയല്ല; മറിച്ച്, അതു അവനെ താഴെ വീഴ്ത്തും.

സപ്താശ്വമേധാനാഹൃത്യ രാജസൂയം ച പാര്ഥിവഃ । കൃതിര്നാമ ച്യുതഃ സ്വര്ഗാദസത്യവചനാത് സകൃത്॥൮.

ഏഴു അശ്വമേധയാഗങ്ങളും ഒരു രാജസൂയയാഗവും നടത്തിയ രാജാവും, ഒരിക്കൽ പോലും അസത്യം പറഞ്ഞാൽ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വീഴും.

രാജന് ജാതമപത്യം മേ ഇത്യുക്ത്വാ പ്രരുരോദ ഹ । ബാഷ്പാമ്ബുപ്ലുതനേത്രാന്താമുവാചേദം മഹീപതിഃ॥൮.

രാജാവേ, "എന്റെ കുഞ്ഞ് ജനിച്ചു" എന്ന് പറഞ്ഞ് അവൾ കരയാൻ തുടങ്ങി; കണ്ണുകൾ കണ്ണീരിൽ നിറഞ്ഞു. രാജാവ് അവളോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

; ഹരിശ്ചന്ദ്ര ഉവാച വിമുഞ്ച ഭദ്രേ സന്താപമയം തിഷ്ഠതി ബാലകഃ । ഉച്യതാം വക്തുകാമാസി യദ്വാ ത്വം ഗജഗാമിനി॥൮.

ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: "സുഖമായിരിക്കുക, ഭദ്രേ, വിഷമം വിട്ടുകളയൂ; കുഞ്ഞ് ജീവനോടെ ഉണ്ട്. പറയാൻ എന്തെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ പറയൂ, ഗജഗാമിനി."

; പത്ന്യുവാച രാജന് ജാതമപത്യം മേ സതാം പുത്രഫലാഃ സ്ത്രിയഃ । സ മാം പ്രദായ വിത്തേന ദേഹി വിപ്രായ ദക്ഷിണാമ്॥൮.

ഭാര്യ പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, എന്റെ മകൻ ജനിച്ചു; സത്വസ്ത്രികൾക്ക് മകനാണ് ഫലം. അതുകൊണ്ട്, ദയവായി എന്നെ സമ്പത്തോടുകൂടെ ഒരു ദക്ഷിണയായി ബ്രാഹ്മണനു നൽകൂ."

; പക്ഷിണ ഊചുഃ ഏതദ്വാക്യമുപശ്രുത്യ യയൌ മോഹം മഹീപതിഃ । പ്രതിലഭ്യ ച സംജ്ഞാം സ വിലലാപാതിദുഃ ഖിതഃ॥൮.

ഇത് കേട്ട രാജാവ് ബോധംകെട്ടു വീണു; ബോധം തിരിച്ചു കിട്ടിയപ്പോൾ അതിയായ ദുഃഖത്തിൽ അവൻ കരഞ്ഞു.

മഹദ്ദുഃ ഖമിദം ഭദ്രേ യത് ത്വമേവം ബ്രവീഷി മാമ് । കിം തവ സ്മിതസംലാപാ മമ പാപസ്യ വിസ്മൃതാഃ॥൮.

"ഇങ്ങനെ നീ എന്നോട് പറയുന്നത് എനിക്ക് വലിയ ദുഃഖമാണ്, പ്രിയേ. നീ ഈ പാപിയുമായി പങ്കിട്ടിരുന്ന ആ ചിരിയും സ്നേഹവാക്കുകളും മറന്നോ?"

ഹാ ഹാ കഥം ത്വയാ ശക്യം വക്തുമേതത് ശുചിസ്മിതേ । ദുര്വാച്യമേതദ്വചനം കര്തും ശക്നോമ്യഹം കഥമ്॥൮.

"ഹായ്, ഹായ്! ശുചിസ്മിതേ, നീ എങ്ങനെ ഇതുപോലെയുള്ള വാക്കുകൾ പറയാൻ കഴിയും? ഞാനോ, ഇങ്ങനെ പറയാൻ എങ്ങനെ മനസ്സാകുമ്?"