മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

പിതുഃ പത്നീമമര്യാദം യന്മാം തര്ജയസേ പദാ । ഭുവി തസ്മാദയം പദാസ്തവാദ്യൈവ പതിഷ്യതി ॥ ൭൭.

നീ അചിതമായ് പിതാവിന്റെ ഭാര്യയായ എന്നെ കാലുകൊണ്ട് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയതിനാൽ, ഇന്നുതന്നെ നിന്റെ കാൽ നിലത്തേക്ക് വീഴും.

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച ഇത്യാകര്ണ്യ യമഃ ശാപം മാത്രാ ദത്തം ഭയാതുരഃ । അഭ്യേത്യ പിതരം പ്രാഹ പ്രണിപാതപുരഃ സരമ് ॥ ൭൭.

മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു: അമ്മയുടെ ശാപം കേട്ട യമൻ ഭയത്തോടെ അച്ഛനോടു സമീപിച്ചു, വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ച് പറഞ്ഞു.

യമ ഉവാച താതൈതന്മഹദാശ്ചര്യം ന ദൃഷ്ടമിതി കേനചിത് । മാതാ വാത്സല്യമുത്സൃജ്യ ശാപം പുത്രേ പ്രയച്ഛതി ॥ ൭൭.

യമൻ പറഞ്ഞു: അച്ഛാ, അമ്മ സ്നേഹം ഉപേക്ഷിച്ച് മകനെ ശപിക്കുന്നത് വലിയ അത്ഭുതമാണ്; ഇതുപോലെയൊന്നും ആരും കണ്ടിട്ടില്ല.

യഥാ മനുര്മമാചഷ്ടേ നേയം മതാ തഥാ മമ । വിഗുണേഷ്വപി പുത്രേഷു ന മാതാ വിഗുണാ ഭവേത് ॥ ൭൭.

മനു പറഞ്ഞതുപോലെയും എന്റെ അഭിപ്രായപ്രകാരം പോലും, മക്കൾക്ക് ദോഷം ഉണ്ടായാലും അമ്മയ്ക്ക് ദോഷം വരില്ല.

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച യമസ്യൈതദ്വചഃ ശ്രുത്വാ ഭഗവാംസ്തിമിരാപഹഃ । ഛായാസംജ്ഞാം സമാഹൂയ പപ്രച്ഛ ക്വ ഗതേതി സാ ॥ ൭൭.

മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു: യമന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട പ്രകാശം നീക്കുന്ന ഭഗവാൻ, ചായയെ വിളിച്ചു, അവൾ എവിടെയെന്ന് ചോദിച്ചു.

സാ ചാഹ തനയാ ത്വഷ്ടുരഹം സംജ്ഞാ വിഭാവസോ । പത്നീ തവ ത്വയാപത്യാന്യേതാനി ജനിതാനി മേ ॥ ൭൭.

അവൾ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ത്വഷ്ടാവിന്റെ മകൾ സംജ്ഞയാണ്, വിവസ്വാന്റെ ഭാര്യയും. നിനക്ക് ജനിച്ച ഈ മക്കൾ എനിക്ക് ജനിച്ചവരാണ്.

ഇത്ഥം വിവസ്വതഃ സാ തു ബഹുശഃ പൃച്ഛതോ യദാ । നാചചക്ഷേ തതഃ ക്രുദ്ധോ ഭാസ്വാംസ്താം ശപ്തുമുദ്യതഃ ॥ ൭൭.

വിവസ്വാൻ പലതവണ ചോദിച്ചിട്ടും അവൾ സത്യം വെളിപ്പെടുത്തിയില്ല. അതിനാൽ പ്രകാശവാൻ കോപത്തോടെ അവളെ ശപിക്കാൻ തയ്യാറായി.

തതഃ സാ കഥയാമാസ യഥാവൃത്തം വിവസ്വതഃ । വിദിതാര്ഥശ്ച ഭഗവാന് ജഗാമ ത്വഷ്ടുരാലയമ് ॥ ൭൭.

അപ്പോൾ അവൾ സംഭവിച്ചതെല്ലാം വിവസ്വാനോട് പറഞ്ഞു. ഭഗവാൻ സത്യം മനസ്സിലാക്കി ത്വഷ്ടാവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.

തതഃ സ പൂജയാമാസ തദാ ത്രൈലോക്യപൂജിതമ് । ഭാസ്വന്തം പരയാ ഭക്ത്യാ നിജഗേഹമുപാഗതമ് ॥ ൭൭.

മൂന്നു ലോകവും ആരാധിക്കുന്ന ഭാസ്കരൻ ത്വഷ്ടാവിന്റെ വീട്ടിലെത്തിയപ്പോൾ, ത്വഷ്ടാവ് പരമഭക്തിയോടെ അവനെ ആദരിച്ചു.

സംജ്ഞാം പൃഷ്ടസ്തദാ തസ്മൈ കഥയാമാസ വിശ്വകൃത് । ആഗതൈവേഹ മേ വേശ്മ ഭവതഃ പ്രേഷിതേതി വൈ ॥ ൭൭.

സംജ്ഞയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ, സൃഷ്ടികർത്താവായ വിശ്വകർമ്മാവ് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം അവൾ എന്റെ വീട്ടിൽ എത്തി.'

ദിവാകരഃ സമാധിസ്ഥോ വഡവാരൂപധാരിണീമ് । തപശ്ചരന്തീം ദദൃശേ ഉത്തരേഷു കുരുഷ്വഥ ॥ ൭൭.

ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായ സൂര്യൻ, വടക്കൻ കുരുവിൽ കുതിരയുടെ രൂപത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്യുന്ന അവളെ കണ്ടു.

സൌമ്യമൂര്തിഃ ശുഭാകാരോ മമ ഭര്താ ഭവേദിതി । അഭിസന്ധിഞ്ച തപസോ ബുബുധേഽസ്യാ ദിവാകരഃ ॥ ൭൭.

എന്റെ ഭർത്താവിന് സൌമ്യമായ രൂപവും ശുഭമായ രൂപവും ലഭിക്കണമെന്നാഗ്രഹത്തോടെ അവൾ തപസ്സു ചെയ്യുന്നതാണെന്ന് സൂര്യൻ മനസ്സിലാക്കി.

ശാതനം തേജസോ മേഽദ്യ ക്രിയതാമിതി ഭാസ്കരഃ । തഞ്ചാഹ വിശ്വകര്മാണം സംജ്ഞായാഃ പിതരം ദ്വിജ ॥ ൭൭.

എന്റെ പ്രകാശം കുറയണമെന്നു സംജ്ഞയുടെ അച്ഛനായ വിശ്വകർമ്മാവിനോട് സൂര്യൻ പറഞ്ഞു.

സംവത്സരഭ്രമേസ്തസ്യ വിശ്വകര്മാ കരവേസ്തതഃ । തേജസഃ ശാതനഞ്ചക്രേ സ്തൂയമാനശ്ച ദൈവതൈഃ ॥ ൭൭.

ദേവന്മാർ പ്രശംസിച്ച വിശ്വകർമ്മാവ് ഒരു വർഷം പരിശ്രമിച്ച് സൂര്യന്റെ പ്രകാശം കുറച്ചു.

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച സാവര്ണിഃ സൂര്യതനയോ യോ മനുഃ കഥ്യതേഽഷ്ടമഃ । നിശാമയ തദുത്പത്തിം വിസ്തരാദ് ഗദതോ മമ॥൮൧.

മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു: എട്ടാമത്തെ മനുവായ സൂര്യപുത്രൻ സാവർണിയുടെ ജനനം ഞാൻ വിശദമായി പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിക്കൂ.

മഹാമായാനുഭാവേന യഥാ മന്വന്തരാധിപഃ । സ ബഭൂവ മഹാഭാഗഃ സാവര്ണിസ്തനയോ രവേഃ॥൮൧.

മഹാമായയുടെ ശക്തിയാൽ, മഹാഭാഗനായ സൂര്യപുത്രൻ സാവർണി ഒരു മന്വന്തരാധിപതിയായി.

സ്വാരോചിഷേഽന്തരേ പൂര്വം ചൈത്രവംശസമുദ്ഭവഃ । സുരഥോ നാമ രാജാഭൂത് സമസ്തേ ക്ഷിതിമണ്ഡലേ॥൮൧.

മുൻ സ്വാരോചിഷമന്വന്തരത്തിൽ, ചൈത്രവംശത്തിൽ ജനിച്ച സുരഥൻ എന്ന രാജാവ് ഭൂമിയിൽ മുഴുവൻ ആധിപത്യം വഹിച്ചു.

തസ്യ പാലയതഃ സമ്യക് പ്രജാഃ പുത്രാനിവൌരസാന് । ബഭൂവുഃ ശത്രവോ ഭൂപാഃ കോലാവിധ്വംസിനസ്തഥാ॥൮൧.

അവൻ തന്റെ ജനങ്ങളെ സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ കരുതിയും സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ വംശത്തെയും ശക്തിയെയും നശിപ്പിക്കുന്ന ശത്രുക്കളായ രാജാക്കന്മാർ അവനോട് വിരോധം കാണിച്ചു.

തസ്യ തൈരഭവദ് യുദ്ധമതിപ്രബലദണ്ഡിനഃ । ന്യൂനൈരപി സ തൈര്യുദ്ധേ കോലാവിധ്വംസിഭിര്ജിതഃ॥൮൧.

അവൻ അത്യധികം ശക്തിയുള്ളവനായിരുന്നു എങ്കിലും, ആ വംശനാശകരായ ശത്രുക്കളുമായി യുദ്ധം നടന്നു. അവർ എണ്ണം കുറവായിരുന്നിട്ടും ആ യുദ്ധത്തിൽ അവൻ അവരാൽ തോറ്റുപോയി.

തതഃ സ്വപുരമായാതോ നിജദേശാധിപോഽഭവത് । ആക്രാന്തഃ സ മഹാഭാഗസ്തൈസ്തദാ പ്രബലാരിഭിഃ॥൮൧.

ശേഷം അവൻ സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, സ്വന്തം ദേശത്തിന് രാജാവായി. എന്നാൽ അതേസമയം, ശക്തരായ ആ ശത്രുക്കൾ അവനെ ആക്രമിച്ചു.

അമാത്യൈര്ബലിഭിര്ദുഷ്ടൈര്ദുര്ബലസ്യ ദുരാത്മഭിഃ । കോഷോ ബലഞ്ചാപഹൃതം തത്രാപി സ്വപുരേ തതഃ॥൮൧.

അവിടെ തന്നെ നഗരത്തിൽ, അവന്റെ മന്ത്രിമാർ ശക്തരും ദുഷ്ടരുമായവരും, ദുഷ്ടഹൃദയമുള്ളവരും, അവന്റെ ദുർബലതയെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തി, അവന്റെ ധനവും സൈന്യവും കവർന്നു.

തതോ മൃഗയാവ്യാജേന ഹൃതസ്വാമ്യഃ സ ഭുപതിഃ । ഏകാകീ ഹയമാരുഹ്യ ജഗാമ ഗഹനം വനമ്॥൮൧.

അതിനുശേഷം വേട്ടയാടാൻ പോകുന്നുവെന്ന വ്യാജേന, ആ രാജാവ് തന്റെ അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ട്, ഒറ്റക്കായി കുതിരക്കു കയറി, കാട്ടിലെ ഗഹനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

സ തത്രാശ്രമമദ്രാക്ഷീദ് ദ്വിജവര്യസ്യ മേധസഃ । പ്രശാന്തശ്വാപദാകീര്ണം മുനിശ്ഷ്യോപശോഭിതമ്॥൮൧.

അവിടെ, മഹർഷി മേധസിന്റെ ആശ്രമം അവൻ കണ്ടു. അതു ശാന്തമായതും കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതും, മഹർഷിയും ശിഷ്യന്മാരും അലങ്കരിച്ചതുമായിരുന്നു.

തസ്ഥൌ കഞ്ചിത് സ കാലഞ്ച മുനിനാ തേന സത്കൃതഃ । ഇതശ്ചൈതശ്ച വിചരംസ്തസ്മിന് മുനിവരാശ്രമേ॥൮൧.

അവിടെയായി, ആ മഹർഷി അവനെ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു. അവൻ കുറേ ദിവസം അവിടെ തങ്ങി, ആശ്രമത്തിനകത്ത് ഇവിടെ അവിടെ നടക്കുകയും ചെയ്തു.

സോഽചിന്തയത് തദാ തത്ര മമത്വാകൃഷ്ടചേതനഃ । മത്പൂര്വൈഃ പാലിതം പൂര്വം മയാ ഹീനം പുരം ഹി തത് । മദ്ഭൃത്യൈസ്തൈരസദ്വൃത്തൈര്ധര്മതഃ പാല്യതേ ന വാ॥൮൧.

അവിടെ, മമതയിൽ ആകർഷിതനായ മനസ്സോടെ, അവൻ ചിന്തിച്ചു: 'എന്റെ പൂർവ്വികരും ഞാനും സംരക്ഷിച്ചിരുന്ന നഗരം ഇപ്പോൾ നഷ്ടമായി; എന്റെ സേവകർ ദുഷ്ടമായ പെരുമാറ്റത്തോടെ, ധർമ്മപാതത്തിൽ സംരക്ഷിക്കുന്നുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നറിയില്ല.'

ന ജാനേ സ പ്രധാനോ മേ ശൂരഹസ്തീ സദാമദഃ । മമ വൈരിവശം യാതഃ കാന് ഭോഗാനുപലപ്സ്യതേ॥൮൧.

'എന്റെ പ്രധാനി, ധൈര്യശാലിയും എപ്പോഴും അഭിമാനമുള്ള ആനയോട്ടക്കാരനും, ഇപ്പോൾ എന്റെ ശത്രുക്കളുടെ വശമായിരിക്കുന്നു; അവൻ എന്തെങ്കിലും സുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നറിയില്ല.'

യേ മമാനുഗതാ നിത്യം പ്രസാദധനഭോജനൈഃ । അനുവൃത്തിം ധ്രുവം തേഽദ്യ കുര്വന്ത്യന്യമഹീഭൃതാമ്॥൮൧.

'എന്റെ അനുഗ്രഹവും ധനവും ഭക്ഷണവും എപ്പോഴും ലഭിച്ചവരും എപ്പോഴും എന്നെ അനുഗമിച്ചവരും, ഇപ്പോൾ ഉറപ്പായും മറ്റാരോ രാജാക്കന്മാരെ സേവിക്കുകയാണ്.'

അസമ്യഗ്വ്യയശീലൈസ്തൈഃ കുര്വദ്ഭിഃ സതതം വ്യയമ് । സംചിതഃ സോഽതിദുഃ ഖേന ക്ഷയം കോശോ ഗമിഷ്യതി॥൮൧.

'അവർ എപ്പോഴും തെറ്റായ രീതിയിൽ ധനം ചെലവഴിക്കുമ്പോൾ, വലിയ കഷ്ടപ്പാടോടെ സമ്പാദിച്ച ധനശേഖരം ഉടൻ തന്നെ തീർന്നുപോകും.'

ഏതച്ചാന്യച്ച സതതം ചിന്തയാമാസ പാര്ഥിവഃ । തത്ര വിപ്രാശ്രമാഭ്യാസേ വൈശ്യമേകം ദദര്ശ സഃ॥൮൧.

രാജാവ് ഇങ്ങനെ പലതും നിരന്തരം ചിന്തിച്ചു. അപ്പോൾ, മഹർഷിയുടെ ആശ്രമത്തിന് സമീപം, അവൻ ഒരു വ്യാപാരിയെ കണ്ടു.