മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

കിങ്കരോമി ക്വ ഗച്ഛാമി ക്വ ഗതായാശ്ച നിര്വൃതിഃ । ഭവേന്മമ കഥം ഭര്താ കോപമര്കശ്ച നൈഷ്യതി ॥ ൭൭.

ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? എവിടെ പോകണം? എവിടെയാണ് എനിക്ക് ആശ്വാസം? എന്റെ ഭർത്താവിന് എങ്ങനെ കോപം വരാതിരിക്കും?

ഇതി സംചിന്ത്യ ബഹുധാ പ്രജാപതിസുതാ തദാ । ബഹു മേനേ മഹാഭാഗാ പിതൃസംശ്രയമേവ സാ ॥ ൭൭.

അങ്ങനെ പലവിധം ആലോചിച്ച ശേഷം, പ്രജാപതിയുടെ മകളായ ആ ഭാഗ്യവതിയായ സ്ത്രീ, അപ്പന്റെ സംരക്ഷണം തന്നെ ഏറ്റവും ഉത്തമമെന്ന് കരുതി.

തതഃ പിതൃഗൃഹേ ഗന്തും കൃതബുദ്ധിര്യശസ്വിനീ । ഛായാമയീമാത്മതനും നിര്മമേ ദയിതാം രവേഃ ॥ ൭൭.

അപ്പന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകണമെന്ന് മനസ്സുറപ്പിച്ച ആ പ്രശസ്തയായ സ്ത്രീ, തന്റെ തന്നെ ഒരു നിഴൽരൂപം സൃഷ്ടിച്ചു; സൂര്യഭഗവാനു പ്രിയമായത്.

താഞ്ചോവാച ത്വയാ വേശ്മന്യത്ര ഭാനോര്യഥാ മയാ । തഥാ സമ്യഗപത്യേഷു വര്തിതവ്യം യഥാ രവൌ ॥ ൭൭.

അവൾക്ക് അവൾ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ഭാനുവിന്റെ വീട്ടിൽ എങ്ങനെ പെരുമാറിയോ, അതുപോലെ നീയും അവന്റെ മക്കളോടും സൂര്യഭഗവാനോടും പോലെ തന്നെ നല്ല രീതിയിൽ പെരുമാറണം.'

പൃഷ്ടയാപി ന വാച്യന്തേ തഥൈതദ്ഗമനം മമ । സൈവാസ്മി നാമ സംജ്ഞേതി വാച്യമേതത്സദാ വചഃ ॥ ൭൭.

‘നിനക്ക് ആരെങ്കിലും ചോദിച്ചാലും, ഞാൻ ഇങ്ങനെ പോയെന്നു പറയരുത്; എപ്പോഴും ഞാൻ സംജ്ഞയെന്ന പേരിൽ തന്നെയാണ് എന്നേ പറയണം.’

ഛായസംജ്ഞോവാച ആകേശഗ്രഹണാദ്ദേവി ! ആശാപാച്ച വചസ്തവ । കരിഷ്യേ കഥയിഷ്യാമി വൃത്തന്തു ശാപകര്ഷണാത് ॥ ൭൭.

ചായ എന്ന അവൾ പറഞ്ഞു: 'ദേവി, നീ എന്റെ മുടി പിടിച്ചും, കല്പന ചെയ്തതുപോലും ഞാൻ ചെയ്യാം; ശാപം കൊണ്ടു പറയേണ്ടി വന്നാൽ സത്യം പറയും.'

ഇത്യുക്താ സാ തദാ ദേവീ ജഗാമ ഭവനം പിതുഃ । ദദര്ശ തത്ര ത്വഷ്ടാരം തപസാ ധൂതകല്മഷമ് ॥ ൭൭.

അങ്ങനെ ദേവിയെ അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, അവൾ അപ്പന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി; അവിടെ തപസ്സിലൂടെ പാപം ഇല്ലാതായ ത്വഷ്ടാരെ കണ്ടു.

ബഹുമാനാച്ച തേനാപി പൂജിതാ വിശ്വകര്മണാ । തസ്ഥൌ പിതൃഗൃഹേ സാ തു കഞ്ചിത്കാലമനിന്ദിതാ ॥ ൭൭.

വിശ്വകർമാവും അവളെ വളരെ ആദരവോടെ സ്നേഹത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു; അവൾ അപ്പന്റെ വീട്ടിൽ കുറേ ദിവസം കുറ്റമില്ലാതെ താമസിച്ചു.

തതസ്താം പ്രാഹ ചാര്വങ്ഗീ പിതാ നാതിചിരോഷിതാമ് । സ്തുത്വാ ച തനയാം പ്രേമബഹുമാനപുരഃ സരമ് ॥ ൭൭.

അവിടെ ദീർഘകാലം താമസിക്കാതെ ഇരിക്കുന്ന തന്റെ സുന്ദരിയായ മകളോട് അച്ഛൻ സ്നേഹത്തോടെ പ്രശംസിച്ച് പറഞ്ഞു.

ത്വാന്തു മേ പശ്യതോ വത്സേ ദിനാനി സുബഹൂന്യപി । മുഹൂര്താര്ധസമാനി സ്യുഃ കിന്തു ധര്മോ വിലുപ്യതേ ॥ ൭൭.

‘മകളേ, ഞാൻ നിന്നെ എത്രയും ദിവസം കണ്ടാലും, ആ ദിവസങ്ങൾ എനിക്ക് ഒരു നിമിഷത്തിന്റെ പാതിപോലാണ് തോന്നുന്നത്; പക്ഷേ, ധർമ്മം കുറയുന്നു.’

ബാന്ധവേഷു ചിരം വാസോ നാരീണാം ന യശസ്കരഃ । മനോരഥോ ബാന്ധവാനാം നാര്യാ ഭര്തൃഗൃഹേ സ്ഥിതിഃ ॥ ൭൭.

‘സ്ത്രീകൾ ബന്ധുക്കളുടെ വീട്ടിൽ ദീർഘകാലം താമസിക്കുന്നത് നല്ല പേരല്ല; ബന്ധുക്കളുടെ ആഗ്രഹം സ്ത്രീ ഭർത്താവിന്റെ വീട്ടിൽ തന്നെ കഴിയുന്നതാണ്.’

സാ ത്വം ത്രൈലോക്യനാഥേന ഭര്ത്രാ സൂര്യേണ സങ്ഗതാ । പിതൃഗേഹേ ചിരം കാലം വസ്തും നാര്ഹസി പുത്രികേ ॥ ൭൭.

‘മകളേ, നീ മൂന്ന് ലോകത്തിന്റെയും നാഥനായ ഭർത്താവായ സൂര്യഭഗവാനുമായി ചേർന്നിരിക്കുന്നവളാണ്; അപ്പന്റെ വീട്ടിൽ നീ ദീർഘകാലം താമസിക്കേണ്ടതില്ല.’

സാ ത്വം ഭര്തൃഗൃഹം ഗച്ഛ തുഷ്ടോഽഹം പൂജിതാസി മേ । പുനരാഗമനം കാര്യം ദര്ശനായ ശുഭേ മമ ॥ ൭൭.

‘നീ ഭർത്താവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോവുക; ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്, നീ എന്നെ ആദരിച്ചു. പക്ഷേ, വീണ്ടും എന്നെ കാണാൻ വരണം, ഭാഗ്യവതിയായവളേ.’

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച ഇത്യുക്താ സാ തദാ പിത്രാ തഥേത്യുക്ത്വാ ച സാ മുനേ । സംപൂജയിത്വാ പിതരം ജഗാമാഥോത്തരാന് കുരൂന് ॥ ൭൭.

മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ അച്ഛൻ പറഞ്ഞതോടെ, അവൾ 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞു, അച്ഛനെ ആദരിച്ചു, പിന്നെ ഉത്തരകുരുക്കളിലേക്ക് പോയി.

സൂര്യതാപമനിച്ഛന്തീ തേജസസ്തസ്യ ബിഭ്യതീ । തപശ്ചചാര തത്രാപി വഡവാരൂപധാരിണീ ॥ ൭൭.

സൂര്യന്റെ ചൂട് ഇഷ്ടമില്ലാതെയും അവന്റെ പ്രകാശം ഭയന്നും, അവൾ അവിടെ കുതിരയുടെ രൂപം ധരിച്ച് തപസ്സു ചെയ്തു.

സംജ്ഞേയമിതി മന്വാനോ ദ്വിതീയായാമഹസ്പതിഃ । ജനയാമാസ തനയൌ കന്യാഞ്ചൈകാം മനോരമാമ് ॥ ൭൭.

അവളെ സംജ്ഞയാണെന്ന് കരുതി, സൂര്യഭഗവാൻ രണ്ടാമത്തെ ഭാര്യയിൽ രണ്ട് മക്കളെയും ഒരു സുന്ദരിയായ മകളെയും ജനിപ്പിച്ചു.

ഛായാസംജ്ഞാ ത്വപത്യേഷു യഥാ സ്വേഷ്വതിവത്സലാ । തഥാ ന സംജ്ഞാകന്യായാം പുത്രയോശ്ചാന്വവര്തത ॥ ൭൭.

ചായ തന്റെ സ്വന്തം മക്കളോടു വളരെ സ്നേഹത്തോടെ പെരുമാറിയെങ്കിലും, സംജ്ഞയുടെ മകളും രണ്ട് മക്കളും അങ്ങനെ സ്നേഹിക്കപ്പെട്ടില്ല.

ലാലനാദ്യുപഭോഗേഷു വിശേഷമനുവാസരമ് । മനുസ്തത്ക്ഷാന്തവാനസ്യ യമസ്തസ്യാ ന ചക്ഷമേ ॥ ൭൭.

നിത്യവും സ്‌നേഹത്തിലും ആനന്ദത്തിലും അവൾ വ്യത്യാസം കാണിച്ചു; മനു ക്ഷമയോടെ സഹിച്ചുവെങ്കിലും, യമൻ അതു സഹിക്കാനായില്ല.

താഡനായ ച വൈ കോപാത്പാദസ്തേന സമുദ്യതഃ । തസ്യാഃ പുനഃ ക്ഷാന്തിമതാ ന തു ദേഹേ നിപാതിതഃ ॥ ൭൭.

കോപത്തിൽ യമൻ അവളെ അടിക്കാൻ കാലു ഉയർത്തി; പക്ഷേ, അവൾ ക്ഷമയോടെ അതു ശരീരത്തിൽ വീഴാൻ അനുവദിച്ചില്ല.

തതഃ ശശാപ തം കോപാച്ഛായാസംജ്ഞാ യമം ദ്വിജ । കിഞ്ചിത്പ്രസ്ഫുരമാണൌഷ്ഠീ വിചലത്പാണിപല്ലവാ ॥ ൭൭.

അപ്പോൾ, ചായാ, കോപത്തിൽ അധരങ്ങൾ അല്പം വിറയച്ച് കൈകൾ അലയുന്നവണ്ണം, യമനെ ശപിച്ചു, മഹർഷേ.

പിതുഃ പത്നീമമര്യാദം യന്മാം തര്ജയസേ പദാ । ഭുവി തസ്മാദയം പദാസ്തവാദ്യൈവ പതിഷ്യതി ॥ ൭൭.

നീ അചിതമായ് പിതാവിന്റെ ഭാര്യയായ എന്നെ കാലുകൊണ്ട് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയതിനാൽ, ഇന്നുതന്നെ നിന്റെ കാൽ നിലത്തേക്ക് വീഴും.

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച ഇത്യാകര്ണ്യ യമഃ ശാപം മാത്രാ ദത്തം ഭയാതുരഃ । അഭ്യേത്യ പിതരം പ്രാഹ പ്രണിപാതപുരഃ സരമ് ॥ ൭൭.

മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു: അമ്മയുടെ ശാപം കേട്ട യമൻ ഭയത്തോടെ അച്ഛനോടു സമീപിച്ചു, വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ച് പറഞ്ഞു.

യമ ഉവാച താതൈതന്മഹദാശ്ചര്യം ന ദൃഷ്ടമിതി കേനചിത് । മാതാ വാത്സല്യമുത്സൃജ്യ ശാപം പുത്രേ പ്രയച്ഛതി ॥ ൭൭.

യമൻ പറഞ്ഞു: അച്ഛാ, അമ്മ സ്നേഹം ഉപേക്ഷിച്ച് മകനെ ശപിക്കുന്നത് വലിയ അത്ഭുതമാണ്; ഇതുപോലെയൊന്നും ആരും കണ്ടിട്ടില്ല.

യഥാ മനുര്മമാചഷ്ടേ നേയം മതാ തഥാ മമ । വിഗുണേഷ്വപി പുത്രേഷു ന മാതാ വിഗുണാ ഭവേത് ॥ ൭൭.

മനു പറഞ്ഞതുപോലെയും എന്റെ അഭിപ്രായപ്രകാരം പോലും, മക്കൾക്ക് ദോഷം ഉണ്ടായാലും അമ്മയ്ക്ക് ദോഷം വരില്ല.

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച യമസ്യൈതദ്വചഃ ശ്രുത്വാ ഭഗവാംസ്തിമിരാപഹഃ । ഛായാസംജ്ഞാം സമാഹൂയ പപ്രച്ഛ ക്വ ഗതേതി സാ ॥ ൭൭.

മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു: യമന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട പ്രകാശം നീക്കുന്ന ഭഗവാൻ, ചായയെ വിളിച്ചു, അവൾ എവിടെയെന്ന് ചോദിച്ചു.

സാ ചാഹ തനയാ ത്വഷ്ടുരഹം സംജ്ഞാ വിഭാവസോ । പത്നീ തവ ത്വയാപത്യാന്യേതാനി ജനിതാനി മേ ॥ ൭൭.

അവൾ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ത്വഷ്ടാവിന്റെ മകൾ സംജ്ഞയാണ്, വിവസ്വാന്റെ ഭാര്യയും. നിനക്ക് ജനിച്ച ഈ മക്കൾ എനിക്ക് ജനിച്ചവരാണ്.

ഇത്ഥം വിവസ്വതഃ സാ തു ബഹുശഃ പൃച്ഛതോ യദാ । നാചചക്ഷേ തതഃ ക്രുദ്ധോ ഭാസ്വാംസ്താം ശപ്തുമുദ്യതഃ ॥ ൭൭.

വിവസ്വാൻ പലതവണ ചോദിച്ചിട്ടും അവൾ സത്യം വെളിപ്പെടുത്തിയില്ല. അതിനാൽ പ്രകാശവാൻ കോപത്തോടെ അവളെ ശപിക്കാൻ തയ്യാറായി.

തതഃ സാ കഥയാമാസ യഥാവൃത്തം വിവസ്വതഃ । വിദിതാര്ഥശ്ച ഭഗവാന് ജഗാമ ത്വഷ്ടുരാലയമ് ॥ ൭൭.

അപ്പോൾ അവൾ സംഭവിച്ചതെല്ലാം വിവസ്വാനോട് പറഞ്ഞു. ഭഗവാൻ സത്യം മനസ്സിലാക്കി ത്വഷ്ടാവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.

തതഃ സ പൂജയാമാസ തദാ ത്രൈലോക്യപൂജിതമ് । ഭാസ്വന്തം പരയാ ഭക്ത്യാ നിജഗേഹമുപാഗതമ് ॥ ൭൭.

മൂന്നു ലോകവും ആരാധിക്കുന്ന ഭാസ്കരൻ ത്വഷ്ടാവിന്റെ വീട്ടിലെത്തിയപ്പോൾ, ത്വഷ്ടാവ് പരമഭക്തിയോടെ അവനെ ആദരിച്ചു.