മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച ഇത്യുക്തഃ സ തു സമ്ഭാരാനശേഷാനവനീപതിഃ । ആനിനായ ചകാരേഷ്ടിം സ ച താം ദ്വിജസത്തമഃ ॥ ൭൨.

മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ രാജാവ് എല്ലാ ആവശ്യമായ വസ്തുക്കളും ഒരുക്കി, ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ ആ ചടങ്ങ് നടത്തി.

സപ്തകൃത്വഃ സ തു തദാ ചകാരേഷ്ടിം പുനഃ പുനഃ । തസ്യ രാജ്ഞോ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠോ ഭാര്യാസമ്പാദനായ വൈ ॥ ൭൨.

അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഏഴു പ്രാവശ്യം വീണ്ടും വീണ്ടും ആ ചടങ്ങ് നടത്തി, രാജാവിന്റെ ഭാര്യയെ വീണ്ടും ഒന്നിപ്പിക്കാൻ.

യദാരോപിതമൈത്രീന്താമമന്യത മഹാമുനിഃ । സ്വഭര്തരി തദാ വിപ്രസ്തമുവാച നരാധിപമ് ॥ ൭൨.

ഭർത്താവിനോടു സൗഹൃദം അവളിൽ ഉണർന്നെന്ന് മഹർഷി മനസ്സിലാക്കിയപ്പോൾ, ആ ബ്രാഹ്മണൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.

ആനീയതാം നരശ്രേഷ്ഠ ! യാ തവേഷ്ടാത്മനോഽന്തികമ് । ഭുങ്ക്ഷ്വ ഭോഗാംസ്തയാ സാര്ധം യജ യജ്ഞാംസ്തഥാദൃതഃ ॥ ൭൨.

നല്ല മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, ചടങ്ങിലൂടെ നിങ്ങളുടെ അടുക്കൽ ആകർഷിക്കപ്പെട്ടവളെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരൂ; അവളോടൊപ്പം സന്തോഷങ്ങൾ അനുഭവിക്കുകയും, ഭക്തിയോടെ യാഗങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്യൂ.

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച ഇത്യുക്തസ്തേന വിപ്രേണ ഭൂപാലോ വിസ്മിതസ്തദാ । സസ്മാര തം മഹാവീര്യം സത്യസന്ധം നിശാചരമ് ॥ ൭൨.

മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് അത്ഭുതത്തോടെ ആ മഹാശക്തിയുള്ള സത്യവ്രതനായ നിശാചരനെ ഓർമ്മിച്ചു.

സ്മൃതസ്തേന തദാ സദ്യഃ സമുപേത്യ നരാധിപമ് । കിം കരോമീതി സോഽപ്യാഹ പ്രണിപത്യ മഹാമുനേ ॥ ൭൨.

അപ്പോള്‍ രാജാവിനെ ഓര്‍ത്തയുടന്‍ അവന്‍ വന്നു, മഹാമുനിയെ വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു, 'എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.

തതസ്തേന നരേന്ദ്രേണ വിസ്തരേണ നിവേദിതേ । ഗത്വാ പാതാലമാദായ രാജപത്നീമുപായയൌ ॥ ൭൨.

തുടര്‍ന്ന് രാജാവ് എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞശേഷം, അവന്‍ പാതാളത്തിലേക്ക് പോയി, രാജപത്നിയെ കൊണ്ടുവന്ന് സമര്‍പ്പിച്ചു.

ആനീതാ ചാതിഹാര്ദേന സാ ദദര്ശ തദാ പതിമ് । ഉവാച ച പ്രസീദേതി ഭൂയോഭൂയോ മുദാന്വിതാ ॥ ൭൨.

വളരെ സ്നേഹത്തോടെ കൊണ്ടുവന്ന അവളെ, ഭര്‍ത്താവിനെ കണ്ടു, സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും 'ദയവായി അനുഗ്രഹിക്കണം' എന്ന് പറഞ്ഞു.

തതഃ സ രാജാ രഭസാ പരിഷ്വജ്യാഹ മാനിനീമ് । പ്രിയേ ! പ്രസന്ന ഏവാഹം ഭൂയോഽപ്യേവം ബ്രവീഷി കിമ് ॥ ൭൨.

അതിനുശേഷം രാജാവ് ആവേശത്തോടെ തന്റെ അഭിമാനിയായ ഭാര്യയെ അണച്ച്, 'പ്രിയേ, ഞാന്‍ ഇതിനകം സന്തുഷ്ടനാണ്, വീണ്ടും വീണ്ടും ഇതു പറയേണ്ടതെന്ത്?' എന്നു പറഞ്ഞു.

പത്ന്യുവാച യദി പ്രിസാദപ്രവണം നരേന്ദ്ര ! മയി തേ മനഃ । തദേതദഭിയാചേ ത്വാം തത്കുരുഷ്വ മമാര്ഹണമ് ॥ ൭൨.

ഭാര്യ പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, എനിക്ക് ദയയോടു മനസ്സ് ഉണ്ട് എന്നു സത്യമായാല്‍, ഞാന്‍ ഒരു കാര്യമാണ് ചോദിക്കുന്നത്—എനിക്ക് അര്‍ഹമായത് ദയവായി നല്‍കണം.'

രാജോവാച നിഃ ശങ്കം ബ്രൂഹി മത്തോ യദ്ഭവാത്യാ കിഞ്ചിദീപ്സിതമ് । തദലഭ്യം ന തേ ഭീരു ! തവായത്തോഽസ്മി നാന്യഥാ ॥ ൭൨.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'നിഷ്‌ങ്കയോടെ നീ എന്ത് ആഗ്രഹമുണ്ടോ അതു പറയൂ. ഭയപ്പെടേണ്ട, നിന്നു ലഭിക്കാത്തത് ഒന്നുമില്ല. ഞാന്‍ പൂര്‍ണമായും നിന്റെ കൈവശമാണ്.'

പത്ന്യുവാച മദര്ഥം തേന നാഗേന സുതാ ശപ്താ സഖീ മമ । മൂകാ ഭവിഷ്യസീത്യാഹ സാ ച മൂകത്വമാഗതാ ॥ ൭൨.

ഭാര്യ പറഞ്ഞു: 'എന്റെ കാരണത്താല്‍ എന്റെ സുഖിനി സ്നേഹിതയെ ആ പാമ്പിന്റെ മകളാണ് മൗനവതിയായി ശപിച്ചത്. അതുകൊണ്ടാണ് അവള്‍ സംസാരശേഷി നഷ്ടപ്പെട്ടത്.'

തസ്യാഃ പ്രതിക്രിയാം പ്രീത്യാ മമ ശക്നോതി ചേദ്ഭവാന് । വാഗ്വിഘാതപ്രശാന്ത്യര്ഥം തതഃ കിം ന കൃതം മമ ॥ ൭൨.

'എന്നെ സ്നേഹിച്ച്, അവളുടെ ഈ അവസ്ഥയ്ക്ക് പരിഹാരം ചെയ്യാന്‍ നിനക്ക് കഴിയുമെങ്കില്‍, സംസാരശേഷി തിരികെ ലഭിക്കാനായി, എനിക്ക് വേണ്ടി നീ ചെയ്യാതിരിക്കാന്‍ എന്ത് കാര്യമുണ്ട്?'

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച തതഃ സ രാജാ തം വിപ്രമാഹാസ്മിന് കീദൃശീ ക്രിയാ । തന്മൂകതാപനോദായ സ ച തം പ്രാഹ പാര്ഥിവമ് ॥ ൭൨.

മാര്‍കണ്ഡേയന്‍ പറഞ്ഞു: അപ്പോള്‍ രാജാവ് ആ ബ്രാഹ്മണനോടു ചോദിച്ചു, 'ഇവിടെ എന്ത് ചെയ്യണം, അവളുടെ മൗനത്വം മാറ്റാന്‍?' അപ്പോള്‍ അവന്‍ രാജാവിനോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.

ബ്രാഹ്മണ ഉവാച ഭൂപ ! സാരസ്വതീമിഷ്ടിം കരോമി വചനാത്തവ । പത്നീ തവേയമാനൃണ്യം യാതു തദ്വാക്പ്രവര്തനാത് ॥ ൭൨.

ബ്രാഹ്മണന്‍ പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം ഞാന്‍ സാരസ്വതിയാഗം നടത്താം. നിന്റെ ഭാര്യയുടെ കടം തീരട്ടെ, അവളുടെ വാക്ക് വീണ്ടും പ്രവഹിക്കട്ടെ.'

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച ഇഷ്ടിം സാരസ്വതീം ചക്രേ തദര്ഥം സ ദ്വിജോത്തമഃ । സാരസ്വതാനി സൂക്താനി ജജാപ ച സമാഹിതഃ ॥ ൭൨.

മാര്‍കണ്ഡേയന്‍ പറഞ്ഞു: അവളുടെ خاطرം ആ ഉത്തമബ്രാഹ്മണന്‍ സാരസ്വതിയാഗം നടത്തി, സമാധാനത്തോടെ സാരസ്വതിസൂക്തങ്ങള്‍ ജപിച്ചു.

തതഃ പ്രവൃത്തവാക്യാന്താം ഗര്ഗഃ പ്രാഹ രസാതലേ । ഉപകാരഃ സഖീഭര്ത്രാ കൃതോഽയമതിദുഷ്കരഃ ॥ ൭൨.

അതിനുശേഷം സംസാരശേഷി ലഭിച്ച ഗര്‍ഗന്‍ പാതാളത്തില്‍ പറഞ്ഞു: 'എന്റെ സ്നേഹിതയ്ക്കു വേണ്ടി അവളുടെ ഭര്‍ത്താവ് ഈ അത്യന്തം ദുഷ്‌കരമായ സഹായം ചെയ്തു.'

ഇത്ഥം ജ്ഞാനം സമാസാദ്യ നന്ദാ ശീഘ്രഗതിഃ പുരമ് । തതോ രാജ്ഞീം പരിഷ്വജ്യ സ്വസഖീമുരഗാത്മജാ ॥ ൭൨.

വാക്ക് വീണ്ടെടുത്ത്, നന്ദാ വേഗത്തില്‍ നഗരത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു, അവിടെ രാജ്ഞിയെ, തന്റെ സ്നേഹിതയായ പാമ്പിന്റെ മകളെ അണച്ച് സന്തോഷിച്ചു.

തഞ്ച സംസ്തൂയ ഭൂപാലം കല്യാണോക്ത്യാ പുനഃ പുനഃ । ഉവാച മധുരം നാഗീ കൃതാസനപരിഗ്രഹാ ॥ ൭൨.

രാജാവിനെ വീണ്ടും വീണ്ടും നല്ല വാക്കുകളില്‍ പ്രശംസിച്ച്, പാമ്പിന്റെ മകള്‍ സുഖാസനത്തില്‍ ഇരുന്നു, മധുരമായി സംസാരിച്ചു.

ഉപകാരഃ കൃതോ വീര ! ഭവതാ യോ മമാധുനാ । തേനാസ്മ്യാകൃഷ്ടഹൃദയാ യദ്ബ്രവീമി ശൃണുഷ്വ തത് ॥ ൭൨.

'വീരാ, നീ ഇപ്പോള്‍ എന്നെ 위해 ചെയ്ത ഈ സഹായം എന്റെ മനസ്സിനെ ആകര്‍ഷിച്ചു. ഇനി ഞാന്‍ പറയുന്നതു കേള്‍ക്കൂ.'

തവ പുത്രോ മഹാവീര്യോ ഭവിഷ്യതി നരാധിപ । തസ്മാപ്രതിഹതം ചക്രമസ്യാം ഭുവി ഭവിഷ്യതി ॥ ൭൨.

'നിന്റെ മകന്‍ മഹാശക്തിയുള്ളവനാകും; ഈ ഭൂമിയില്‍ അവന്റെ രാജചക്രം ജയിക്കപ്പെടാത്തതായിരിക്കും.'

സര്വാര്ഥശാസ്ത്രതത്ത്വജ്ഞോ ധര്മാനുഷ്ഠാനതത്പരഃ । മന്വന്തരേശ്വരോ ധീമാന് ! ഭവിഷ്യതി സ വൈ മനുഃ ॥ ൭൨.

'അവന്‍ എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും സാരാംശം അറിയുന്നവനും, ധര്‍മാനുഷ്ഠാനത്തില്‍ താല്പര്യമുള്ളവനും ആയിരിക്കും; മനസ്സുള്ളവനേ, അവന്‍ മന്വന്തരത്തിന്റെ അധിപതിയായ മനുവായിരിക്കും.'

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച ഇതി ദത്വാ വരം തസ്മൈ നാഗരാജസുതാ തതഃ । സഖീം താം സംപരിഷ്വജ്യ പാതാലമഗമന്മുനേ ॥ ൭൨.

മാര്‍കണ്ഡേയന്‍ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ആ വരം നല്‍കി, പാമ്പ് രാജാവിന്റെ മകള്‍ തന്റെ സ്നേഹിതയെ അണച്ച്, പാതാളത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

തത്ര തസ്യ തയാ സാര്ധം രമതഃ പൃഥിവീപതേഃ । ജഗാമ കാലഃ സുമഹാന് പ്രജാഃ പാലയതസ്തഥാ ॥ ൭൨.

അവിടെ ഭൂമിയുടെ രാജാവ് അവളോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചപ്പോൾ, തന്റെ ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ദീർഘകാലം കടന്നു പോയി.

തതഃ സ തസ്യാന്തനയോ ജജ്ഞേ രാജ്ഞോ മഹാത്മനഃ । പൌര്ണമാസ്യാം യഥാ കാന്തശ്ചന്ദ്രഃ സംപൂര്ണമണ്ഡലഃ ॥ ൭൨.

അതിനുശേഷം ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന് അവളിൽനിന്ന് ഒരു മകൻ ജനിച്ചു; പൗർണമി രാത്രിയിൽ പൂർണ്ണചന്ദ്രൻ ഉദയിക്കുന്നതുപോലെ മനോഹരനും പൂർണ്ണമായും.

തസ്മിന് ജാതേ മുദം പ്രാപുഃ പ്രജാഃ സര്വാ മഹാത്മനി । ദേവദുന്ദുഭയോ നേദുഃ പുഷ്പവൃഷ്ടിഃ പപാത ച ॥ ൭൨.

ആ മഹാത്മാവായവൻ ജനിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാ ജനങ്ങളും ആനന്ദിച്ചു; ദൈവീയമായ മൃദംഗങ്ങൾ മുഴങ്ങി, പുഷ്പവർഷവും പെയ്തുവീണു.

തസ്യ ദൃഷ്ട്വാ വപുഃ കാന്തം ഭവിഷ്യം ശീലമേവ ച । ഔത്തമശ്ചേതി മുനയോ നാമ ചക്രുഃ സമാഗതാഃ ॥ ൭൨.

അവന്റെ മനോഹരമായ രൂപവും ഭാവിയും നല്ല സ്വഭാവവും കണ്ടു, അങ്ങോട്ട് കൂടിയിരുന്ന മുനികൾ അവനു 'ഉത്തമൻ' എന്ന പേരിട്ടു.

ജാതോഽയമുത്തമേ വംശേ തത്ര കാലേ തഥോത്തമേ । ഉത്തമാവയവസ്തേന ഔത്തമോഽയം ഭവിഷ്യതി ॥ ൭൨.

ഉത്തമമായ വംശത്തും ഉത്തമമായ സമയത്തും ഉത്തമമായ അവയവങ്ങളോടെ ജനിച്ചതിനാൽ, അവൻ 'ഉത്തമൻ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടും.

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച ഉത്തമസ്യ സുതഃ സോഽഥ നാമ്നാ ഖ്യാതസ്തഥൌത്തമഃ । മനുരാസീത്തത്പ്രഭാവോ ഭാഗുരേ ശ്രൂയതാം മമ ॥ ൭൨.

മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു: ഉത്തമന്റെ മകൻ, 'ഉത്തമൻ' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായവൻ, മനുവായി; ഭാഗുരി, അവന്റെ മഹത്വം ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കൂ.