മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

പൂര്വമിത്രേഷു ശൈഥില്യം പ്രീതിമന്യൈഃ കരോതി ച । തഥൈവ സത്ത്വരജസീ യോ ബിഭര്തി മഹാനിധിഃ ।। 68.

പഴയ സുഹൃത്തുക്കളോടു അവൻ അശ്രദ്ധയാകുന്നു, പുത്തൻവരോടു സ്‌നേഹം കാണിക്കുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ സത്ത്വവും രാജസും ഉള്ള മഹാനിധിയും ചെയ്യുന്നു.

സ നീലസംജ്ഞസ്തത്സങ്ഗീ നരസ്തച്ഛീലവാന് ഭവേത് । വസ്ത്ര-കാര്പാസ-ധാന്യാദി-ഫല-പുഷ്പപരിഗ്രഹമ് ।। 68.

ആ നിധിയെ നീല എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; അതിനോടു ചേർന്ന മനുഷ്യൻ അതിന്റെ സ്വഭാവം സ്വീകരിക്കുന്നു, വസ്ത്രം, കർപ്പാസം, ധാന്യം, പഴം, പൂവ് എന്നിവയും സമ്പാദിക്കുന്നു.

മുക്താവിദ്രുമശങ്ഖാനാം ശുക്ത്യാദീനാം തഥാ മുനേ । കാഷ്ഠാദീനാം കരോത്യേഷ യച്ചാന്യജ്ജലസമ്ഭവമ് ।। 68.

മുത്ത്, പവഴ്, ശംഖ്, ചിപ്പി മുതലായവയും, മരം മുതലായവയും, വെള്ളത്തിൽ നിന്നുള്ള മറ്റു വസ്തുക്കളും അവൻ സമ്പാദിക്കുന്നു, മുനിയേ.

ക്രയവിക്രയമന്യേഷാം നാന്യത്ര രമതേ മനഃ । തഡാഗാന് പുഷ്കരിണ്യോഽഥ തഥാഽഽരാമാന് കരോതി ച ।। 68.

അവൻ ഇവയുടെ വാങ്ങലും വിൽപ്പനയും നടത്തുന്നു, മറ്റു കാര്യങ്ങളിൽ മനസ്സു ആസ്വദിക്കാറില്ല; കുളങ്ങൾ, പുഷ്കരിണികൾ, തോട്ടങ്ങൾ എന്നിവയും നിർമ്മിക്കുന്നു.

ബന്ധഞ്ച സരിതാം വൃക്ഷാംസ്തഥാരോപയതേ നരഃ । അനുലേപനപുഷ്പാദിഭോഗം ഭുക്ത്വാഭിജായതേ ।। 68.

നദികൾക്ക് തടയണയും, വൃക്ഷങ്ങൾ നടുന്നതും അവൻ ചെയ്യുന്നു; സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, പൂക്കൾ മുതലായവ ആസ്വദിച്ച ശേഷം വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.

ത്രിപൌരുഷശ്ചാപി നിധിര്നോലോ നാമൈഷ ജായതേ । രജസ്തമോമയശ്ചാന്യഃ ശങ്ഖസംജ്ഞോ ഹി യോ നിധിഃ ।। 68.

മൂന്ന് തലമുറകൾക്കുള്ള നിധിയെ നോല എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; രാജസും തമസും നിറഞ്ഞ മറ്റൊരു നിധി ശംഖ് എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

തേനാപി നീയതേ വിപ്ര ! തദ്്ഗുണിത്വം നിധീ•ാരഃ । ഏകസ്യൈവ ഭവത്യേഷ നരം നാന്യമുപൈതി ച ।। 68.

ബ്രാഹ്മണനേ, ആ നിധിയും ഒരാളെ മാത്രം അനുഗമിക്കുന്നു, അവനിൽ അതിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ട്; എന്നാൽ മറ്റൊരാളിലേക്കു പോകാറില്ല.

യസ്യ ശങ്ഖോ നിധിസ്തസ്യ സ്വരൂപം ക്രൌഷ്ടുകേ ! ശ്രൃണു । ഏക ഏവാത്മനാ മിഷ്ടമന്നം ഭുങ്്ക്തേ തഥാമ്ബരമ് ।। 68.

കൌഷ്ടുകി, ആരുടെ ധനം ശംഖമാണോ, അവന്റെ സ്വഭാവം കേൾക്കു. അവൻ സ്വയം ഏറ്റവും നല്ല അന്നവും വസ്ത്രവും മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നു.

കദന്നഭുക്് പരിജനോ ന ച ശോഭനവസ്ത്രധൃക് । ന ദദാതി സുഹ്മദ്്ഭായ്ര്യാഭ്രാതൃപുത്രസ്നുഷാദിഷു ।। 68.44 സ്വപോഷണപരഃ ശങ്ഖീ നരോ ഭവതി സര്വദാ । ഇത്യേതേ നിധയഃ ഖ്യാതാ നരാണാമര്ഥദേവതാഃ ।। 68.

മിശ്രാവലോകനാന്മിശ്രാഃ സ്വഭാവഫലദായിനഃ । യഥാഖ്യാതസ്വഭാവസ്തു ഭവത്യേവ വിലോകനാത് 68.

കൂടിച്ചേർന്ന സ്വഭാവമുള്ള ധനങ്ങൾക്കു അതിന്റെ സ്വഭാവം അനുസരിച്ചുള്ള ഫലമാണ് ലഭിക്കുക. ഓരോ ധനത്തിന്റെയും സ്വഭാവം എങ്ങനെയോ, അതുപോലെയുള്ള ഫലമാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്.

ദ്വിസപ്തതിതമോഽധ്യായഃ ൭൨ മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച തതഃ സ്വനഗരം പ്രാപ്യ തം ദദര്ശ ദ്വിജം നൃപഃ । സമേതം ഭാര്യയാ ചൈവ ശീലവത്യാ മുദാന്വിതമ് ॥ ൭൨.

മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം സ്വന്തം നഗരത്തിൽ എത്തി രാജാവ് ആ ബ്രാഹ്മണനെ ഭാര്യയോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ കാണുകയും ചെയ്തു.

ബ്രാഹ്മണ ഉവാച രാജവര്യ ! കൃതാര്ഥോഽസ്മി യതോ ധര്മോ ഹി രക്ഷിതഃ । ധര്മജ്ഞനേഹ ഭവതാ ഭാര്യാമാനയതാ മമ ॥ ൭൨.

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, കാരണം ധർമ്മം സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. ധർമ്മം അറിയുന്ന നിങ്ങൾ എന്റെ ഭാര്യയെ തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു.

രാജോവാച കൃതാര്ഥസ്ത്വം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ! നിജധര്മാനുപാലനാത് । വയം സങ്കടിനോ വിപ്ര ! യേഷാം പത്നീ ന വേശ്മനി ॥ ൭൨.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, നിങ്ങൾക്ക് നിങ്ങളുടെ കർത്തവ്യം പാലിച്ചതിനാൽ സന്തോഷം ലഭിച്ചു. പക്ഷേ, ഞങ്ങൾക്കോ, ഭാര്യകൾ വീട്ടിലില്ലാത്തവർക്കോ, ദു:ഖമാണ്.

ബ്രാഹ്മണ ഉവാച നരേന്ദ്ര ! സാ ഹി വിപിനേ ഭക്ഷിതാ ശ്വനാപദൈര്യദി । അലന്തയാ കിമന്യസ്യാ ന പാണിര്ഗൃഹ്യതേ ത്വയാ । ക്രോധസ്യ വശമാഗമ്യ ധര്മോ ന രക്ഷിതസ്ത്വയാ ॥ ൭൨.

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, അവൾ കാട്ടിൽ കാട്ടുനായ്ക്കൾക്കു ഇരയായിരുന്നെങ്കിൽ, പിന്നെ നിങ്ങൾക്ക് മറ്റൊരു ഭാര്യയെ സ്വീകരിക്കാമായിരുന്നു. കോപത്തിന് അടിമയായി നിങ്ങൾ ധർമ്മം സംരക്ഷിച്ചില്ല.

രാജോവാച ന ഭക്ഷിതാ മേ ദയിതാ ശ്വാപദൈഃ സാ ഹി ജീവതി । അവിദൂഷിതചാരിത്രാ കഥമേതത്കരോമ്യഹമ് ॥ ൭൨.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളെ കാട്ടുനായ്ക്കൾ തിന്നില്ല; അവൾ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു, അവളുടെ പെരുമാറ്റം മായമില്ല. എങ്ങനെ ഞാൻ അങ്ങനെയൊരു കാര്യത്തിന് തയ്യാറാകും?

ബ്രാഹ്മണ ഉവാച യദി ജീവതി തേ ഭാര്യാ ന ചൈവ വ്യഭിചാരിണീ । തദപത്നീകതാജന്മ കിം പാപം ക്രിയതേ ത്വയാ ॥ ൭൨.

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങളുടെ ഭാര്യ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു, അവൾ വിശ്വാസഘാതകയുമല്ലെങ്കിൽ, അവളെ ഭാര്യയല്ലെന്നപോലെ കാണിക്കുന്നതിൽ നിങ്ങൾക്ക് എന്ത് പാപം?

രാജോവാച ആനീതാപി ഹി സാ വിപ്ര ! പ്രതികൂലാ സദൈവ മേ । ദുഃ ഖായ ന സുഖായാലം തസ്യാ മൈത്രീ ന വൈ മയി । തഥാ ത്വം കുരു യത്നം മേ യഥാ സാ വശഗാമിനീ ॥ ൭൨.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണാ, അവളെ തിരികെ കൊണ്ടുവന്നാലും എനിക്ക് അവൾ എപ്പോഴും വിരോധമാണ്; അവൾ സന്തോഷം നൽകുന്നില്ല, ദു:ഖം മാത്രമാണ്. എനിക്ക് അവളോടു സ്നേഹം ഉണ്ടാകാൻ നിങ്ങൾ ശ്രമിക്കണം.

ബ്രാഹ്മണ ഉവാച തവ സംപ്രീതയേ തസ്യാ വരേഷ്ടിരുപകാരിണീ । ക്രിയതേ മിത്രകാമൈര്യാ മിത്രവിന്ദാം കരോമി താമ് ॥ ൭൨.

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങളുടെ സന്തോഷത്തിനായി, സൗഹൃദം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ഒരു ഉപകാരപ്രദമായ ചടങ്ങ് നടത്തും; ഞാൻ അവളെ നിങ്ങളുടെ സ്നേഹിനിയാക്കും.

അപ്രീതയോഃ പ്രീതികരോ സാ ഹി സംജനനീ പരമ് । ഭാര്യാപത്യോര്മനുഷ്യേന്ദ്ര ! താന്തവേഷ്ടിം കരോമ്യഹമ് ॥ ൭൨.

ഭർത്താവിനും ഭാര്യയ്ക്കും തമ്മിലുള്ള സ്നേഹത്തിന് അവൾ ഏറ്റവും പ്രധാന കാരണമാണ്, രാജാവേ; ഞാൻ ഭാര്യക്കും മകനും വേണ്ടി താന്തവേഷ്ടി ചടങ്ങ് നടത്താം.

യത്ര തിഷ്ഠതി സാ സുഭ്രൂസ്തവ ഭാര്യാ മഹീപതേ । തസ്മാദാനോയതാം സാ തേ പരാം പ്രീതിമുപൈഷ്യതി ॥ ൭൨.

രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ ഭംഗിയുള്ള ക眉കൾ ഉള്ള ഭാര്യ എവിടെയാണോ താമസിക്കുന്നത്, അവിടെ നിന്ന് അവളെ കൊണ്ടുവരണം; അവൾ നിങ്ങൾക്ക് പരമസ്നേഹം അനുഭവിക്കും.

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച ഇത്യുക്തഃ സ തു സമ്ഭാരാനശേഷാനവനീപതിഃ । ആനിനായ ചകാരേഷ്ടിം സ ച താം ദ്വിജസത്തമഃ ॥ ൭൨.

മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ രാജാവ് എല്ലാ ആവശ്യമായ വസ്തുക്കളും ഒരുക്കി, ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ ആ ചടങ്ങ് നടത്തി.

സപ്തകൃത്വഃ സ തു തദാ ചകാരേഷ്ടിം പുനഃ പുനഃ । തസ്യ രാജ്ഞോ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠോ ഭാര്യാസമ്പാദനായ വൈ ॥ ൭൨.

അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഏഴു പ്രാവശ്യം വീണ്ടും വീണ്ടും ആ ചടങ്ങ് നടത്തി, രാജാവിന്റെ ഭാര്യയെ വീണ്ടും ഒന്നിപ്പിക്കാൻ.

യദാരോപിതമൈത്രീന്താമമന്യത മഹാമുനിഃ । സ്വഭര്തരി തദാ വിപ്രസ്തമുവാച നരാധിപമ് ॥ ൭൨.

ഭർത്താവിനോടു സൗഹൃദം അവളിൽ ഉണർന്നെന്ന് മഹർഷി മനസ്സിലാക്കിയപ്പോൾ, ആ ബ്രാഹ്മണൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.

ആനീയതാം നരശ്രേഷ്ഠ ! യാ തവേഷ്ടാത്മനോഽന്തികമ് । ഭുങ്ക്ഷ്വ ഭോഗാംസ്തയാ സാര്ധം യജ യജ്ഞാംസ്തഥാദൃതഃ ॥ ൭൨.

നല്ല മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, ചടങ്ങിലൂടെ നിങ്ങളുടെ അടുക്കൽ ആകർഷിക്കപ്പെട്ടവളെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരൂ; അവളോടൊപ്പം സന്തോഷങ്ങൾ അനുഭവിക്കുകയും, ഭക്തിയോടെ യാഗങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്യൂ.

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച ഇത്യുക്തസ്തേന വിപ്രേണ ഭൂപാലോ വിസ്മിതസ്തദാ । സസ്മാര തം മഹാവീര്യം സത്യസന്ധം നിശാചരമ് ॥ ൭൨.

മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് അത്ഭുതത്തോടെ ആ മഹാശക്തിയുള്ള സത്യവ്രതനായ നിശാചരനെ ഓർമ്മിച്ചു.

സ്മൃതസ്തേന തദാ സദ്യഃ സമുപേത്യ നരാധിപമ് । കിം കരോമീതി സോഽപ്യാഹ പ്രണിപത്യ മഹാമുനേ ॥ ൭൨.

അപ്പോള്‍ രാജാവിനെ ഓര്‍ത്തയുടന്‍ അവന്‍ വന്നു, മഹാമുനിയെ വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു, 'എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.

തതസ്തേന നരേന്ദ്രേണ വിസ്തരേണ നിവേദിതേ । ഗത്വാ പാതാലമാദായ രാജപത്നീമുപായയൌ ॥ ൭൨.

തുടര്‍ന്ന് രാജാവ് എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞശേഷം, അവന്‍ പാതാളത്തിലേക്ക് പോയി, രാജപത്നിയെ കൊണ്ടുവന്ന് സമര്‍പ്പിച്ചു.

ആനീതാ ചാതിഹാര്ദേന സാ ദദര്ശ തദാ പതിമ് । ഉവാച ച പ്രസീദേതി ഭൂയോഭൂയോ മുദാന്വിതാ ॥ ൭൨.

വളരെ സ്നേഹത്തോടെ കൊണ്ടുവന്ന അവളെ, ഭര്‍ത്താവിനെ കണ്ടു, സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും 'ദയവായി അനുഗ്രഹിക്കണം' എന്ന് പറഞ്ഞു.

തതഃ സ രാജാ രഭസാ പരിഷ്വജ്യാഹ മാനിനീമ് । പ്രിയേ ! പ്രസന്ന ഏവാഹം ഭൂയോഽപ്യേവം ബ്രവീഷി കിമ് ॥ ൭൨.

അതിനുശേഷം രാജാവ് ആവേശത്തോടെ തന്റെ അഭിമാനിയായ ഭാര്യയെ അണച്ച്, 'പ്രിയേ, ഞാന്‍ ഇതിനകം സന്തുഷ്ടനാണ്, വീണ്ടും വീണ്ടും ഇതു പറയേണ്ടതെന്ത്?' എന്നു പറഞ്ഞു.