മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

കരോതി ഗായതാം വതിം്ത നൃത്യതാഞ്ച പ്രയച്ഛതി । വന്ദിനാമഥ സൂതാനാം വിടാനാം ലാസ്യാപാഠിനാമ് ।। 68.

അവൻ പാടുന്നവർക്കായി സൗകര്യം ഒരുക്കുന്നു, നൃത്തം ചെയ്യുന്നവർക്കും സഹായം നൽകുന്നു. വന്ദികൾക്കും സാരഥികൾക്കും തമാശക്കാരനും ലാസ്യനടനർക്കും ഇങ്ങനെ എല്ലാവർക്കും.

ദദാത്യഹര്നിശം ഭോഗാന് ഭുങ്്ക്തേ തൈശ്ച സമം ദ്വിജ । കുലടാസുരതിശ്ചാസ്യ ഭവത്യന്യൈശ്ച തദ്വിധൈഃ ।। 68.

അവൻ പകലും രാത്രിയും ആസ്വാദ്യങ്ങൾ നൽകുന്നു, അവരോടൊപ്പം തന്നെ ആനന്ദിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ. കൂടാതെ, കുളടകളും അതുപോലുള്ളവരോടും അവനു ആസക്തി ഉണ്ടാകുന്നു.

പ്രയാതി സങ്ഗമേകഞ്ച യം നിധിര്ഭജതേ നരമ് । രജസ്തമോമയശ്ചാന്യോ നന്ദോ നാമ മഹാനിധിഃ ।। 68.

അവൻ സംഗമങ്ങളിൽ പോകുന്നു; ആ നിധി ആരെയാണു തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്, ആ മനുഷ്യനോടൊപ്പം രാജസും തമസും നിറഞ്ഞ മറ്റൊരു മഹാനിധിയായ നന്ദു എന്നും പോകുന്നു.

ഉപൈതി സ്തമ്ഭമധികം നരസ്തേനാവലോകിതഃ । സമസ്തധാതുരത്നാനാം പുണ്യധാന്യാദികസ്യ ച ।। 68.

ആ നിധി നോക്കിയ മനുഷ്യന് വലിയ അഭിമാനം ഉണ്ടാകുന്നു; എല്ലാ ലോഹങ്ങളും രത്നങ്ങളും, നല്ല ധാന്യങ്ങൾ മുതലായവയും അവനു ലഭിക്കും.

പരിഗ്രഹം കരോത്യേഷ തഥൈവ ക്രയവിക്രയമ് । ആധാരഃ സ്വജനാനാഞ്ച ആഗതാഭ്യാഗതസ്യ ച ।। 68.

അവൻ ഇവയെ കൈവശം വയ്ക്കുന്നു, കൂടാതെ വാങ്ങലും വിൽപ്പനയും നടത്തുന്നു; സ്വന്തം കുടുംബത്തിനും വന്നുപോകുന്നവർക്കും ആശ്രയമാവുന്നു.

സഹതേ നാപമാനോകിം്ത സ്വല്പാമപി മഹാമുനേ । സ്തൂയമാനശ്ച മഹതീം പ്രീതിം ബധ്നാതി യച്ഛതി ।। 68.

മഹാമുനിയേ, ചെറിയ അപമാനവും അവൻ സഹിക്കാറില്ല; പക്ഷേ, ആരെങ്കിലും പ്രശംസിച്ചാൽ വലിയ സ്‌നേഹവും സന്തോഷവും കാണിക്കുന്നു.

യം യമിച്ഛതി വൈ കാമം മൃദുത്വമുപയാതി ച । ബഹ്വ്യോ ഭായ്ര്യാ ഭവന്ത്യസ്യ സൂതിമത്യോഽതിശോഭനാഃ ।। 68.

അവൻ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും അതു ലഭിക്കും, മനസ്സിൽ മൃദുത്വവും ഉണ്ടാകും; അവനു പല ഭാര്യമാരും ഉണ്ടാകും, അവർ ഗർഭിണികളും അത്യന്തം സുന്ദരികളും ആയിരിക്കും.

രതയേ സപ്ത ച നരാന്നിധിര്നന്ദോഽനുവര്തതേ । പ്രവദ്ര്ധമാനോഽഥ നരമഷ്ടഭാഗേന സത്തമ ।। 68.

സുഖത്തിനായി, നന്ദു എന്ന നിധി ഏഴു പുരുഷന്മാരെ അനുഗമിക്കുന്നു; എന്നാൽ അത് വിട്ടുപോകുമ്പോൾ, ഉത്തമനേ, ആ മനുഷ്യന് എട്ടിൽ ഒരു ഭാഗം മാത്രം ശേഷിക്കും.

ദീര്ഘായുഷ്ട്വഞ്ച സര്വേഷാം പുരുഷാണാം പ്രയച്ഛതി । ബന്ധൂനാമേവ ഭരണം യേ ച ദൂരാദുപാഗതാഃ ।। 68.

അത് ആ പുരുഷന്മാര്ക്ക് ദീർഘായുസ്സും നൽകുന്നു; ബന്ധുക്കൾക്കും ദൂരത്ത് നിന്ന് വന്നവർക്കും പോഷണം നൽകുന്നു.

തേഷാം കരോതി വൈ നന്ദഃ പരലോകേ ന ചാദൃതഃ । ഭവത്യസ്യ ന ച സ്നേഹഃ സഹവാസിഷു ജായതേ ।। 68.

അവർക്കായി നന്ദു പരലോകത്തും ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നു, പക്ഷേ അവിടെ ആരും അതിനെ ആദരിക്കാറില്ല; കൂടെ താമസിക്കുന്നവരോടു അവനു യാതൊരു സ്‌നേഹവും ഉണ്ടാകാറില്ല.

പൂര്വമിത്രേഷു ശൈഥില്യം പ്രീതിമന്യൈഃ കരോതി ച । തഥൈവ സത്ത്വരജസീ യോ ബിഭര്തി മഹാനിധിഃ ।। 68.

പഴയ സുഹൃത്തുക്കളോടു അവൻ അശ്രദ്ധയാകുന്നു, പുത്തൻവരോടു സ്‌നേഹം കാണിക്കുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ സത്ത്വവും രാജസും ഉള്ള മഹാനിധിയും ചെയ്യുന്നു.

സ നീലസംജ്ഞസ്തത്സങ്ഗീ നരസ്തച്ഛീലവാന് ഭവേത് । വസ്ത്ര-കാര്പാസ-ധാന്യാദി-ഫല-പുഷ്പപരിഗ്രഹമ് ।। 68.

ആ നിധിയെ നീല എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; അതിനോടു ചേർന്ന മനുഷ്യൻ അതിന്റെ സ്വഭാവം സ്വീകരിക്കുന്നു, വസ്ത്രം, കർപ്പാസം, ധാന്യം, പഴം, പൂവ് എന്നിവയും സമ്പാദിക്കുന്നു.

മുക്താവിദ്രുമശങ്ഖാനാം ശുക്ത്യാദീനാം തഥാ മുനേ । കാഷ്ഠാദീനാം കരോത്യേഷ യച്ചാന്യജ്ജലസമ്ഭവമ് ।। 68.

മുത്ത്, പവഴ്, ശംഖ്, ചിപ്പി മുതലായവയും, മരം മുതലായവയും, വെള്ളത്തിൽ നിന്നുള്ള മറ്റു വസ്തുക്കളും അവൻ സമ്പാദിക്കുന്നു, മുനിയേ.

ക്രയവിക്രയമന്യേഷാം നാന്യത്ര രമതേ മനഃ । തഡാഗാന് പുഷ്കരിണ്യോഽഥ തഥാഽഽരാമാന് കരോതി ച ।। 68.

അവൻ ഇവയുടെ വാങ്ങലും വിൽപ്പനയും നടത്തുന്നു, മറ്റു കാര്യങ്ങളിൽ മനസ്സു ആസ്വദിക്കാറില്ല; കുളങ്ങൾ, പുഷ്കരിണികൾ, തോട്ടങ്ങൾ എന്നിവയും നിർമ്മിക്കുന്നു.

ബന്ധഞ്ച സരിതാം വൃക്ഷാംസ്തഥാരോപയതേ നരഃ । അനുലേപനപുഷ്പാദിഭോഗം ഭുക്ത്വാഭിജായതേ ।। 68.

നദികൾക്ക് തടയണയും, വൃക്ഷങ്ങൾ നടുന്നതും അവൻ ചെയ്യുന്നു; സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, പൂക്കൾ മുതലായവ ആസ്വദിച്ച ശേഷം വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.

ത്രിപൌരുഷശ്ചാപി നിധിര്നോലോ നാമൈഷ ജായതേ । രജസ്തമോമയശ്ചാന്യഃ ശങ്ഖസംജ്ഞോ ഹി യോ നിധിഃ ।। 68.

മൂന്ന് തലമുറകൾക്കുള്ള നിധിയെ നോല എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; രാജസും തമസും നിറഞ്ഞ മറ്റൊരു നിധി ശംഖ് എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

തേനാപി നീയതേ വിപ്ര ! തദ്്ഗുണിത്വം നിധീ•ാരഃ । ഏകസ്യൈവ ഭവത്യേഷ നരം നാന്യമുപൈതി ച ।। 68.

ബ്രാഹ്മണനേ, ആ നിധിയും ഒരാളെ മാത്രം അനുഗമിക്കുന്നു, അവനിൽ അതിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ട്; എന്നാൽ മറ്റൊരാളിലേക്കു പോകാറില്ല.

യസ്യ ശങ്ഖോ നിധിസ്തസ്യ സ്വരൂപം ക്രൌഷ്ടുകേ ! ശ്രൃണു । ഏക ഏവാത്മനാ മിഷ്ടമന്നം ഭുങ്്ക്തേ തഥാമ്ബരമ് ।। 68.

കൌഷ്ടുകി, ആരുടെ ധനം ശംഖമാണോ, അവന്റെ സ്വഭാവം കേൾക്കു. അവൻ സ്വയം ഏറ്റവും നല്ല അന്നവും വസ്ത്രവും മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നു.

കദന്നഭുക്് പരിജനോ ന ച ശോഭനവസ്ത്രധൃക് । ന ദദാതി സുഹ്മദ്്ഭായ്ര്യാഭ്രാതൃപുത്രസ്നുഷാദിഷു ।। 68.44 സ്വപോഷണപരഃ ശങ്ഖീ നരോ ഭവതി സര്വദാ । ഇത്യേതേ നിധയഃ ഖ്യാതാ നരാണാമര്ഥദേവതാഃ ।। 68.

മിശ്രാവലോകനാന്മിശ്രാഃ സ്വഭാവഫലദായിനഃ । യഥാഖ്യാതസ്വഭാവസ്തു ഭവത്യേവ വിലോകനാത് 68.

കൂടിച്ചേർന്ന സ്വഭാവമുള്ള ധനങ്ങൾക്കു അതിന്റെ സ്വഭാവം അനുസരിച്ചുള്ള ഫലമാണ് ലഭിക്കുക. ഓരോ ധനത്തിന്റെയും സ്വഭാവം എങ്ങനെയോ, അതുപോലെയുള്ള ഫലമാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്.

ദ്വിസപ്തതിതമോഽധ്യായഃ ൭൨ മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച തതഃ സ്വനഗരം പ്രാപ്യ തം ദദര്ശ ദ്വിജം നൃപഃ । സമേതം ഭാര്യയാ ചൈവ ശീലവത്യാ മുദാന്വിതമ് ॥ ൭൨.

മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം സ്വന്തം നഗരത്തിൽ എത്തി രാജാവ് ആ ബ്രാഹ്മണനെ ഭാര്യയോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ കാണുകയും ചെയ്തു.

ബ്രാഹ്മണ ഉവാച രാജവര്യ ! കൃതാര്ഥോഽസ്മി യതോ ധര്മോ ഹി രക്ഷിതഃ । ധര്മജ്ഞനേഹ ഭവതാ ഭാര്യാമാനയതാ മമ ॥ ൭൨.

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, കാരണം ധർമ്മം സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. ധർമ്മം അറിയുന്ന നിങ്ങൾ എന്റെ ഭാര്യയെ തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു.

രാജോവാച കൃതാര്ഥസ്ത്വം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ! നിജധര്മാനുപാലനാത് । വയം സങ്കടിനോ വിപ്ര ! യേഷാം പത്നീ ന വേശ്മനി ॥ ൭൨.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, നിങ്ങൾക്ക് നിങ്ങളുടെ കർത്തവ്യം പാലിച്ചതിനാൽ സന്തോഷം ലഭിച്ചു. പക്ഷേ, ഞങ്ങൾക്കോ, ഭാര്യകൾ വീട്ടിലില്ലാത്തവർക്കോ, ദു:ഖമാണ്.

ബ്രാഹ്മണ ഉവാച നരേന്ദ്ര ! സാ ഹി വിപിനേ ഭക്ഷിതാ ശ്വനാപദൈര്യദി । അലന്തയാ കിമന്യസ്യാ ന പാണിര്ഗൃഹ്യതേ ത്വയാ । ക്രോധസ്യ വശമാഗമ്യ ധര്മോ ന രക്ഷിതസ്ത്വയാ ॥ ൭൨.

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, അവൾ കാട്ടിൽ കാട്ടുനായ്ക്കൾക്കു ഇരയായിരുന്നെങ്കിൽ, പിന്നെ നിങ്ങൾക്ക് മറ്റൊരു ഭാര്യയെ സ്വീകരിക്കാമായിരുന്നു. കോപത്തിന് അടിമയായി നിങ്ങൾ ധർമ്മം സംരക്ഷിച്ചില്ല.

രാജോവാച ന ഭക്ഷിതാ മേ ദയിതാ ശ്വാപദൈഃ സാ ഹി ജീവതി । അവിദൂഷിതചാരിത്രാ കഥമേതത്കരോമ്യഹമ് ॥ ൭൨.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളെ കാട്ടുനായ്ക്കൾ തിന്നില്ല; അവൾ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു, അവളുടെ പെരുമാറ്റം മായമില്ല. എങ്ങനെ ഞാൻ അങ്ങനെയൊരു കാര്യത്തിന് തയ്യാറാകും?

ബ്രാഹ്മണ ഉവാച യദി ജീവതി തേ ഭാര്യാ ന ചൈവ വ്യഭിചാരിണീ । തദപത്നീകതാജന്മ കിം പാപം ക്രിയതേ ത്വയാ ॥ ൭൨.

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങളുടെ ഭാര്യ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു, അവൾ വിശ്വാസഘാതകയുമല്ലെങ്കിൽ, അവളെ ഭാര്യയല്ലെന്നപോലെ കാണിക്കുന്നതിൽ നിങ്ങൾക്ക് എന്ത് പാപം?

രാജോവാച ആനീതാപി ഹി സാ വിപ്ര ! പ്രതികൂലാ സദൈവ മേ । ദുഃ ഖായ ന സുഖായാലം തസ്യാ മൈത്രീ ന വൈ മയി । തഥാ ത്വം കുരു യത്നം മേ യഥാ സാ വശഗാമിനീ ॥ ൭൨.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണാ, അവളെ തിരികെ കൊണ്ടുവന്നാലും എനിക്ക് അവൾ എപ്പോഴും വിരോധമാണ്; അവൾ സന്തോഷം നൽകുന്നില്ല, ദു:ഖം മാത്രമാണ്. എനിക്ക് അവളോടു സ്നേഹം ഉണ്ടാകാൻ നിങ്ങൾ ശ്രമിക്കണം.

ബ്രാഹ്മണ ഉവാച തവ സംപ്രീതയേ തസ്യാ വരേഷ്ടിരുപകാരിണീ । ക്രിയതേ മിത്രകാമൈര്യാ മിത്രവിന്ദാം കരോമി താമ് ॥ ൭൨.

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങളുടെ സന്തോഷത്തിനായി, സൗഹൃദം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ഒരു ഉപകാരപ്രദമായ ചടങ്ങ് നടത്തും; ഞാൻ അവളെ നിങ്ങളുടെ സ്നേഹിനിയാക്കും.

അപ്രീതയോഃ പ്രീതികരോ സാ ഹി സംജനനീ പരമ് । ഭാര്യാപത്യോര്മനുഷ്യേന്ദ്ര ! താന്തവേഷ്ടിം കരോമ്യഹമ് ॥ ൭൨.

ഭർത്താവിനും ഭാര്യയ്ക്കും തമ്മിലുള്ള സ്നേഹത്തിന് അവൾ ഏറ്റവും പ്രധാന കാരണമാണ്, രാജാവേ; ഞാൻ ഭാര്യക്കും മകനും വേണ്ടി താന്തവേഷ്ടി ചടങ്ങ് നടത്താം.