മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

പൂര്വര്ദ്ധിമാത്രഃ സപ്താസൌ പുരുഷാംശ്ച ന മുഞ്ചതി । താമസോ മകരോ നാമ നിധിസ്തേനാവലോകിതഃ ।। 68.

അവൻ മുൻകാല സമ്പത്തേ മാത്രം നിലനിർത്തുന്നു, ആളുകളെ വിട്ടയക്കാറില്ല; മകരം എന്ന നിധി താമസികസ്വഭാവമുള്ളതാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.

പുരുഷോഽഥ തമഃ പ്രായഃ സുശീലോഽപി ഹി ജായതേ । ബാണ-ഖഡ്്ഗÐഷ്ട-ധനുഷാം ചമ്ര്മണാഞ്ച പരിഗ്രഹമ് ।। 68.

മനുഷ്യൻ നല്ല സ്വഭാവമുള്ളവനാണെങ്കിലും, അധികം താമസികസ്വഭാവം പ്രാപിക്കും; അമ്പ്, വാൾ, വില്ല്, ചർമ്മം എന്നിവ സമ്പാദിക്കും.

ദംശനാനാഞ്ച കുരുതേ യാതി മൈത്രീഞ്ച രാജഭിഃ । ദദാതി ശൌയ്ര്യവൃത്തീനാം ഭൂഭുജാംയേ ച തത്പ്രിയാഃ ।। 68.

കടി ചെയ്യുന്ന ആയുധങ്ങളിൽ ഇടപെടുകയും, രാജാക്കന്മാരുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കുകയും, ധൈര്യശാലികൾക്കും രാജാവിന് പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കും ദാനം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

ക്രയവിക്രയേ ച ശസ്ത്രാണാം നാന്യത്ര പ്രീതിമേതി ച । ഏകസ്യൈവ ഭവത്യേഷ നരസ്യ ന സുതാനുഗഃ ।। 68.

അവൻ ആയുധങ്ങൾ വാങ്ങി വിൽക്കുന്നതിൽ മാത്രമേ സന്തോഷം കാണുന്നുള്ളൂ, മറ്റൊന്നിലും ആസ്വാദനം ഇല്ല; ഈ നിധി ഒരുവനിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കും, മക്കൾക്ക് പകരാറില്ല.

ദ്രവ്യാര്ഥം ദസ്യുതോ നാശം സംഗ്രാമേ ചാപി സ വ്രജേത് । കച്ഛപശ്ച നിധിര്യോഽസൌ നരസ്തേനാഭിവീക്ഷിതഃ ।। 68.

സമ്പത്തിനായി, കള്ളന്മാരാൽ അല്ലെങ്കിൽ യുദ്ധത്തിൽ അവൻ നശിക്കാം; അങ്ങനെ ഉള്ളവനിൽ കച്ചപ്പം എന്ന നിധി കാണപ്പെടുന്നു.

തമഃ പ്രധാനോ ഭവതി യതോഽസൌ താമസോ നിധിഃ । വ്യവഹാരാനശേഷാംസ്തു പുണ്യജാതൈഃ കരോതി ച ।। 68.

അവൻ താമസികസ്വഭാവം പ്രാപിക്കും, കാരണം ആ നിധി താമസികമാണ്; എങ്കിലും, പുണ്യഫലത്താൽ എല്ലാ തരത്തിലുള്ള ഇടപാടുകളും നടത്തുന്നു.

കര്മസ്ഥാനഖിലാംശ്ചൈവന വി•ാസിതി കസ്യചിത് । സമസ്താനി യഥാങ്ഗാനി സംഹരത്യേവ കച്ഛപഃ ।। 68.

അവൻ തന്റെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും ആരോടും വെളിപ്പെടുത്തുന്നില്ല; കച്ചവണ്ടി തന്റെ അവയവങ്ങൾ അകത്തേക്ക് വലിച്ചെടുക്കുന്നതുപോലെ അവൻ ചെയ്യുന്നു.

തഥാ വിഷ്ടഭ്യ ചിത്താനി തിഷ്ഠത്യായതമാനസഃ । ന ദദാതി ന വാ ഭുങ്്ക്തേ തദ്വിനാശഭയാകുലഃ ।। 68.

അങ്ങനെ തന്നെ, മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ച്, അകത്തേക്ക് അടുക്കിയാണ് അവൻ ഇരിക്കുന്നത്; നഷ്ടഭയത്തിൽ, അവൻ ദാനം ചെയ്യുകയോ ആസ്വദിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.

നിധാനമുര്വ്വ്യാം കുരുതേ നിധിഃ സോഽപ്യേകപൂരുഷഃ । രജോഗുണമയശ്ചാന്യോ മുകുന്ദോ നാമ യോ നിധിഃ ।। 68.

അവൻ ഭൂമിയിൽ നിധി ഒളിപ്പിക്കുന്നു; ആ നിധി ഒരുവനിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കും; മറ്റൊരു നിധി, മുഖുന്ദം എന്നത്, രാജോഗുണത്തിൽ ആധാരമിട്ടതാണ്.

നരോഽവലോകിതസ്തേന തദ്്ഗുണോ ഭവതി ദ്വിജ । വീണാവേണുമൃദങ്ഗാനാമാതോദ്യസ്യ പരിഗ്രഹമ് ।। 68.

ആ നിധി ഒരാളെ നോക്കിയാൽ, അവനിൽ അതിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഉദയം ചെയ്യുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ. വീണ, കുഴൽ, മൃദംഗം പോലുള്ള വാദ്യങ്ങൾ അവനു ലഭിക്കും.

കരോതി ഗായതാം വതിം്ത നൃത്യതാഞ്ച പ്രയച്ഛതി । വന്ദിനാമഥ സൂതാനാം വിടാനാം ലാസ്യാപാഠിനാമ് ।। 68.

അവൻ പാടുന്നവർക്കായി സൗകര്യം ഒരുക്കുന്നു, നൃത്തം ചെയ്യുന്നവർക്കും സഹായം നൽകുന്നു. വന്ദികൾക്കും സാരഥികൾക്കും തമാശക്കാരനും ലാസ്യനടനർക്കും ഇങ്ങനെ എല്ലാവർക്കും.

ദദാത്യഹര്നിശം ഭോഗാന് ഭുങ്്ക്തേ തൈശ്ച സമം ദ്വിജ । കുലടാസുരതിശ്ചാസ്യ ഭവത്യന്യൈശ്ച തദ്വിധൈഃ ।। 68.

അവൻ പകലും രാത്രിയും ആസ്വാദ്യങ്ങൾ നൽകുന്നു, അവരോടൊപ്പം തന്നെ ആനന്ദിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ. കൂടാതെ, കുളടകളും അതുപോലുള്ളവരോടും അവനു ആസക്തി ഉണ്ടാകുന്നു.

പ്രയാതി സങ്ഗമേകഞ്ച യം നിധിര്ഭജതേ നരമ് । രജസ്തമോമയശ്ചാന്യോ നന്ദോ നാമ മഹാനിധിഃ ।। 68.

അവൻ സംഗമങ്ങളിൽ പോകുന്നു; ആ നിധി ആരെയാണു തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്, ആ മനുഷ്യനോടൊപ്പം രാജസും തമസും നിറഞ്ഞ മറ്റൊരു മഹാനിധിയായ നന്ദു എന്നും പോകുന്നു.

ഉപൈതി സ്തമ്ഭമധികം നരസ്തേനാവലോകിതഃ । സമസ്തധാതുരത്നാനാം പുണ്യധാന്യാദികസ്യ ച ।। 68.

ആ നിധി നോക്കിയ മനുഷ്യന് വലിയ അഭിമാനം ഉണ്ടാകുന്നു; എല്ലാ ലോഹങ്ങളും രത്നങ്ങളും, നല്ല ധാന്യങ്ങൾ മുതലായവയും അവനു ലഭിക്കും.

പരിഗ്രഹം കരോത്യേഷ തഥൈവ ക്രയവിക്രയമ് । ആധാരഃ സ്വജനാനാഞ്ച ആഗതാഭ്യാഗതസ്യ ച ।। 68.

അവൻ ഇവയെ കൈവശം വയ്ക്കുന്നു, കൂടാതെ വാങ്ങലും വിൽപ്പനയും നടത്തുന്നു; സ്വന്തം കുടുംബത്തിനും വന്നുപോകുന്നവർക്കും ആശ്രയമാവുന്നു.

സഹതേ നാപമാനോകിം്ത സ്വല്പാമപി മഹാമുനേ । സ്തൂയമാനശ്ച മഹതീം പ്രീതിം ബധ്നാതി യച്ഛതി ।। 68.

മഹാമുനിയേ, ചെറിയ അപമാനവും അവൻ സഹിക്കാറില്ല; പക്ഷേ, ആരെങ്കിലും പ്രശംസിച്ചാൽ വലിയ സ്‌നേഹവും സന്തോഷവും കാണിക്കുന്നു.

യം യമിച്ഛതി വൈ കാമം മൃദുത്വമുപയാതി ച । ബഹ്വ്യോ ഭായ്ര്യാ ഭവന്ത്യസ്യ സൂതിമത്യോഽതിശോഭനാഃ ।। 68.

അവൻ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും അതു ലഭിക്കും, മനസ്സിൽ മൃദുത്വവും ഉണ്ടാകും; അവനു പല ഭാര്യമാരും ഉണ്ടാകും, അവർ ഗർഭിണികളും അത്യന്തം സുന്ദരികളും ആയിരിക്കും.

രതയേ സപ്ത ച നരാന്നിധിര്നന്ദോഽനുവര്തതേ । പ്രവദ്ര്ധമാനോഽഥ നരമഷ്ടഭാഗേന സത്തമ ।। 68.

സുഖത്തിനായി, നന്ദു എന്ന നിധി ഏഴു പുരുഷന്മാരെ അനുഗമിക്കുന്നു; എന്നാൽ അത് വിട്ടുപോകുമ്പോൾ, ഉത്തമനേ, ആ മനുഷ്യന് എട്ടിൽ ഒരു ഭാഗം മാത്രം ശേഷിക്കും.

ദീര്ഘായുഷ്ട്വഞ്ച സര്വേഷാം പുരുഷാണാം പ്രയച്ഛതി । ബന്ധൂനാമേവ ഭരണം യേ ച ദൂരാദുപാഗതാഃ ।। 68.

അത് ആ പുരുഷന്മാര്ക്ക് ദീർഘായുസ്സും നൽകുന്നു; ബന്ധുക്കൾക്കും ദൂരത്ത് നിന്ന് വന്നവർക്കും പോഷണം നൽകുന്നു.

തേഷാം കരോതി വൈ നന്ദഃ പരലോകേ ന ചാദൃതഃ । ഭവത്യസ്യ ന ച സ്നേഹഃ സഹവാസിഷു ജായതേ ।। 68.

അവർക്കായി നന്ദു പരലോകത്തും ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നു, പക്ഷേ അവിടെ ആരും അതിനെ ആദരിക്കാറില്ല; കൂടെ താമസിക്കുന്നവരോടു അവനു യാതൊരു സ്‌നേഹവും ഉണ്ടാകാറില്ല.

പൂര്വമിത്രേഷു ശൈഥില്യം പ്രീതിമന്യൈഃ കരോതി ച । തഥൈവ സത്ത്വരജസീ യോ ബിഭര്തി മഹാനിധിഃ ।। 68.

പഴയ സുഹൃത്തുക്കളോടു അവൻ അശ്രദ്ധയാകുന്നു, പുത്തൻവരോടു സ്‌നേഹം കാണിക്കുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ സത്ത്വവും രാജസും ഉള്ള മഹാനിധിയും ചെയ്യുന്നു.

സ നീലസംജ്ഞസ്തത്സങ്ഗീ നരസ്തച്ഛീലവാന് ഭവേത് । വസ്ത്ര-കാര്പാസ-ധാന്യാദി-ഫല-പുഷ്പപരിഗ്രഹമ് ।। 68.

ആ നിധിയെ നീല എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; അതിനോടു ചേർന്ന മനുഷ്യൻ അതിന്റെ സ്വഭാവം സ്വീകരിക്കുന്നു, വസ്ത്രം, കർപ്പാസം, ധാന്യം, പഴം, പൂവ് എന്നിവയും സമ്പാദിക്കുന്നു.

മുക്താവിദ്രുമശങ്ഖാനാം ശുക്ത്യാദീനാം തഥാ മുനേ । കാഷ്ഠാദീനാം കരോത്യേഷ യച്ചാന്യജ്ജലസമ്ഭവമ് ।। 68.

മുത്ത്, പവഴ്, ശംഖ്, ചിപ്പി മുതലായവയും, മരം മുതലായവയും, വെള്ളത്തിൽ നിന്നുള്ള മറ്റു വസ്തുക്കളും അവൻ സമ്പാദിക്കുന്നു, മുനിയേ.

ക്രയവിക്രയമന്യേഷാം നാന്യത്ര രമതേ മനഃ । തഡാഗാന് പുഷ്കരിണ്യോഽഥ തഥാഽഽരാമാന് കരോതി ച ।। 68.

അവൻ ഇവയുടെ വാങ്ങലും വിൽപ്പനയും നടത്തുന്നു, മറ്റു കാര്യങ്ങളിൽ മനസ്സു ആസ്വദിക്കാറില്ല; കുളങ്ങൾ, പുഷ്കരിണികൾ, തോട്ടങ്ങൾ എന്നിവയും നിർമ്മിക്കുന്നു.

ബന്ധഞ്ച സരിതാം വൃക്ഷാംസ്തഥാരോപയതേ നരഃ । അനുലേപനപുഷ്പാദിഭോഗം ഭുക്ത്വാഭിജായതേ ।। 68.

നദികൾക്ക് തടയണയും, വൃക്ഷങ്ങൾ നടുന്നതും അവൻ ചെയ്യുന്നു; സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, പൂക്കൾ മുതലായവ ആസ്വദിച്ച ശേഷം വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.

ത്രിപൌരുഷശ്ചാപി നിധിര്നോലോ നാമൈഷ ജായതേ । രജസ്തമോമയശ്ചാന്യഃ ശങ്ഖസംജ്ഞോ ഹി യോ നിധിഃ ।। 68.

മൂന്ന് തലമുറകൾക്കുള്ള നിധിയെ നോല എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; രാജസും തമസും നിറഞ്ഞ മറ്റൊരു നിധി ശംഖ് എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

തേനാപി നീയതേ വിപ്ര ! തദ്്ഗുണിത്വം നിധീ•ാരഃ । ഏകസ്യൈവ ഭവത്യേഷ നരം നാന്യമുപൈതി ച ।। 68.

ബ്രാഹ്മണനേ, ആ നിധിയും ഒരാളെ മാത്രം അനുഗമിക്കുന്നു, അവനിൽ അതിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ട്; എന്നാൽ മറ്റൊരാളിലേക്കു പോകാറില്ല.

യസ്യ ശങ്ഖോ നിധിസ്തസ്യ സ്വരൂപം ക്രൌഷ്ടുകേ ! ശ്രൃണു । ഏക ഏവാത്മനാ മിഷ്ടമന്നം ഭുങ്്ക്തേ തഥാമ്ബരമ് ।। 68.

കൌഷ്ടുകി, ആരുടെ ധനം ശംഖമാണോ, അവന്റെ സ്വഭാവം കേൾക്കു. അവൻ സ്വയം ഏറ്റവും നല്ല അന്നവും വസ്ത്രവും മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നു.

കദന്നഭുക്് പരിജനോ ന ച ശോഭനവസ്ത്രധൃക് । ന ദദാതി സുഹ്മദ്്ഭായ്ര്യാഭ്രാതൃപുത്രസ്നുഷാദിഷു ।। 68.44 സ്വപോഷണപരഃ ശങ്ഖീ നരോ ഭവതി സര്വദാ । ഇത്യേതേ നിധയഃ ഖ്യാതാ നരാണാമര്ഥദേവതാഃ ।। 68.