മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

തദിദം ഭാരതാഖ്യാനം ബഹ്വിര്ഥം ശ്രുതിവിസ്തരമ് । തത്ത്വതോ ജ്ഞാതുകാമോഽഹം ഭഗവംസ്ത്വാമുപസ്ഥിതഃ॥൧.

ഇങ്ങനെ അർത്ഥസമ്പന്നവും വിശാലവുമായ ഭാരതം, അതിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ഭഗവൻ, അതിനായി ഞാൻ നിങ്ങളെ സമീപിച്ചു.

കസ്മാന്മാനുഷതാം പ്രാപ്തോ നിര്ഗുണോഽപി ജനാര്ദനഃ । വാസുദേവോ ജഗത്സൂതി-സ്ഥിതി-സംയമകാരണമ്॥൧.

ഗുണങ്ങൾക്കതീതനായ ജനാർദ്ദനൻ, സൃഷ്ടി, നില, സംഹാരം എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമായ വാസുദേവൻ, മനുഷ്യജന്മം സ്വീകരിച്ചത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?

കസ്മാച്ച പാണ്ഡുപുത്ത്രാണാമേകാ സാ ദ്രുപദാത്മജാ । പഞ്ചാനാം മഹീഷീ കൃഷ്ണാ ഹ്യത്ര നഃ സംശയോ മഹാന്॥൧.

പാണ്ഡുപുത്രന്മാർ അഞ്ചുപേരായിട്ടും, ദ്രുപദന്റെ മകളായ കൃഷ്ണാ എങ്ങനെ ഒരേയൊരു മഹിഷിയായി? ഇതിൽ ഞങ്ങൾക്ക് വലിയ സംശയമുണ്ട്.

ഭേഷജം ബ്രഹ്മഹത്യായാ ബലദേവോ മഹാബലഃ । തീര്ഥയാത്രാപ്രസങ്ഗേന കസ്മാച്ചക്രേ ഹലായുധഃ॥൧.

ബലഭദ്രൻ, മഹാബലശാലിയായ അവൻ, ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം നീക്കാൻ, ഹലായുധൻ ആയി തീർത്ഥയാത്ര നടത്തിയത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?

കഥഞ്ച ദ്രൌപദേയാസ്തേഽകൃതദാരാ മഹാരഥാഃ । പാണ്ഡുനാഥാ മഹാത്മാനോ വധമാപുരനാഥവത്॥൧.

ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാർ, വിവാഹം കഴിക്കാതിരുന്ന മഹാരഥന്മാർ, മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡുനാഥന്മാർ, രക്ഷകന്മാരില്ലാത്തവരെപ്പോലെ എങ്ങനെ മരണത്തെ ഏറ്റുവാങ്ങി?

ഏതത്സര്വം വിസ്തരശോ മമാഖ്യാതുമിഹാര്ഹസി । ഭവന്തോ മൂഢബുദ്ധീനാമവബോധകരാഃ സദാ॥൧.

ഇവയെല്ലാം വിശദമായി എനിക്ക് ഇവിടെ പറയേണ്ടതുണ്ട്; കാരണം, നിങ്ങൾ എപ്പോഴും അജ്ഞന്മാരുടെ മനസ്സിൽ ബോധം ഉണർത്തുന്നവരാണ്.

ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ മാര്കണ്ഡേയോ മാഹമുനിഃ । ദശാഷ്ടദോഷരഹിതോ വക്തും സമുപചക്രമേ॥൧.

ഇങ്ങനെ അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, പത്തും എട്ടും ദോഷങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത മഹാമുനിയായ മാർകണ്ടേയൻ സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച ക്രിയാകാലോഽയമസ്മാകം സമപ്രാപ്തോ മുനിസത്തമ । വിസ്തരേ ചാപി വക്തവ്യേ നൈഷ കാലഃ പ്രശസ്യതേ॥൧.

മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷേ, ഞങ്ങൾക്കിപ്പോൾ കര്‍മചടങ്ങുകളുടെ സമയമാണ്. ദീർഘമായി സംസാരിക്കാൻ ഇതൊരു ഉചിതമായ അവസരമല്ല.

യേ തു വക്ഷ്യന്തി വക്ഷ്യേഽദ്യ താനഹം ജൈമിനേ തവ । തഥാ ച നഷ്ടസന്ദേഹം ത്വാം കരിഷ്യന്തി പക്ഷിണഃ॥൧.

എന്നാൽ, ആരാണ് സംസാരിക്കാൻ പോകുന്നത് എന്ന് ഞാൻ ഇന്നുതന്നെ നിന്നോട് പറയും, ജൈമിനി. ആ പക്ഷികൾ നിന്റെ സംശയങ്ങൾ അകറ്റി നിനക്ക് വ്യക്തത നൽകും.

പിങ്ഗാക്ഷശ്ച വിബോധശ്ച സുപുത്ത്രഃ സുമുഖസ്തഥാ । ദ്രോണപുത്രാഃ ഖഗശ്രേഷ്ഠാസ്തത്ത്വജ്ഞാഃ ശാസ്ത്രചിന്തകാഃ॥൧.

പിംഗാക്ഷൻ, വിവോധൻ, സുപുത്രൻ, സുമുഖൻ — ഇവർ 모두 ദ്രോണന്റെ മക്കളാണ്. ഇവർ പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരും സത്യജ്ഞാനികളും ശാസ്ത്രചിന്തകരുമാണ്.

വേദശാസ്ത്രാര്ഥവിജ്ഞാനേ യേഷാമവ്യാഹതാ മതിഃ । വിന്ധ്യകന്ദരമധ്യസ്ഥാസ്താനുപാസ്യ ച പൃച്ഛ ച॥൧.

വേദശാസ്ത്രങ്ങളുടെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ ഇവർക്കു തടസ്സമില്ലാത്ത ബുദ്ധിയുണ്ട്. അവർ വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിലെ ഗുഹകളിൽ വസിക്കുന്നു. നീ അവരെ സമീപിച്ച് സംശയങ്ങൾ ചോദിക്കൂ.

ഏവമുക്തസ്തദാ തേന മാര്കണ്ഡേയേന ധീമതാ । പ്രത്യുവാചര്ഷിശാര്ദൂലോ വിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനഃ॥൧.

ഇങ്ങനെ മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അത്ഭുതത്തോടെ കണ്ണുകൾ വടിച്ച് ആ മഹർഷി മറുപടി പറഞ്ഞു.

ജൈമിനിരുവാച അത്യദ്ഭുതമിദം ബ്രഹ്മന് ഖഗവാഗിവ മാനുഷീ । യത് പക്ഷിണസ്തേ വിജ്ഞാനമാപുരത്യന്തദുര്ലഭമ്॥൧.

ജൈമിനി പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണനേ, ഇതൊരുപാട് അത്ഭുതകരമാണ്. പക്ഷികളുടെ വാക്കുകൾ മനുഷ്യരുടെപോലെയാണ്, കൂടാതെ നിന്റെ പക്ഷികൾ അത്യന്തം അപൂർവമായ ജ്ഞാനം നേടിയിരിക്കുന്നു.

തിര്യഗ്യോന്യാം യദി ഭവസ്തേഷാം ജ്ഞാനം കുതോഽഭവത് । കഥഞ്ച ദ്രോണതനയാഃ പ്രോച്യന്തേ തേ പതത്രിണഃ॥൧.

അവർ മൃഗജാതിയിൽ ജനിച്ചവരാണെങ്കിൽ, എങ്ങനെ അവർക്കു ഇങ്ങനെയുള്ള ജ്ഞാനം ലഭിച്ചു? ദ്രോണന്റെ മക്കൾ പക്ഷികളായി എങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു?

കശ്ച ദ്രോണഃ പ്രവിഖ്യാതോ യസ്യ പുത്രചതുഷ്ടയമ് । ജാതം ഗുണവതാം തേഷാം ധര്മജ്ഞാനം മഹാത്മനാമ്॥൧.

ആ ദ്രോണൻ ആരാണ്? അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് മക്കളും ധർമ്മജ്ഞാനവും ഗുണവും ഉള്ള മഹാത്മാക്കളായി എങ്ങനെ ജനിച്ചു?

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച ശൃണുഷ്വാവഹിതോ ഭൂത്വാ യദ്വൃത്തം നന്ദനേ പുരാ । ശക്രസ്യാപ്യസരസാം ചൈവ നാരദസ്യ ച സങ്ഗമേ॥൧.

മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: നീ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. പുരാതനകാലത്ത് നന്ദനവനത്തിൽ, ഇന്ദ്രനും നാരദനും കൂടിച്ചേരുമ്പോൾ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം.

നാരദോ നന്ദനേഽപശ്യത് പുംശ്ചലീഗണമധ്യഗമ് । ശക്രം സുരാധിരാജാനം തന്മുഖാസക്തലോചനമ്॥൧.

നന്ദനവനത്തിൽ, നാരദൻ സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഇരുന്ന ഇന്ദ്രനെ കണ്ടു; അവൻ അവരുടെ മുഖം നോക്കി ഇരിക്കുകയായിരുന്നു.

സ തേനര്ഷിവരിഷ്ഠേന ദൃഷ്ടമാത്രഃ ശചീപതിഃ । സമുത്തസ്ഥൌ സ്വകം ചാസ്മൈ ദദാവാസനമാദരാത്॥൧.

ആ മഹർഷി അവനെ കണ്ടതുമാത്രം, ഇന്ദ്രൻ ഉടൻ എഴുന്നേറ്റ്, ആദരപൂർവം തന്റെ ഇരിപ്പിടം നാരദന് നൽകി.

തം ദൃഷ്ട്വാ ബലവൃത്രഘ്നമുത്ഥിതം ത്രിദശാങ്ഗനാഃ । പ്രണേമുസ്താശ്ച ദേവര്ഷി വിനയാവനതാഃ സ്ഥിതാഃ॥൧.

ശക്തനായ വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവൻ എഴുന്നേറ്റതും ദേവസ്ത്രികൾ അവനും മഹർഷിക്കും വിനയപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു.

താഭിരഭ്യര്ചിതഃ സോഽഥ ഉപവിഷ്ടേ ശതക്രതൌ । യഥാര്ഹം കൃതസമ്ഭാഷഃ കഥാശ്ചക്രേ മനോരമാഃ॥൧.

അവരെല്ലാവരും ആദരപൂർവം സ്വീകരിച്ചതിനുശേഷം, ഇന്ദ്രന്റെ അരികിൽ ഇരുന്ന്, നാരദൻ യഥാവിധി ആശംസകൾ കൈമാറി മനോഹരമായ സംഭാഷണം നടത്തി.

ശക്ര ഉവാച തതഃ കഥാന്തരേ ശക്രസ്തമുവാച മഹാമുനിമ് । ദേഹ്യാജ്ഞാം നൃത്യതാമാസാം തവ യാഭിമതേതി വൈ॥൧.

ശക്രൻ പറഞ്ഞു: സംഭാഷണത്തിനിടയിൽ ശക്രൻ ആ മഹർഷിയോട് പറഞ്ഞു: ഇവരിൽ നിന്നു നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളവളെ പറയൂ, അവൾ നിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നൃത്തം ചെയ്യും.

രമ്ഭാ വാ കര്കശാ വാഥ ഉര്വശ്യഥ തിലോത്തമാ । ഘൃതാചീ മേനകാ വാപി യത്ര വാ ഭവതോ രുചിഃ॥൧.

റംഭയോ, കർക്കശയോ, ഉർവശിയോ, തിലോത്തമയോ, ഘൃതാചിയോ, മേനകയോ — നിനക്ക് ഇഷ്ടം ഉള്ളവളാരെങ്കിലും പറയൂ.

ഏതച്ഛ്രുത്വാ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠോ വചോ ശക്രസ്യ നാരദഃ । വിചിന്ത്യാപ്സരസഃ പ്രാഹ വിനയാവനതാഃ സ്ഥിതാഃ॥൧.

ശക്രന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായ നാരദൻ ആലോചിച്ച്, വിനയപൂർവ്വം നില്ക്കുന്ന അപ്പ്സരസുകളോട് പറഞ്ഞു.

യുഷ്മാകമിഹ സര്വാസാം രൂപൌദാര്യഗുണാധികമ് । ആത്മാനം മന്യതേ യാ തു സാ നൃത്യതു മമാഗ്രതഃ॥൧.

നിങ്ങളിൽ ആരാണ് സൗന്ദര്യത്തിലും ഉദാരതയിലും ഗുണങ്ങളിലും ഏറ്റവും മുന്നിൽ എന്ന് കരുതുന്നവൾ, അവൾ എന്റെ മുന്നിൽ നൃത്തം ചെയ്യട്ടെ.

ഗുണരൂപവിഹീനായാഃ സിദ്ധിര്നാട്യസ്യ നാസ്തി വൈ । ചാര്വധിഷ്ഠാനവന്നൃത്യം നൃത്യമന്യദ്വിഡമ്ബനമ്॥൧.

ഗുണവും സൗന്ദര്യവും ഇല്ലാത്തവള്ക്ക് നൃത്തത്തിൽ വിജയം നേടാനാവില്ല; യഥാർത്ഥ അടിസ്ഥാനമില്ലാതെ ചെയ്യുന്ന നൃത്തം വെറും അനുകരണമാണ്.

തദ്വാക്യസമകാലം ച ഏകൈകാസ്താ നതാസ്തതഃ । അഹം ഗുണാധികാ ന ത്വം ന ത്വം ചാന്യാബ്രവീദിദമ്॥൧.

അവിടെ അതേ സമയത്ത്, ഓരോരുത്തിയും വന്ദിച്ചു പറഞ്ഞു: 'ഞാനാണ് ഗുണങ്ങളിൽ മേലുള്ളത്, നീയല്ല; മറ്റൊരുത്തിയും അല്ല,' എന്നിങ്ങനെ അവരവരൊക്കെയും പറഞ്ഞു.

മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച താസാം സംഭ്രമമാലോക്യ ഭഗവാന് പാകശാസനഃ । പൃച്ഛ്യതാം മുനിരിത്യാഹ വക്താ യാം വോ ഗുണാധികാമ്॥൧.

മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: അവരുടെ ആകുലത കണ്ട ദൈവം, വജ്രായുധധാരി, പറഞ്ഞു: 'മുനിയെ ചോദിക്കൂ; നിങ്ങൾക്കിടയിൽ ആരാണ് ഗുണങ്ങളിൽ മേലുള്ളത് എന്ന് അവൻ പറയും.'

ശക്രച്ഛന്ദാനുയാതാഭിഃ പൃഷ്ടസ്താഭിഃ സനാരദഃ । പ്രോവാച യത് തദാ വാക്യം ജൈമിനേ തന്നിബോധ മേ॥൧.

ഇന്ദ്രന്റെ ഇച്ഛാനുസരണം അവർ ചോദിച്ചപ്പോൾ, നാരദൻ അവർക്കു ഉത്തരം പറഞ്ഞു. ജൈമിനി, അപ്പോൾ അവൻ പറഞ്ഞത് കേൾക്കൂ.

തപസ്യന്തം നഗേന്ദ്രസ്ഥം യാ വഃ ക്ഷോഭയതേ ബലാത് । ദുര്വാസസം മുനിശ്രേഷ്ഠം താം വോ മന്യേ ഗുണാധികാമ്॥൧.

നിങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും, പർവ്വതത്തിൽ തപസ്സിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്ന മഹർഷി ദുർവാസസിനെ ബലമായി അശാന്തനാക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, അവളെയാണ് ഞാൻ ഗുണങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മേലുള്ളവളായി കരുതുന്നത്.