മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ് പ്രഥമോഽധ്യായഃ ആരമ്ഭമങ്ഗലമ് യദ്യോഗിഭിര്ഭവഭയാര്തിവിനാശയോഗ്യമ് ആസാദ്യ വന്ദിതമതീവ വിവക്തചിത്തൈഃ । തദ്വഃ പുനാതു ഹരിപാദസരോജയുഗ്മമ് അവിര്ഭവത്ക്രമവിലങ്ഘിതഭൂര്ഭുവഃ സ്വഃ॥മംഗല
ഭവഭയത്തിൽ പെടുന്നവരുടെ കഷ്ടം നീക്കാൻ യോഗ്യമായ, ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ യോഗികൾ അടുക്കി ഭക്തിപൂർവം വന്ദിക്കുന്ന ഹരിയുടെ ഇരട്ട കമലപാദങ്ങൾ, ഭൂമി, ആകാശം, സ്വർഗം എന്നിവയെ അതിജീവിച്ച് പ്രത്യക്ഷമായ ആ പാദങ്ങൾ, നിങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കട്ടെ.
പായാത് സ വഃ സകലകല്മഷഭേദദക്ഷഃ ക്ഷീരോദകുക്ഷിഫണിഭോഗനിവിഷ്ടമൂര്തിഃ । ശ്വാസാവധൂതസലിലോത്കണികാകരാലഃ സിന്ധുഃ പ്രനൃത്യമിവ യസ്യ കരോതി സങ്ഗാത്॥മംഗല
സകല പാപങ്ങളും നീക്കാൻ കഴിവുള്ളവൻ, ക്ഷീരസമുദ്രത്തിൽ അനന്തശയനനായി വിശ്രമിക്കുന്നവൻ, ശ്വാസം കൊണ്ട് തിരമാലകൾ ഉയർത്തുന്നവൻ, സമുദ്രം അവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ആഹ്ലാദത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നവൻ, അവൻ നിങ്ങളെ രക്ഷിക്കട്ടെ.
നാരായണം സമസ്കൃത്യ നരം ചൈവ നരോത്തമമ് । ദേവീം സരസ്വതീം വ്യാസം തതോ ജയമുദീരയേത്॥മംഗല
നാരായണനെയും, ഉത്തമനായ നരനെയും, ദേവിയായ സരസ്വതിയെയും, വ്യാസനെയും ആദരപൂർവം സ്മരിച്ച്, ശേഷം ജയമെന്നു വിളിച്ചുപറയണം.
ത്രിദശാനാം യഥാ വിഷ്ണുര്ദ്വിപദാം ബ്രാഹ്മണോ യഥാ । ഭൂഷണാനാഞ്ച സര്വേഷാം യഥാ ചൂഡാമണിര്വരഃ॥൧.
ദേവന്മാരിൽ വിഷ്ണു എങ്ങനെ പ്രധാനനോ, മനുഷ്യരിൽ ബ്രാഹ്മണൻ എങ്ങനെ ശ്രേഷ്ഠനോ, അലങ്കാരങ്ങളിൽ ചൂടാമണി എങ്ങനെ ഉത്തമമോ,
യഥായുധാനാം കുലിശമിന്ദ്രിയാണാം യഥാ മനഃ । തഥേഹ സര്വശാസ്ത്രണാം മഹാഭാരതമുത്തമമ്॥൧.
ആയുധങ്ങളിൽ വജ്രം എങ്ങനെ പ്രധാനമോ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ മനസ്സ് എങ്ങനെ ശ്രേഷ്ഠമോ, അതുപോലെ എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും മഹാഭാരതം ഏറ്റവും ഉന്നതമാണ്.
അത്രാര്ഥശ്ചൈവ ധര്മശ്ച കാമോ മോക്ഷശ്ച വര്ണ്യതേ । പരസ്പരാനുബന്ധാശ്ച സാനുബന്ധാശ്ച തേ പൃഥക്॥൧.
ഇവിടെ അർത്ഥം, ധർമ്മം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിങ്ങനെ ജീവിതലക്ഷ്യങ്ങളും, അവയുടെ പരസ്പരബന്ധങ്ങളും, വ്യത്യസ്തരൂപങ്ങളും വിശദമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ധര്മശാസ്ത്രമിദം ശ്രേഷ്ഠമര്ഥശാസ്ത്രമിദം പരമ് । കാമശാസ്ത്രമിദം ചാഗ്ര്യം മോക്ഷശാസ്ത്രം തഥോത്തമമ്॥൧.
ഇത് ധർമ്മത്തിന് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ഗ്രന്ഥം, അർത്ഥത്തിന് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം, കാമത്തിന് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്, മോക്ഷത്തിന് ഏറ്റവും ഉന്നതമായ ശാസ്ത്രം.
ചതുരാശ്രമധര്മാണാമാചാരസ്ഥിതിസാധനമ് । പ്രോക്തമേതന്മഹാഭാഗ വേദവ്യാസേന ധീമതാ॥൧.
നാലു ആശ്രമങ്ങളിലെ ധർമ്മങ്ങൾ, ആചാരങ്ങൾ, അവയുടെ നിലനിൽപ്പ് എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ധീരനായ വ്യാസൻ ഇവിടെ പഠിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
തഥാ താത കൃതം ഹ്യേതദ് വ്യാസേനോദാരകര്മണാ । യഥാ വ്യാപ്തം മഹാശാസ്ത്രം വിരോധൈര്നാഭിഭൂയതേ॥൧.
ഇങ്ങനെ, പ്രിയപ്പെട്ടവനേ, മഹത്തായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത വ്യാസൻ ഈ മഹാശാസ്ത്രം contradictions കൊണ്ടു കീഴടക്കപ്പെടാതിരിക്കാനായി സൃഷ്ടിച്ചു.
വ്യാസവാക്യജലൌഘേന കുതര്കതരുഹാരിണാ । വേദശൈലാവതീര്ണേന നീരജസ്കാ മഹീ കൃതാ॥൧.
വ്യാസന്റെ വാക്കുകളുടെ പ്രവാഹം, കുഴപ്പമുള്ള വാദങ്ങളെ വേരോടെ പറിച്ചെറിഞ്ഞ്, വേദശൈലത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, ഭൂമിയെ മലിനതയിൽ നിന്ന് ശുദ്ധമാക്കി.
കലശബ്ദമഹാഹംസം മാഖ്യാനപരാമ്ബുജമ് । കഥാവിസ്തീര്ണസലിലം കാര്ഷ്ണ വേദമഹാഹ്രദമ്॥൧.
കലയശബ്ദം മഹാഹംസങ്ങളായി, കഥാപദ്മം പ്രധാനമായി, കഥകളുടെ വിശാലമായ ജലമായ, കൃഷ്ണപുത്രനായ വ്യാസന്റെ വേദമഹാസരസ്സാണ് ഇത്.
തദിദം ഭാരതാഖ്യാനം ബഹ്വിര്ഥം ശ്രുതിവിസ്തരമ് । തത്ത്വതോ ജ്ഞാതുകാമോഽഹം ഭഗവംസ്ത്വാമുപസ്ഥിതഃ॥൧.
ഇങ്ങനെ അർത്ഥസമ്പന്നവും വിശാലവുമായ ഭാരതം, അതിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ഭഗവൻ, അതിനായി ഞാൻ നിങ്ങളെ സമീപിച്ചു.
കസ്മാന്മാനുഷതാം പ്രാപ്തോ നിര്ഗുണോഽപി ജനാര്ദനഃ । വാസുദേവോ ജഗത്സൂതി-സ്ഥിതി-സംയമകാരണമ്॥൧.
ഗുണങ്ങൾക്കതീതനായ ജനാർദ്ദനൻ, സൃഷ്ടി, നില, സംഹാരം എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമായ വാസുദേവൻ, മനുഷ്യജന്മം സ്വീകരിച്ചത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
കസ്മാച്ച പാണ്ഡുപുത്ത്രാണാമേകാ സാ ദ്രുപദാത്മജാ । പഞ്ചാനാം മഹീഷീ കൃഷ്ണാ ഹ്യത്ര നഃ സംശയോ മഹാന്॥൧.
പാണ്ഡുപുത്രന്മാർ അഞ്ചുപേരായിട്ടും, ദ്രുപദന്റെ മകളായ കൃഷ്ണാ എങ്ങനെ ഒരേയൊരു മഹിഷിയായി? ഇതിൽ ഞങ്ങൾക്ക് വലിയ സംശയമുണ്ട്.
ഭേഷജം ബ്രഹ്മഹത്യായാ ബലദേവോ മഹാബലഃ । തീര്ഥയാത്രാപ്രസങ്ഗേന കസ്മാച്ചക്രേ ഹലായുധഃ॥൧.
ബലഭദ്രൻ, മഹാബലശാലിയായ അവൻ, ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം നീക്കാൻ, ഹലായുധൻ ആയി തീർത്ഥയാത്ര നടത്തിയത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
കഥഞ്ച ദ്രൌപദേയാസ്തേഽകൃതദാരാ മഹാരഥാഃ । പാണ്ഡുനാഥാ മഹാത്മാനോ വധമാപുരനാഥവത്॥൧.
ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാർ, വിവാഹം കഴിക്കാതിരുന്ന മഹാരഥന്മാർ, മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡുനാഥന്മാർ, രക്ഷകന്മാരില്ലാത്തവരെപ്പോലെ എങ്ങനെ മരണത്തെ ഏറ്റുവാങ്ങി?
ഏതത്സര്വം വിസ്തരശോ മമാഖ്യാതുമിഹാര്ഹസി । ഭവന്തോ മൂഢബുദ്ധീനാമവബോധകരാഃ സദാ॥൧.
ഇവയെല്ലാം വിശദമായി എനിക്ക് ഇവിടെ പറയേണ്ടതുണ്ട്; കാരണം, നിങ്ങൾ എപ്പോഴും അജ്ഞന്മാരുടെ മനസ്സിൽ ബോധം ഉണർത്തുന്നവരാണ്.
ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ മാര്കണ്ഡേയോ മാഹമുനിഃ । ദശാഷ്ടദോഷരഹിതോ വക്തും സമുപചക്രമേ॥൧.
ഇങ്ങനെ അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, പത്തും എട്ടും ദോഷങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത മഹാമുനിയായ മാർകണ്ടേയൻ സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച ക്രിയാകാലോഽയമസ്മാകം സമപ്രാപ്തോ മുനിസത്തമ । വിസ്തരേ ചാപി വക്തവ്യേ നൈഷ കാലഃ പ്രശസ്യതേ॥൧.
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷേ, ഞങ്ങൾക്കിപ്പോൾ കര്മചടങ്ങുകളുടെ സമയമാണ്. ദീർഘമായി സംസാരിക്കാൻ ഇതൊരു ഉചിതമായ അവസരമല്ല.
യേ തു വക്ഷ്യന്തി വക്ഷ്യേഽദ്യ താനഹം ജൈമിനേ തവ । തഥാ ച നഷ്ടസന്ദേഹം ത്വാം കരിഷ്യന്തി പക്ഷിണഃ॥൧.
എന്നാൽ, ആരാണ് സംസാരിക്കാൻ പോകുന്നത് എന്ന് ഞാൻ ഇന്നുതന്നെ നിന്നോട് പറയും, ജൈമിനി. ആ പക്ഷികൾ നിന്റെ സംശയങ്ങൾ അകറ്റി നിനക്ക് വ്യക്തത നൽകും.
പിങ്ഗാക്ഷശ്ച വിബോധശ്ച സുപുത്ത്രഃ സുമുഖസ്തഥാ । ദ്രോണപുത്രാഃ ഖഗശ്രേഷ്ഠാസ്തത്ത്വജ്ഞാഃ ശാസ്ത്രചിന്തകാഃ॥൧.
പിംഗാക്ഷൻ, വിവോധൻ, സുപുത്രൻ, സുമുഖൻ — ഇവർ 모두 ദ്രോണന്റെ മക്കളാണ്. ഇവർ പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരും സത്യജ്ഞാനികളും ശാസ്ത്രചിന്തകരുമാണ്.
വേദശാസ്ത്രാര്ഥവിജ്ഞാനേ യേഷാമവ്യാഹതാ മതിഃ । വിന്ധ്യകന്ദരമധ്യസ്ഥാസ്താനുപാസ്യ ച പൃച്ഛ ച॥൧.
വേദശാസ്ത്രങ്ങളുടെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ ഇവർക്കു തടസ്സമില്ലാത്ത ബുദ്ധിയുണ്ട്. അവർ വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിലെ ഗുഹകളിൽ വസിക്കുന്നു. നീ അവരെ സമീപിച്ച് സംശയങ്ങൾ ചോദിക്കൂ.
ഏവമുക്തസ്തദാ തേന മാര്കണ്ഡേയേന ധീമതാ । പ്രത്യുവാചര്ഷിശാര്ദൂലോ വിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനഃ॥൧.
ഇങ്ങനെ മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അത്ഭുതത്തോടെ കണ്ണുകൾ വടിച്ച് ആ മഹർഷി മറുപടി പറഞ്ഞു.
ജൈമിനിരുവാച അത്യദ്ഭുതമിദം ബ്രഹ്മന് ഖഗവാഗിവ മാനുഷീ । യത് പക്ഷിണസ്തേ വിജ്ഞാനമാപുരത്യന്തദുര്ലഭമ്॥൧.
ജൈമിനി പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണനേ, ഇതൊരുപാട് അത്ഭുതകരമാണ്. പക്ഷികളുടെ വാക്കുകൾ മനുഷ്യരുടെപോലെയാണ്, കൂടാതെ നിന്റെ പക്ഷികൾ അത്യന്തം അപൂർവമായ ജ്ഞാനം നേടിയിരിക്കുന്നു.
തിര്യഗ്യോന്യാം യദി ഭവസ്തേഷാം ജ്ഞാനം കുതോഽഭവത് । കഥഞ്ച ദ്രോണതനയാഃ പ്രോച്യന്തേ തേ പതത്രിണഃ॥൧.
അവർ മൃഗജാതിയിൽ ജനിച്ചവരാണെങ്കിൽ, എങ്ങനെ അവർക്കു ഇങ്ങനെയുള്ള ജ്ഞാനം ലഭിച്ചു? ദ്രോണന്റെ മക്കൾ പക്ഷികളായി എങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു?
കശ്ച ദ്രോണഃ പ്രവിഖ്യാതോ യസ്യ പുത്രചതുഷ്ടയമ് । ജാതം ഗുണവതാം തേഷാം ധര്മജ്ഞാനം മഹാത്മനാമ്॥൧.
ആ ദ്രോണൻ ആരാണ്? അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് മക്കളും ധർമ്മജ്ഞാനവും ഗുണവും ഉള്ള മഹാത്മാക്കളായി എങ്ങനെ ജനിച്ചു?
മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച ശൃണുഷ്വാവഹിതോ ഭൂത്വാ യദ്വൃത്തം നന്ദനേ പുരാ । ശക്രസ്യാപ്യസരസാം ചൈവ നാരദസ്യ ച സങ്ഗമേ॥൧.
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: നീ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. പുരാതനകാലത്ത് നന്ദനവനത്തിൽ, ഇന്ദ്രനും നാരദനും കൂടിച്ചേരുമ്പോൾ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം.
നാരദോ നന്ദനേഽപശ്യത് പുംശ്ചലീഗണമധ്യഗമ് । ശക്രം സുരാധിരാജാനം തന്മുഖാസക്തലോചനമ്॥൧.
നന്ദനവനത്തിൽ, നാരദൻ സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഇരുന്ന ഇന്ദ്രനെ കണ്ടു; അവൻ അവരുടെ മുഖം നോക്കി ഇരിക്കുകയായിരുന്നു.
സ തേനര്ഷിവരിഷ്ഠേന ദൃഷ്ടമാത്രഃ ശചീപതിഃ । സമുത്തസ്ഥൌ സ്വകം ചാസ്മൈ ദദാവാസനമാദരാത്॥൧.
ആ മഹർഷി അവനെ കണ്ടതുമാത്രം, ഇന്ദ്രൻ ഉടൻ എഴുന്നേറ്റ്, ആദരപൂർവം തന്റെ ഇരിപ്പിടം നാരദന് നൽകി.
തം ദൃഷ്ട്വാ ബലവൃത്രഘ്നമുത്ഥിതം ത്രിദശാങ്ഗനാഃ । പ്രണേമുസ്താശ്ച ദേവര്ഷി വിനയാവനതാഃ സ്ഥിതാഃ॥൧.
ശക്തനായ വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവൻ എഴുന്നേറ്റതും ദേവസ്ത്രികൾ അവനും മഹർഷിക്കും വിനയപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു.