സ്നേഹമുള്ള പുത്രാ, ഈശ്വരീയുടെ നാല് മുലകളിൽ ഓരോന്നും 'സ്വാഹാ', 'സ്വധാ', 'വഷട്', 'ഹന്ത' എന്ന ഉച്ചാരണങ്ങൾ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ദേവതകൾ 'സ്വാഹാ' മുലയിൽ നിന്ന് പാനം ചെയ്യുന്നു; പിതൃകൾ 'സ്വധാ' മുലയിൽ നിന്ന്; വൃഷികൾ, ദേവതകൾ, ഭൂതങ്ങൾ, അസുരങ്ങൾ 'വഷട്' മുലയിൽ നിന്ന് പാനം ചെയ്യുന്നു. മനുഷ്യർ നിരന്തരം 'ഹന്ത' മുലയിൽ നിന്ന് പാനം ചെയ്യുന്നു. അങ്ങനെ, മൂന്നു വേദങ്ങളാൽ രൂപപ്പെട്ട ഈ പശു, എല്ലാ ജീവികളെയും പോഷിപ്പിക്കുന്നു. ആയതുകൊണ്ട്, ഈ മുലകളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, അതി ദുഷ്ടത ചെയ്യുന്നവൻ, അത്യന്തം ഇരുണ്ടതിലും ദു:ഖത്തിലും മുങ്ങിപ്പോകുന്നു. എന്നാൽ, സ്വന്തം കാളകളോടും ദേവതകളോടും മറ്റുള്ളവരോടും ചേർന്ന് ഈ പശുവിനെ യുക്തമായ സമയത്ത് പാനം ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്നവൻ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു. അതിനാൽ, പുത്രാ, മനുഷ്യൻ ദേവതകൾ, വൃഷികൾ, പിതൃകൾ, മനുഷ്യർ, മറ്റ് ജീവികൾ എന്നിവയെ ദൈനംദിനം പോഷിപ്പിക്കണം, തന്റെ ശരീരത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ. ശുദ്ധവും സംരക്ഷിതവുമായ വൃത്തി പുലർത്തി, ദേവതകൾ, വൃഷികൾ, പിതൃകൾ, പ്രജാപതി എന്നിവർക്കും യുക്തമായ സമയത്ത് അർപ്പണങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം. ദേവതകളെ സുഗന്ധമുള്ള പൂക്കൾ കൊണ്ടു പൂജിച്ച ശേഷം, അഗ്നിക്കു അർപ്പണം ചെയ്യണം, നിർദ്ദിഷ്ട അംശങ്ങൾ നൽകണം. വീട്ടിൽ ബ്രഹ്മനും വിശ്വദേവന്മാർക്കും അർപ്പണം ചെയ്യണം; ധന്വന്തരിക്കു വടക്കുകിഴക്കിൽ അർപ്പണം വെക്കണം. കിഴക്കിൽ ഇന്ദ്രനു, തെക്കിൽ യമനു, പടിഞ്ഞാറ് വരുണനു, വടക്കിൽ സോമനു അർപ്പണം നൽകണം. വീടിന്റെ വാതിലിൽ ധാതൃ, വിദാതൃ എന്നിവർക്കു അർപ്പണം നൽകണം; പുറത്തു ആര്യമനു; എല്ലാ ദിശകളിലും ഗൃഹദേവതകൾക്കു. പുറത്തു, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഭൂതങ്ങൾക്കും, പിതൃകൾക്കു തെക്കു നോക്കി അർപ്പണം ചെയ്യണം. ഗൃഹസ്ഥൻ ഏകാഗ്രതയോടെ, മനസ്സിൽ ശ്രദ്ധയോടെ, അവർക്കു ശുദ്ധീകരണത്തിനായി വെള്ളം എടുക്കണം. ബുദ്ധിമാനായവൻ, നിർദ്ദിഷ്ട സ്ഥലങ്ങളിൽ അർപ്പണങ്ങൾ വെച്ച്, യഥാക്രമം ദേവതകളെ ആഹ്വാനിച്ച്, ഗൃഹയജ്ഞം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ശുദ്ധനായി തുടരുന്നു. ജീവികൾക്ക് പോഷണത്തിനായി, ബഹുമാനത്തോടെ അർപ്പണം വിട്ടുകൊടുക്കണം; നായകൾക്കും, ചണ്ടാളന്മാർക്കും, പക്ഷികൾക്കും ഭൂമിയിൽ ഭക്ഷണം വിതറണം. ഇത് വൈശ്വദേവവിധി എന്നറിയപ്പെടുന്നു; വൈകുന്നേരവും രാവിലെയും നിർവഹിക്കണം; ശുദ്ധീകരണത്തിന് ശേഷം വാതിലിൽ ശ്രദ്ധിക്കണം. ഒരു അഷ്ടഭാഗം സമയവും ശ്രദ്ധിക്കണം; അതിനിടെ അതിഥി വരുമ്പോൾ, അവരെ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും നൽകി ആദരിക്കണം. സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച്, സുഗന്ധം, പൂക്കൾ മുതലായവ നൽകി അതിഥിയെ പൂജിക്കണം; കൂട്ടുകാരെയും, അതേ ഗ്രാമത്തിൽ താമസിക്കുന്നവരെയും അതിഥിയായി പരിഗണിക്കരുത്. കുടുംബവും പേരും അറിയാത്ത, ആ സമയത്ത്, വിശപ്പോടെ, ക്ഷീണത്തോടെ, യാചിച്ച്, എന്തും ഇല്ലാതെ വരുന്നവൻ—അവനെ ബ്രഹ്മണ അതിഥി എന്ന് വിളിക്കുന്നു; ബുദ്ധിമാന്മാർ അവനെ പരമാവധി ആദരിക്കണം; പണ്ഡിതൻ അവന്റെ ഗോത്രം, ശാഖ, പഠനം എന്നിവ ചോദിക്കരുത്. അവന്റെ രൂപം മനോഹരമായാലും, അല്ലായാലും, അവനെ പ്രജാപതി എന്നപോലെ കാണണം; അതിഥി എന്നതിന്റെ അർത്ഥം, താമസം സ്ഥിരമല്ലാത്തവൻ എന്നതാണ്. അതിഥി തൃപ്തനായാൽ, ഗൃഹസ്ഥൻ മനുഷ്യയജ്ഞത്തിൽ നിന്നുള്ള കടം മോചിതനാകുന്നു; എന്നാൽ, നൽകാതെ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ, പാപം ഭക്ഷിക്കുന്നു. അതിഥി പ്രതീക്ഷ നിറവേറ്റാതെ വീട്ടിൽ നിന്ന് പോകുമ്പോൾ, ആ പാപം ഗൃഹസ്ഥൻ തന്നെ അനുഭവിക്കുന്നു; അടുത്ത ജന്മത്തിൽ അശുദ്ധിയാണു ലഭിക്കുന്നത്. വെള്ളം, കായ്ക്കറി മുതലായവ നൽകുമ്പോൾ, ആ ഫലമൊക്കെ അതിഥി ഏറ്റെടുക്കുന്നു; പാപം ഗൃഹസ്ഥനിൽ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു. അതിനാൽ, മനുഷ്യൻ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് അതിഥിയെ ആദരിക്കണം; ദൈനംദിനം ശ്രാദ്ധം ഭക്ഷണവും വെള്ളവും നൽകി നിർവഹിക്കണം. ബ്രഹ്മണന്മാരെ, അല്ലെങ്കിൽ കുറഞ്ഞത് ഒരുവൻ, പിതൃകൾക്കു ആദരിക്കണം; ഭക്ഷണത്തിലെ മികച്ച അംശം ആദ്യം അർപ്പിക്കണം. യാചകർ—സംന്യാസികളും ബ്രഹ്മചാരികളും—വരുമ്പോൾ, നാലു അന്നം അർപ്പിക്കണം; ആദ്യഭാഗം നൽകണം. ദ്വിജന്മാർ പറയുന്നു, ആദ്യഭാഗം നാലു മടങ്ങ് ഫലപ്രദമാണ്; ഭക്ഷണമായാലും, ഭിക്ഷയായാലും, ആദ്യഭാഗം ഏറ്റവും ശക്തമാണ്. അതിഥികൾ, ഗൃഹദേവതകൾ, ബന്ധുക്കൾ, യാചകർ എന്നിവരെ ആദരിച്ച ശേഷം, ശേഷിയനുസരിച്ച് നൽകാതെ ഭക്ഷിക്കരുത്. അംഗഭംഗമുള്ളവർ, കുട്ടികൾ, വയോധികർ, ബുദ്ധിമാന്മാർ, വിശപ്പോടെ വരുന്നവരും, ഒന്നും ഇല്ലാത്തവരും, ഇവർക്കും ഭക്ഷണം നൽകണം. കഴിവുള്ള, സമ്പന്നനായ ഗൃഹസ്ഥൻ ബന്ധുക്കളെ പോഷിപ്പിക്കണം; പ്രത്യേകിച്ച്, സമ്പന്നനായ ബന്ധുവിന് ദു:ഖത്തിൽ ആയ ഒരാളുമായി കൂടിക്കാഴ്ചയുണ്ടാകുമ്പോൾ. ദു:ഖത്തിൽ ആയവൻ ചെയ്യുന്ന പാപം, സമ്പന്നനായ ബന്ധുവും പങ്കിടുന്നു; വൈകുന്നേരം, സൂര്യാസ്തമനത്തിന് ശേഷം, അതിഥിയെ യഥാനിയമം ആദരിക്കണം. അവനെ പരമാവധി ആദരിക്കണം, കിടക്ക, ഇരിപ്പിടം, ഭക്ഷണം എന്നിവ നൽകി; ഇങ്ങനെ, പ്രിയപ്പെട്ടവാ, ഗൃഹസ്ഥജീവിതത്തിന്റെ ഭാരവും യുക്തമായി വഹിക്കപ്പെടുന്നു. ഗൃഹസ്ഥന്റെ ഭുജങ്ങളിൽ സ്രഷ്ടാവ്, ദേവതകൾ, പിതൃകൾ, മഹർഷികൾ, അതിഥികൾ, ബന്ധുക്കൾ—all welfare-givers—അവരെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. മൃഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, മറ്റ് ചെറുജീവികൾ—all are satisfied; അത്രി മഹർഷി ഇവിടെ ശ്ലോകങ്ങൾ രചിച്ചു. പ്രഭാവാനായവാ, ഇപ്പോൾ അത്രി മഹർഷി ഗൃഹസ്ഥന്മാർക്കായി രചിച്ച ശ്ലോകങ്ങൾ കേൾക്കൂ; ദേവതകൾ, പിതൃകൾ, അതിഥികൾ, ബന്ധുക്കൾ എന്നിവരെ ആദരിക്കുന്ന ഗൃഹസ്ഥന്മാർക്കു... കഴിവുള്ളവൻ, നായകൾക്കും, ചണ്ടാളന്മാർക്കും, പക്ഷികൾക്കും, ഭാര്യകൾക്കും, ഗുരുക്കൾക്കും ഭൂമിയിൽ ഭക്ഷണം നൽകണം. വൈകുന്നേരവും രാവിലെയും വൈശ്വദേവവിദി നിർവഹിക്കണം; മാംസം, അന്നം, കായ്കളി, വീട്ടിൽ തയ്യാറാക്കിയ മറ്റുള്ളവ—all should be offered; യഥാനിയമം അർപ്പണം ചെയ്യാതെ, താനെന്തും ഭക്ഷിക്കരുത്. ഇതിനു ശേഷം, ക്രൗഷ്ടുകി ചോദിച്ചു: "നീ സ്രോതസ്സിൽ ജനിച്ച ജീവികള്ക്ക് ശേഷം മനുഷ്യസൃഷ്ടിയെ വിവരിച്ചു; ബ്രഹ്മണേ, ഇപ്പോൾ വിശദമായി പറയൂ, ബ്രഹ്മാ എങ്ങനെ സൃഷ്ടിച്ചു, എങ്ങനെ വിവിധ ജീവികളെ പ്രത്യക്ഷമാക്കി? അവൻ എങ്ങനെ വർഗ്ഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു, അവയുടെ ഗുണങ്ങൾ എന്താണ്? ബ്രഹ്മണന്മാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും നിർദ്ദിഷ്ടമായ കർമ്മങ്ങൾ എന്താണെന്ന് പറയൂ.