മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

കുവലയാശ്വൻ അഗാധമായ ആസ്വര്യത്തോടെ ആ രണ്ടുപ്രിയ നാഗപുത്രന്മാരെ നോക്കി. അവരുടെ ഫണികൾ രത്നമുകുടങ്ങളാൽ ഭാസുരമായിരുന്നു, സ്വസ്തിക ചിഹ്നം അതിൽ തെളിഞ്ഞ് കണ്ടു. അവരുടെ മനോഹരമായ രൂപങ്ങൾ കണ്ട് കുവലയാശ്വന്റെ കണ്ണുകൾ അതിശയത്തിൽ വീർപ്പുമുട്ടി. സ്നേഹപൂർവ്വം പുഞ്ചിരിയോടെ അവൻ പറഞ്ഞു: "ശഭാഷ്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ!" അപ്പോൾ ആ രണ്ടുപേരും അവരുടെ പിതാവായ സർപ്പരാജാവിനെ കുറിച്ച് അവനോട് വിവരിക്കാൻ തുടങ്ങി. അവിടെ കുവലയാശ്വൻ ദേവന്മാരിൽ പ്രസിദ്ധനായ അശ്വതരനെയും കണ്ടു; അതിനുശേഷം അവൻ അത്ഭുതകരമായ പാതാളലോകം തന്റെ കണ്ണുകൾകൊണ്ട് നിരീക്ഷിച്ചു. ആ ലോകം ചെറുപ്പവും വൃദ്ധവുമായ അനേകം സർപ്പയുവാക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; നാഗയുവതികൾ ഇവിടെ അവിടെ കളിച്ചു നടന്നു. അവർ കാതിൽ മനോഹരമായ കുണുക്കുകളും, കഴുത്തിൽ രത്നമാലകളും ധരിച്ച് ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾപോലെ പ്രകാശിച്ചു. മറ്റിടങ്ങളിൽ വീണയും കുഴലും കൂടിച്ചേരുന്ന സംഗീതം മുഴങ്ങുന്നു. സർപ്പരുടെ വീടുകൾ മുഴുവൻ മൃദംഗവും വീണയും നിറഞ്ഞ സംഗീതത്തിൽ മുഴങ്ങി. ആ മനോഹരമായ പാതാളലോകം കണ്ട് ശത്രുജിതിന്റെ മകൻ മുന്നോട്ട് സഞ്ചരിച്ചു. അതിനുശേഷം ആ രണ്ടുപ്രിയ നാഗപുത്രന്മാരോടൊപ്പം ശത്രുനിഗ്രാഹിയായ കുവലയാശ്വൻ സർപ്പരാജാവിന്റെ പ്രാസാദത്തിലേക്ക് ചേർന്ന് കടന്നു. അവിടെ അവർ ദിവ്യമായ പുഷ്പമാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും രത്നകുണുക്കളും അണിഞ്ഞ മഹാത്മാവുമായ സർപ്പാധിപതിയെ കണ്ടു. അവൻ ശുദ്ധമുത്ത് മാലകളും ഭുജബന്ധങ്ങളുമണിഞ്ഞ്, പൊൻസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്ന് അതിമഹിമയോടെ തെളിഞ്ഞു. അവന്റെ രൂപം രത്നങ്ങൾ, പവഴു, വൈഡൂര്യങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ആ രണ്ടുപുത്രന്മാർ, "ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ പിതാവ്," എന്ന് കുവലയാശ്വനെ പരിചയപ്പെടുത്തി. "ഈ വീരൻ കുവലയാശ്വനാണ്," എന്നു പറഞ്ഞ് അവർ പിതാവിനോട് അവനെ അവതരിപ്പിച്ചു. പിന്നീട് ഋതധ്വജൻ സർപ്പരാജാവിന്റെ കാലടിയിൽ നമസ്കരിച്ചു. രാജാവ് അവനെ ഉയർത്തി, ഉരസോടെ ആലിംഗനം ചെയ്തു, തലമുടിയിൽ മണച്ച്, "നീ ദീർഘായുസ്സോടെ ജീവിക്കണം," എന്ന് അനുഗ്രഹിച്ചു. "ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച ശേഷം, പ്രിയപുത്രാ, നിന്റെ മാതാപിതാക്കളെ സേവിച്ചുകൊൾക. നീ ഇല്ലാതിരുന്നാലും, സദ്ഗുണികളുടെ മഹത്വം ലോകത്ത് പ്രചരിക്കും. ഈ അപൂർവഗുണങ്ങൾ നീയും എന്റെ പുത്രന്മാരും വെളിപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു; ചിന്ത, വാക്ക്, പ്രവർത്തി എന്നിവയിലൂടെ നീ അതിൽ കൂടുതൽ വളരട്ടെ. ധാർമ്മികന്റെ ജീവൻ പ്രശംസനീയമാണ്; ഗുണരഹിതൻ ജീവിച്ചാലും മരിച്ചവനാണ്. സദ്ഗുണികൾ മാതാപിതാക്കൾക്ക് സന്തോഷവും, ശത്രുക്കൾക്ക് ദുഃഖവും നൽകുന്നു. തന്റെ ഉപകാരത്തിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തിച്ച് ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം നേടുന്നവൻ ദേവന്മാരെയും പിതൃകളെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും അഭയം തേടുന്നവരെയും സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു. ബന്ധുക്കളും സദ്ഗുണികളുടെ ദീർഘായുസ്സിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്നു; പരനിന്ദയിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവരും ദയയുള്ളവരും അഭയാർത്ഥികൾക്ക് ആശ്രയമായി ജനിച്ചവരാണ്. ഇങ്ങനെ രാജാവ് കുവലയാശ്വനെ അനുഗ്രഹിച്ചു. പിന്നീട്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരാധന നടത്തുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, കൃത്യക്രമത്തിൽ സ്നാനം മുതലായ ആചാരങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, മധുപാനം അടക്കമുള്ള ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു. അതിനുശേഷം, ഉത്സവസമ്മേളനങ്ങളിൽ സന്തോഷത്തോടെ, ഹൃദയത്തിൽ ആനന്ദം നിറഞ്ഞ്, കുറേ ദിവസം അവർ അവിടെ വസിച്ചു. അവന്റെ മൗനിയായ പിതാവിന്റെ സമ്മതത്തോടെ, ശത്രുജിതിന്റെ മകൻ സർപ്പരാജാവിന്റെ ആഗ്രഹം അനുസരിച്ചു. സർപ്പരാജാവ് തന്റെ പുത്രന്മാരോടും രാജകുമാരന്മാരോടും കൂടെ, സത്യം പാലിച്ച്, ആനന്ദത്തോടും ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടും കൂടി, ആഹാരവും മധുപാനവും അനുഭവിച്ചു. ഇതിനുശേഷം, അലർക്കൻ ചോദിച്ചു: "ഗൃഹസ്ഥർ പാലിക്കേണ്ട ധർമ്മം ഏതാണ്? കർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ എന്ത് ബന്ധനമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, അതു നിർവഹിച്ചാൽ എന്ത് ഉന്നതിയാണു ലഭിക്കുന്നത്? ജനങ്ങൾക്ക് എന്താണ് ഹിതം, എന്താണ് ഒഴിവാക്കേണ്ടത്? ദയവായി, ഇവ എങ്ങനെയാണ് ചെയ്യേണ്ടതെന്ന് എന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞുതരിക." മദാലസാ പറഞ്ഞു: "മകനേ, ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം സ്വീകരിച്ചാൽ, ഒരാൾ ഈ ലോകമൊക്കെയും പോഷിപ്പിക്കുന്നു; അതിലൂടെ അവൻ ലോകങ്ങൾ ജയിക്കുകയും ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടുകയും ചെയ്യുന്നു. പിതൃകൾ, ഋഷികൾ, ദേവന്മാർ, ജീവികൾ, മനുഷ്യർ, അതുപോലെ കീടങ്ങൾ, പുഴുക്കൾ, പക്ഷികൾ, മൃഗങ്ങൾ, ദാനവന്മാർ—എല്ലാവരും ഗൃഹസ്ഥനിൽ ആശ്രയിച്ചാണ് ജീവിക്കുന്നത്. അവൻ തരുമോ ഇല്ലയോ എന്ന് അവരൊക്കെയും അവന്റെ മുഖം നോക്കി കാത്തിരിക്കുന്നു. മകനേ, ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം മൂലരൂപങ്ങളുള്ള പശുവാണ്; അതാണ് സർവ്വത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനവും കാരണവുമാണ്. അതിന്റെ പുറം ഋഗ്വേദം, നടുവിൽ യജുർവേദം, വായും തലയും സാമവേദം; കൊമ്പുകൾ യാഗവും ദാനവും, ശരീരഭാഗങ്ങൾ സത്സ്തുതികളുമാണ്. അതിന്റെ മൂത്രവും വിസർജ്യവും ശാന്തിയും പോഷണവും, അവളുടെ അവയവങ്ങൾ വർണ്ണാശ്രമങ്ങൾ; അവളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നതുവരെ ലോകങ്ങൾ നിലനിൽക്കും. 'സ്വാഹാ', 'സ്വധാ', 'വഷട്', 'ഹന്ത' എന്നിങ്ങനെയുള്ള നാല് മുലകൾ ആ പശുവിനുണ്ട്. ദേവന്മാർ 'സ്വാഹാ', പിതൃകൾ 'സ്വധാ', ഋഷികളും ദേവന്മാരും പിശാചുകളും 'വഷട്', മനുഷ്യർ 'ഹന്ത' എന്ന മുലയിൽ നിന്നാണ് പാനം ചെയ്യുന്നത്. ഈ മൂന്ന് വേദങ്ങളാൽ രൂപംകൊണ്ട പശു എല്ലാം പോഷിപ്പിക്കുന്നു. ഇവയെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, അത്യന്തം പാപം ചെയ്യുന്നവൻ, അധമമായ അന്ധകാരണത്തിലേക്ക് വീഴുന്നു. എന്നാൽ, തന്റെ കുട്ടികളോടൊപ്പം, ദേവന്മാരോടും മറ്റുള്ളവരോടും കൂടി, ഈ പശുവിനെ യഥാസമയം പോഷിപ്പിക്കുന്നവൻ സ്വർഗം പ്രാപിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, മകനേ, ദൈവങ്ങൾ, ഋഷികൾ, പിതൃകൾ, മനുഷ്യർ, ജീവികൾ—ഇവയെല്ലാം സ്വയം പോഷിപ്പിക്കുന്നപോലെ ദിനംപ്രതി പോഷിപ്പിക്കണം. അതുകൊണ്ട്, ശുദ്ധനും സംരക്ഷിതനുമായിരിക്കണം; ദൈവങ്ങൾക്കും ഋഷികൾക്കും പിതൃകൾക്കും പ്രജാപതിക്കും യഥാസമയം ഭക്തിപൂർവ്വം ഹോമം ചെയ്യണം. ദൈവങ്ങളെ സുഗന്ധപുഷ്പങ്ങളാൽ അർചിച്ചശേഷം, അഗ്നിയിലേക്ക് ഹോമം നടത്തണം; നിർദ്ദേശിച്ച വിഭാഗങ്ങൾ നൽകണം. ഗൃഹത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിനും വിശ്വദേവന്മാർക്കും ഹോമം നടത്തണം; ധൻവന്തരിക്കായി വടക്കുകിഴക്കോട്ട് അർപ്പണം വെക്കണം. കിഴക്കോട്ട് ഇന്ദ്രനു, തെക്കോട്ട് യമനു, പടിഞ്ഞാറോട്ട് വരുണനു, വടക്കോട്ട് സോമനു അർപ്പണം നടത്തണം." ഇങ്ങനെ, ആ വിശുദ്ധമായ പാതാളലോകത്തിൽ കുവലയാശ്വനും സർപ്പരാജാവും കുടുംബസമേതം ധർമ്മവും ആനന്ദവും അനുഭവിച്ചു; അതുപോലെ, ഗൃഹസ്ഥന്റെ മഹത്വവും അവന്റെ കര്‍ത്തവ്യങ്ങളും മദാലസാ തന്റെ പുത്രനോട് സ്നേഹപൂർവ്വം ഉപദേശിച്ചു.