മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ, “അയ്യോ, അയ്യോ!” എന്നിങ്ങനെ വീണ്ടും വീണ്ടും നിലവിളിച്ചു, ദു:ഖത്തിൽ അവശനായി നിലത്തേക്ക് വീണു. രാജാവിനെ ഇങ്ങനെ നിലത്ത് വീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ട രാജ്ഞി, അത്യന്തം വേദനയോടെ, വലിയ ദു:ഖത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: “അയ്യോ, മഹാരാജാവേ! എന്ത് ദുർഭാഗ്യമാണ് നിങ്ങൾക്ക് സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നത്? രാജകീയ പന്തലുകളിൽ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന നിങ്ങൾ, ഇന്ന് നിലത്താണ് വീണുകിടക്കുന്നത്!” “പത്തുലക്ഷം പശുക്കളേക്കാൾ അധികം ധനം ഉണ്ടായിരുന്ന, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ അശുദ്ധിയില്ലാത്ത, ഭൂമിയിലെ ഈ ഭർത്താവായ രാജാവ്, ഇന്ന് നിലത്താണ് ഉറങ്ങുന്നത്. അയ്യോ, രാജാവേ, എന്ത് ദോഷമാണ് നിങ്ങൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്? ഇന്ദ്രനെയും ഉപേന്ദ്രനെയുംപ്പോലെയുള്ളവൻ ഇങ്ങനെ ദയനീയമായ അവസ്ഥയിൽ വീണുകിടക്കേണ്ടി വന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, സുന്ദരനിതംബയുള്ള അവരവൾക്കും ഭർത്താവിന്റെ ദു:ഖം സഹിക്കാനാവാതെ അവശതയേറ്റ് നിലത്തേക്ക് വീണു. അമ്മയും അച്ഛനും ഇങ്ങനെ നിലത്ത് വീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ട കുട്ടി, വിശപ്പിന്റെ വേദനയാൽ തളർന്ന്, വലിയ ദു:ഖത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: “അച്ഛാ, അച്ഛാ! എനിക്ക് അന്നം കൊടുക്കൂ! അമ്മേ, അമ്മേ! എനിക്ക് ഭക്ഷണം തരൂ! എന്റെ വിശപ്പ് അത്യന്തം കൂടിയിരിക്കുന്നു, നാവു ഉണങ്ങുന്നു!” അപ്പോൾ മഹർഷിയായ വിശ്വാമിത്രൻ അവിടെ എത്തി. ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ നിലത്ത് അവശനായി കിടക്കുന്നത് കണ്ട അദ്ദേഹം, തണുത്ത വെള്ളം തളിച്ച്, “ഉണരൂ, ഉണരൂ, രാജാധിരാജാ! ഇപ്പോൾ ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ച ദാനം തരിക,” എന്നു പറഞ്ഞു. കടം നിറവേറ്റാത്തവരുടെ ദു:ഖം ദിവസേന വർദ്ധിക്കുകയാണെന്ന് പറഞ്ഞ്, രാജാവിനെ ജലത്തിൽ തളിച്ച് ഉണർത്തി. ബോധം വീണ്ടെടുത്ത രാജാവ്, വിശ്വാമിത്രനെ നോക്കി, വീണ്ടും അവശനായി വീണു. അതിനെ കണ്ട സപ്തർഷി കോപിച്ചു. രാജാവിനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച ശേഷം, ആ മഹാബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: “നീ ധർമ്മത്തെ മാനിക്കുന്നവനാണെങ്കിൽ, എന്റെ അവകാശമായ ദാനം നൽകുക. സത്യം കൊണ്ടാണ് സൂര്യൻ പ്രകാശിക്കുന്നത്; സത്യം കൊണ്ടാണ് ഭൂമി നിലനിൽക്കുന്നത്; സത്യം തന്നെയാണ് പരമധർമ്മം; സ്വർഗ്ഗം സത്യത്തിൽ അടിയുറച്ചതാണ്. ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങൾക്കും സത്യത്തിനും തുലാമ്പടിച്ചാൽ, സത്യം അതിനെക്കാൾ ഉയർന്നതാണ്.” “ഇല്ലെങ്കിൽ, ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കിക്കാൻ ഞാൻ പറയുന്നതെന്തിന്? ദാരിദ്ര്യവും ദുഷ്ടതയും ക്രൂരതയും കള്ളത്തനവും ഉള്ളവനോട് ഞാൻ എന്തിനാണ് സംസാരിക്കുന്നത്? രാജാവേ, അധികാരം നിനക്കുണ്ട്; അതിനാൽ കേൾക്കൂ: ഇന്ന് തന്നെ നീ എന്നെ എന്റെ അവകാശം നൽകില്ലെങ്കിൽ, സൂര്യൻ പടിഞ്ഞാറൻ പർവ്വതത്തിനു പിന്നിൽ അസ്തമിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ നിന്നെ ശപിക്കും—അപ്പോൾ അതു തീർച്ചയായും സംഭവിക്കും.” അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രാഹ്മണൻ അവിടം വിട്ടു. രാജാവിനെ ഭയവും വേദനയും കവർന്നു. ആ ദു:ഖത്തിൽ, ആധിക്യം നഷ്ടപ്പെട്ട്, സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെട്ട്, ബ്രാഹ്മണന്റെ കഠിനമായ വാക്കുകളിൽ വേദനിച്ച രാജാവിനോട് ഭാര്യ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: “എന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കൂ. ശാപത്തിന്റെ തീയിൽ ദഹിച്ച് നശിക്കേണ്ടതില്ല.” ഭാര്യ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉർജ്ജിതമായി പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് പറഞ്ഞു: “സൗമ്യേ, ഞാൻ നിന്നെ വിറ്റ് രക്ഷപ്പെടും, അത്രയേറെ ക്രൂരമായ കാര്യം ചെയ്യാൻ ഞാൻ തയ്യാറാണ്; ക്രൂരഹൃദയന്മാർ പോലും ചെയ്യാത്തത് ഞാൻ ചെയ്യുന്നു.” “ഇങ്ങനെ കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറയാൻ എനിക്ക് കഴിയുന്നുവെങ്കിൽ…” അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ദു:ഖഭരിതനായ രാജാവ് കണ്ണുനനയോടെ തൊണ്ടയടഞ്ഞ്, ഭാര്യയെയും കൂട്ടി നഗരത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ രാജാവ് ജനങ്ങളെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: “എല്ലാവരും കേൾക്കൂ! നിങ്ങൾ ആരാണെന്ന് ചോദിക്കേണ്ട; ഞാൻ ക്രൂരനും അന്യായിയും ആണ്. ഞാൻ ഒരു പിശാചിനെപ്പോലെയാണ്, ഹൃദയം കഠിനമാണ്, അതിലുമധികം പാപിയാണ്; കാരണം, ഞാൻ എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളെ വിറ്റ് രക്ഷപ്പെടാൻ വന്നിരിക്കുന്നു, എന്നിട്ടും ഞാൻ എന്റെ ജീവനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല.” “നിങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും ദാസിയായി വേണമെങ്കിൽ, എന്റെ ജീവനെക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ടവളെ വാങ്ങാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ, ഞാൻ ഇതുവരെ സഹിക്കാവുന്ന ശേഷിയുള്ളപ്പോൾ തന്നെയായിരിക്കണം പറയേണ്ടത്.” അപ്പോൾ ഒരു വയോധിക ബ്രാഹ്മണൻ രാജാവിനോട് എത്തി: “നീ അവളെ ദാസിയായി എനിക്ക് നൽകൂ; ഞാൻ വാങ്ങാൻ തയ്യാറാണ്, വില നൽകാം,” എന്നു പറഞ്ഞു. “എനിക്ക് കുറച്ച് സമ്പത്തുണ്ട്; എന്റെ ഭാര്യയും ദുർബലയാണ്; അവൾക്ക് വീട്ടുപണികൾ ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല; എന്നിരുന്നാലും അവളെ എനിക്ക് നൽകൂ. അവളുടെ ശേഷി, പ്രായം, സൗന്ദര്യം, സ്വഭാവം എന്നിവ അനുസരിച്ച് ഈ സമ്പത്ത് യുക്തമായതാണ്; സ്വീകരിച്ച് അവളെ എനിക്ക് നൽകൂ.” ബ്രാഹ്മണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ അത്യന്തം ദു:ഖിതനായി മറുപടി പറയാനാവാതെ നിന്നു. അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണൻ പണം വസ്ത്രത്തിൻറെ അറ്റത്ത് കെട്ടി, രാജ്ഞിയെ മുടിയിലുപിടിച്ച് വലിച്ചുകൊണ്ടുപോയി. അമ്മയെ ഇങ്ങനെ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നത് കണ്ട രോഹിതാശ്വനും കരഞ്ഞുപോയി; കാക്കയുടെ ചിറകുപോലുള്ള കേശമുള്ള ആ കുട്ടി അമ്മയുടെ വസ്ത്രം പിടിച്ചു പിടിച്ചു നിന്നു. രാജ്ഞി ബ്രാഹ്മണനോട് അപേക്ഷിച്ചു: “ക്ഷമിക്കണം, ഒരു നിമിഷം വിട്ടുവിടൂ, ഞാൻ എന്റെ മകനെ കാണട്ടെ; ഇനിയവനെ കാണാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ലേന്നു ഭയമുണ്ട്. എന്നെ നോക്കൂ, മകനേ, ഞാൻ ഇനി ദാസിയായിത്തീരുന്നു; നീ എന്നെ സ്പർശിക്കരുത്, രാജകുമാരാ, ഞാൻ ഇനി നിന്നെ സ്പർശിക്കാൻ അർഹയല്ല.” അപ്പോൾ ആ കുട്ടി, അമ്മയെ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നത് കണ്ട ഉടൻ, “അമ്മേ!” എന്ന് വിളിച്ചു, കണ്ണുനിറയെ ചോരയോടെ അമ്മയെ പിന്തുടർന്നു. ബ്രാഹ്മണൻ കോപിച്ചു, അടുത്തെത്തിയ കുട്ടിയെ കാൽകൊണ്ടു തള്ളിയെങ്കിലും, കുട്ടി “അമ്മേ!” എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് വിട്ട് വിട്ടില്ല. രാജ്ഞി വീണ്ടും അപേക്ഷിച്ചു: “ദയവായി, സ്വാമി, ഈ മകനെയും വാങ്ങിക്കൊള്ളൂ; ഞാൻ ദാസിയായാലും, ഇദ്ദേഹം കൂടാതെ ഞാൻ എന്റെ കടമകൾ നിർവഹിക്കാൻ കഴിയില്ല. ദയവായി, ദുർഭാഗ്യവതിയായ എന്നെ മകനോടൊപ്പം ചേർക്കൂ; പശുവിനെയും കன்றിനെയും പോലെ.” ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: “ഈ സമ്പത്ത് എടുത്തു, കുട്ടിയെയും എനിക്ക് നൽകൂ. പുരുഷ-സ്ത്രീധർമ്മങ്ങൾ അനുസരിച്ച് വില നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു—നൂറായാലും, ആയിരമായാലും, ലക്ഷമായാലും, കോടിയായാലും.” പക്ഷികൾ പറഞ്ഞു: “അങ്ങനെ, സമ്പത്ത് വസ്ത്രത്തിൽ കെട്ടി, കുട്ടിയെയും അമ്മയെയും ഒരുമിച്ച് കൂട്ടി കൊണ്ടുപോയി.” ഭാര്യയെയും മകനെയും അങ്ങനെ കൊണ്ടുപോകുന്നത് കണ്ട രാജാവ്, അത്യന്തം ദു:ഖത്തിൽ ആകുലനായി, വീണ്ടും വീണ്ടും ചൂടുള്ള ഉച്ച്വാസം വിടുകയും, വലിയവേദനയിൽ നിലവിളിക്കുകയും ചെയ്തു.