മാര്കണ്ഡേയപുരാണമ്

ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ രാജാവിനെ നഗരവാസികൾ വേദനയോടെ ചോദിച്ചു: "ആഹാ, നീ എപ്പോഴും കഷ്ടവും ദുഃഖവും അനുഭവിക്കുന്ന ഞങ്ങളെ എന്തുകൊണ്ട് ഉപേക്ഷിക്കുന്നു? നീ ധർമ്മത്തിൽ ഭക്തിയുള്ളവൻ, ജനങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകിയവൻ. രാജർഷേ, നീ ധർമ്മത്തെ മാനിക്കുന്നവനാണെങ്കിൽ ഞങ്ങളെയും കൂടെ കൊണ്ടുപോകൂ. ഒരു നിമിഷം കാത്തിരിക്കുക, രാജാവേ; നിന്റെ കമലസദൃശമായ മുഖം ഞങ്ങൾ കാണേണ്ടതുണ്ട്. ഞങ്ങളുടെ കണികൾ എങ്കിലും തേൻ കുടിക്കുന്ന തേനീച്ചകളെപ്പോലെ, നിന്റെ മുഖം വീണ്ടും കാണാൻ ഞങ്ങൾ എപ്പോഴാണ് കഴിയുക?" രാജാവ് പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, മുൻപും പിന്നിലും ജനങ്ങൾ അനുഗമിച്ചു. രാജാവിന്റെ ഭാര്യ തന്റെ ബാലപുത്രനുമായി പിന്നാലെ നടന്നു; രാജാവിന്റെ സേവകർ, ആനകളെപ്പോലെ, വഴിയിൽ മുന്നിൽ നിന്നു. ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ രാജാവ് ഇപ്പോൾ കാൽനടയായി യാത്ര ചെയ്തു; അതിൽ ദുഃഖംകൊണ്ട്, ജനങ്ങൾ പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, നിന്റെ ദേഹത്തോട് സ്നേഹമുള്ള, മനോഹരഭ്രൂകുടിയുള്ള മകനും നിനക്കൊപ്പം നടക്കുന്നു. വഴിയിലെ പൊടിയിൽ അവന്റെ മുഖം എങ്ങിനെയാണ് മാറുന്നത്? കാത്തിരിക്കുക, മഹാരാജാവേ, നിന്റെ ധർമ്മം പാലിക്കൂ. ക്ഷത്രിയർക്കു കരുണയാണ് പരമധർമ്മം. ഭാര്യമാരോ, പുത്രന്മാരോ, ധനമോ, ധാന്യമോ എന്താണ്? ഇത് എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് ഞങ്ങൾ നിന്റെ നിഴലാണ്. മഹാരാജാവേ, ഞങ്ങളെ എന്തുകൊണ്ട് ഉപേക്ഷിക്കുന്നു?" "നീ എവിടെയാണോ, ഞങ്ങളും അവിടെയാണു; നീയുള്ളിടത്താണ് സന്തോഷം. രാജാവ് താമസിക്കുന്നിടമാണ് നഗരവും സ്വർഗ്ഗവുമാണ്," നഗരവാസികൾ പറഞ്ഞു. ഇവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവ് ദു:ഖത്തിൽ ആകണ്ഠിതനായി, അവരോടുള്ള കരുണകൊണ്ട് വഴിയിൽ നിന്നു നിൽക്കുകയായിരുന്നു. അപ്പോൾ, നഗരവാസികളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് വിഷ്വാമിത്രൻ, കോപത്താൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ചവനായി, രാജാവിനോടു സമീപിച്ചു. "നിന്റെ ദുഷ്പ്രവൃത്തിക്കു ലജ്ജിക്കണം! കപടവും വക്രവുമായ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കുന്നവനേ, രാജ്യം എന്നെക്കൊടുത്തു, ഇപ്പോൾ എനിക്ക് തിരിച്ചു വാങ്ങാൻ ശ്രമിക്കുന്നുവോ?" വിഷമിതമായ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ വിറച്ച്, "ഞാൻ പോകുന്നു," എന്ന് പറഞ്ഞു, തന്റെ പ്രിയഭാര്യയുടെ കൈ പിടിച്ച് അതിവേഗം പുറപ്പെട്ടു. അവൻ ക്ഷീണിതയായ സുന്ദരിയായ ഭാര്യയെ വലിച്ചുകൊണ്ടു പോകുമ്പോൾ, കൗശികൻ (വിഷ്വാമിത്രൻ) അപ്രതീക്ഷിതമായി അവളെ ഒരു ദണ്ഡത്തോടെ അടിച്ചു. ഭാര്യയെ ഇങ്ങനെ അടിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ട രാജാവ്, ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി, "ഞാൻ പോകുന്നു," എന്നൊഴികെ ഒന്നും പറഞ്ഞു ഇല്ല. അപ്പോൾ, അഞ്ചു കരുണാനിധിയായ ദേവതകൾ തമ്മിൽ പറഞ്ഞു: "വിഷ്വാമിത്രൻ പോലുള്ള പാപികൾക്ക് എന്ത് ലോകം ലഭിക്കും? ഏറ്റവും ഉത്തമനായ യജ്ഞികനെ രാജ്യം വിട്ടുനീക്കിയതിൽ, ആരുടെ വിശ്വാസത്തിൽ നാം ശുദ്ധമായ സോമം കുടിച്ചു, മഹായജ്ഞത്തിൽ മന്ത്രങ്ങളാൽ ആനന്ദത്തോടെ യാത്ര ചെയ്യും?" ഇവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് കൗശികൻ കോപഭരിതനായി അവരെ ശപിച്ചു: "നിങ്ങൾ എല്ലാവരും മനുഷ്യജന്മം പ്രാപിക്കും." ദേവതകൾ ശാന്തരാകാൻ പ്രാർത്ഥിച്ചപ്പോൾ, മഹർഷി വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "മനുഷ്യരായി ജനിച്ചാലും നിങ്ങൾക്ക് സന്താനമുണ്ടാവില്ല. ഭാര്യമാരെയും സ്വീകരിക്കുകയില്ല, അസൂയയും ഉണ്ടാവില്ല; കാമവും ക്രോധവും വിട്ട്, വീണ്ടും ദേവന്മാരാകും." അപ്പോൾ ആ ദേവതകൾ തങ്ങളുടെ അംശങ്ങളിൽ കുരുവംശത്തിൽ അവതരിച്ചു; പാഞ്ചജന്യനായ പാണ്ഡവരുടെ അഞ്ചു പുത്രന്മാർ ദ്രൗപദിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ് പാണ്ഡവരുടെ അഞ്ചു വീരപുത്രന്മാർ ഭാര്യമാരെ സ്വീകരിക്കാതിരുന്നത്, ആ മഹർഷിയുടെ ശാപത്താൽ. ഇങ്ങനെ ഞാൻ പാണ്ഡവപുത്രന്മാരുടെ കഥയുടെ അടിസ്ഥാനവും നാലു ചോദ്യങ്ങളുടെ ഉത്തരം മുഴുവനും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇനി നിങ്ങൾക്ക് എന്ത് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്? ജൈമിനി പറഞ്ഞു: "നീ എന്റെ ചോദ്യങ്ങൾ അനുസരിച്ച് എല്ലാം ക്രമത്തിൽ വിവരിച്ചു. ഹരിശ്ചന്ദ്രന്റെ കഥയെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് വലിയ ആസക്തിയുണ്ട്. ആ മഹാത്മാവ് അത്യന്തം കഠിനമായ ദുരിതങ്ങൾ സഹിച്ചു. അവസാനം അവന് സുഖം ലഭിച്ചോ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ?" വിഷ്വാമിത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, രാജാവ് ദുഃഖഭാരിതയായ ഭാര്യ ശൈവ്യയെയും പുത്രൻ രോഹിതനെയും കൂട്ടി പതുക്കെ യാത്രയായി. ഭൂമിയുടെ അധിപൻ ദൈവികമായ കാശി നഗരത്തിലേക്ക് നടന്നു; മനുഷ്യരെക്കായി ആ നഗരം അനുയോജ്യമല്ല, ത്രിശൂലധാരിയായ ശിവന്റെ സംരക്ഷണത്തിലാണ് അത്. ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി, അവൻ ഭാര്യയെ കൂട്ടി കാൽനടയായി കാശിയിൽ പ്രവേശിച്ചു; അവിടെ വിഷ്വാമിത്രനെ കാണുകയും ചെയ്തു. അവൻ വന്നതറിഞ്ഞ വിഷ്വാമിത്രൻ വിനയത്തോടെയും ആദരത്തോടെയും അവനെ സ്വീകരിച്ചു. ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ കയ്യുകൂപ്പി മഹർഷിയോട് പറഞ്ഞു: "മഹർഷേ, എന്റെ ജീവനും, മകനും, ഭാര്യയും ഇവിടെയുണ്ട്; നിങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമുള്ളത് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ അർപ്പണമായി സ്വീകരിക്കൂ. അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും സേവനം വേണമെങ്കിൽ, അത് ചെയ്യാൻ അനുമതി തരിക." വിഷ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു: "രാജർഷേ, ഒരു മാസം പൂർത്തിയായി; രാജസൂയയജ്ഞത്തിന് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ദക്ഷിണ എനിക്ക് നൽകുക; നിന്റെ വാക്ക് ഓർത്താൽ." ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: "ബ്രാഹ്മണനേ, ഇന്ന് ഒരു മാസം പൂര്‍ത്തിയായി; ശേഷിച്ച അർദ്ധം നൽകാൻ അല്പം കാത്തിരിക്കുക." വിഷ്വാമിത്രൻ സമ്മതിച്ചു: "ശരി, മഹാരാജാവേ, ഞാൻ വീണ്ടും വരാം; എന്നാൽ ഇന്ന് തന്നില്ലെങ്കിൽ ഞാൻ നിന്നെ ശപിക്കും." അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മഹർഷി പുറപ്പെട്ടു. രാജാവ് ആലോചിച്ചു: "എങ്ങനെ ഞാൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ദക്ഷിണ നൽകും? എന്റെ സൗഭാഗ്യശാലിയായ സുഹൃത്തുക്കൾ എവിടെയാണ്? എനിക്ക് സമ്പത്തുമില്ല; വഴിയിൽ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും സ്വീകരിക്കുവാൻ എനിക്കാവില്ല; ഞാൻ എങ്ങനെ നശിക്കണം? ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കണോ? ദിശയിലേയ്ക്ക് പോവണോ? ദാനമില്ലാതെ മരിച്ചാൽ, ഞാൻ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന പാപിയായ് ബ്രാഹ്മണഹൃദയത്തിൽ കീടമാകും; അതല്ലെങ്കിൽ, ദാസനായി എന്നെ തന്നെ വിറ്റ് രക്ഷപ്പെടാം." രാജാവിനെ വിഷമത്തിലും നിരാശയിലും ആഴത്തിൽ ചിന്തയിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നതും കണ്ട ഭാര്യ കണ്ണുനിറച്ച് പറഞ്ഞു: "മഹാരാജാവേ, ആശങ്ക ഉപേക്ഷിക്കൂ; സത്യം പാലിക്കൂ. സത്യം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനെ ശ്മശാനത്തെപ്പോലെ ഉപേക്ഷിക്കണം.