ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ನಕ್ತಞ್ಚರೇಭ್ಯೋ ಭೂತೇಭ್ಯೋ ಬಲಿಮಾಕಾಶತೋ ಹರೇತ್ । ಪಿತೄಣಾಂ ನಿರ್ವಪೇಚ್ಚೈವ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖಸ್ಥಿತಃ ॥ ೨೯.

ರಾತ್ರಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬಲಿ ಇಡಬೇಕು; ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತು ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.

ಗೃಹಸ್ಥಸ್ತತ್ಪರೋ ಭೂತ್ವಾ ಸುಸಮಾಹಿತಮಾನಸಃ । ತತಸ್ತೋಯಮುಪಾದಾಯ ತೇಷ್ವೇವಾಚಮನಾಯ ವೈ ॥ ೨೯.

ಗೃಹಸ್ಥನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದು, ಅವರೆಲ್ಲರ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

ಸ್ಥಾನೇಷು ನಿಕ್ಷಿಪೇತ್ಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ತಾಸ್ತಾ ಉದ್ದಿಶ್ಯ ದೇವತಾಃ । ಏವಂ ಗೃಹಬಲಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಗೃಹೇ ಹೃಹಪತಿಃ ಶುಚಿಃ ॥ ೨೯.

ಜ್ಞಾನಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಬಲಿಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಗೃಹಬಲಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಗೃಹಸ್ಥನು ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಇರುತ್ತಾನೆ.

ಆಪ್ಯಾಯನಾಯ ಭೂತಾನಾಂ ಕುರ್ಯಾದುತ್ಸರ್ಗಮಾದರಾತ್ । ಶ್ವಭ್ಯಶ್ಚ ಶ್ವಪಚೇಭ್ಯಶ್ಚ ವಯೋಭ್ಯಶ್ಚಾವಪೇದ್ಭುವಿ ॥ ೨೯.

ಭೂತಗಳ ಪೋಷಣೆಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಉತ್ಸವ ಮಾಡಬೇಕು; ನಾಯಿಗಳಿಗೆ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಹಂಚಬೇಕು.

ವೈಶ್ವದೇವಂ ಹಿ ನಾಮೈತತ್ಸಾಯಂ ಪ್ರಾತರುದಾಹೃತಮ್ । ಆಚಮ್ಯ ಚ ತತಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಪ್ರಾಜ್ಞೋ ದ್ವಾರಾವಲೋಕನಮ್ ॥ ೨೯.

ಈದು ವೈಶ್ವದೇವ ವಿಧಿ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಂಜೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಜ್ಞಾನಿಯು ಬಾಗಿಲನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಮುಹೂರ್ತಸ್ಯಾಷ್ಟಮಂ ಭಾಗಮುದೀಕ್ಷ್ಯೋಽಪ್ಯತಿಥಿರ್ಭವೇತ್ । ಅತಿಥಿಂ ತತ್ರ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಮನ್ನಾದ್ಯೇನೋದಕೇನ ಚ ॥ ೨೯.

ಒಂದು ಘಂಟೆಯ ಎಂಟನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಬಂದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಸಮ್ಪೂಜಯೇದ್ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಗನ್ಧಪುಷ್ಪಾದಿಭಿಸ್ತಥಾ । ನ ಮಿತ್ರಮತಿಥಿಂ ಕುರ್ಯಾನ್ನೈಕಗ್ರಾಮನಿವಾಸಿನಮ್ ॥ ೨೯.

ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸುಗಂಧ, ಹೂಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು; ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ಅಥವಾ ಅದೇ ಊರಿನವನನ್ನು ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು.

ಅಜ್ಞಾತಕುಲನಾಮಾನಂ ತತ್ಕಾಲಸಮುಪಸ್ಥಿತಮ್ । ಬುಭುಕ್ಷುಮಾಗತಂ ಶ್ರಾನ್ತಂ ಯಾಚಮಾನಮಕಿಞ್ಚನಮ್ ॥ ೨೯.

ಯಾರ ಕುಟುಂಬವೂ ಹೆಸರೂ ಗೊತ್ತಿರದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ದಣಿದು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವವನನ್ನು—

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಪ್ರಾಹುರತಿಥಿಂ ಸ ಪೂಜ್ಯಃ ಶಕ್ತಿತೋ ಬುಧೈಃ । ನ ಪೃಚ್ಛೇದ್ಗೋತ್ರಚರಣಂ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಞ್ಚಾಪಿ ಪಣ್ಡಿತಃ ॥ ೨೯.

ಅವನನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅತಿಥಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಬುದ್ಧಿವಂತರು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಗೌರವ ಕೊಡಬೇಕು. ಪಾಂಡಿತರು ಅವನ ಕುಲ, ಪಾಠಶಾಲೆ ಅಥವಾ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕೇಳಬಾರದು.

ಶೋಭನಾಶೋಭನಾಕಾರಂ ತಂ ಮನ್ಯೇತ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ । ಅನಿತ್ಯಂ ಹಿ ಸ್ಥಿತೋ ಯಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಮಾದತಿಥಿರುಚ್ಯತೇ ॥ ೨೯.

ಅವನ ರೂಪ ಸುಂದರವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಅಸಂದರವಾಗಿರಲಿ, ಅವನನ್ನು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಅತಿಥಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅವನ ವಾಸವು ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಿಂಸ್ತೃಪ್ತೇ ನೃಯಜ್ಞೋತ್ಥಾದೃಣಾನ್ಮುಚ್ಯೇದ್ಗೃಹಾಶ್ರಮೀ । ತಸ್ಮಾದದತ್ತ್ವಾ ಯೋ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಸ್ವಯಂ ಕಿಲ್ವಿಷಭುಙ್ನರಃ ॥ ೨೯.

ಅವನ ಹಸಿವು ತೀರಿಸಿದಾಗ, ಮನೆತನದವರು ಮಾನವ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಋಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಯಾರಾದರೂ ಕೊಡುವದಿಲ್ಲದೆ ತಾನೇ ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ಪಾಪವನ್ನು ತಿನ್ನುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಸ ಪಾಪಂ ಕೇವಲಂ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಪುರೀಷಞ್ಚಾನ್ಯಜನ್ಮನಿ । ಅತಿಥಿರ್ಯಸ್ಯ ಭಗ್ನಾಶೋ ಗೃಹಾತ್ಪ್ರತಿನಿವರ್ತತೇ ॥ ೨೯.

ಅತಿಥಿಯ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಪೂರೈಸದೆ ಅವನು ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದರೆ, ಆ ಮನೆಯವನು ಪಾಪವನ್ನೇ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ; ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಶುಚಿಯನ್ನು ತಿನ್ನಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ ದತ್ತ್ವಾ ದುಷ್ಕೃತಂ ತಸ್ಮೈ ಪುಣ್ಯಮಾದಾಯ ಗಚ್ಛತಿ । ಅಪ್ಯಮ್ಬುಶಾಕದಾನೇನ ಯದ್ವಾಪ್ಯಶ್ನಾತಿ ಸ ಸ್ವಯಮ್ ॥ ೨೯.

ನೀರು ಅಥವಾ ತರಕಾರಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೂ, ಅದರಿಂದ ದೊರಕುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಅತಿಥಿಯೇ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಪಾಪವು ಮನೆತನದವರ ಬಳಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಪೂಜಯೇತ್ತು ನರಃ ಶಕ್ತ್ಯಾ ತೇನೈವಾತಿಥಿಮಾದರಾತ್ । ಕುರ್ಯಾಚ್ಚಾಹರಹಃ ಶ್ರಾದ್ಧಮನ್ನಾದ್ಯೇನೋದಕೇನ ಚ ॥ ೨೯.

ಆದರಿಂದ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು; ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಪಿತೄನುದ್ದಿಶ್ಯ ವಿಪ್ರಾಂಶ್ಚ ಭೋಜಯೇದ್ವಿಪ್ರಮೇವ ವಾ । ಅನ್ನಸ್ಯಾಗ್ರಂ ತದುದ್ಧೃತ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯೋಪಪಾದಯೇತ್ ॥ ೨೯.

ಪಿತೃಗಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕನಿಷ್ಠ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಅನ್ನದ ಉತ್ತಮ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದು ಮೊದಲು ಅವನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.

ಭಿಕ್ಷಾಞ್ಚ ಯಾಚತಾಂ ದದ್ಯಾತ್ಪರಿವ್ರಾಡ್ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಾಮ್ । ಗ್ರಾಸಪ್ರಮಾಣಾ ಭಿಕ್ಷಾ ಸ್ಯಾದಗ್ರಂ ಗ್ರಾಸಚತುಷ್ಟಯಮ್ ॥ ೨೯.

ಭಿಕ್ಷೆ ಕೇಳುವ ಪರಿವ್ರಾಜಕರಿಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಿಗೂ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಭಿಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ನಾಲ್ಕು ಉಂಡಿಗಳಷ್ಟು, ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

ಅಗ್ರಂ ಚತುರ್ಗುಣಂ ಪ್ರಾಹುರ್ಹನ್ತಕಾರಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ । ಭೋಜನಂ ಹನ್ತಕಾರಂ ವಾ ಅಗ್ರಂ ಭಿಕ್ಷಾಮಥಾಪಿ ವಾ ॥ ೨೯.

ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಮೊದಲ ಭಾಗವು ಇತರ ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಊಟವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಭಿಕ್ಷೆಯಾಗಿರಲಿ, ಮೊದಲ ಭಾಗವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ.

ಅದತ್ತ್ವಾ ತು ನ ಭೋಕ್ತವ್ಯಂ ಯಥಾವಿಭವಮಾತ್ಮನಃ । ಪೂಜಯಿತ್ವಾತಿಥೀನಿಷ್ಟಾನ್ ಜ್ಞಾತೀನ್ ಬನ್ಧೂಂಸ್ತಥಾರ್ಥಿನಃ ॥ ೨೯.

ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಅತಿಥಿಗಳು, ಮನೆದೇವತೆಗಳು, ಬಂಧುಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವನ್ನು ಬೇಡುವವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಕೊಟ್ಟ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ತಾನೇ ತಿನ್ನಬೇಕು; ಕೊಡದೆ ತಿನ್ನಬಾರದು.

ವಿಕಲಾನ್ ಬಾಲವೃದ್ಧಾಂಶ್ಚ ಭೋಜಯೇಚ್ಚಾತುರಾಂಸ್ತಥಾ । ವಾಞ್ಛತೇ ಕ್ಷುತ್ಪರೀತಾತ್ಮಾ ಯಚ್ಚಾನ್ಯೋಽನ್ನಮಕಿಞ್ಚನಃ ॥ ೨೯.

ಅಂಗವಿಕಲರು, ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರು, ಬುದ್ಧಿವಂತರನ್ನು ಹಾಗೂ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ, ಏನೂ ಇಲ್ಲದವರನ್ನು ಕೂಡ ಅನ್ನದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು.

ಕುಟುಮ್ಬಿನಾ ಭೋಜನೀಯಃ ಸಮರ್ಥೇ ವಿಭವೇ ಸತಿ । ಶ್ರೀಮನ್ತಂ ಜ್ಞಾತಿಮಾಸಾದ್ಯ ಯೋ ಜ್ಞಾತಿರವಸೀದತಿ ॥ ೨೯.

ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದಾಗ, ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಮನೆಯವನು ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಆಹಾರದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು; ಶ್ರೀಮಂತ ಬಂಧುವು ಬಡತನದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಧುವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸೀದತಾ ಯದ್ಕೃತಂ ತೇನ ತತ್ಪಾಪಂ ಸ ಸಮಶ್ನುತೇ । ಸಾಯಂ ಚೈವ ವಿಧಿಃ ಕಾರ್ಯಃ ಸೂರ್ಯೋಢಂ ತತ್ರ ಚಾತಿಥಿಮ್ ॥ ೨೯.

ಬಡತನದಲ್ಲಿರುವವನು ಮಾಡಿದ ಪಾಪವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತ ಬಂಧುವು ಸಹ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಸಂಜೆ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಗೌರವಿಸಬೇಕು.

ಪೂಜಯೀತ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಶಯನಾಸನಭೋಜನೈಃ । ಏವಮುದ್ದವಹತಸ್ತಾತ ! ಗಾರ್ಹಸ್ಥ್ಯಂ ಭಾರಮಾಹಿತಮ್ ॥ ೨೯.

ಯಾವುದಾದರೂ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಹಾಸಿಗೆ, ಆಸನ ಮತ್ತು ಊಟದಿಂದ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದ ಹೊರೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊರುವದಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಕನ್ಧೇ ವಿಧಾತಾ ದೇವಾಶ್ಚ ಪಿತರಶ್ಚ ಮಹರ್ಷಯಃ । ಶ್ರೇಯೋಽಭಿವರ್ಷಿಣಃ ಸರ್ವೇ ತಥೈವಾತಿಥಿಬಾನ್ಧವಾಃ ॥ ೨೯.

ಅವನ ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಶುಭವನ್ನು ನೀಡುವ ಎಲ್ಲರೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಅತಿಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪಶುಪಕ್ಷಿಗಣಾಸ್ತೃಪ್ತಾ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕೀಟಕಾಃ । ಗಾಥಾಶ್ಚಾತ್ರ ಮಹಾಭಾಗ ! ಸ್ವಯಮತ್ರಿರಗಾಯತ ॥ ೨೯.

ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳೂ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಮಹಾಭಾಗನೆ, ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ರಿಯು ಸ್ವತಃ ಗಾಥೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ತಾ ಶೃಣುಷ್ವ ಮಹಾಭಾಗ ! ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮಸಂಸ್ಥಿತಾಃ । ದೇವಾನ್ ಪಿತೄಂಶ್ಚಾತಿಥೀಂಶ್ಚ ತದ್ವತ್ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ಬಾನ್ಧವಾನ್ ॥ ೨೯.

ಮಹಾಭಾಗನೆ, ಆ ಗಾಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳು; ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿರುವವರು ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಅತಿಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವಂತೆ ಅತ್ರಿಯು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.

ಜಾಮಯಶ್ಚ ಗುರುಞ್ಚೈವ ಗೃಹಸ್ಥೋ ವಿಭವೇ ಸತಿ । ಶ್ವಭ್ಯಶ್ಚ ಶ್ವಪಚೇಭ್ಯಶ್ಚ ವಯೋಭ್ಯಶ್ಚಾವಪೇದ್ಭುವಿ ॥ ೨೯.

ಒಬ್ಬ ಗೃಹಸ್ಥನು, ಅವನಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇದ್ದರೆ, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗಳು, ಗುರು, ನಾಯಿಗಳು, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ವೈಶ್ವದೇವಂ ಹಿ ನಾಮೈತತ್ಕುರ್ಯಾತ್ಸಾಯಂ ತಥಾ ದಿನೇ । ಮಾಂಸಮನ್ನಂ ತಥಾ ಶಾಕಂ ಗೃಹೇ ಯಚ್ಚೋಪಸಾಧಿತಮ್ । ನ ಚ ತತ್ಸ್ವಯಮಶ್ನೀಯಾದ್ವಿಧಿವದ್ಯನ್ನ ನಿರ್ವಪೇತ್ ॥ ೨೯.

ಪ್ರತಿ ದಿನ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಅವನು ವೈಶ್ವದೇವ ಎಂಬ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಮನೆದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಮಾಂಸ, ಅನ್ನ, ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಹಾರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವನು ತಾನೂ ಅದನ್ನು ತಿನ್ನಬೇಕು.

; ಕ್ರೌಷ್ಟುಕಿರುವಾಚ ಅರ್ವಾಕ್ಸ್ತ್ರೋತಸ್ತು ಕಥಿತೋ ಭವತಾ ಯಸ್ತು ಮಾನುಷಃ । ಬ್ರಹ್ಮನ್ ! ವಿಸ್ತರತೋ ಬ್ರೂಹಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಮಸೃಜದ್ಯಥಾ॥೪೯.

ಕ್ರೌಷ್ಟುಕಿಯು ಹೀಗೆಂದನು: ನೀನು ನದಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಜೀವಿಗಳ ನಂತರ ಮಾನವನ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಈಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದನು, ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಂಟುಮಾಡಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

ಯಥಾ ಚ ವರ್ಣಾನಸೃಜದ್ಯದ್ ಗುಣಾಶ್ಚ ಮಹಾಮತೇ । ಯಚ್ಚ ಯೇಷಾಂ ಸ್ಮೃತಂ ಕರ್ಮ ವಿಪ್ರಾದೀನಾಂ ವದಸ್ವ ತತ್॥೪೯.

ಅವನು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು, ಅವುಗಳ ಗುಣಗಳು ಯಾವುವು, ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮುಂತಾದವರಿಗೆ ಯಾವ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ವಿಧಿಸಲಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ತಿಳಿಸು.