ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ಸಮೇತ್ಯ ತೈರಾತ್ಮಜಭೂಪನನ್ದನೈರ್ ಮಹೋರಗಾಣಾಮಧಿಪಃ ಸ ಸತ್ಯವಾಕ್ । ಮುದಾನ್ವಿತೋಽನ್ನಾನಿ ಮಧೂನಿ ಚಾತ್ಮವಾನ್ ಯಥೋಪಯೋಗಂ ಬುಭುಜೇ ಸ ಭೋಗಭುಕ್ ॥ ೨೩.

ಮಕ್ಕಳೂ ರಾಜಕುಮಾರರೂ ಸೇರಿ, ಆ ಸತ್ಯವಂತ ಮಹಾಸರ್ಪರಾಜನು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಆತ್ಮಸಂಯಮದಿಂದ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮಧುಗಳನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿ, ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು.

ಅಲರ್ಕ ಉವಾಚ ಯತ್ಕಾರ್ಯಂ ಪುರುಷಾಣಾಞ್ಚ ಗಾರ್ಹಸ್ಥ್ಯಮನುವರ್ತತಾಮ್ । ಬನ್ಧಶ್ಚ ಸ್ಯಾದಕರಣೇ ಕ್ರಿಯಾಯಾ ಯಸ್ಯ ಚೋಚ್ಛ್ರಿತಿಃ ॥ ೨೯.

ಅಲರ್ಕನು ಹೇಳಿದನು: ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರ ಕರ್ತವ್ಯವೇನು? ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡದೆ ಇದ್ದರೆ ಯಾವ ಬಂಧನ ಬರುತ್ತದೆ, ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಯಾವ ಉನ್ನತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ?

ಉಪಕಾರಾಯ ಯನ್ನೃಣಾಂ ಯಚ್ಚ ವರ್ಜ್ಯಂ ಗೃಹೇ ಸತಾ । ಯಥಾ ಚ ಕ್ರಿಯತೇ ತನ್ಮೇ ಯಥಾವತ್ಪೃಚ್ಛತೋ ವದ ॥ ೨೯.

ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಉಪಕಾರವಾಗುವುದು ಯಾವುದು, ಗೃಹಸ್ಥನು ಯಾವದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು? ನಾನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳು.

ಮದಾಲಸೋವಾಚ ವತ್ಸ ! ಗಾರ್ಹಸ್ಥ್ಯಮಾದಾಯ ನರಃ ಸರ್ವಮಿದಂ ಜಗತ್ । ಪುಷ್ಣಾತಿ ತೇನ ಲೋಕಾಂಶ್ಚ ಸ ಜಯತ್ಯಭಿವಾಞ್ಛಿತಾನ್ ॥ ೨೯.

ಮದಾಲಸಾ ಹೇಳಿದಳು: ಮಗನೇ, ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವನು ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದರಿಂದಲೇ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಇಚ್ಛಿತ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಪಿತರೋ ಮುನಯೋ ದೇವಾ ಭೂತಾನಿ ಮನುಜಾಸ್ತಥಾ । ಕೃಮಿಕೀಟಪತಙ್ಗಾಶ್ಚ ವಯಾಂಸಿ ಪಶವೋಽಸುರಾಃ ॥ ೨೯.

ಪಿತೃಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಭೂತಗಳು, ಮಾನವರು, ಹಾವು, ಹುಳು, ಕೀಟ, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು—

ಗೃಹಸ್ಥಮುಪಜೀವನ್ತಿ ತತಸ್ತೃಪ್ತಿಂ ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ಚ । ಮುಖಂ ಚಾಸ್ಯ ನಿರೀಕ್ಷನ್ತೇ ಅಪಿ ನೋ ದಾಸ್ಯತೀತಿ ವೈ ॥ ೨೯.

ಎಲ್ಲರೂ ಗೃಹಸ್ಥನಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ನಮಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಅವನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

ಸರ್ವಸ್ಯಾಧಾರಭೂತೇಯಂ ವತ್ಸ ! ಧೇನುಸ್ತ್ರಯೀಮಯೀ । ಯಸ್ಯಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ ವಿಶ್ವಂ ವಿಶ್ವಹೇತುಶ್ಚ ಯಾ ಮತಾ ॥ ೨೯.

ಮಗನೇ, ಈ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮವೆಲ್ಲರಿಗೂ ಆಧಾರವಾದ ಮೂರು ರೂಪಗಳ ಹಸು; ಈ ಹಸುವಿನಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ನೆಲೆಸಿದೆ, ಅವಳನ್ನೇ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಋಕ್ಪೃಷ್ಠಾಸೌ ಯಜುರ್ಮಧ್ಯಾ ಸಾಮವಕ್ತ್ರಶಿರೋಧರಾ । ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತವಿಷಾಣಾ ಚ ಸಾಧುಸೂಕ್ತತನೂರುಹಾ ॥ ೨೯.

ಅವಳ ಬೆನ್ನು ಋಗ್ವೇದ, ಮಧ್ಯ ಭಾಗ ಯಜುರ್ವೇದ, ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ತಲೆ ಸಾಮವೇದ; ಕೊಂಬುಗಳು ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ದಾನ, ದೇಹ ಸತ್ಪಾತ್ರರ ಸ್ತುತಿ.

ಶಾನ್ತಿಪುಷ್ಟಿಶಕೃನ್ಮೂತ್ರಾ ವರ್ಣಪಾದಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ । ಆಜೀವ್ಯಮಾನಾ ಜಗತಾಂ ಸಾಕ್ಷಯಾ ನಾಪಚೀಯತೇ ॥ ೨೯.

ಅವಳ ಗೋಮಯ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಯಂತೆ, ಅವಳ ಅಂಗಗಳು ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳು; ಅವಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರೆ ಜಗತ್ತು ಕ್ಷಯವಾಗದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾಹಾಕಾರಸ್ವಧಾಕಾರೌ ವಷಟ್ಕಾರಶ್ಚ ಪುತ್ರಕ ! । ಹನ್ತಕಾರಸ್ತಥಾ ಚಾನ್ಯಸ್ತಸ್ಯಾಃಸ್ತನಚತುಷ್ಟಯಮ್ ॥ ೨೯.

ಮಗನೇ, 'ಸ್ವಾಹಾ', 'ಸ್ವಧಾ', 'ವಷಟ್' ಮತ್ತು 'ಹಂತ' ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಶಬ್ದಗಳು ಆ ದೇವಿಯ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತನಗಳಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿವೆ.

ಸ್ವಾಹಾಕಾರಂ ಸ್ತನಂ ದೇವಾಃ ಪಿತರಶ್ಚ ಸ್ವಧಾಮಯಮ್ । ಮುನಯಶ್ಚ ವಷಟ್ಕಾರಂ ದೇವಭೂತಸುರೇತರಾಃ ॥ ೨೯.

ದೇವತೆಗಳು 'ಸ್ವಾಹಾ' ಎಂಬ ಸ್ತನವನ್ನು, ಪಿತೃಗಳು 'ಸ್ವಧಾ' ಎಂಬ ಸ್ತನವನ್ನು, ಮುನಿಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳು, ಭೂತಗಳು, ಅಸುರರು 'ವಷಟ್' ಎಂಬ ಸ್ತನವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಹನ್ತಕಾರಂ ಮನುಷ್ಯಾಶ್ಚ ಪಿಬನ್ತಿ ಸತತಂ ಸ್ತನಮ್ । ಏವಮಾಪ್ಯಾಯಯತ್ಯೇಷಾ ವತ್ಸ ! ಧೇನುಸ್ತ್ರಯೀಮಯೀ ॥ ೨೯.

ಮಾನವರು ಯಾವಾಗಲೂ 'ಹಂತ' ಎಂಬ ಸ್ತನವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ, ವತ್ಸಾ, ಈ ಮೂರು ವೇದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಧೇನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ.

ತೇಷಾಮುಚ್ಛೇದಕರ್ತಾ ಚ ಯೋ ನರೋಽತ್ಯನ್ತಪಾಪಕೃತ್ । ಸ ತಮಸ್ಯಾನ್ಧತಾಮಿಸ್ತ್ರೇ ತಾಮಿಸ್ತ್ರೇ ಚ ನಿಮಜ್ಜತಿ ॥ ೨೯.

ಯಾರು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅತಿ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡುವರು, ಅವರು ಗಾಢವಾದ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾರೆ.

ಯಶ್ಚೇಮಾಂ ಮಾನವೋ ಧೇನುಂ ಸ್ವೈರ್ವತ್ಸೈರಮರಾದಿಭಿಃ । ಪಾಯಯತ್ಯುಚಿತೇ ಕಾಲೇ ಸ ಸ್ವರ್ಗಾಯೋಪಪದ್ಯತೇ ॥ ೨೯.

ಆದರೆ, ಯಾರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರೊಡನೆ, ಈ ಧೇನುವಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾನಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ಪುತ್ರ ! ಮನುಷ್ಯೇಣ ದೇವರ್ಷಿಪಿತೃಮಾನವಾಃ । ಭೂತಾನಿ ಚಾನುದಿವಸಂ ಪೋಷ್ಯಾಣಿ ಸ್ವತನುರ್ಯಥಾ ॥ ೨೯.

ಆದುದರಿಂದ ಮಗನೇ, ಮಾನವನೊಬ್ಬನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಭೂತಗಳನ್ನು, ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವಂತೆ ಪೋಷಿಸಬೇಕು.

ತಸ್ಮಾತ್ಸ್ತ್ರಾತಃ ಶುಚಿರ್ಭೂತ್ವಾ ದೇವರ್ಷಿಪಿತೃತರ್ಪಣಮ್ । ಪ್ರಜಾಪತೇಸ್ತಥೈವಾದಿಭಃ ಕಾಲೇ ಕುರ್ಯಾತ್ಸಮಾಹಿತಃ ॥ ೨೯.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿತನಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಪ್ರಜಾಪತಿ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸುಮನೋಗನ್ಧಪುಷ್ಪೈಶ್ಚ ದೇವಾನಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಮಾನವಃ । ತತೋಽಗ್ನೇಸ್ತರ್ಪಣಂ ಕುರ್ಯಾದ್ದೇಯಾಶ್ಚ ಬಲಯಸ್ತಥಾ ॥ ೨೯.

ಸುಗಂಧದ ಹೂಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ನಂತರ, ಮಾನವನು ಅಗ್ನಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಾದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹಂಚಬೇಕು.

ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಗೃಹಮಧ್ಯೇ ತು ವಿಶ್ವೇದೇವೇಭ್ಯ ಏವ ಚ । ಧನ್ವನ್ತರಿಂ ಸಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಪ್ರಾಗುದೀಚ್ಯಾಂ ಬಲಿಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್ ॥ ೨೯.

ಮನೆ ಒಳಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಧನ್ವಂತರಿಗೆ ಉತ್ತರಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬಲಿ ಇಡಬೇಕು.

ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ಶಕ್ರಾಯ ಯಾಮ್ಯಾಯಾಂ ಯಮಾಯ ಬಲಿಮಾಹರೇತ್ । ಪ್ರತೀಚ್ಯಾಂ ವರುಣಾಯಾಥ ಸೋಮಾಯೋತ್ತರತೋ ಬಲಿಮ್ ॥ ೨೯.

ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನಿಗೆ, ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಯಮನಿಗೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವರುನನಿಗೆ, ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸೋಮನಿಗೆ ಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ದದ್ಯಾದ್ಧಾತ್ರೇ ವಿಧಾತ್ರೇ ಬಲಿಂ ದ್ವಾರೇ ಗೃಹಸ್ಯ ತು । ಅರ್ಯಮ್ಣೇಽಥ ಬಹಿರ್ದದ್ಯಾದ್ಗೃಹೇಭ್ಯಶ್ಚ ಸಮನ್ತತಃ ॥ ೨೯.

ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಧಾತೃ ಮತ್ತು ವಿಧಾತೃಗಳಿಗೆ ಬಲಿ ನೀಡಬೇಕು; ಹೊರಗೆ ಅರ್ಯಮನ್‌ಗೆ, ಮನೆಗೆ ಸುತ್ತಲೂ ಗೃಹದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನಕ್ತಞ್ಚರೇಭ್ಯೋ ಭೂತೇಭ್ಯೋ ಬಲಿಮಾಕಾಶತೋ ಹರೇತ್ । ಪಿತೄಣಾಂ ನಿರ್ವಪೇಚ್ಚೈವ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖಸ್ಥಿತಃ ॥ ೨೯.

ರಾತ್ರಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬಲಿ ಇಡಬೇಕು; ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತು ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.

ಗೃಹಸ್ಥಸ್ತತ್ಪರೋ ಭೂತ್ವಾ ಸುಸಮಾಹಿತಮಾನಸಃ । ತತಸ್ತೋಯಮುಪಾದಾಯ ತೇಷ್ವೇವಾಚಮನಾಯ ವೈ ॥ ೨೯.

ಗೃಹಸ್ಥನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದು, ಅವರೆಲ್ಲರ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

ಸ್ಥಾನೇಷು ನಿಕ್ಷಿಪೇತ್ಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ತಾಸ್ತಾ ಉದ್ದಿಶ್ಯ ದೇವತಾಃ । ಏವಂ ಗೃಹಬಲಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಗೃಹೇ ಹೃಹಪತಿಃ ಶುಚಿಃ ॥ ೨೯.

ಜ್ಞಾನಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಬಲಿಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಗೃಹಬಲಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಗೃಹಸ್ಥನು ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಇರುತ್ತಾನೆ.

ಆಪ್ಯಾಯನಾಯ ಭೂತಾನಾಂ ಕುರ್ಯಾದುತ್ಸರ್ಗಮಾದರಾತ್ । ಶ್ವಭ್ಯಶ್ಚ ಶ್ವಪಚೇಭ್ಯಶ್ಚ ವಯೋಭ್ಯಶ್ಚಾವಪೇದ್ಭುವಿ ॥ ೨೯.

ಭೂತಗಳ ಪೋಷಣೆಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಉತ್ಸವ ಮಾಡಬೇಕು; ನಾಯಿಗಳಿಗೆ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಹಂಚಬೇಕು.

ವೈಶ್ವದೇವಂ ಹಿ ನಾಮೈತತ್ಸಾಯಂ ಪ್ರಾತರುದಾಹೃತಮ್ । ಆಚಮ್ಯ ಚ ತತಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಪ್ರಾಜ್ಞೋ ದ್ವಾರಾವಲೋಕನಮ್ ॥ ೨೯.

ಈದು ವೈಶ್ವದೇವ ವಿಧಿ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಂಜೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಜ್ಞಾನಿಯು ಬಾಗಿಲನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಮುಹೂರ್ತಸ್ಯಾಷ್ಟಮಂ ಭಾಗಮುದೀಕ್ಷ್ಯೋಽಪ್ಯತಿಥಿರ್ಭವೇತ್ । ಅತಿಥಿಂ ತತ್ರ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಮನ್ನಾದ್ಯೇನೋದಕೇನ ಚ ॥ ೨೯.

ಒಂದು ಘಂಟೆಯ ಎಂಟನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಬಂದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಸಮ್ಪೂಜಯೇದ್ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಗನ್ಧಪುಷ್ಪಾದಿಭಿಸ್ತಥಾ । ನ ಮಿತ್ರಮತಿಥಿಂ ಕುರ್ಯಾನ್ನೈಕಗ್ರಾಮನಿವಾಸಿನಮ್ ॥ ೨೯.

ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸುಗಂಧ, ಹೂಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು; ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ಅಥವಾ ಅದೇ ಊರಿನವನನ್ನು ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು.

ಅಜ್ಞಾತಕುಲನಾಮಾನಂ ತತ್ಕಾಲಸಮುಪಸ್ಥಿತಮ್ । ಬುಭುಕ್ಷುಮಾಗತಂ ಶ್ರಾನ್ತಂ ಯಾಚಮಾನಮಕಿಞ್ಚನಮ್ ॥ ೨೯.

ಯಾರ ಕುಟುಂಬವೂ ಹೆಸರೂ ಗೊತ್ತಿರದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ದಣಿದು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವವನನ್ನು—

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಪ್ರಾಹುರತಿಥಿಂ ಸ ಪೂಜ್ಯಃ ಶಕ್ತಿತೋ ಬುಧೈಃ । ನ ಪೃಚ್ಛೇದ್ಗೋತ್ರಚರಣಂ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಞ್ಚಾಪಿ ಪಣ್ಡಿತಃ ॥ ೨೯.

ಅವನನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅತಿಥಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಬುದ್ಧಿವಂತರು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಗೌರವ ಕೊಡಬೇಕು. ಪಾಂಡಿತರು ಅವನ ಕುಲ, ಪಾಠಶಾಲೆ ಅಥವಾ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕೇಳಬಾರದು.