ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ಅಸ್ಯಾನ್ತರ್ಗತಮಾಯತ್ತಂ ಸ್ವರವ್ಯಞ್ಜನಸಂಮಿತಮ್ । ತದಶೇಷಂ ಮಯಾ ದತ್ತಂ ಭವತಃ ಕಮ್ಬಲಸ್ಯ ಚ ॥ ೨೩.

ಇದರಲ್ಲಿ ಇರುವ, ಇದಕ್ಕೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ, ಸ್ವರ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ಗುರುತುಗಳಿರುವ ಎಲ್ಲ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೂ ಕಂಬಲನಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ.

ತಥಾ ನಾನ್ಯಸ್ಯ ಭೂರ್ಲೋಕೇ ಪಾತಾಲೇ ಚಾಪಿ ಪನ್ನಗ । ಪ್ರಣೇತಾರೌ ಭವನ್ತೌ ಚ ಸರ್ವಸ್ಯಾಸ್ಯ ಭವಿಷ್ಯತಃ । ಪಾತಾಲೇ ದೇವಲೋಕೇ ಚ ಭೂರ್ಲೋಕೇ ಚೈವ ಪನ್ನಗೌ ॥ ೨೩.

ನಾಗನೇ, ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿಯೂ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ, ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ಮತ್ತು ಕಂಬಲನೇ ಈ ಎಲ್ಲದ ಮೇಲಿನ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿರುತ್ತೀರಿ.

ಜಡ ಉವಾಚ ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸಾ ತದಾ ದೇವೀ ಸರ್ವಜಿಹ್ವಾ ಸರಸ್ವತೀ । ಜಗಾಮಾದರ್ಶನಂ ಸದ್ಯೋ ನಾಗಸ್ಯ ಕಮಲೇಕ್ಷಣಾ ॥ ೨೩.

ಜಡನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳ ಅಧಿಷ್ಠಾತ್ರೀ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿ, ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವಳು, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಗನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾದಳು.

ತಯೋಶ್ಚ ತದ್ಯಥಾವೃತ್ತಂ ಭ್ರಾತ್ರೋಃ ಸರ್ವಮಜಾಯತ । ವಿಜ್ಞಾನಮುಭಯೋರಗ್ರ್ಯಂ ಪದತಾಲಸ್ವರಾದಿಕಮ್ ॥ ೨೩.

ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರಿಗೆ ಆಗಿದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿತು; ಪಾದ, ತಾಳ, ಸ್ವರ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಗೀತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜ್ಞಾನ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿಯೂ ಉದಯವಾಯಿತು.

ತತಃ ಕೈಲಾಸಶೈಲೇನ್ದ್ರಶಿಖರಸ್ಥಿತಮೀಶ್ವರಮ್ । ಗೀತಕೈಃ ಸಪ್ತಭಿರ್ನಾಗೌ ತನ್ತ್ರೀಲಯಸಮನ್ವಿತೌ ॥ ೨೩.

ನಂತರ, ಏಳು ವಿಧದ ಗಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ನಾಗರು, ತಂತಿ ಮತ್ತು ಲಯದ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿ, ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿರುವ ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲು ಹೊರಟರು.

ಆರಿರಾಧಯಿಷೂ ದೇವಮನಙ್ಗಾಙ್ಗಹರಂ ಹರಮ್ । ಪ್ರಚಕ್ರತುಃ ಪರಂ ಯತ್ನಮುಭೌ ಸಂಹತವಾಕ್ಕಲೌ ॥ ೨೩.

ಕಾಮದ ನಾಶಕನಾದ ದೇವರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು, ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ತಮ್ಮ ವಾಣಿ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ಪರಮ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

ಪ್ರಾತರ್ನಿಶಾಯಾಂ ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ಸನ್ಧ್ಯಯೋಶ್ಚಾಪಿ ತತ್ಪರೌ । ತಯೋಃ ಕಾಲೇನ ಮಹತಾ ಸ್ತೂಯಮಾನೋ ವೃಷಧ್ವಜಃ ॥ ೨೩.

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ರಾತ್ರಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮತ್ತು ಸಂಧ್ಯಾ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತೊಡಗಿದ್ದರು; ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ನಂತರ, ಅವರ ಸ್ತುತಿಗೆ ವೃಷಧ್ವಜನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.

ತುತೋಷ ಗೀತಕೈಸ್ತೌ ಚ ಪ್ರಾಹೇಶೋ ಗೃಹ್ಯತಾಂ ವರಃ । ತತಃ ಪ್ರಣಮ್ಯಾಶ್ವತರಃ ಕಮ್ಬಲೇನ ಸಮಂ ತದಾ ॥ ೨೩.

ಅವರ ಹಾಡುಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ದೇವರು ಹೇಳಿದನು: 'ಒಂದು ವರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ.' ಆಗ ಅಶ್ವತರ ಮತ್ತು ಕಂಬಲ ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ದೇವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು.

ವ್ಯಜ್ಞಾಪಯನ್ಮಹಾದೇವಂ ಶಿತಿಕಣ್ಠಮುಮಾಪತಿಮ್ । ಯದಿ ನೌ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರೀತೋ ದೇವದೇವಸ್ತ್ರಿಲೋಚನಃ ॥ ೨೩.

ಅವರು ಮಹಾದೇವನಾದ ನೀಲಕಂಠ, ಉಮಾಪತಿಯವರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಹೇಳಿದರು: 'ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳ ದೇವದೇವತೆ ನಮ್ಮಿಂದ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ—'

ತತೋ ಯಥಾಭಿಲಷಿತಂ ವರಮೇನಂ ಪ್ರಯಚ್ಛ ನೌ । ಮೃತಾ ಕುವಲಯಾಶ್ವಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ದೇವ ! ಮದಾಲಸಾ ॥ ೨೩.

'ಆಗ ನಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಈ ವರವನ್ನು ದಯಮಾಡಿ: ದೇವಾ, ಮೃತನಾದ ಕುವಲಯಾಶ್ವನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಮದಾಲಸೆಯು—'

ತೇನೈವ ವಯಸಾ ಸದ್ಯೋ ದುಹಿತೃತ್ವಂ ಪ್ರಯಾತು ಮೇ । ಜಾತಿಸ್ಮರಾ ಯಥಾ ಪೂರ್ವಂ ತದ್ವತ್ಕಾನ್ತಿಸಮನ್ವಿತಾ । ಯೋಗಿನೀ ಯೋಗಮಾತಾ ಚ ಮದ್ಗೇಹೇ ಜಾಯತಾಂ ಭವ ॥ ೨೩.

'ಅವಳೇ ಆಗಲೇ, ಹಿಂದಿನ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ, ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಸ್ಮರಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅದೇ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ, ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಯೋಗಿನಿಯಾಗಿ, ಯೋಗಿಗಳ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಲಿ.'

ಮಹಾದೇವ ಉವಾಚ ಯಥೋಕ್ತಂ ಪನ್ನಗಶ್ರೇಷ್ಠ ! ಸರ್ವೇಮೇತದ್ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾದಸನ್ದಿಗ್ಧಂ ಶ್ರುಣು ಚೇದಂ ಭುಜಙ್ಗಮ ॥ ೨೩.

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ನಾಗಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈಗ ಇದು ಕೇಳು, ನಾಗನೇ.'

ಶ್ರಾದ್ಧೇ ತು ಸಮನುಪ್ರಾಪ್ತೇ ಮಧ್ಯಮಂ ಪಿಣ್ಡಮಾತ್ಮನಾ । ಭಕ್ಷಯೇಥಾಃ ಫಣಿಶ್ರೇಷ್ಠ ! ಶುಚಿಃ ಪ್ರಯತಮಾನಸಃ ॥ ೨೩.

'ಶ್ರಾದ್ಧ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯದ ಪಿಂಡವನ್ನು ನೀನು ಸ್ವತಃ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೇವಿಸು, ನಾಗಶ್ರೇಷ್ಠನೆ.'

ಭಕ್ಷಿತೇ ತು ತತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಭವತೋ ಮಧ್ಯಮಾತ್ಫಣಾತ್ । ಸಮುತ್ಪತ್ಸ್ಯತಿ ಕಲ್ಯಾಣೀ ತಥಾರೂಪಾ ಯಥಾಮೃತಾ ॥ ೨೩.

'ನೀನು ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ನಂತರ, ನಿನ್ನ ಮಧ್ಯದ ಫಣದಿಂದ, ಪುನಃ ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಶುಭರೂಪವಳಾದಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಾಳೆ.'

ಕಾಮಞ್ಚೇಮಮಭಿಧ್ಯಾಯ ಕುರು ತ್ವಂ ಪಿತೃತರ್ಪಣಮ್ । ತತ್ಕ್ಷಣಾದೇವ ಸಾ ಸುಭ್ರೂಃ ಶ್ವಸತೋ ಮಧ್ಯಮಾತ್ಫಣಾತ್ ॥ ೨೩.

'ಅವಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ ಪಿತೃತರ್ಪಣವನ್ನು ಮಾಡು; ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಸುಂದರ ಭ್ರೂಗಳವಳಾದಳು ನಿನ್ನ ಮಧ್ಯದ ಫಣದಿಂದ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾ ಹೊರಬರುತ್ತಾಳೆ.'

ಸಮುತ್ಪತ್ಸ್ಯತಿ ಕಲ್ಯಾಣೀ ತಥಾರೂಪಾ ಯಥಾಮೃತಾ । ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ತತಸ್ತೌ ತು ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಮಹೇಶ್ವರಮ್ ॥ ೨೩.

ಅಮೃತದಂತೆ ಸುಂದರವಾದ ಒಬ್ಬ ಸಜ್ಜನ ಮಹಿಳೆ ಹುಟ್ಟಿಬರುವಳು ಎಂದು ಕೇಳಿದ ನಂತರ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಂದಿಸಿದರು.

ರಸಾತಲಂ ಪುನಃ ಪ್ರಾಪ್ತೌ ಪರಿತೋಷಸಮನ್ವಿತೌ । ತಥಾ ಚ ಕೃತವಾನ್ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸ ನಾಗಃ ಕಮ್ಬಲಾನುಜಃ ॥ ೨೩.

ಅವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಪಾತಾಳ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ಆ ನಂತರ ಕಂಬಲನ ತಮಗಾದ ನಾಗನು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

ಪಿಣ್ಡಞ್ಚ ಮಧ್ಯಮಂ ತದ್ವದ್ಯಥಾವದುಪಭುಕ್ತವಾನ್ । ತಞ್ಚಾಪಿ ಧ್ಯಾಯಃ ಕಾಮಂ ತತಃ ಸಾ ತನುಮಧ್ಯಮಾ ॥ ೨೩.

ಅವನು ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಪಿಂಡವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸೇವಿಸಿ, ಆ ಸೌಂದರ್ಯವತಿಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಸೆಯಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು.

ಜಜ್ಞೇ ನಿಶ್ವಸತಃ ಸದ್ಯಸ್ತದ್ರೂಪಾ ಮಧ್ಯಮಾತ್ಫಣಾತ್ । ನ ಚಾಪಿ ಕಥಯಾಮಾಸ ಕಸ್ಯಚಿತ್ಸ ಭುಜಙ್ಗಮಃ ॥ ೨೩.

ಅವನು ಉಸಿರೆಳೆದಾಗ, ಆ ಮಹಿಳೆ ಅವನ ಮಧ್ಯಫಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಲೇ ಅದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಬಂದಳು. ಆ ನಾಗನು ಅವಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.

ಅನ್ತರ್ಗೃಹೇ ತಾಂ ಸುದತೀಂ ಸ್ತ್ರೀಭಿರ್ಗುಪ್ತಾಮಧಾರಯತ್ । ತೌ ಚಾನುದಿನಮಾಗಮ್ಯ ಪುತ್ರೌ ನಾಗಪತೇಃ ಸುಖಮ್ ॥ ೨೩.

ಆ ಸುಂದರ ಹಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿ ಒಳಗೃಹದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟನು. ನಾಗಪತಿಯ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು.

ಋತಧ್ವಜೇನ ಸಹಿತೌ ಚಿಕ್ರೀಡಾತೇಽಮರಾವಿವ । ಏಕದಾ ತು ಸುತೌ ಪ್ರಾಹ ನಾಗರಾಜೋ ಮುದಾನ್ವಿತಃ ॥ ೨೩.

ಅವರು ಋತಧ್ವಜನೊಂದಿಗೆ ಅಮರರು ಆಟವಾಡಿದಂತೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ದಿನ ನಾಗರಾಜನು ಆನಂದದಿಂದ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಯನ್ಮಯಾ ಪೂರ್ವಮುಕ್ತನ್ತು ಕ್ರಿಯತೇ ಕಿಂ ನ ತತ್ತಥಾ । ಸ ರಾಜಪುತ್ರೋ ಯುವಯೋರುಪಕಾರೀ ಮಮಾನ್ತಿಕಮ್ ॥ ೨೩.

"ನಾನು ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ್ದು ಏಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ? ಆ ರಾಜಕುಮಾರನು ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದವನು, ಅವನನ್ನು ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ತಂದುಕೊಡಬೇಕು."

ಕಸ್ಮಾನ್ನಾನೀಯತೇ ವತ್ಸಾವುಪಕಾರಾಯ ಮಾನದಃ । ಏವಮುಕ್ತೌ ತತಸ್ತೇನ ಪಿತ್ರಾ ಸ್ನೇಹವತಾ ತು ತೌ ॥ ೨೩.

"ಮಕ್ಕಳೆ, ನಿಮಗೆ ಉಪಕಾರಿಯಾಗಬೇಕಾದ ಮಾನ್ಯನಾದ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ಏಕೆ ಇಲ್ಲಿ ತರುವುದಿಲ್ಲ?" ಎಂದು ತಂದೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೇಳಿದನು.

ಗತ್ವಾ ತಸ್ಯ ಪುರಂ ಸಖ್ಯೂ ರೇಮಾತೇ ತೇನ ಧೀಮತಾ । ತತಃ ಕುವಲಯಾಶ್ವಂ ತೌ ಕೃತ್ವಾ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಕಥಾನ್ತರಮ್ ॥ ೨೩.

ಅವರು ಆ ರಾಜಕುಮಾರನ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಆ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ರಾಜಕುಮಾರನೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಕುವಲಯಾಶ್ವನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು.

ಅಬ್ರೂತಾಂ ಪ್ರಣಯೋಪೇತಂ ಸ್ವಗೇಹಗಮನಂ ಪ್ರತಿ । ತಾವಾಹ ನೃಪಪುತ್ರೋಽಸೌ ನನ್ವಿದಂ ಭವತೋರ್ಗೃಹಮ್ ॥ ೨೩.

ಅವರು ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಬೇಕೆಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ ರಾಜಕುಮಾರನು, "ಇದು ನಿಮ್ಮ ಮನೆ ಅಲ್ಲವೇ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.

ಧನವಾಹನವಸ್ತ್ರಾದಿ ಯನ್ಮದೀಯಂ ತದೇವ ವಾಮ್ । ಯತ್ತು ವಾಂ ವಾಞ್ಛಿತಂ ದಾತುಂ ಧನಂ ರತ್ನಮಥಾಪಿ ವಾ ॥ ೨೩.

"ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಧನ, ವಾಹನ, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳು ನಿಮಗೇ ಸೇರಿವೆ. ನೀವು ಯಾವುದು ಬೇಕೆಂದರೂ, ಧನವಾಗಲಿ, ರತ್ನವಾಗಲಿ, ಕೇಳಬಹುದು."

ತದ್ದೀಯತಾಂ ದ್ವಿಜಸುತೌ ಯದಿ ವಾಂ ಪ್ರಣಯೋ ಮಯಿ । ಏತಾವತಾಹಂ ದೈವೇನ ವಞ್ಚಿತೋಽಸ್ಮಿ ದುರಾತ್ಮನಾ ॥ ೨೩.

"ನೀವು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಕ್ಕಳೇ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ದುರ್ಭಾಗ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಇದರಲ್ಲಿ ಮೋಸಹೋಗಿದ್ದೇನೆ."

ಯದ್ಭವದ್ಭ್ಯಾಂ ಮಮತ್ವಂ ನೋ ಮದೀಯೇ ಕ್ರಿಯತೇ ಗೃಹೇ । ಯದಿ ವಾಂ ಮತ್ಪ್ರಿಯಂ ಕಾರ್ಯಮನುಗ್ರಾಹ್ಯೋಽಸ್ಮಿ ವಾಂ ಯದಿ ॥ ೨೩.

"ನೀವು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ನಿಮ್ಮದೇ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದರೆ—"

ತದ್ಧನೇ ಮಮ ಗೇಹೇ ಚ ಮಮತ್ವಮನುಕಲ್ಪ್ಯತಾಮ್ । ಯುವಯೋರ್ಯನ್ಮದೀಯಂ ತನ್ಮಾಮಕಂ ಯುವಯೋಃ ಸ್ವಕಮ್ ॥ ೨೩.

"ನನ್ನ ಮನೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಧನವನ್ನು ನಿಮ್ಮದೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು. ನನ್ನದು ನಿಮ್ಮದು, ನಿಮ್ಮದು ನನ್ನದು ಎಂಬಂತೆ ಇರಲಿ."