ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ಅನಸೂಯೋವಾಚ ಯದಿ ವಾ ರೋಚತೇ ಭದ್ರೇ ! ತತಸ್ತ್ವದ್ವಚನಾದಹಮ್ । ಕರೋಮಿ ಪೂರ್ವವದ್ದೇಹಂ ಭರ್ತಾರಞ್ಚ ನವಂ ತವ॥೧೬.

ಅನಸೂಯೆಯು ಹೇಳಿದರು: ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದರೆ, ಭದ್ರೆಯೇ, ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ನಿನಗೆ ಹೊಸ ಗಂಡನನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.

ಮಯಾ ಹಿ ಸರ್ವಥಾ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ವರವರ್ಣಿನಿ । ಪತಿವ್ರತಾನಾಮಾರಾಧ್ಯಮಿತಿ ಸಂಮಾನಯಾಮಿ ತೇ॥೧೬.

ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಹಿಮೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪತಿವ್ರತೆಗಳ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇನೆ, ಸುಂದರಿಯೇ.

ಪುತ್ರ ಉವಾಚ ತಥೇತ್ಯುಕ್ತೇ ತಯಾ ಸೂರ್ಯಮಾಜುಹಾವ ತಪಸ್ವಿನೀ । ಅನಸೂಯಾರ್ಘ್ಯಮುದ್ಯಮ್ಯ ದಶರಾತ್ರೇ ತದಾ ನಿಶಿ॥೧೬.

ಪುತ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಅವಳು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗ, ತಪಸ್ವಿನಿ ಅನಸೂಯೆ ಹತ್ತನೇ ರಾತ್ರಿ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಆತನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಳು.

ತತೋ ವಿವಸ್ವಾನ್ ಭಗವಾನ್ ಫುಲ್ಲಪದ್ಮಾರುಣಾಕೃತಿಃ । ಶೈಲರಾಜಾನಮುದಯಮಾರುರೋಹೋರುಮಣ್ಡಲಃ॥೧೬.

ಆಗ ಭಗವಂತ ವಿವಸ್ವಾನ್ ಹೂವಿನಂತೆ ಕೆಂಪು ಕಮಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ದೊಡ್ಡ ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಪರ್ವತರಾಜನ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಏರಿದನು.

ಸಮನನ್ತರಮೇವಾಸ್ಯಾ ಭರ್ತಾ ಪ್ರಾಣೈರ್ವ್ಯಯುಜ್ಯತ । ಪಪಾತ ಚ ಮಹೀಪೃಷ್ಠೇ ಪತನ್ತಂ ಜಗೃಹೇ ಚ ಸಾ॥೧೬.

ಅದನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಅವಳ ಗಂಡನು ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟನು; ಅವನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದಳು.

ಅನಸೂಯೋವಾಚ ನ ವಿಷಾದಸ್ತ್ವಯಾ ಭದ್ರೇ ! ಕರ್ತವ್ಯಃ ಪಶ್ಯ ಮೇ ಬಲಮ್ । ಪತಿಶುಶ್ರೂಷಯಾವಾಪ್ತಂ ತಪಸಃ ಕಿಂ ಚಿರೇಣ ತೇ॥೧೬.

ಅನಸೂಯೆಯು ಹೇಳಿದರು: ಭದ್ರೆಯೇ, ದುಃಖಿಸಬೇಡ! ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡು—ನೀನು ಗಂಡನಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದುದರಿಂದ ಯಾವ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವೂ ನಿನಗೆ ಕೈಮುಗಿಯದೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಯಥಾ ಭರ್ತೃಸಮಂ ನಾನ್ಯಮಪಶ್ಯಂ ಪುರುಷಂ ಕ್ವಚಿತ್ । ರೂಪತಃ ಶೀಲತೋ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ವಾಙ್ಮಾಧುರ್ಂಯ್ಯಾದಿಭೂಷಣೈಃ॥೧೬.

ನಾನು ಯಾವತ್ತೂ ನನ್ನ ಗಂಡನಂತೆ ರೂಪ, ಗುಣ, ಬುದ್ಧಿ, ಮಾತಿನ ಸೌಮ್ಯತೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾದ ಪುರುಷನನ್ನು ನೋಡಿಲ್ಲ.

ತೇನ ಸತ್ಯೇನ ವಿಪ್ರೋಽಯಂ ವ್ಯಾಧಿಮುಕ್ತಃ ಪುನರ್ಯುವಾ । ಪ್ರಾಪ್ನೋತು ಜೀವಿತಂ ಭಾರ್ಯಾಸಹಾಯಃ ಶರದಾಂ ಶತಮ್॥೧೬.

ಈ ಸತ್ಯದ ಬಲದಿಂದ ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ರೋಗಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಪುನಃ ಯೌವನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ನೂರು ವರ್ಷ ಬದುಕಲಿ.

ಯಥಾ ಭರ್ತೃಸಮಂ ನಾನ್ಯಮಹಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ದೈವತಮ್ । ತೇನ ಸತ್ಯೇನ ವಿಪ್ರೋಽಯಂ ಪುನರ್ಜೋವತ್ವನಾಮಯಃ॥೧೬.

ನಾನು ನನ್ನ ಗಂಡನಂತೆ ದೇವರನ್ನು ಯಾರನ್ನೂ ನೋಡಿಲ್ಲ. ಈ ಸತ್ಯದ ಬಲದಿಂದ ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪುನಃ ಯೌವನ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.

ಕರ್ಮಣಾ ಮನಸಾ ವಾಚಾ ಭರ್ತುರಾರಾಧನಂ ಪ್ರತಿ । ಯಥಾ ಮಮೋದ್ಯಮೋ ನಿತ್ಯಂ ತಥಾಯಂ ಜೀವತಾಂ ದ್ವಿಜಃ॥೧೬.

ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ಶ್ರಮಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಅದೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಜೀವಿಸಲಿ.

ಪುತ್ರ ಉವಾಚ ತತೋ ವಿಪ್ರಃ ಸಮುತ್ತಸ್ಥೌ ವ್ಯಾಧಿಮುಕ್ತಃ ಪುನರ್ಯುವಾ । ಸ್ವಭಾಭಿರ್ಭಾಸಯನ್ ವೇಶ್ಮ ವೃನ್ದಾರಕ ಇವಾಜರಃ॥೧೬.

ಪುತ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಆಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ರೋಗಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಪುನಃ ಯುವನಾಗಿ, ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಮನೆಗೆ ಹೊಳಪನ್ನು ತಂದಂತೆ, ದೇವತೆಗಳೊಳಗಿನ ಚಿರಯುವನಂತೆ ಎದ್ದನು.

ತತೋಽಪತತ್ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿರ್ದೇವವಾದ್ಯಾದಿನಿಸ್ವನಃ । ಲೇಭಿರೇ ಚ ಮುದಂ ದೇವಾ ಅನಸೂಯಾಮಥಾಬ್ರುವನ್॥೧೬.

ಆಗ ಹೂವಿನ ಮಳೆ ಬಿದ್ದಿತು, ದಿವ್ಯವಾದ ಸಂಗೀತ ಕೇಳಿಸಿತು, ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು; ಅವರು ಅನಸೂಯೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ದೇವಾ ಊಚುಃ ವರಂ ವೃಣೀಷ್ವ ಕಲ್ಯಾಣಿ ದೇವಕಾರ್ಯಂ ಮಹತ್ ಕೃತಮ್ । ತ್ವಯಾ ಯಸ್ಮಾತ್ ತತೋ ದೇವಾ ವರದಾಸ್ತೇ ತಪಸ್ವಿನಿ॥೧೬.

ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಶುಭೆಯೇ, ಒಂದು ವರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು! ನೀನು ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೀಯೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ತಪಸ್ವಿನಿಯೇ, ದೇವತೆಗಳು ನಿನಗೆ ವರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಅನಸೂಯೋವಾಚ ಯದಿ ದೇವಾಃ ಪ್ರಸನ್ನಾ ಮೇ ಪಿತಾಮಹಪುರೋಗಮಾಃ । ವರದಾ ವರಯೋಗ್ಯಾ ಚ ಯದ್ಯಹಂ ಭವತಾಂ ಮತಾ॥೧೬.

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ಪಿತಾಮಹನವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ನನಗೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ನಾನು ವರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯೋಗ್ಯಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತು ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ—'

ತದ್ಯಾನ್ತು ಮಮ ಪುತ್ರತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು-ಮಹೇಶ್ವರಾಃ । ಯೋಗಞ್ಚ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾಂ ಭರ್ತೃಸಹಿತಾ ಕ್ಲೇಶಮುಕ್ತಯೇ॥೧೬.

ಅಂದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರರು ನನ್ನ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಲಿ. ನಾನು ನನ್ನ ಗಂಡನ ಜೊತೆ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದು, ದುಃಖಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಳಾಗಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ.'

ಏವಮಸ್ತ್ವಿತಿ ತಾಂ ದೇವಾ ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು-ಶಿವಾದಯಃ । ಪ್ರೋಕ್ತ್ವಾ ಜಗ್ಮುರ್ಯಥಾನ್ಯಾಯಮನುಮಾನ್ಯ ತಪಸ್ವಿನೀಮ್॥೧೬.

ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳು 'ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ತಪಸ್ವಿನಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟರು.

ತ್ರಯೋವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಪುತ್ರಾವೂಚತುಃ ಸ ರಾಜಪುತ್ರಃ ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯ ವೇಗಾದಾತ್ಮಪುರಂ ತತಃ । ಪಿತ್ರೋರ್ವವನ್ದಿಷುಃ ಪಾದೌ ದಿದೃಕ್ಷುಶ್ಚ ಮದಾಲಸಾಮ್ ॥ ೨೩.

ಅಧ್ಯಾಯ ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು. ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಹೇಳಿದರು: ಆ ರಾಜಕುಮಾರನು ತನ್ನ ಊರನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ತಲುಪಿ, ತಾಯಂದಿರ ಪಾದಗಳಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಮದಾಲಸೆಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದನು.

ದದರ್ಶ ಜನಮುದ್ವಿಗ್ನಮಪ್ರಹೃಷ್ಟಮುಖಂ ಪುರಃ । ಪುನಶ್ಚ ವಿಸ್ಮಿತಾಕಾರಂ ಪ್ರಹೃಷ್ಟವದನಂ ತತಃ ॥ ೨೩.

ಅವನು ಜನರನ್ನು ಆತಂಕದಿಂದ, ಸಂತೋಷವಿಲ್ಲದ ಮುಖಗಳಿಂದ ನೋಡಿದನು; ಮತ್ತೆ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮುಖಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬೆಳಗಿದವು.

ಅನ್ಯಮುತ್ಫುಲ್ಲನಯನಂ ದಿಷ್ಟ್ಯಾ ದಿಷ್ಟ್ಯೇತಿವಾದಿನಮ್ । ಪರಿಷ್ವಜನ್ತಮನ್ಯೋನ್ಯಮತಿಕೌತೂಹಲಾನ್ವಿತಮ್ ॥ ೨೩.

ಒಬ್ಬನು ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ತುಂಬಿಕೊಂಡು, 'ಧನ್ಯತೆ! ಧನ್ಯತೆ!' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ಆತುರದಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು.

ಚಿರಂ ಜೀವೋರುಕಲ್ಯಾಣ ! ಹತಾಸ್ತೇ ಪರಿಪನ್ಥಿನಃ । ಪಿತ್ರೋಃ ಪ್ರಹ್ಲಾದಯ ಮನಸ್ತಥಾಸ್ಮಾಕಮಕಣ್ಟಕಮ್ ॥ ೨೩.

'ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವಾಗು, ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ! ನಿನ್ನ ಶತ್ರುಗಳು ನಾಶವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಿನ್ನ ತಾಯಂದಿರ ಹೃದಯವನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನೂ ದೂರಮಾಡು.'

ಪುತ್ರಾವೂಚತುಃ ಇತ್ಯೇವಂ ವಾದಿಭಿಃ ಪೌರೈಃ ಪುರಃ ಪೃಷ್ಠೇ ಚ ಸಂವೃತಃ । ತತ್ಕ್ಷಣಪ್ರಭವಾನನ್ದಃ ಪ್ರವಿವೇಶ ಪಿತುರ್ಗೃಹಮ್ ॥ ೨೩.

ಹೀಗೆ, ಮುಂದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ನಾಗರಿಕರು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವನು ತಂದೆಯ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಪಿತಾ ಚ ತಂ ಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ಮಾತಾ ಚಾನ್ಯೇ ಚ ಬಾನ್ಧವಾಃ । ಚಿರಂ ಜೀವೇತಿ ಕಲ್ಯಾಣೀರ್ದದುಸ್ತಸ್ಮೈ ತದಾಶಿಷಃ ॥ ೨೩.

ತಂದೆ ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡರು, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಬಂಧುಗಳೂ ಕೂಡ. ಅವರು ಅವನಿಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವಾಗಲಿ ಎಂದು ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ತತಃ ಸೋಽಥ ಕಿಮೇತದಿತಿ ವಿಸ್ಮಿತಃ । ಪಪ್ರಚ್ಛ ಪಿತರಂ ತಾತ ! ಸೋಽಸ್ಮೈ ಸಮ್ಯಕ್ತದುಕ್ತವಾನ್ ॥ ೨೩.

ನಂತರ ಅವನು ವಂದಿಸಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ 'ಇದು ಏನು?' ಎಂದು ತಂದೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ತಂದೆ ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದರು.

ಸ ಭಾರ್ಯಾಂ ತಾಂ ಮೃತಾಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಹೃದಯೇಷ್ಟಾಂ ಮದಾಲಸಾಮ್ । ಪಿತರೌ ಚ ಪುರೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಲಜ್ಜಾಶೋಕಾಬ್ಧಿಮಧ್ಯಗಃ ॥ ೨೩.

ತಾನು ಹೃದಯದಿಂದ ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಮದಾಲಸೆಯು ಸತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಕೇಳಿ, ಮತ್ತು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಎದುರು ನೋಡಿದಾಗ ಅವನು ಲಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ದುಃಖದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು.

ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಸಾ ಬಾಲಾ ಮಾಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ನಿಧನಂ ಗತಮ್ । ತತ್ಯಾಜ ಜೀವಿತಂ ಸಾಧ್ವೀ ಧಿಙ್ಮಾಂ ನಿಷ್ಠುರಮಾನಸಮ್ ॥ ೨೩.

ಅವನು ಯೋಚಿಸಿದನು: 'ಆ ಬಾಲೆ, ನಾನು ಸತ್ತೆನೆಂದು ಕೇಳಿ, ಜೀವವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಆ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಗೆ ನಾನು ಎಷ್ಟು ಕ್ರೂರನಾಗಿದ್ದೇನೆ!'

ನೃಶಂಸೋಽಹಮನಾರ್ಯೋಽಹಂ ವಿನಾ ತಾಂ ಮೃಗಲೋಚನಾಮ್ । ಮತ್ಕೃತೇ ನಿಧನಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾಂ ಯಜ್ಜೀವಾಮ್ಯತಿನಿರ್ಘೃಣಃ ॥ ೨೩.

'ನಾನು ಕ್ರೂರನು, ನೀಚನು; ಆ ಮೃಗನಯನಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲದೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವೆನು. ಅವಳು ನನ್ನ ಕಾರಣ ಸತ್ತಳು—ನಾನು ಎಷ್ಟು ನಿರ್ದಯನು!'

ಪುನಃ ಸ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಪರಿಸಂಸ್ತಭ್ಯ ಮಾನಸಮ್ । ಮೋಹೋದ್ಗಮಮಪಾಸ್ಯಾಶು ನಿಃ ಶ್ವಸ್ಯೋಚ್ಛವಸ್ಯ ಚಾತರಃ ॥ ೨೩.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿ ಯೋಚನೆಮಾಡಿದನು; ಮೋಹವನ್ನು ಬೇಗನೆ ತೊರೆದು, ಆಘಾತದಿಂದ ಆಳವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಿದನು.

ಮೃತೇತಿ ಸಾ ಮನ್ನಿಮಿತ್ತಂ ತ್ಯಜಾಮಿ ಯದಿ ಜೀವಿತಮ್ । ಕಿಂ ಮಯೋಪಕೃತಂ ತಸ್ಯಾಃ ಶ್ಲಾಘ್ಯಮೇತತ್ತು ಯೋಷಿತಾಮ್ ॥ ೨೩.

'ನನ್ನ ಕಾರಣ ಅವಳು ಸತ್ತಿದ್ದಾಳೆ, ಜೀವವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ನಾನು ಅವಳಿಗೆ ಯಾವ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ? ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ.'

ಯದಿ ರೋದಿಮಿ ವಾ ದೀನೋ ಹಾ ಪ್ರಿಯೇತಿ ! ವದನ್ಮುಹುಃ । ತಥಾಪ್ಯಶ್ಲಾಘ್ಯಮೇತನ್ನೋ ವಯಂ ಹಿ ಪುರುಷಾಃ ಕಿಲ ॥ ೨೩.

'ನಾನು ದುಃಖದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಳುತ್ತಾ, 'ಹಾಯ್ ಪ್ರಿಯೆ!' ಎಂದು ಕೂಗಿದರೂ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪಾಟವಿಲ್ಲ. ನಾವು ಪುರುಷರು, ಅಲ್ಲವೇ?'