ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ತತ್ರಾಪ್ಸರಾ ವಪುರ್ನಾಮ ಮುನಿಕ್ಷೋಭಣಗರ್ವಿತಾ । ಪ್ರತ್ಯುವಾಚಾದ್ಯ ಯಾಸ್ಯಾಮಿ ಯತ್ರಾಸೌ ಸಂಸ್ಥಿತೋ ಮುನಿಃ॥೧.

ಅಲ್ಲಿ ವಪು ಎಂಬ ಅಪ್ಸರೆಯು, ಮುನಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಕುಲಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗೆ ಗರ್ವದಿಂದ, 'ಇಂದು ನಾನು ಆ ಮುನಿಯಿರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.

ಅದ್ಯ ತಂ ದೇಹಯನ್ತಾರಂ ಪ್ರಯುಕ್ತೇನ್ದ್ರಿಯವಾಜಿನಮ್ । ಸ್ಮರಶಸ್ತ್ರಗಲದ್ರಶ್ಮಿಂ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಕುಸಾರಥಿಮ್॥೧.

ಇಂದು ಕಾಮದೇವನ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಅವನ ಬಾಣಗಳು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೆದಕುವ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಮುನಿಯನ್ನು ನಾನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಾ ಜನಾರ್ದನೋ ವಾಪಿ ಯದಿ ವಾ ನೀಲಲೋಹಿತಃ । ತಮಪ್ಯದ್ಯ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಕಾಮಬಾಣಕ್ಷತಾನ್ತರಮ್॥೧.

ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಲಿ, ಜನಾರ್ದನನಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ನೀಲಕಂಠನಾಗಲಿ, ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಕೂಡ ನಾನು ಇಂದು ಕಾಮದೇವನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಳಿಸಬಲ್ಲೆನು.

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರಜಗಾಮಾಥ ಪ್ರಾಲೇಯಾದ್ರಿಂ ವಪುಸ್ತದಾ । ಮುನೇಸ್ತಪಃ ಪ್ರಭಾವೇಣ ಪ್ರಶಾನ್ತಶ್ವಾಪದಾಶ್ರಮಮ್॥೧.

ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ, ವಪು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಮಪರ್ವತದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟಳು. ಆ ಮುನಿಯ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿಯೆಲ್ಲಾ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕೂಡ ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದವು.

ಸ ಪುಂಸ್ಕೋಕಿಲಮಾಧುರ್ಯಾ ಯತ್ರಾಸ್ತೇ ಸ ಮಹಾಮುನಿಃ । ಕ್ರೋಶಮಾತ್ರಂ ಸ್ಥಿತಾ ತಸ್ಮಾದಗಾಯತ ವರಾಪ್ಸರಾಃ॥೧.

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾಮುನಿ ಇದ್ದನು, ಅವನ ಧ್ವನಿ ಗಂಡು ಕೋಗಿಲೆಯ ಹಾಡಿನಂತೆ ಸಿಹಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಅಪ್ಸರೆಯರು ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ನಿಂತು ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ತದ್ಗೀತಧ್ವನಿಮಾಕರ್ಣ್ಯ ಮುನಿರ್ವಿಸ್ಮಿತಮಾನಸಃ । ಜಗಾಮ ತತ್ರ ಯತ್ರಾಸ್ತೇ ಸಾ ಬಾಲಾ ರುಚಿರಾನನಾ॥೧.

ಆ ಹಾಡಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಮುನಿಯ ಮನಸ್ಸು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿತು. ಅವನು ಆ ಸುಂದರ ಮುಖದ ಯುವತಿಯಿದ್ದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು.

ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚಾರುಸರ್ವಾಙ್ಗೀಂ ಮುನಿಃ ಸಂಸ್ತಭ್ಯ ಮಾನಸಮ್ । ಕ್ಷೋಭಣಾಯಾಗತಾಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಕೋಪಾಮರ್ಷಸನ್ವಿತಃ॥೧.

ಆಕೆ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಂದರಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮುನಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಅವಳು ತಾನು ವ್ಯಾಕುಲಗೊಳಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಕೋಪ ಮತ್ತು ಅಸಹನೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದನು.

ಉವಾಚೇದಂ ತತೋ ವಾಕ್ಯಂ ಮಹರ್ಷಿಸ್ತಾಂ ಮಹಾತಪಾಃ॥೧.

ಅನಂತರ ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಮಹರ್ಷಿಯು ಆಕೆಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.

ಯಸ್ಮಾದ್ದುಃ ಖಾರ್ಜಿತಸ್ಯೇಹ ತಪಸೋ ವಿಧ್ನಕಾರಣಾತ್ । ಆಗತಾಸಿ ಮದೋನ್ಮತ್ತೇ ಮಮ ದುಃ ಖಾಯ ಖೇಚರಿ॥೧.

ನೀನು ಗಗನದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವಳೇ, ಗರ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿ, ನಾನು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಗಳಿಸಿದ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಲು ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ನನಗೆ ದುಃಖ ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ ಸುಪರ್ಣಗೋತ್ರೇ ತ್ವಂ ಮತ್ಕ್ರೋಧಕಲುಷೀಕೃತಾ । ಜನ್ಮ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ದುಷ್ಪ್ರಜ್ಞೇ ಯಾವದ್ವರ್ಷಾಣಿ ಷೋಡಶ॥೧.

ಆದುದರಿಂದ, ನನ್ನ ಕೋಪದಿಂದ ಕಲ್ಮಷಗೊಂಡು, ನೀನು ಸುಪರ್ಣರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ, ಅಜ್ಞಾನಿನೀ.

ನಿಜರೂಪಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿಣೀರೂಪಧಾರಿಣೀ । ಚತ್ವಾರಸ್ತೇ ಚ ತನಯಾ ಜನಿಷ್ಯನ್ತೇಽಧಮಾಪ್ಸರಾಃ॥೧.

ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪಕ್ಷಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ನೀನು ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುವೆ, ಅಪ್ಸರೆಯರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕೆಳಗಿನವಳೇ.

ಅಪ್ರಾಪ್ಯ ತೇಷು ಚ ಪ್ರೀತಿಂ ಶಸ್ತ್ರಪೂತಾ ಪುನರ್ದಿವಿ । ವಾಸಮಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ವಕ್ತವ್ಯಂ ನೋತ್ತರಂ ತೇ ಕಥಞ್ಚನ॥೧.

ಅವರಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಈ ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಶುದ್ಧಳಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ನೀನು ಯಾವುದೇ ಉತ್ತರ ಹೇಳಬಾರದು.

ಇತಿ ವಚನಮಸಹ್ಯಂ ಕೋಪಸಂರಕ್ತದೃಷ್ಟಿಶ್ ಚಲಕಲಬಲಯಾಂ ತಾಂ ಮಾನಿನೀಂ ಶ್ರಾವಯಿತ್ವಾ । ತರಲತರತರಙ್ಗಾಂ ಗಾಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ವಿಪ್ರಃ ಪ್ರಥಿತಗುಣಗಣೌಘಾಂ ಸಂಪ್ರಯಾತಾಃ ಖಗಙ್ಗಾಮ್॥೧.

ಹೀಗೆ ಸಹಿಸಲಾಗದ ಶಾಪವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ, ಆ ಗರ್ವಿತೆಯು ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಮಹರ್ಷಿಯು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು. ಆಕೆ ಮನಸ್ಸು ಅಶಾಂತವಾಗಿ, ನದಿಯ ಅಲೆಗಳಂತೆ ತೋಳಾಡುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಶರೀರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು.

; ಧರ್ಮಪಕ್ಷಿಣ ಊಚುಃ ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರೇತಿ ರಾಜರ್ಷಿರಾಸೀತ್ ತ್ರೇತಾಯುಗೇ ಪುರಾ । ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಪೃಥಿವೀಪಾಲಃ ಪ್ರೋಲ್ಲಸತ್ಕೀರ್ತಿರುತ್ತಮಃ॥೭.

ತ್ರೇತಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನೆಂಬ ರಾಜರ್ಷಿ ಇದ್ದನು. ಅವನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು, ಅವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೀರ್ತಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿತ್ತು.

ನ ದುರ್ಭಿಕ್ಷಂ ನ ಚ ವ್ಯಾಧಿರ್ನಾಕಾಲಮರಣಂ ನೃಣಾಮ್ । ನಾಧರ್ಮರುಚಯಃ ಪೌರಾಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಶಾಸತಿ ಪಾರ್ಥಿವೇ॥೭.

ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ದುಬ್ಬರ, ರೋಗ, ಅಕಾಲಮರಣ ಯಾವುದು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪಟ್ಟಣದವರು ಅಧರ್ಮದ ಕಡೆಗೆ ಒಲಿಯಲಿಲ್ಲ.

ಬಭೂವುರ್ನ ತಥೋನ್ಮತ್ತಾ ಧನ-ವೀರ್ಯ-ತಪೋಮದೈಃ । ನಾಜಾಯನ್ತ ಸ್ತ್ರಿಯಶ್ಚೈವ ಕಾಶ್ಚಿದಪ್ರಾಪ್ತಯೌವನಾಃ॥೭.

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧನ, ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಗರ್ವಿತರಾಗಿದ್ದವರು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಯೌವನವನ್ನು ತಲುಪದ ಹೆಂಗಸರು ಹುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ.

ಸ ಕದಾಚಿನ್ಮಹಾಬಾಹುರರಣ್ಯೇಽನುಸರನ್ ಮೃಗಮ್ । ಶುಶ್ರಾವ ಶಬ್ದಮಸಕೃತ್ ತ್ರಾಯಸ್ವೇತಿ ಚ ಯೋಷಿತಾಮ್॥೭.

ಒಂದು ಬಾರಿ ಆ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹರಣನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, 'ಉಳಿಸಿ' ಎಂದು ಹೆಂಗಸರು ಪುನಃ ಪುನಃ ಕೂಗುತ್ತಿರುವ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿದನು.

ಸ ವಿಹಾಯ ಮೃಗಂ ರಾಜಾ ಮಾ ಭೈಷೀರಿತ್ಯಭಾಷತ । ಮಯಿ ಶಾಸತಿ ದುರ್ಮೇಧಾಃ ಕೋಽಯಮನ್ಯಾಯವೃತ್ತಿಮಾನ್॥೭.

ಆಗ ರಾಜನು ಹರಣನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, 'ಭಯಪಡಬೇಡಿರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ನಾನು ಆಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಇಂತಹ ದುಷ್ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನು ಯಾರು ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟನು.

ತತ್ಕ್ರನ್ದಿತಾನುಸಾರೀ ಚ ಸರ್ವಾರಮ್ಭವಿಘಾತಕೃತ್ । ಏಕಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ರೌದ್ರೋ ವಿಘ್ನರಾಟ್ ಸಮಚಿನ್ತಯತ್॥೭.

ಆ ಕೂಗುಗಳ ಶಬ್ದವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹೋಗಿ, ಎಲ್ಲ ಅಡಚಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಭಯಾನಕನನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವನು ಒಳಗೆ ಒಳಗೆ ಯೋಚನೆಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋಽಯಮತುಲಂ ತಪ ಆಸ್ಥಾಯ ವೀರ್ಯವಾನ್ । ಪ್ರಾಗಸಿದ್ಧಾಭವಾದೀನಾಂ ವಿದ್ಯಾಃ ಸಾಧ್ಯತಿ ವ್ರತೀ॥೭.

'ಇವನು ವಿಷ್ವಾಮಿತ್ರನು, ಅಪಾರವಾದ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಪಡೆದಿದ್ದ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ವ್ರತದಿಂದ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ' ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದನು.

ಸಾಧ್ಯಮಾನಾಃ ಕ್ಷಮಾಮೌನಚಿತ್ತಸಂಯಮಿನಾಮುನಾ । ತಾ ವೈ ಭಯಾರ್ತಾಃ ಕ್ರನ್ದನ್ತಿ ಕಥಂ ಕಾರ್ಯಮಿದಂ ಮಯಾ॥೭.

ಅವನು ಸಹನೆ, ಮೌನ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಆ ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಹೆಂಗಸರು ಭಯದಿಂದ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ—ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವನು ಯೋಚಿಸಿದನು.

ತೇಜಸ್ವೀ ಕೌಶಿಕಶ್ವೇಷ್ಠೋ ವಯಮಸ್ಯ ಸುದುರ್ಬಲಾಃ । ಕ್ರೋಶನ್ತ್ಯೇತಾಸ್ತಥಾ ಭೀತಾ ದುಷ್ಪಾರಂ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ॥೭.

'ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಕೌಶಿಕನು ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ, ನಾವು ಬಹಳ ದುರ್ಬಲರು. ಈ ಹೆಂಗಸರು ಭಯದಿಂದ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಇದನ್ನು ದಾಟುವುದು ನನಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ' ಎಂದುಕೊಂಡನು.

ಅಥವಾಯಂ ನೃಪಃ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಮಾ ಭೈರಿತಿ ವದನ್ ಮುಹುಃ । ಇಮಮೇವ ಪ್ರವಿಶ್ಯಾಶು ಸಾಧಯಿಷ್ಯೇ ಯಥೇಪ್ಸಿತಮ್॥೭.

ಅಥವಾ ಈ ರಾಜನು ಬಂದು, ಪುನಃ ಪುನಃ 'ಭಯಪಡಬೇಡಿರಿ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ನಾನು ಅವನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ನನಗೆ ಬೇಕಾದುದನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಸಾಧಿಸಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.

ಇತಿ ಸಂಚಿನ್ತ್ಯ ರೌದ್ರೇಣ ವಿಘ್ನರಾಜೇನ ವೈ ತತಃ । ತೇನಾವಿಷ್ಟೋ ನೃಪಃ ಕೋಪಾದಿದಂ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್॥೭.

ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಆ ಭಯಾನಕ ವಿಘ್ನರಾಜನು ರಾಜನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಕೋಽಯಂ ಬಘ್ನಾತಿ ವಸ್ತ್ರಾನ್ತೇ ಪಾವಕಂ ಪಾಪಕೃನ್ನರಃ । ಬಲೋಷ್ಣತೇಜಸಾ ದೀಪ್ತೇ ಮಯಿ ಪತ್ಯಾವುಪಸ್ಥಿತೇ॥೭.

'ನಾನು ಇಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಬಲದಿಂದ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊತ್ತಿರುವ ಈ ಪಾಪಿ, ಬಟ್ಟೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುತ್ತಿರುವವನು ಯಾರು?' ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

ಸೋಽದ್ಯ ಮತ್ಕಾರ್ಮುಕಾಕ್ಷೇಪ-ವಿದೀಪಿತದಿಗನ್ತರೈಃ । ಶರೈರ್ವಿಭಿನ್ನಸರ್ವಾಙ್ಗೋ ದೀರ್ಘನಿದ್ರಾಂ ಪ್ರವೇಕ್ಷ್ಯತಿ॥೭.

'ಇಂದು ನನ್ನ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಹಾರುವ ಬಾಣಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾಡಿ, ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ಚೂರಾಗಿ, ಅವನು ದೀರ್ಘನಿದ್ರೆಗೆ ಹೋಗುವನು' ಎಂದು ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ತತಃ ಕ್ರುದ್ಧಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ತನ್ನೃಪತೇರ್ವಚಃ । ಕ್ರುದ್ಧೇ ಚರ್ಷಿವರೇ ತಸ್ಮಿನ್ ನೇಶುರ್ವಿದ್ಯಾಃ ಕ್ಷಣೇನ ತಾಃ॥೭.

ರಾಜನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಷ್ವಾಮಿತ್ರನು ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಆ ಋಷಿ ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ, ಆ ವಿದ್ಯೆಗಳು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾಯವಾಗಿಬಿಟ್ಟವು.

ಸ ಚಾಪಿ ರಾಜಾ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ತಪೋನಿಧಿಮ್ । ಭೀತಃ ಪ್ರಾವೇಪತಾತ್ಯರ್ಥಂ ಸಹಸಾಶ್ವತ್ಥಪರ್ಣವತ್॥೭.

ಮತ್ತು ರಾಜನು, ತಪಸ್ಸಿನ ಖಜಾನೆಯಾದ ವಿಷ್ವಾಮಿತ್ರನನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಯದಿಂದ ಅಶ್ವತ್ಥದ ಎಲೆಗಳಂತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ನಡುಗಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

ಸ ದುರಾತ್ಮನ್ನಿತಿ ಯದಾ ಮುನಿಸ್ತಿಷ್ಠೇತಿ ಚಾಬ್ರವೀತ್ । ತತಃ ಸ ರಾಜಾ ವಿನಯಾತ್ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯಾಭ್ಯಭಾಷತ॥೭.

ಆ ಋಷಿಯು 'ನೀನು ದುಷ್ಟನು' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತಾಗ, ರಾಜನು ವಿನಯದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.