ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸಮಾಶ್ಲಿಷ್ಯ ಕಣ್ಠಂ ರಾಜ್ಞೋ ನೃಪಾತ್ಮಜಾ । ಕಷ್ಟಶೋಕಶತಾಧಾರಾ ವಿಲಲಾಪಾರ್ತಯಾ ಗಿರಾ॥೮.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ರಾಜನ ಮಗಳು ಅವನ ಕತ್ತನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಅನೇಕ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಂಠದಿಂದ ಆಳವಾಗಿ ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಂಡಳು.

; ರಾಜಪತ್ನ್ಯುವಾಚ ರಾಜನ್ ! ಸ್ವಪ್ನೋಽಥ ತಥ್ಯಂ ವಾ ಯದೇತನ್ಮನ್ಯತೇ ಭವಾನ್ । ತತ್ ಕಥ್ಯತಾಂ ಮಹಾಭಾಗ ಮನೋ ವೈ ಮುಹ್ಯತೇ ಮಮ॥೮.

ರಾಜಪತ್ನಿ ಹೇಳಿದಳು: ರಾಜನೇ! ಇದು ಕನಸುನಾ, ಅಥವಾ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಆಗಿದೆಯೆಂದು ನೀನು ಹೇಳು. ಮಹಾಭಾಗನೇ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಾ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿದೆ.

ಯದ್ಯೇತದೇವಂ ಧರ್ಮಜ್ಞ ನಾಸ್ತಿ ಧರ್ಮೇ ಸಹಾಯತಾ । ತಥೈವ ವಿಪ್ರದೇವಾದಿಪೂಜನೇ ಪಾಲನೇ ಭುವಃ॥೮.

ಇದು ನಿಜವಾಗಿದ್ದರೆ, ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲ.

ನಾಸ್ತಿ ಧರ್ಮಃ ಕುತಃ ಸತ್ಯಮಾರ್ಜವಂ ಚಾನೃಶಂಸತಾ । ಯತ್ರ ತ್ವಂ ಧರ್ಮಪರಮಃ ಸ್ವರಾಜ್ಯಾದವರೋಪಿತಃ॥೮.

ಧರ್ಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಸತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ನೇರತೆ, ದಯೆ ಕೂಡ ಇಲ್ಲ. ನೀನು ಧರ್ಮಪರನಾಗಿದ್ದರೂ, ನಿನ್ನ ಸ್ವರಾಜ್ಯದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಇತಿ ತಸ್ಯಾ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ನಿಶ್ವಸ್ಯೋಷ್ಣಂ ಸಗದ್ಗದಮ್ । ಕಥಯಾಮಾಸ ತನ್ವಙ್ಗ್ಯಾ ಯಥಾ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಶ್ವಪಾಕತಾ॥೮.

ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನು ಬಿಸಿ ಉಸಿರಿಟ್ಟು, ತುಂಟುಂಟು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೊಗಸಾದ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದೆನು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

ರುದಿತ್ವಾ ಸಾಪಿ ಸುಚಿರಂ ನಿಶ್ವಸ್ಯೋಷ್ಣಞ್ಚ ದುಃ ಖಿತಾ । ಸ್ವಪುತ್ರಮರಣಂ ಭೀರುರ್ಯಥಾವೃತ್ತಂ ನ್ಯವೇದಯತ್॥೮.

ಅವಳು ಕೂಡ ಬಹುಕಾಲ ಅಳಿದ ನಂತರ, ದುಃಖದಿಂದ ಬಿಸಿ ಉಸಿರಿಟ್ಟು, ಭಯದಿಂದ ತನ್ನ ಮಗನ ಸಾವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು ಎಂಬಂತೆ ವಿವರಿಸಿದಳು.

; ರಾಜೋವಾಚ ಪ್ರಿಯೇ ! ನ ರೋಚಯೇ ದೀರ್ಘಂ ಕಾಲಂ ಕ್ಲೇಶಮುಪಾಸಿತುಮ್ । ನಾತ್ಮಾಯತ್ತಶ್ಚ ತನ್ವಙ್ಗಿ ಪಶ್ಯ ಮೇ ಮನ್ದಭಾಗ್ಯತಾಮ್॥೮.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರಿಯೆ, ನಾನು ಇಷ್ಟು ಕಾಲ ದುಃಖವನ್ನು ಸಹಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಜೀವನ ನನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಸೊಗಸಾದವಳೆ, ನನ್ನ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ನೋಡು.

ಚಣ್ಡಾಲೇನಾನನುಜ್ಞಾತಃ ಪ್ರವೇಕ್ಷ್ಯೇ ಜ್ವಲನಂ ಯದಿ । ಚಣ್ಡಾಲದಾಸತಾಂ ಯಾಸ್ಯೇ ಪುನರಪ್ಯನ್ಯಜನ್ಮನಿ॥೮.

ಚಂಡಾಲನು ಅನುಮತಿ ಕೊಡದೇ ನಾನು ಬೆಂಕಿಗೆ ಹಾರಿದರೆ, ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಚಂಡಾಲನ ದಾಸನಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ನರಕೇ ಚ ತಪಿಷ್ಯಾಮಿ ಕೋಟಕಃ ಕೃಮಿಭೋಜನಃ । ವೈತರಣ್ಯಾಂ ಮಹಾಪೂಯ-ವಸಾಸೃಕ್-ಸ್ನಾಯುಪಿಚ್ಛಿಲೇ॥೮.

ನರಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕೀಟಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿ ಪೀಡನೆ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವೈತರಣಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ, ಪೂಕ, ರಕ್ತ, ಕೊಬ್ಬು, ಸ್ನಾಯುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಜಲದಲ್ಲಿ ನರಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಸಿಪತ್ರವನೇ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಛೇದಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಾಮಿ ದಾರುಣಮ್ । ತಾಪಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಾಮಿ ವಾ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮಹಾರೌರವರೌರವೌ॥೮.

ಅಸಿಪತ್ರವನದಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕವಾದ ಕತ್ತರಿಸುವ ಪೀಡೆ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಮಹಾರೌರವ ಮತ್ತು ರೌರವ ಎಂಬ ಭಯಾನಕ ನರಕಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ತಾಪ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಗ್ನಸ್ಯ ದುಃ ಖಜಲಧೌ ಪಾರಃ ಪ್ರಾಣವಿಯೋಜನಮ್ । ಏಕೋಽಪಿ ಬಾಲಕೋ ಯೋಽಯಮಾಸೀದ್ವಂಶಕರಃ ಸುತಃ॥೮.

ದುಃಖಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವನಿಗೆ ದಡವೆಂದರೆ ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುವುದು ಮಾತ್ರ. ನಮ್ಮ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಏಕೈಕ ಮಗನೂ ಈಗ ಇಲ್ಲ.

ಮಮ ದೈವಾಮ್ಬುವೇಗೇನ ಮಗ್ನಃ ಸೋಽಪಿ ಬಲೀಯಸಾ । ಕಥಂ ಪ್ರಾಣಾನ್ ವಿಮುಞ್ಚಾಮಿ ಪರಾಯತ್ತೋಽಸ್ಮಿ ದುರ್ಗತಃ॥೮.

ನನ್ನ ವಿಧಿಯ ಬಲದಿಂದ, ನಾನು ಬಲಿಷ್ಠನಾದರೂ, ನೀರಿನಲ್ಲಿಯಂತೆ ಮುಳುಗಿಹೋಗಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ದುಃಖದಲ್ಲಿ, ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ, ಹೇಗೆ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಬಿಡಲಿ?

ಅಥವಾ ನಾರ್ತಿನಾ ಕ್ಲಿಷ್ಟೋ ನರಃ ಪಾಪಮವೇಕ್ಷತೇ । ತಿರ್ಯಕ್ತ್ವೇ ನಾಸ್ತಿ ತದ್ದುಃ ಶಂ ನಾಸಿಪತ್ರವನೇ ತಥಾ॥೮.

ಅಥವಾ, ಭಾರೀ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲಿದವನು ಪಾಪಮಾರ್ಗವನ್ನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ನೋವು ಇಲ್ಲ, ಕತ್ತಿಯ ಎಲೆಗಳ ಕಾಡಿನಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ.

ವೈತರಣ್ಯಾಙ್ಕುತಸ್ತಾದೃಗ್ ಯಾದೃಶಂ ಪುತ್ರವಿಪ್ಲವೇ । ಸೋಽಹಂ ಸುತಶಿರೀರೇಣ ದೀಪ್ಯಮಾನೇ ಹುತಾಶನೇ॥೮.

ವೈತರಣಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಆಗುವ ನೋವು, ಮಗನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದುಃಖದಂತೆಯೇ. ಈಗ ನಾನು ನನ್ನ ಮಗನ ದೇಹವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡುವಾಗ ಅದೇ ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ನಿಪತಿಷ್ಯಾಮಿ ತನ್ವಙ್ಗಿ ಕ್ಷನ್ತವ್ಯಂ ಕುಕೃತಂ ಮಮ । ಅನುಜ್ಞಾತಾ ಚ ಗಚ್ಛ ತ್ವಂ ವಿಪ್ರವೇಶ್ಮ ಸುಛಿಸ್ಮಿತೇ॥೮.

ಮೃದುವಾದೆ, ನಾನು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು. ನೀನು ನನ್ನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಸುಂದರನಗುವಳೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗು.

ಮಮ ವಾಕ್ಯಞ್ಚ ತನ್ವಙ್ಗಿ ನಿಬೋಧಾದೃತಮಾನಸಾ । ಯದಿ ದತ್ತಂ ಯದಿ ಹುತಂ ಗುರವೋ ಯದಿ ತೋಷಿತಾಃ॥೮.

ಮೃದುವಾದೆ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳು. ನಾನು ದಾನ ಮಾಡಿದಿದ್ದರೆ, ಹೋಮ ಮಾಡಿದಿದ್ದರೆ, ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದ್ದರೆ—

ಪರತ್ರ ಸಙ್ಗಮೋ ಭೂಯಾತ್ ಪುತ್ರೇಣ ಸಹ ಚ ತ್ವಯಾ । ಇಹ ಲೋಕೇ ಕುತಸ್ತ್ವೇತದ್ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಮಮೇಙ್ಗಿತಮ್॥೮.

ಮುಂದಿನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮಗನೂ ನೀನೂ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಸೇರುವ ಅವಕಾಶವಾಗಲಿ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆ ಈಡೇರುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ತ್ವಯಾ ಸಹ ಮಮ ಶ್ರೇಯೋ ಗಮನಂ ಪುತ್ರಮಾರ್ಗಣೇ । ಯನ್ಮಯಾ ಹಸತಾ ಕಿಞ್ಚಿದ್ರಹಸ್ಯೇ ವಾ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೇ॥೮.

ನಾನು ನಿನ್ನ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ನಮ್ಮ ಮಗನನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೋಗುವುದು ನನಗೆ ಒಳಿತು. ಸುಂದರನಗುವಳೇ, ನಾನು ನಗುತ್ತಾ ಅಥವಾ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದರೆ—

ಅಶ್ಲೀಲಮುಕ್ತಂ ತತ್ ಸರ್ವಂ ಕ್ಷನ್ತವ್ಯಂ ಮಮ ಯಾಚತಃ । ರಾಜಪತ್ನೀತಿ ಗರ್ವೇಣ ನಾವಜ್ಞೇಯಃ ಸ ತೇ ದ್ವಿಜಃ । ಸರ್ವಯತ್ನೇನ ತೇ ತೋಷ್ಯಃ ಸ್ವಾಮಿದೈವತವಚ್ಛುಭೇ॥೮.

ನಾನು ಕೇಳುವೆನು, ನಾನು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ತಪ್ಪು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು. ರಾಜಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಡ. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು, ಹೇಗೆಂದರೆ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ದೇವರನ್ನು ಹೇಗೆ ಗೌರವಿಸುವೆಯೋ ಹಾಗೆ, ಶುಭೆಯೆ.

; ರಾಜಪತ್ನ್ಯುವಾಚ ಅಹಮಪ್ಯತ್ರ ರಾಜರ್ಷೇ ದೀಪ್ಯಮಾನೇ ಹುತಾಶನೇ । ದುಃ ಖಭಾರಾಸಹಾದ್ಯೈವ ಸಹ ಯಾಸ್ಯಾಮಿ ವೈ ತ್ವಯಾ॥೮.

ರಾಜಪತ್ನಿ ಹೇಳಿದಳು: ರಾಜರ್ಷಿಯೇ, ನಾನು ಕೂಡ ಈ ದುಃಖದ ಭಾರವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದೆ, ಇಂದು ನಿನ್ನ ಜೊತೆ ಬೆಂಕಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.

; ಪಕ್ಷಿಣ ಊಚುಃ ತತಃ ಕೃತ್ವಾ ಚಿತಾಂ ರಾಜಾ ಆರೋಪ್ಯ ತನಯಂ ಸ್ವಕಮ್ । ಭಾರ್ಯಯಾ ಸಹಿತಶ್ಚಾಸೌ ಬದ್ಧಾಞ್ಜಲಿಪುಟಸ್ತದಾ॥೮.

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ನಂತರ ರಾಜನು ಚಿತೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತನು.

ಚಿನ್ತಯನ್ ಪರಮಾತ್ಮಾನಮೀಶಂ ನಾರಾಯಣಂ ಹರಿಮ್ । ಹೃತ್ಕೋಟರಗುಹಾಸೀನಂ ವಾಸುದೇವಂ ಸುರೇಶ್ವರಮ್ । ಅನಾದಿನಿಧನಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಕೃಷ್ಣಂ ಪೀತಾಮ್ಬರಂ ಶುಭಮ್॥೮.

ಅವನು ಹೃದಯದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ಹರಿಯನ್ನು, ವಾಸುದೇವನನ್ನು, ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನನ್ನು, ಆದಿ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು, ಪೀತಾಂಬರ ಧಾರಣೆಯಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ತಸ್ಯ ಚಿನ್ತಯಮಾನಸ್ಯ ಸರ್ವೇ ದೇವಾಃ ಸವಾಸವಾಃ । ಧರ್ಮಂ ಪ್ರಮುಖತಃ ಕೃತ್ವಾ ಸಮಾಜಗ್ಮುಸ್ತ್ವರಾನ್ವಿತಾಃ॥೮.

ಅವನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಇಂದ್ರನೊಡನೆ, ಧರ್ಮನನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟು, ವೇಗವಾಗಿ ಬಂದರು.

ಆಗತ್ಯ ಸರ್ವೇ ಪ್ರೋಚುಸ್ತೇ ಭೋ ಭೋ ರಾಜನ್ ! ಶೃಣು ಪ್ರಭೋ । ಅಯಂ ಪಿತಾಮಹಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಧರ್ಮಶ್ಚ ಭಗವಾನ್ ಸ್ವಯಮ್॥೮.

ಅವರು ಬಂದು ಹೇಳಿದರು: ರಾಜನೇ, ಕೇಳು ಸ್ವಾಮಿಯೇ! ಇಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹನು ಸ್ವತಃ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ, ಧರ್ಮದೇವರೂ ಕೂಡ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಧ್ಯಾಶ್ಚ ವಿಶ್ವೇ ಮರುತೋ ಲೋಕಪಾಲಾಃ ಸವಾಹನಾಃ । ನಾಗಾಃ ಸಿದ್ಧಾಃ ಸಗನ್ಧರ್ವಾ ರುದ್ರಾಶ್ಚೈವ ತಥಾಶ್ವಿನೌ॥೮.

ಸಾಧ್ಯರು, ವಿಶ್ವದೇವರು, ಮರ್ತುಗಳು, ಲೋಕಪಾಲಕರು ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳೊಡನೆ, ನಾಗರು, ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳೂ ಇದ್ದರು.

ಏತೇ ಚಾನ್ಯೇ ಚ ಬಹವೋ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ತಥೈವ ಚ । ವಿಶ್ವತ್ರಯೇಣ ಯೋ ಮಿತ್ರಂ ಕರ್ತುಂ ನ ಶಕಿತಃ ಪುರಾ॥೮.

ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಕೂಡ ಇದ್ದನು, ಅವನು ಹಿಂದೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೊಡನೆ ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಲಾಗದೆ ಇದ್ದನು.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ತು ತೇ ಮೈತ್ರೀಮಿಷ್ಟಞ್ಚಾಹರ್ತುಮಿಚ್ಛತಿ । ಆರುರೋಹ ತತಃ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಧರ್ಮಃ ಶಕ್ರೋಽಥ ಗಾಧಿಜಃ॥೮.

ಈಗ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ನಿನ್ನೊಡನೆ ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಧರ್ಮನು, ಇಂದ್ರನು ಮತ್ತು ಗಾಧಿಯ ಪುತ್ರನು ಹತ್ತಿ ಬಂದರು.

; ಧರ್ಮಿ ಉವಾಚ ಮಾ ರಾಜನ್ ! ಸಾಹಸಂ ಕಾರ್ಷೋರ್ಧರ್ಮೋಽಹಂ ತ್ವಾಮುಪಾಗತಃ । ತಿತಿಕ್ಷಾ-ದಮ-ಸತ್ಯಾದ್ಯೈಃ ಸ್ವಗುಣೈಃ ಪರಿತೋಷಿತಃ॥೮.

ಧರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ನೀನು ಅಹಿತಕರ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಡ. ನಾನು ಧರ್ಮನು, ನಿನ್ನ ತಾಳ್ಮೆ, ನಿಯಮ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.

; ಇನ್ದ್ರ ಉವಾಚ ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರ ಮಾಹಭಾಗ ! ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಶಕ್ರೋಽಸ್ಮಿತೇಽನ್ತಿಕಮ್ । ತ್ವಯಾ ಸಭಾರ್ಯಪುತ್ರೇಣ ಜಿತಾ ಲೋಕಾಃ ಸನಾತನಾಃ॥೮.

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ನಾನು ಶಕ್ರನು, ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ನೀನು ಪತ್ನಿಯೂ ಮಗನೊಡನೆ ಶಾಶ್ವತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದೀಯ.