ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ಶ್ವಪಾಕಾರ್ಹಮತೋ ಮೋಹಂ ಜಗಾಮಾಯತಲೋಚನಾ । ಪ್ರಾಪ್ಯ ಚೇತಶ್ಚ ಶನಕೈಃ ಸಗದ್ಗದಮಭಾಷತ॥೮.

ಆಕೆ ಗೊಂದಲದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡು, ಚಂಡಾಲನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿ, ಗದುಗದು ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.

ಧಿಕ್ ತ್ವಾಂ ದೈವಾತಿಕರುಣಾಂ ನಿರ್ಮರ್ಯಾದಂ ಜುಗುಪ್ಸಿತಮ್ । ಯೇನಾಯಮಮರಪ್ರಖ್ಯೋ ನೀತೋ ರಾಜಾ ಶ್ವಪಾಕತಾಮ್॥೮.

ಅಯ್ಯೋ ವಿಧಿಯೇ, ನೀನು ಅತಿಕ್ರೂರ, ನಿಯಮವಿಲ್ಲದ, ಅಸಹ್ಯವಾದವನು! ನಿನ್ನಿಂದ ಈ ಅಮರರಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ರಾಜನು ಚಂಡಾಲನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದಾನೆ.

ರಾಜ್ಯನಾಶಂ ಸುಹೃತ್ತ್ಯಾಗಂ ಭಾರ್ಯಾ-ತನಯವಿಕ್ರಯಮ್ । ಪ್ರಾಪಯಿತ್ವಾಪಿ ನೋ ಕುಕ್ತಶ್ಚಣ್ಡಾಲೋಽಯಂ ಕೃತೋ ನೃಪಃ॥೮.

ರಾಜ್ಯ ನಾಶ, ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವುದು, ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಗನನ್ನು ಮಾರುವುದು—ಇವೆಲ್ಲ ಮಾಡಿಸಿ, ನೀನು ಈ ರಾಜನನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಚಂಡಾಲನಾಗಿಸಿದ್ದೀಯೆ.

ಹಾ ರಾಜನ್ ! ಜಾತಸನ್ತಾಪಾಮಿತ್ಥಂ ಮಾಂ ಧರಣೀತಲಾತ್ । ಉತ್ಥಾಪ್ಯ ನಾದ್ಯ ಪರ್ಯಙ್ಕಮಾರೋಹೇತಿ ಕಿಮುಚ್ಯತೇ॥೮.

ಅಯ್ಯೋ ರಾಜನೇ! ನಾನು ಇಷ್ಟು ದುಃಖದಿಂದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ, ಇವತ್ತು ಯಾರೂ ನನನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂಡಿ ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಹಿಂದೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಈಗ ಯಾಕೆ ಇಲ್ಲ?

ನಾದ್ಯ ಪಶ್ಯಾಮಿ ತೇ ಛತ್ರಂ ಭೃಙ್ಗಾರಮಥವಾ ಪುನಃ । ಚಾಮರಂ ವ್ಯಜನಞ್ಚಾಪಿ ಕೋಽಯಂ ವಿಧಿವಿಪರ್ಯಯಃ॥೮.

ನಿನ್ನ ರಾಜಚತ್ರ ಅಥವಾ ಆ ಭೃಂಗಾರವನ್ನು, ಇಲ್ಲವೇ ಆ ಚಾಮರವನ್ನು ಕೂಡ ಇವತ್ತು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಯಾಕೆ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಯಸ್ಯಾಗ್ರೇ ವ್ರಜತಃ ಪೂರ್ವಂ ರಾಜಾನೋ ಭೃತ್ಯತಾಂ ಗತಾಃ । ಸ್ವೋತ್ತರೀಯೈರಕುರ್ವನ್ತ ನೀರಜಸ್ಕಂ ಮಹೀತಲಮ್॥೮.

ನೀನು ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವಾಗ, ಇತರ ರಾಜರೂ ನಿನ್ನ ಸೇವಕರಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಮೇಲಂಗಿಗಳನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚಿ, ಧೂಳನ್ನು ತೊಳೆದು ನಿನಗೆ ಮಾರ್ಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸೋಽಯಂ ಕಪಾಲಸಂಲಗ್ನ-ಘಟೀಘಟನಿರನ್ತರೇ । ಮೃತನಿರ್ಮಾಲ್ಯಸೂತ್ರಾನ್ತರ್ಗೂಗ್ಕೇಶೇ ಸುದಾರುಣೇ॥೮.

ಇಗೋ, ಅವನು ಕಪಾಲವನ್ನು ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಮುರಿದ ಬಡಿಗೆಯ ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮೃತರ ಅವಶೇಷಗಳು ಕೂದಲಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡು, ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

ವಸಾನಿಸ್ಯನ್ದಸಂಶುಷ್ಕ-ಮಹೀಪುಟಕಮಣ್ಡಿತೇ । ಭಸ್ಮಾಙ್ಗಾರಾರ್ಧದಗ್ಧಾಸ್ಥಿ-ಮಜ್ಜಾಸಙ್ಘಟ್ಟಭೀಷಣೇ॥೮.

ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೊಬ್ಬು ಒರೆದು ಒಣಗಿದ ಮಣ್ಣಿನ ತುಂಡನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಬೂದಿ, ಸುಟ್ಟ ಎಲುಬು, ಮಜ್ಜೆ ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿಕೊಂಡು ತುಂಬಾ ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

ಗೃಧ್ರ-ಗೋಮಾಯುನಾದಾರ್ತನಷ್ಟಕ್ಷುದ್ರವಿಹಙ್ಗಮೇ । ಚಿತಾಧೂಮಾತತಿರುಚಾ ನೀಲೀಕೃತದಿಗನ್ತರೇ॥೮.

ಗಿಡುಗು, ನರಿ ಇವುಗಳ ಕೂಗುಗಳಿಂದ ಕಾಡು ತುಂಬಿದೆ, ಚಿಕ್ಕ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಎಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ, ಚಿತೆಯ ಹೊಗೆ ಆಕಾಶವನ್ನು ಕಪ್ಪಾಗಿಸಿದೆ.

ಕುಣಪಾಸ್ವಾದನಮುದಾ ಸಮ್ಪ್ರಹೃಷ್ಟನಿಶಾಚರೇ । ಚರತ್ಯಮೇಧ್ಯೇ ರಾಜೇನ್ದ್ರಃ ಶ್ಮಶಾನೇ ದುಃ ಖಪೀಡಿತಃ॥೮.

ಮೃತದೇಹವನ್ನು ರುಚಿಸಿ ರಾತ್ರಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾ, ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲಿದ ರಾಜನು ಈಗ ಅಶುದ್ಧವಾದ ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸಮಾಶ್ಲಿಷ್ಯ ಕಣ್ಠಂ ರಾಜ್ಞೋ ನೃಪಾತ್ಮಜಾ । ಕಷ್ಟಶೋಕಶತಾಧಾರಾ ವಿಲಲಾಪಾರ್ತಯಾ ಗಿರಾ॥೮.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ರಾಜನ ಮಗಳು ಅವನ ಕತ್ತನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಅನೇಕ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಂಠದಿಂದ ಆಳವಾಗಿ ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಂಡಳು.

; ರಾಜಪತ್ನ್ಯುವಾಚ ರಾಜನ್ ! ಸ್ವಪ್ನೋಽಥ ತಥ್ಯಂ ವಾ ಯದೇತನ್ಮನ್ಯತೇ ಭವಾನ್ । ತತ್ ಕಥ್ಯತಾಂ ಮಹಾಭಾಗ ಮನೋ ವೈ ಮುಹ್ಯತೇ ಮಮ॥೮.

ರಾಜಪತ್ನಿ ಹೇಳಿದಳು: ರಾಜನೇ! ಇದು ಕನಸುನಾ, ಅಥವಾ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಆಗಿದೆಯೆಂದು ನೀನು ಹೇಳು. ಮಹಾಭಾಗನೇ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಾ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿದೆ.

ಯದ್ಯೇತದೇವಂ ಧರ್ಮಜ್ಞ ನಾಸ್ತಿ ಧರ್ಮೇ ಸಹಾಯತಾ । ತಥೈವ ವಿಪ್ರದೇವಾದಿಪೂಜನೇ ಪಾಲನೇ ಭುವಃ॥೮.

ಇದು ನಿಜವಾಗಿದ್ದರೆ, ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲ.

ನಾಸ್ತಿ ಧರ್ಮಃ ಕುತಃ ಸತ್ಯಮಾರ್ಜವಂ ಚಾನೃಶಂಸತಾ । ಯತ್ರ ತ್ವಂ ಧರ್ಮಪರಮಃ ಸ್ವರಾಜ್ಯಾದವರೋಪಿತಃ॥೮.

ಧರ್ಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಸತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ನೇರತೆ, ದಯೆ ಕೂಡ ಇಲ್ಲ. ನೀನು ಧರ್ಮಪರನಾಗಿದ್ದರೂ, ನಿನ್ನ ಸ್ವರಾಜ್ಯದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಇತಿ ತಸ್ಯಾ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ನಿಶ್ವಸ್ಯೋಷ್ಣಂ ಸಗದ್ಗದಮ್ । ಕಥಯಾಮಾಸ ತನ್ವಙ್ಗ್ಯಾ ಯಥಾ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಶ್ವಪಾಕತಾ॥೮.

ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನು ಬಿಸಿ ಉಸಿರಿಟ್ಟು, ತುಂಟುಂಟು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೊಗಸಾದ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದೆನು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

ರುದಿತ್ವಾ ಸಾಪಿ ಸುಚಿರಂ ನಿಶ್ವಸ್ಯೋಷ್ಣಞ್ಚ ದುಃ ಖಿತಾ । ಸ್ವಪುತ್ರಮರಣಂ ಭೀರುರ್ಯಥಾವೃತ್ತಂ ನ್ಯವೇದಯತ್॥೮.

ಅವಳು ಕೂಡ ಬಹುಕಾಲ ಅಳಿದ ನಂತರ, ದುಃಖದಿಂದ ಬಿಸಿ ಉಸಿರಿಟ್ಟು, ಭಯದಿಂದ ತನ್ನ ಮಗನ ಸಾವಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು ಎಂಬಂತೆ ವಿವರಿಸಿದಳು.

; ರಾಜೋವಾಚ ಪ್ರಿಯೇ ! ನ ರೋಚಯೇ ದೀರ್ಘಂ ಕಾಲಂ ಕ್ಲೇಶಮುಪಾಸಿತುಮ್ । ನಾತ್ಮಾಯತ್ತಶ್ಚ ತನ್ವಙ್ಗಿ ಪಶ್ಯ ಮೇ ಮನ್ದಭಾಗ್ಯತಾಮ್॥೮.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರಿಯೆ, ನಾನು ಇಷ್ಟು ಕಾಲ ದುಃಖವನ್ನು ಸಹಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಜೀವನ ನನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಸೊಗಸಾದವಳೆ, ನನ್ನ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ನೋಡು.

ಚಣ್ಡಾಲೇನಾನನುಜ್ಞಾತಃ ಪ್ರವೇಕ್ಷ್ಯೇ ಜ್ವಲನಂ ಯದಿ । ಚಣ್ಡಾಲದಾಸತಾಂ ಯಾಸ್ಯೇ ಪುನರಪ್ಯನ್ಯಜನ್ಮನಿ॥೮.

ಚಂಡಾಲನು ಅನುಮತಿ ಕೊಡದೇ ನಾನು ಬೆಂಕಿಗೆ ಹಾರಿದರೆ, ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಚಂಡಾಲನ ದಾಸನಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ನರಕೇ ಚ ತಪಿಷ್ಯಾಮಿ ಕೋಟಕಃ ಕೃಮಿಭೋಜನಃ । ವೈತರಣ್ಯಾಂ ಮಹಾಪೂಯ-ವಸಾಸೃಕ್-ಸ್ನಾಯುಪಿಚ್ಛಿಲೇ॥೮.

ನರಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕೀಟಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿ ಪೀಡನೆ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವೈತರಣಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ, ಪೂಕ, ರಕ್ತ, ಕೊಬ್ಬು, ಸ್ನಾಯುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಜಲದಲ್ಲಿ ನರಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಸಿಪತ್ರವನೇ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಛೇದಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಾಮಿ ದಾರುಣಮ್ । ತಾಪಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಾಮಿ ವಾ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮಹಾರೌರವರೌರವೌ॥೮.

ಅಸಿಪತ್ರವನದಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕವಾದ ಕತ್ತರಿಸುವ ಪೀಡೆ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಮಹಾರೌರವ ಮತ್ತು ರೌರವ ಎಂಬ ಭಯಾನಕ ನರಕಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ತಾಪ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಗ್ನಸ್ಯ ದುಃ ಖಜಲಧೌ ಪಾರಃ ಪ್ರಾಣವಿಯೋಜನಮ್ । ಏಕೋಽಪಿ ಬಾಲಕೋ ಯೋಽಯಮಾಸೀದ್ವಂಶಕರಃ ಸುತಃ॥೮.

ದುಃಖಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವನಿಗೆ ದಡವೆಂದರೆ ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುವುದು ಮಾತ್ರ. ನಮ್ಮ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಏಕೈಕ ಮಗನೂ ಈಗ ಇಲ್ಲ.

ಮಮ ದೈವಾಮ್ಬುವೇಗೇನ ಮಗ್ನಃ ಸೋಽಪಿ ಬಲೀಯಸಾ । ಕಥಂ ಪ್ರಾಣಾನ್ ವಿಮುಞ್ಚಾಮಿ ಪರಾಯತ್ತೋಽಸ್ಮಿ ದುರ್ಗತಃ॥೮.

ನನ್ನ ವಿಧಿಯ ಬಲದಿಂದ, ನಾನು ಬಲಿಷ್ಠನಾದರೂ, ನೀರಿನಲ್ಲಿಯಂತೆ ಮುಳುಗಿಹೋಗಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ದುಃಖದಲ್ಲಿ, ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ, ಹೇಗೆ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಬಿಡಲಿ?

ಅಥವಾ ನಾರ್ತಿನಾ ಕ್ಲಿಷ್ಟೋ ನರಃ ಪಾಪಮವೇಕ್ಷತೇ । ತಿರ್ಯಕ್ತ್ವೇ ನಾಸ್ತಿ ತದ್ದುಃ ಶಂ ನಾಸಿಪತ್ರವನೇ ತಥಾ॥೮.

ಅಥವಾ, ಭಾರೀ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲಿದವನು ಪಾಪಮಾರ್ಗವನ್ನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ನೋವು ಇಲ್ಲ, ಕತ್ತಿಯ ಎಲೆಗಳ ಕಾಡಿನಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ.

ವೈತರಣ್ಯಾಙ್ಕುತಸ್ತಾದೃಗ್ ಯಾದೃಶಂ ಪುತ್ರವಿಪ್ಲವೇ । ಸೋಽಹಂ ಸುತಶಿರೀರೇಣ ದೀಪ್ಯಮಾನೇ ಹುತಾಶನೇ॥೮.

ವೈತರಣಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಆಗುವ ನೋವು, ಮಗನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದುಃಖದಂತೆಯೇ. ಈಗ ನಾನು ನನ್ನ ಮಗನ ದೇಹವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡುವಾಗ ಅದೇ ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ನಿಪತಿಷ್ಯಾಮಿ ತನ್ವಙ್ಗಿ ಕ್ಷನ್ತವ್ಯಂ ಕುಕೃತಂ ಮಮ । ಅನುಜ್ಞಾತಾ ಚ ಗಚ್ಛ ತ್ವಂ ವಿಪ್ರವೇಶ್ಮ ಸುಛಿಸ್ಮಿತೇ॥೮.

ಮೃದುವಾದೆ, ನಾನು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು. ನೀನು ನನ್ನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಸುಂದರನಗುವಳೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗು.

ಮಮ ವಾಕ್ಯಞ್ಚ ತನ್ವಙ್ಗಿ ನಿಬೋಧಾದೃತಮಾನಸಾ । ಯದಿ ದತ್ತಂ ಯದಿ ಹುತಂ ಗುರವೋ ಯದಿ ತೋಷಿತಾಃ॥೮.

ಮೃದುವಾದೆ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳು. ನಾನು ದಾನ ಮಾಡಿದಿದ್ದರೆ, ಹೋಮ ಮಾಡಿದಿದ್ದರೆ, ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದ್ದರೆ—

ಪರತ್ರ ಸಙ್ಗಮೋ ಭೂಯಾತ್ ಪುತ್ರೇಣ ಸಹ ಚ ತ್ವಯಾ । ಇಹ ಲೋಕೇ ಕುತಸ್ತ್ವೇತದ್ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಮಮೇಙ್ಗಿತಮ್॥೮.

ಮುಂದಿನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮಗನೂ ನೀನೂ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಸೇರುವ ಅವಕಾಶವಾಗಲಿ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆ ಈಡೇರುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ತ್ವಯಾ ಸಹ ಮಮ ಶ್ರೇಯೋ ಗಮನಂ ಪುತ್ರಮಾರ್ಗಣೇ । ಯನ್ಮಯಾ ಹಸತಾ ಕಿಞ್ಚಿದ್ರಹಸ್ಯೇ ವಾ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೇ॥೮.

ನಾನು ನಿನ್ನ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ನಮ್ಮ ಮಗನನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೋಗುವುದು ನನಗೆ ಒಳಿತು. ಸುಂದರನಗುವಳೇ, ನಾನು ನಗುತ್ತಾ ಅಥವಾ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದರೆ—

ಅಶ್ಲೀಲಮುಕ್ತಂ ತತ್ ಸರ್ವಂ ಕ್ಷನ್ತವ್ಯಂ ಮಮ ಯಾಚತಃ । ರಾಜಪತ್ನೀತಿ ಗರ್ವೇಣ ನಾವಜ್ಞೇಯಃ ಸ ತೇ ದ್ವಿಜಃ । ಸರ್ವಯತ್ನೇನ ತೇ ತೋಷ್ಯಃ ಸ್ವಾಮಿದೈವತವಚ್ಛುಭೇ॥೮.

ನಾನು ಕೇಳುವೆನು, ನಾನು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ತಪ್ಪು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು. ರಾಜಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಡ. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು, ಹೇಗೆಂದರೆ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ದೇವರನ್ನು ಹೇಗೆ ಗೌರವಿಸುವೆಯೋ ಹಾಗೆ, ಶುಭೆಯೆ.