ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ತತ್ರ ಸ್ಥಿತಸ್ಯ ತಸ್ಯಾಪಿ ರಾಜ್ಯಂ ದ್ಯೂತೇನ ಹಾರಿತಮ್ । ಭಾರ್ಯಾ ಹೃತಾ ಚ ಪುತ್ರಶ್ಚ ಸ ಚೈಕಾಕೀ ವನಂ ಗತಃ॥೮.

ಅವನೂ ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದಾಗಲೇ, ಅವನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು; ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಗನನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರು, ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಉಳಿದು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದನು.

ತತ್ರಾಪಶ್ಯತ ಸ ಸಿಂಹಂ ವೈ ವ್ಯಾದಿತಾಸ್ಯಂ ಭಯಾವಹಮ್ । ಬಿಭಕ್ಷಯಿಷುಮಾಯಾತಂ ಶರಭೇಣ ಸಮನ್ವಿತಮ್॥೮.

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಾಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಬಂದ ಸಿಂಹವನ್ನೂ, ಅದನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡು ಎಮ್ಮೆ ಕೂಡಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದನು.

ಪುನಶ್ಚ ಭಕ್ಷಿತಃ ಸೋಽಪಿ ಭಾರ್ಯಾಂ ಶೋಚಿತುಮುದ್ಯತಃ । ಹಾ ಶೈವ್ಯೇ ! ಕ್ವ ಗತಾಸ್ಯದ್ಯ ಮಾಮಿಹಾಪಾಸ್ಯ ದುಃ ಖಿತಮ್॥೮.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವನನ್ನೂ ಸಿಂಹವು ತಿಂದಿತು; ಅವನು ಹೆಂಡತಿಯ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ದುಃಖದಿಂದ, 'ಹಾಯ್ ಶೈವ್ಯೆ! ನೀನು ನನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಿ ಹೋದೆಯೋ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇನೆ,' ಎಂದು ಅಳತೊಡಗಿದನು.

ಅಪಶ್ಯತ್ ಪುನರೇವಾಪಿ ಭಾರ್ಯಾಂ ಸ್ವಂ ಸಹಪುತ್ರಕಾಮ್ । ತ್ರಾಯಸ್ವ ತ್ವಂ ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರ ಕಿಂ ದ್ಯೂತೇನ ತವ ಪ್ರಭೋ॥೮.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನೂ ಮಗನ ಜೊತೆಗೆ ನೋಡಿದನು; ಆಕೆ, 'ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ! ಜೂಜಿನಿಂದ ನಿನಗೆ ಏನು ಆಯಿತು ಪ್ರಭು?' ಎಂದು ಕೂಗಿದಳು.

ಪುತ್ರಸ್ತೇ ಶೋಚ್ಯತಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಭರ್ಯಂಯಾ ಶೈವ್ಯಯಾ ಸಹ । ಸ ನಾಪಶ್ಯತ್ ಪುನರಪಿ ಧಾವಮಾನಃ ಪುನಃ ಪುನಃ॥೮.

ನಿನ್ನ ಮಗನು ಶೈವ್ಯೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬಹಳ ದುಃಖಕರ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ಆದರೆ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಓಡಿದರೂ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಅಥಾಪಶ್ಯತ್ ಪುನರಪಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥಃ ಸ ನರಾಧಿಪಃ । ನೀಯತೇ ಮುಕ್ತಕೇಶೀ ಸಾ ದೀನಾ ವಿವಸನಾ ಬಲಾತ್॥೮.

ಆಮೇಲೆ ಆ ರಾಜನು, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನೂ ಅವಳ ಕೂದಲು ಬಿಚ್ಚಿ, ದುಃಖದಿಂದ, ಅರ್ಧಬೆನ್ನಿನ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದನು.

ಹಾಹಾವಾಕ್ಯಂ ಪ್ರಮುಞ್ಚನ್ತೀ ತ್ರಾಯಸ್ವೇತ್ಯಸಕೃತ್ಸ್ವನಾ । ಅಥಾಪಶ್ಯತ್ ಪುನಸ್ತತ್ರ ಧರ್ಮರಾಜಸ್ಯ ಶಾಸನಾತ್॥೮.

ಆಕೆ 'ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು' ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಳುತ್ತಾ ಕೂಗಿದಳು; ಆಗ ಧರ್ಮರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಅವನು ಮತ್ತೆ ನೋಡಿದನು.

ಆಕ್ರಾನ್ದನ್ತ್ಯನ್ತರೀಕ್ಷಸ್ಥಾ ಆಗಚ್ಛೇಹ ನರಾಧಿಪ । ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೇಣ ವಿಜ್ಞಪ್ತೋ ಯಮೋ ರಾಜಂಸ್ತವಾರ್ಥತಃ॥೮.

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಅಳುತ್ತಾ, 'ಇಲ್ಲಿ ಬಾ ರಾಜನೇ! ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ನಿನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ,' ಎಂದು ಕೂಗಿದ ಶಬ್ದವನ್ನು ಅವನು ಕೇಳಿದನು.

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸರ್ಪಪಾಶೈಸ್ತು ನೀಯತೇ ಬಲವದ್ವಿಭುಃ । ಶ್ರಾದ್ಧದೇವೇನ ಕಥಿತಂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯ ಚೇಷ್ಟಿತಮ್॥೮.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅವನನ್ನು ಹಾವುಗಳ ಬಲವಾದ ಬಲೆಯಿಂದ ಎಳೆದೊಯ್ದರು; ಇದನ್ನು ಶ್ರಾದ್ಧದೇವನು ಹೇಳಿದ್ದನು, ಇದು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಕಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ತತ್ರಾಪಿ ತಸ್ಯ ವಿಕೃತಿರ್ನಾಧರ್ಮೋತ್ಥಾ ವ್ಯವರ್ಧತ । ಏತಾಃ ಸರ್ವಾ ದಶಾಸ್ತಸ್ಯ ಯಾಃ ಸ್ವಪ್ನೇ ಸಮ್ಪ್ರದರ್ಶಿತಾಃ॥೮.

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅವನಿಗೆ ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಕೆಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅವನಿಗೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು.

ಸರ್ವಾಸ್ತಾಸ್ತೇನ ಸಮ್ಭುಕ್ತಾ ಯಾವದ್ವರ್ಷಾಣಿ ದ್ವಾದಶ । ಅತೀತೇ ದ್ವಾದಶೇ ವರ್ಷ ನೀಯಮಾನೋ ಭಟೈರ್ಬಲಾತ್॥೮.

ಅವನು ಆ ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಅನುಭವಿಸಿದನು; ಹನ್ನೆರಡನೇ ವರ್ಷ ಮುಗಿದಾಗ, ಅವನನ್ನು ಯಮದೂತರಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಎಳೆದೊಯ್ದರು.

ಯಮಂ ಸೋಽಪಶ್ಯದಾಕಾರಾದುವಾಚ ಚ ನರಾಧಿಪಮ್ । ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯ ಕೋಪೋಽಯಂ ದುರ್ನಿವಾರ್ಯೋ ಮಹಾತ್ಮನಃ॥೮.

ಅವನು ಯಮನನ್ನು ನೋಡಿ, ಯಮನು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಈ ಕೋಪವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅವನು ಮಹಾತ್ಮನು.'

ಪುತ್ರಸ್ಯ ತೇ ಮೃತ್ಯುಮಪಿ ಪ್ರದಾಸ್ಯತಿ ಸ ಕೌಶಿಕಃ । ಗಚ್ಛ ತ್ವಂ ಮಾನುಷಂ ಲೋಕಂ ದುಃ ಖಶೇಷಞ್ಚ ಭುಙ್ಕ್ಷ್ವ ವೈ । ಗತಸ್ಯ ತತ್ರ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಶ್ರೇಯಸ್ತವ ಭವಿಷ್ಯತಿ॥೮.

'ಆ ಕೌಶಿಕನು ನಿನ್ನ ಮಗನಿಗೂ ಮರಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವನು. ನೀನು ಈಗ ಮಾನವರ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಉಳಿದ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸು; ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿದ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನಿಗೆ ಒಳಿತಾಗುತ್ತದೆ ರಾಜನೇ.'

ವ್ಯತೀತೇ ದ್ವಾದಶೇ ವರ್ಷೇ ದುಃ ಖಸ್ಯಾನ್ತೇ ನರಾಧಿಪಃ । ಅನ್ತರೀಕ್ಷಾಚ್ಚ ಪತಿತೋ ಯಮದೂತೈಃ ಪ್ರಣೋದಿತಃ॥೮.

ಹನ್ನೆರಡನೇ ವರ್ಷ ಮುಗಿದಾಗ, ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ದುಃಖದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಯಮದೂತರಿಂದ ಆಕಾಶದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಪತಿತೋ ಯಮಲೋಕಾಚ್ಚ ವಿಬುದ್ಧೋ ಭಯಸಮ್ಭ್ರಮಾತ್ । ಅಹೋ ಕಷ್ಟಮಿತಿ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಕ್ಷತೇ ಕ್ಷಾರಾವಸೇವನಮ್॥೮.

ಯಮಲೋಕದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಭಯದಿಂದ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದು ಎದ್ದನು; 'ಅಯ್ಯೋ, ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟ!' ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಾರವನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡನು.

ಸ್ವಪ್ನೇ ದುಃ ಖಂ ಮಹದ್ದೃಷ್ಟಂ ಯಸ್ಯಾನ್ತೋ ನೋಪಲಭ್ಯತೇ । ಸ್ವಪ್ನೇ ದೃಷ್ಟಂ ಮಯಾ ಯತ್ತು ಕಿಂ ನು ಮೇ ದ್ವಾದಶಾಃ ಸಮಾಃ॥೮.

ಅವನಿಗೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದುಃಖ ಕಂಡು, ಅದರ ಅಂತ್ಯವನ್ನೂ ಕಾಣಲಾಗಲಿಲ್ಲ; 'ನಾನು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಏನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ? ನನಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳು ಹೋದವೆಯೇ?' ಎಂದು ಆತನು ಯೋಚಿಸಿದನು.

ಗತೇತ್ಯಪೃಚ್ಛತ್ ತತ್ರಸ್ಥಾನ್ ಪುಕ್ಕಸಾಂಸ್ತು ಸ ಸಮ್ಭ್ರಮಾತ್ । ನೇತ್ಯುಚುಃ ಕೇಚಿತ್ ತತ್ರಸ್ಥಾ ಏವಮೇವಾಪರೇಽಬ್ರುವನ್॥೮.

ಅವನು ಆತಂಕದಿಂದ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಪುಕ್ಕಸರಿಗೆ, 'ಹೋದವೆಯೇ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು; ಕೆಲವರು 'ಇಲ್ಲ' ಎಂದರು, ಇನ್ನೊಬ್ಬರು 'ಹೌದು ಹೋದವು' ಎಂದರು.

ಶ್ರುತ್ವಾ ದುಃ ಖೀ ತದಾ ರಾಜಾ ದೇವಾನ್ ಶರಣಮೀಯಿವಾನ್ । ಸ್ವಸ್ತಿ ಕುರ್ವನ್ತು ಮೇ ದೇವಾಃ ಶೈವ್ಯಾಯಾ ಬಾಲಕಸ್ಯ ಚ॥೮.

ಇದು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ಬಹಳ ದುಃಖಗೊಂಡು ದೇವರ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಬೇಡಿದನು. ದೇವರು ನನಗೂ ಶೈವ್ಯಳ ಮಗನಿಗೂ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಕೊಡಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು.

ನಮೋ ಧರ್ಮಾಯ ಮಹತೇ ನಮಃ ಕೃಷ್ಣಾಯ ವೇಧಸೇ । ಪರಾವರಾಯ ಶುದ್ಧಾಯ ಪುರಾಣಾಯಾವ್ಯಯಾಯ ಚ॥೮.

ಮಹಾ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಉನ್ನತ ಮತ್ತು ಅಧಮ, ಶುದ್ಧ, ಪುರಾತನ ಮತ್ತು ಅವಿನಾಶಿಯಾದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ನಮೋ ಬೃಹಸ್ಪತೇ ತುಭ್ಯಂ ನಮಸ್ತೇ ವಾಸವಾಯ ಚ । ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸ ರಾಜಾ ತು ಯುಕ್ತಃ ಪುಕ್ಕಸಕರ್ಮಣಿ॥೮.

ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ವಾಸವನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ರಾಜನು ಪಕ್ಕದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡನು.

ಶವಾನಾಂ ಮೂಲ್ಯಕರಣೇ ಪುನರ್ನಷ್ಟಸ್ಮೃತಿರ್ಯಥಾ । ಮಲಿನೋ ಜಟಿಲಃ ಕೃಷ್ಣೋ ಲಕುಟೀ ವಿಹ್ವಲೋ ನೃಪಃ॥೮.

ಮೃತದೇಹಗಳಿಗೆ ದರ ವಸೂಲಿಸುವಾಗ ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಸ್ಮೃತಿ ಹೋದಿತು. ಅವನು ಕಳೆಗುಂದಿ, ಜಟೆ ಕೂದಲಿನಿಂದ, ಕಪ್ಪಾಗಿ, ಕಸದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡ ಹಿಡಿದು ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.

ನೈವ ಪುತ್ರೋ ನ ಭಾರ್ಯಾ ತು ತಸ್ಯ ವೈ ಸ್ಮೃತಿಗೋಚರೇ । ನಷ್ಟೋತ್ಸಾಹೋ ರಾಜ್ಯನಾಶಾತ್ ಶ್ಮಶಾನೇ ನಿವಸಂಸ್ತದಾ॥೮.

ಅವನಿಗೆ ಮಗನೂ ಹೆಂಡತಿಯೂ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದುಃಖದಿಂದ ಉತ್ಸಾಹವೂ ಹೋದದು. ಅವನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಅಥಾಜಗಾಮ ಸ್ವಸುತಂ ಮೃತಮಾದಾಯ ಲಾಪಿನೀ । ಭಾರ್ಯಾ ತಸ್ಯ ನರೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಸರ್ಪದಷ್ಟಂ ಹಿ ಬಾಲಕಮ್॥೮.

ಆಗ ಆ ರಾಜನ ಹೆಂಡತಿ, ಅಳುತ್ತಾ, ನಾಗದಂಶದಿಂದ ಸತ್ತ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಬಂದಳು.

ಹಾ ವತ್ಸ ! ಹಾ ಪುತ್ರ ! ಶಿಶೋ ! ಇತ್ಯೇವಂ ವದತೀ ಮುಹುಃ । ಕೃಶಾ ವಿವರ್ಣಾ ವಿಮನಾಃ ಪಾಂಶುಧ್ವಸ್ತಶಿರೋರುಹಾ॥೮.

'ಹಾಯ್ ಮಗನೇ! ಹಾಯ್ ಮಗಾ! ನನ್ನ ಚಿಕ್ಕವನೇ!' ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಳುತ್ತಾ, ಅವಳು ದುರ್ಬಲಳಾಗಿ, ಬಣ್ಣ ಹೋದವಳಾಗಿ, ಮನಸ್ಸು ಕಳೆದುಕೊಂಡವಳಾಗಿ, ಧೂಳಿನಿಂದ ಕೂದಲು ಗೊಂದಲಗೊಂಡವಳಾಗಿ ಇದ್ದಳು.

; ರಾಜಪತ್ನ್ಯುವಾಚ ಹಾ ರಾಜನ್ನದ್ಯ ಬಾಲಂ ತ್ವಂ ಪಶ್ಯ ಸೋಮಂ ಮಹೀತಲೇ । ರಮಮಾಣಂ ಪುರಾ ದೃಷ್ಟಂ ದುಷ್ಟಾಹಿನಾ ಮೃತಮ್॥೮.

ರಾಜಪತ್ನಿ ಹೇಳಿದಳು: 'ಹಾಯ್ ರಾಜಾ! ಇಂದು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ನಿನ್ನ ಮಗ ಸೋಮನನ್ನು ನೋಡು. ಮೊದಲು ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದವನನ್ನು ಈಗ ದುಷ್ಟ ನಾಗದಂಶದಿಂದ ಸತ್ತವನಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು.'

ತಸ್ಯಾ ವಿಲಾಪಶಬ್ದಂ ತಮಾಕರ್ಣ್ಯ ಸ ನರಾಧಿಪಃ । ಜಗಾಮ ತ್ವರಿತೋಽತ್ರೇತಿ ಭವಿತಾ ಮೃತಕಮ್ಬಲಃ॥೮.

ಅವಳ ಅಳುವ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಜನು ಬೇಗನೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದನು. ಅವನು ಈಗ ಮೃತರನ್ನು ಮುಚ್ಚುವವನಾಗಲು ಹೊರಟಿದ್ದನು.

ಸ ತಾಂ ರೋರುದತೀಂ ಭಾರ್ಯಾಂ ನಾಭ್ಯಜಾನಾತ್ತು ಪಾರ್ಥಿವಃ । ಚಿರಪ್ರವಾಸಸನ್ತಪ್ತಾಂ ಪುನರ್ಜಾತಾಮಿವಾಬಲಾಮ್॥೮.

ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದರೂ, ದೀರ್ಘವಿರಹದಿಂದ ಬಾಡಿದರೂ, ಪುನಃ ಹುಟ್ಟಿದವನಂತೆ ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ.

ಸಾಪಿ ತಂ ಚಾರುಕೇಶಾನ್ತಂ ಪುರಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಜಟಾಲಕಮ್ । ನಾಭ್ಯಜಾನಾನ್ನೃಪಸುತಾ ಶುಷ್ಕವೃಕ್ಷೋಪಮಂ ನೃಪಮ್॥೮.

ಅವಳು ಕೂಡ, ಮೊದಲು ಸುಂದರ ಕೂದಲಿದ್ದವನನ್ನು ಈಗ ಜಟೆ ಕೂದಲಿನಿಂದ, ಒಣ ಮರದಂತೆ ಬದಲಾದ ರಾಜಪುತ್ರನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ.

ಸೋಽಪಿ ಕೃಷ್ಣಪಟೇ ಬಾಲಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಶೀವಿಷಪೀಡಿತಮ್ । ನರೇನ್ದ್ರಲಕ್ಷಣೋಪೇತಂ ಚಿನ್ತಾಮಾಪ ನರೇಶ್ವರಃ॥೮.

ಅವನೂ ಕೂಡ, ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ನಾಗದ ವಿಷದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ, ರಾಜಗುಣಗಳಿರುವ ಮಗನನ್ನು ನೋಡಿ ಆಳವಾದ ಚಿಂತೆಗೆ ಒಳಗಾದನು.