ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ಶ್ಮಶಾನಾಭ್ಯಾಸಯೋಗೇನ ದೈವಸ್ಯ ಬಲವತ್ತಯಾ । ಅನ್ಯದೇಹೇನ ದತ್ತ್ವಾ ತು ಗುರವೇ ಗುರುದಕ್ಷಿಣಾಮ್॥೮.

ಶ್ಮಶಾನದ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಧಿಯ ಬಲದಿಂದ, ಅವನು ಬೇರೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಗುರುಗೆ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿದನು.

ತದಾ ದ್ವಾದಶ ವರ್ಷಾಣಿ ದುಃ ಖದಾನಾತ್ತು ನಿಷ್ಕೃತಿಃ । ಆತ್ಮಾನಂ ಸ ದದರ್ಶಾಥ ಪುಕ್ಕಸೀಗರ್ಭಸಮ್ಭವಮ್॥೮.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ ಅವನು ಮುಕ್ತನಾದನು; ತನ್ನನ್ನು ಅವನು ಒಂದು ನೀಚ ಜಾತಿಯ ಹೆಂಗಸಿನ ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನಾಗಿ ನೋಡಿದನು.

ತತ್ರಸ್ಥಶ್ಚಾಪ್ಯಸೌ ರಾಜಾ ಸೋಽಚಿನ್ತಯದಿದಂ ತದಾ । ಇತೋ ನಿಷ್ಕ್ರಾನ್ತಮಾತ್ರೋ ಹಿ ದಾನಧರ್ಮಂ ಕರೋಮ್ಯಹಮ್॥೮.

ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಆ ರಾಜನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿದನು: 'ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಕೂಡಲೇ ನಾನು ದಾನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು.

ಅನನ್ತರಂ ಸ ಜಾತಸ್ತು ತದಾ ಪುಕ್ಕಸಬಾಲಕಃ । ಶ್ಮಶಾನಮೃತಸಂಸ್ಕಾರ-ಕರಣೇಷು ಸದೋದ್ಯತಃ॥೮.

ಅವನ ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಆ ನೀಚ ಜಾತಿಯ ಬಾಲಕನು ಸದಾ ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಮೃತರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು.

ಪ್ರಾಪ್ತೇ ತು ಸಪ್ತಮೇ ವರ್ಷೇ ಶ್ಮಶಾನೇಽಥ ಮೃತೋ ದ್ವಿಜಃ । ಆನೀತೋ ಬನ್ಧುಭಿರ್ದೃಷ್ಟಸ್ತೇನ ತತ್ರಾಧನೋ ಗುಣೀ॥೮.

ಅವನಿಗೆ ಏಳನೇ ವರ್ಷ ಬಂದಾಗ, ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸತ್ತನು; ಆತನ ಬಂಧುಗಳು ಅವನನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಂದರು, ಆ ಬಡ ಆದರೆ ಗುಣವಂತನಾದ ಬಾಲಕನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದನು.

ಮೂಲ್ಯಾರ್ಥಿನಾ ತು ತೇನಾಪಿ ಪರಿಭೂತಾಸ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ । ಊಚುಸ್ತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಸ್ತತ್ರ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯ ಚೇಷ್ಟಿತಮ್॥೮.

ಹಣವನ್ನು ಬೇಡಿದ ಆ ಬಾಲಕನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅವಮಾನಿತರಾದರು; ಆಗ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವಿಷ್ವಾಮಿತ್ರನ ನಡೆ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಪಾಪಿಷ್ಠಮಶುಭಂ ಕರ್ಮ ಕುರು ತ್ವಂ ಪಾಪಕಾರಕ । ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರಃ ಪುರಾ ರಾಜಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೇಣ ಪುಕ್ಕಸಃ॥೮.

‘ಪಾಪಿ, ಅಶುಭವಾದ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೀನು ಮಾಡು! ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಎಂಬ ರಾಜನು ವಿಷ್ವಾಮಿತ್ರನಿಂದ ನೀಚ ಜಾತಿಯವನಾಗಿದ್ದನು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಕೃತಃ ಪುಣ್ಯವಿನಾಶೇನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ವಾಪನಾಶನಾತ್ । ಯದಾ ನ ಕ್ಷಮತೇ ತೇಷಾಂ ತೈಃ ಸ ಶಪ್ತೋ ರುಷಾ ತದಾ॥೮.

‘ಪುಣ್ಯ ನಾಶವಾದುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸ್ವತ್ತು ಕಸಿದುಕೊಂಡುದರಿಂದ ಅವನು ಹೀಗಾದನು; ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸಹಿಸದೆ ಇದ್ದಾಗ ಅವರು ಕೋಪದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಶಪಿಸಿದರು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಗಚ್ಛ ತ್ವಂ ನರಕಂ ಘೋರಮಧುನೈವ ನರಾಧಮ । ಇತ್ಯುಕ್ತಮಾತ್ರೇ ವಚನೇ ಸ್ವಪ್ನಸ್ಥಃ ಸ ನೃಪಸ್ತದಾ॥೮.

‘ಈಗ ನೀನು ಭಯಾನಕ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗು, ನೀಚನೇ!’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಆ ರಾಜನು ಕನಸಿನಂತಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು.

ಅಪಶ್ಯದ್ಯಮದೂತಾನ್ ವೈ ಪಾಶಹಸ್ತಾನ್ ಭಯಾವಹಾನ್ । ತೈಃ ಸಂಗೃಹೀತಮಾತ್ಮಾನಂ ನೀಯಮಾನಂ ತದಾ ಬಲಾತ್॥೮.

ಅವನು ಭಯಂಕರವಾದ, ಪಾಶ ಹಿಡಿದ ಯಮದೂತರನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಅವರು ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಎಳೆದೊಯ್ದರು.

ಪಶ್ಯತಿ ಸ್ಮ ಭೃಶಂ ಖಿನ್ನೋ ಹಾ ಮಾತಃ ಪಿತರದ್ಯ ಮೇ । ಏವಂವಾದೀ ಸ ನರಕೇ ತೈಲದ್ರೋಣ್ಯಾಂ ನಿಪಾತಿತಃ॥೮.

ಅತಿಯಾದ ದುಃಖದಿಂದ, ‘ಅಯ್ಯೋ ಅಮ್ಮಾ, ಅಪ್ಪಾ, ಇಂದು ನನಗೆ ಏನಾಯಿತು!’ ಎಂದು ಕೂಗಿ, ನರಕದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಕುದಿಯುವ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಎಸೆದರು.

ಕ್ರಕಚೈಃ ಪಾಟ್ಯಮಾನಸ್ತು ಕ್ಷುರಧಾರಾಭಿರಪ್ಯಧಃ । ಅನ್ಧೇ ತಮಸಿ ದುಃ ಖಾರ್ತಃ ಪೂಯಶೋಣಿತಭೋಜನಃ॥೮.

ಅವನನ್ನು ಅಳಿವಿನಿಂದ ಕತ್ತರಿ, ರೇಜರ್ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ತುಂಡುಮಾಡಿದರು; ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತಾ, ಅವನು ಪಾಕ ಮತ್ತು ರಕ್ತವನ್ನು ಊಟ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು.

ಸಪ್ತವರ್ಷಂ ಮೃತಾತ್ಮಾನಂ ಪುಕ್ಕಸತ್ವೇ ದದರ್ಶ ಹ । ದಿನಂ ದಿನನ್ತು ನರಕೇ ದಹ್ಯತೇ ಪಚ್ಯತೇಽನ್ಯತಃ॥೮.

ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವನು ಸತ್ತವನಾಗಿ, ನೀಚ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು; ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನರಕದಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು, ಬೇರೆಡೆ ಬೇಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಖಿದ್ಯತೇ ಕ್ಷೋಭ್ಯತೇಽನ್ಯತ್ರ ಮಾರ್ಯತೇ ಪಾಟ್ಯತೇಽನ್ಯತಃ । ಕ್ಷಾರ್ಯತೇ ದೀಪ್ಯತೇಽನ್ಯತ್ರ ಶೀತವಾತಾಹತೋಽನ್ಯತಃ॥೮.

ಇನ್ನೆಡೆ ಅವನಿಗೆ ಹಿಂಸೆ, ಕಿರಿಕಿರಿ, ಕೊಲೆ, ತುಂಡುಮಾಡುವುದು ನಡೆಯಿತು; ಬೇರೆಡೆ ಚರ್ಮವನ್ನು ತೊಳೆದು, ಸುಟ್ಟು, ಇನ್ನೆಡೆ ತೀವ್ರ ಚಳಿಗಾಳಿಯಿಂದ ಪೀಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಏವಂ ದಿನಂ ವರ್ಷಶತ-ಪ್ರಮಾಣಂ ನರಕೇಽಭವತ್ । ತಥಾ ವರ್ಷಶತಂ ತತ್ರ ಶ್ರೀವಿತಂ ನರಕೇ ಭಟೈಃ॥೮.

ಹೀಗೆ, ಅವನು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನರಕದಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು; ಆ ನರಕದ ಪಿಶಾಚಿಗಳು ಅವನಿಗೆ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹಿಂಸೆ ನೀಡಿದರು.

ತತೋ ನಿಪಾತಿತೋ ಭೂಮೌ ವಿಷ್ಠಾಶೀ ಶ್ವಾ ವ್ಯಜಾಯತ । ವಾನ್ತಾಶೀ ಶೀತದಗ್ಧಶ್ಚ ಮಾಸಮಾತ್ರೇ ಮೃತೋಽಪಿ ಸಃ॥೮.

ನಂತರ ಅವನನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಎಸೆದು, ಅವನು ವಿಷ್ಠೆ ತಿನ್ನುವ ನಾಯಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದನು; ವಾಂತಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾ, ಚಳಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟು, ಕೇವಲ ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ತನು.

ಅಥಾಪಶ್ಯತ್ ಖರಂ ದೇಹಂ ಹಸ್ತಿನಂ ವಾನರಂ ಪಶುಮ್ । ಛಾಗಂ ವಿಡಾಲಂ ಕಙ್ಕಞ್ಚ ಗಾಮವಿಂ ಪಕ್ಷಿಣಂ ಕೃಮಿಮ್॥೮.

ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ಗದೆ, ಆನೆ, ಕೋತಿ, ಪ್ರಾಣಿ, ಮೇಷ, ಬೆಕ್ಕು, ಕೊಕ್ಕರೆ, ಹಸು, ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಹುಳುವಾಗಿ ನೋಡಿದನು.

ಮತ್ಸ್ಯಂ ಕೂರ್ಮಂ ವರಾಹಞ್ಚ ಶ್ವಾವಿಧಂ ಕುಕ್ಕುಟಂ ಶುಕಮ್ । ಶಾರಿಕಾಂ ಸ್ಥಾವರಾಂಶ್ಚೈವ ಸರ್ಪಮನ್ಯಾಂಶ್ವ ದೇಹಿನಃ॥೮.

ಮೀನಾಗಿ, ಆಮೆ, ಕಾಡುಕಂದ, ಬೇಟೆ ನಾಯಿಯಾಗಿ, ಕೋಳಿಯಾಗಿ, ಗಿಳಿಯಾಗಿ, ಶಾರಿಕೆಯಾಗಿಯೂ, ಸ್ಥಾವರ ಜೀವಿಗಳಾಗಿ, ಹಾವಾಗಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಜನ್ಮ ಪ್ರಾಣಿನಃ ಪ್ರಾಣಿನಸ್ತದಾ । ಅಪಶ್ಯದ್ ದುಃ ಖಸನ್ತಪ್ತೋ ದಿನಂ ವರ್ಷಶತಂ ತಥಾ॥೮.

ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಅವನು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದನು; ದುಃಖದಿಂದ ನರಳುತ್ತಾ, ಹೀಗೆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಅನುಭವಿಸಿದನು.

ಏವಂ ವರ್ಷಶತಂ ಪೂರ್ಣಂ ಗತಂ ತತ್ರ ಕುಯೋನಿಷು । ಅಪಶ್ಯಚ್ಚ ಕದಾಚಿತ್ ಸ ರಾಜಾ ತತ್ ಸ್ವಕುಲೋದ್ಭವಮ್॥೮.

ಹೀಗೆ ಆ ರಾಜನು ಕೆಟ್ಟ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುವಾಗ, ಒಮ್ಮೆ ಅವನು ತನ್ನ ವಂಶದವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನೋಡಿದನು.

ತತ್ರ ಸ್ಥಿತಸ್ಯ ತಸ್ಯಾಪಿ ರಾಜ್ಯಂ ದ್ಯೂತೇನ ಹಾರಿತಮ್ । ಭಾರ್ಯಾ ಹೃತಾ ಚ ಪುತ್ರಶ್ಚ ಸ ಚೈಕಾಕೀ ವನಂ ಗತಃ॥೮.

ಅವನೂ ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದಾಗಲೇ, ಅವನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು; ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಗನನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರು, ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಉಳಿದು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದನು.

ತತ್ರಾಪಶ್ಯತ ಸ ಸಿಂಹಂ ವೈ ವ್ಯಾದಿತಾಸ್ಯಂ ಭಯಾವಹಮ್ । ಬಿಭಕ್ಷಯಿಷುಮಾಯಾತಂ ಶರಭೇಣ ಸಮನ್ವಿತಮ್॥೮.

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಾಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಬಂದ ಸಿಂಹವನ್ನೂ, ಅದನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡು ಎಮ್ಮೆ ಕೂಡಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದನು.

ಪುನಶ್ಚ ಭಕ್ಷಿತಃ ಸೋಽಪಿ ಭಾರ್ಯಾಂ ಶೋಚಿತುಮುದ್ಯತಃ । ಹಾ ಶೈವ್ಯೇ ! ಕ್ವ ಗತಾಸ್ಯದ್ಯ ಮಾಮಿಹಾಪಾಸ್ಯ ದುಃ ಖಿತಮ್॥೮.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವನನ್ನೂ ಸಿಂಹವು ತಿಂದಿತು; ಅವನು ಹೆಂಡತಿಯ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ದುಃಖದಿಂದ, 'ಹಾಯ್ ಶೈವ್ಯೆ! ನೀನು ನನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಿ ಹೋದೆಯೋ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇನೆ,' ಎಂದು ಅಳತೊಡಗಿದನು.

ಅಪಶ್ಯತ್ ಪುನರೇವಾಪಿ ಭಾರ್ಯಾಂ ಸ್ವಂ ಸಹಪುತ್ರಕಾಮ್ । ತ್ರಾಯಸ್ವ ತ್ವಂ ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರ ಕಿಂ ದ್ಯೂತೇನ ತವ ಪ್ರಭೋ॥೮.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನೂ ಮಗನ ಜೊತೆಗೆ ನೋಡಿದನು; ಆಕೆ, 'ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ! ಜೂಜಿನಿಂದ ನಿನಗೆ ಏನು ಆಯಿತು ಪ್ರಭು?' ಎಂದು ಕೂಗಿದಳು.

ಪುತ್ರಸ್ತೇ ಶೋಚ್ಯತಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಭರ್ಯಂಯಾ ಶೈವ್ಯಯಾ ಸಹ । ಸ ನಾಪಶ್ಯತ್ ಪುನರಪಿ ಧಾವಮಾನಃ ಪುನಃ ಪುನಃ॥೮.

ನಿನ್ನ ಮಗನು ಶೈವ್ಯೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬಹಳ ದುಃಖಕರ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ಆದರೆ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಓಡಿದರೂ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಅಥಾಪಶ್ಯತ್ ಪುನರಪಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥಃ ಸ ನರಾಧಿಪಃ । ನೀಯತೇ ಮುಕ್ತಕೇಶೀ ಸಾ ದೀನಾ ವಿವಸನಾ ಬಲಾತ್॥೮.

ಆಮೇಲೆ ಆ ರಾಜನು, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನೂ ಅವಳ ಕೂದಲು ಬಿಚ್ಚಿ, ದುಃಖದಿಂದ, ಅರ್ಧಬೆನ್ನಿನ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದನು.

ಹಾಹಾವಾಕ್ಯಂ ಪ್ರಮುಞ್ಚನ್ತೀ ತ್ರಾಯಸ್ವೇತ್ಯಸಕೃತ್ಸ್ವನಾ । ಅಥಾಪಶ್ಯತ್ ಪುನಸ್ತತ್ರ ಧರ್ಮರಾಜಸ್ಯ ಶಾಸನಾತ್॥೮.

ಆಕೆ 'ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು' ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಳುತ್ತಾ ಕೂಗಿದಳು; ಆಗ ಧರ್ಮರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಅವನು ಮತ್ತೆ ನೋಡಿದನು.

ಆಕ್ರಾನ್ದನ್ತ್ಯನ್ತರೀಕ್ಷಸ್ಥಾ ಆಗಚ್ಛೇಹ ನರಾಧಿಪ । ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೇಣ ವಿಜ್ಞಪ್ತೋ ಯಮೋ ರಾಜಂಸ್ತವಾರ್ಥತಃ॥೮.

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಅಳುತ್ತಾ, 'ಇಲ್ಲಿ ಬಾ ರಾಜನೇ! ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ನಿನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ,' ಎಂದು ಕೂಗಿದ ಶಬ್ದವನ್ನು ಅವನು ಕೇಳಿದನು.

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸರ್ಪಪಾಶೈಸ್ತು ನೀಯತೇ ಬಲವದ್ವಿಭುಃ । ಶ್ರಾದ್ಧದೇವೇನ ಕಥಿತಂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯ ಚೇಷ್ಟಿತಮ್॥೮.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅವನನ್ನು ಹಾವುಗಳ ಬಲವಾದ ಬಲೆಯಿಂದ ಎಳೆದೊಯ್ದರು; ಇದನ್ನು ಶ್ರಾದ್ಧದೇವನು ಹೇಳಿದ್ದನು, ಇದು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಕಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು.