ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

; ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಉವಾಚ ಚಣ್ಡಾಲೋಽಯಮನಲ್ಪಂ ತೇ ದಾತುಂ ವಿತ್ತಮುಪಸ್ಥಿತಃ । ಕಸ್ಮಾನ್ನ ದೀಯತೇ ಮಹ್ಯಮಶೇಷಾ ಯಜ್ಞದಕ್ಷಿಣಾ॥೮.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ಚಂಡಾಲನು ನಿನಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ಕೊಡಲು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ನಾನು ಯಜ್ಞದ ಸಂಪೂರ್ಣSouth ದಕ್ಷಿಣೆ ಏಕೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ?

; ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರ ಉವಾಚ ಭಗವನ್ ! ಸೂರ್ಯವಂಶೋತ್ಥಮಾತ್ಮಾನಂ ವೇದ್ಮೇ ಕೌಶಿಕ । ಕಥಂ ಚಣ್ಡಾಲದಾಸತ್ವಂ ಗಮಿಷ್ಯೇ ವಿತ್ತಕಾಮುಕಃ॥೮.

ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಭಗವನೇ, ನಾನು ಸೂರ್ಯವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನೆಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತು, ಕೌಶಿಕ. ನಾನು ಹಣದ ಆಸೆಗೆ ಚಂಡಾಲನ ದಾಸನಾಗುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

; ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಉವಾಚ ಯದಿ ಚಣ್ಡಾಲವಿತ್ತಂ ತ್ವಮಾತ್ಮವಿಕ್ರಯಜಂ ಮಮ । ನ ಪ್ರದಾಸ್ಯಸಿ ಕಾಲೇನ ಶಾಪ್ಸ್ಯಾಮಿ ತ್ವಾಮಸಂಶಯಮ್॥೮.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ಚಂಡಾಲನಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಮಾರಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಹಣವನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಖಂಡಿತ ಶಪಿಸುವೆ.

; ಪಕ್ಷಿಣ ಊಚುಃ ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರಸ್ತತೋ ರಾಜಾ ಚಿನ್ತಾವಸ್ಥಿತಜೀವಿತಃ । ಪ್ರಸೀದೇತಿ ವದನ್ ಪಾದಾವೃಷೇರ್ಜಗ್ರಾಹ ವಿಹ್ವಲಃ॥೮.

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನು ಚಿಂತೆಯಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿ, ಋಷಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, 'ದಯಮಾಡಿ ಕ್ಷಮಿಸಿ' ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.

ದಾಸೋಽಸ್ಮ್ಯಾರ್ತೋಽಸ್ಮಿ ಭೀತೋಽಸ್ಮಿ ತ್ವದ್ಭಕ್ತಶ್ಚ ವಿಶೇಷತಃ । ಕುರು ಪ್ರಸಾದಂ ವಿಪ್ರರ್ಷೇ ಕಷ್ಟಶ್ಚಣ್ಡಾಲಸಙ್ಕರಃ॥೮.

ನಾನು ನಿಮ್ಮ ದಾಸನು, ಸಂಕಟದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ, ಭಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದೇನೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತನೂ ಹೌದು. ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ದಯಮಾಡಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನಿರಿಸಿ; ಈ ಚಂಡಾಲನ ಸಂಗತಿ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.

ಭವೇಯಂ ವಿತ್ತಶೇಷೇಣ ಸರ್ವಕರ್ಮಕರೋ ವಶಃ । ತವೈವ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ ! ಪ್ರೇಷ್ಯಶ್ಚಿತ್ತಾನುವರ್ತಕಃ॥೮.

ಉಳಿದ ಧನದಿಂದ ನಾನು ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ todayಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಸೇವಕನಾಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.

; ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಉವಾಚ ಯದಿ ಪ್ರೇಷ್ಯೋ ಮಮ ಭವಾನ್ ಚಣ್ಡಾಲಾಯ ತತೋ ಮಯಾ । ದಾಸಭಾವಮನುಪ್ರಾಪ್ತೋ ದತ್ತೋ ವಿತ್ತಾರ್ಬುದೇನ ವೈ॥೮.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ನನ್ನ ಸೇವಕನಾಗಬೇಕೆಂದರೆ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಚಂಡಾಲನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಧನವನ್ನು ಪಡೆದು, ದಾಸನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿರುವವನಾಗಿ.

; ಪಕ್ಷಿಣ ಊಚುಃ ಏಕಮುಕ್ತೇ ತದಾ ತೇನ ಶ್ವಪಾಕೋ ಹೃಷ್ಟಮಾನಸಃ । ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾಯ ತದ್ದ್ರವ್ಯಂ ದತ್ತ್ವಾ ಬದ್ಧ್ವಾ ನರೇಶ್ವರಮ್॥೮.

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಚಂಡಾಲನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆ ಧನವನ್ನು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ರಾಜನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದನು.

ದಣ್ಡಪ್ರಹಾರಸಮ್ಭ್ರಾನ್ತಮತೀವ ವ್ಯಾಕುಲೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ । ಇಷ್ಟಬನ್ಧುವಿಯೋಗಾರ್ತಮನಯನ್ನಿಜಪತ್ತನಮ್॥೮.

ದಂಡದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ತುಂಬಾ ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿ, ಪ್ರಿಯ ಬಂಧುಗಳ ವಿಚ್ಛೇದನದಿಂದ ದುಃಖಪಟ್ಟು, ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಊರಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು.

ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರಸ್ತತೋ ರಾಜಾ ವಸಂಶ್ಚಣ್ಡಾಲಪತ್ತನೇ । ಪ್ರಾತರ್ಮಧ್ಯಾಹ್ನಸಮಯೇ ಸಾಯಞ್ಚೈತದಗಾಯತ॥೮.

ಆಮೇಲೆ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನು ಚಂಡಾಲರ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ ಈ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದನು:

ಬಾಲಾ ದೀನಮುಖೀ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬಾಲಂ ದೀನಮುಖಂ ಪುರಃ । ಮಾಂ ಸ್ಮರತ್ಯಸುಖಾವಿಷ್ಟಾ ಮೋಚಯಿಷ್ಯತಿ ನೌ ನೃಪಃ॥೮.

ದುಃಖಭರಿತ ಮುಖವಿರುವ ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ನನ್ನ ಮುಂದೆ ದುಃಖದಿಂದಿರುವ ಬಾಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಅವಳು ದುಃಖದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ನೆನೆಸುತ್ತಾಳೆ; ರಾಜನು ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಉಪಾತ್ತವಿತ್ತೋ ವಿಪ್ರಾಯ ದತ್ತ್ವಾ ವಿತ್ತಮತೋಽಧಿಕಮ್ । ನ ಸಾ ಮಾಂ ಮೃಗಶಾವಾಕ್ಷೀ ವೇತ್ತಿ ಪಾಪತರಂ ಕೃತಮ್॥೮.

ಧನವನ್ನು ಪಡೆದು, ನಾನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಧನವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಆ ಜಿಂಕೆ ಕಣ್ಣುಗಳವಳು ನಾನು ಮಾಡಿದ ದೊಡ್ಡ ಪಾಪವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ.

ರಾಜ್ಯನಾಶಃ ಸುಹೃತ್ತ್ಯಾಗೋ ಭರ್ಯಾತನಯವಿಕ್ರಯಃ । ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಚಣ್ಡಾಲತಾ ಚೇಯಮಹೋ ದುಃ ಖಪರಮ್ಪರಾ॥೮.

ರಾಜ್ಯ ನಾಶ, ಸ್ನೇಹಿತರ ತ್ಯಾಗ, ಹೆಂಡತಿ-ಮಗನ ಮಾರಾಟ, ಈಗ ಈ ಚಂಡಾಲ ಸ್ಥಿತಿ—ಅಯ್ಯೋ, ದುಃಖಗಳ ಸರಮಾಲೆ!

ಏವಂ ಸ ನಿವಸನ್ ನಿತ್ಯಂ ಸಸ್ಮಾರ ದಯಿತಂ ಸುತಮ್ । ಆರ್ಯಾಞ್ಚಾತ್ಮಸಮಾವಿಷ್ಟಾಂ ಹೃತಸರ್ವಸ್ವ ಆತುರಃ॥೮.

ಹೀಗೆ ಸದಾ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನು, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಮಗನನ್ನು, ಆತ್ಮಸಮಾನವಾದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು, ಎಲ್ಲವೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದುಃಖದಿಂದ ನೆನೆಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಕಸ್ಯಚಿತ್ತ್ವಥ ಕಾಲಸ್ಯ ಮೃತಚೇಲಾಪಹಾರಕಃ । ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರೋಽಭವದ್ರಾಜಾ ಶ್ಮಶಾನೇ ತದ್ವಶಾನುಗಃ॥೮.

ಅಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನು ಚಂಡಾಲನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಅನುಸರಿಸಿ, ಶವಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವವನಾಗಿ ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು.

ಚಣ್ಡಾಲೇನಾನುಶಿಷ್ಟಶ್ವ ಮೃತಚೇಲಾಪಹಾರಿಣಾ । ಶವಾಗಮನಮನ್ವಿಚ್ಛನ್ನಿಹ ತಿಷ್ಠ ದಿವಾನಿಶಮ್॥೮.

ಚಂಡಾಲನು ಶವಗಳ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವನಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿ, ಅವನು ಶವಗಳು ಬರುವುದನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾ, ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದನು.

ಇದಂ ರಾಜ್ಞೇಽಪಿ ದೇಯಞ್ಚ ಷಡ್ಭಾಗನ್ತು ಶವಂ ಪ್ರತಿ । ತ್ರಯಸ್ತು ಮಮ ಭಾಗಾಃ ಸ್ಯುರ್ದ್ವೋ ಭಾಗೌ ತವ ವೇತನಮ್॥೮.

ಈ ಶವದಿಂದ ದೊರಕುವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಗೂ ಒಂದು ಆರು ಭಾಗ ಕೊಡಬೇಕು; ಮೂರು ಭಾಗಗಳು ನನಗೆ, ಎರಡು ಭಾಗಗಳು ನಿನ್ನ ಕೂಲಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಇತಿ ಪ್ರತಿಸಮಾದಿಷ್ಟೋ ಜಗಾಮ ಶವಮನ್ದಿರಮ್ । ದಿಶನ್ತು ದಕ್ಷಿಣಾಂ ಯತ್ರ ವಾರಾಣಸ್ಯಾಂ ಸ್ಥಿತಂ ತದಾ॥೮.

ಹೀಗೆ ಸೂಚನೆ ಪಡೆದ ಅವನು, ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡುವ ಸ್ಥಳವಾದ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಶವ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ಶ್ಮಶಾನಂ ಘೋರಸಂನಾದಂ ಶಿವಾಶತಸಮಾಕುಲಮ್ । ಶವಮೌಲಿಸಮಾಕೀರ್ಣಂ ದುರ್ಗನ್ಧಂ ಬಹುಧೂಮಕಮ್॥೮.

ಶ್ಮಶಾನವು ಭಯಾನಕ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ನೂರಾರು ಶಿವಭಕ್ತರಿಂದ ಗಿರಿದಿದ್ದು, ಶವಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ದುರ್ಗಂಧದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಧೂಮದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿತ್ತು.

ಪಿಶಾಚ-ಭೂತ-ವೇತಾಲ-ಡಾಕಿನೀ-ಯಕ್ಷಸಙ್ಕುಲಮ್ । ಗೃಧ್ರಗೋಮಾಯುಸಙ್ಕೀರ್ಣಂ ಶ್ವವೃನ್ದಪರಿವಾರಿತಮ್॥೮.

ಅಲ್ಲಿ ಪಿಶಾಚ, ಭೂತ, ವೇತಾಳ, ಡಾಕಿನಿ, ಯಕ್ಷರು ತುಂಬಿದ್ದು, ಗಿಡುಗುಗಳು, ನರಿ, ನಾಯಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು.

ಅಸ್ಥಿಸಂಘಾತಸಙ್ಕೀರ್ಣಂ ಮಹಾದುರ್ಗನ್ಧಸಂಕುಲಮ್ । ನಾನಾಮೃತಸುಹೃನ್ನಾದ-ರೌದ್ರಕೋಲಾಹಲಾಯುತಮ್॥೮.

ಅಸ್ಥಿಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಭಯಾನಕ ದುರ್ಗಂಧದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮೃತರ ಬಂಧುಗಳ ಅಳಾಟೆಯಿಂದ, ಭಯಾನಕ ಗಲಭೆಯಿಂದ ಗೋಜಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಹಾ ಪುತ್ರ ! ಮಿತ್ರ ! ಹಾ ಬನ್ಧೋ ! ಭ್ರಾತರ್ವತ್ಸ ! ಪ್ರಿಯಾದ್ಯ ಮೇ । ಹಾ ಪತೇ ! ಭಗಿನಿ ! ಮಾತರ್ಹಾ ಮಾತುಲ ! ಪಿತಾಮಹ॥೮.

‘ಅಯ್ಯೋ ನನ್ನ ಮಗನೇ! ಸ್ನೇಹಿತನೇ! ಬಂಧುವೇ! ಅಣ್ಣನೇ! ಪ್ರಿಯನೇ! ಅಯ್ಯೋ ನನ್ನ ಗಂಡನೇ! ತಂಗಿಯೇ! ತಾಯಿಯೇ! ಮಾವನೇ! ತಾತನೇ!’ ಎಂದು ಅಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಮಾತಾಮಹ ! ಪಿತಃ ! ಕ್ವ ಗತೋಽಸ್ಯೇಹಿ ಬಾನ್ಧವ । ಇತ್ಯೇವಂ ವದತಾಂ ಯತ್ರ ಧ್ವನಿಃ ಸಂಶ್ರುಯತೇ ಮಹಾನ್॥೮.

‘ಅಜ್ಜನೇ! ತಂದೆಯೇ! ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದೆಯೋ? ಬನ್ನಿ ಬಂಧುಗಳೇ!’ ಎಂದು ಅಳುವವರಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿತ್ತು.

ಜ್ವಲನ್ಮಾಂಸ-ವಸಾ-ಮೇದಚ್ಛಮಚ್ಛಮಿತಸಂಕುಲಮ್॥೮.

ಅಲ್ಲಿ ಬೆಂದ ಮಾಂಸ, ಕೊಬ್ಬು, ಮೂಳೆಮಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಧಬೆಂದ ಚರ್ಮದ ಗುಡ್ಡೆಗಳು ತುಂಬಿದ್ದವು.

ಅರ್ಧದಗ್ಧಾಃ ಶವಾಃ ಶ್ಯಾಮಾ ವಿಕಸದ್ದನ್ತಪಙ್ಕ್ತಯಃ । ಹಸನ್ತೀವಾಗ್ನಿಮಧ್ಯಸ್ಥಾಃ ಕಾಯಸ್ಯೇಯಂ ದಶಾ ತ್ವಿತಿ॥೮.

ಅರ್ಧಬೆಂದ, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಶವಗಳು, ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲುಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದಂತೆ, ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಅವು ಅಗ್ನಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿವೆ—ಇದು ದೇಹದ ಸ್ಥಿತಿ.

ಅಗ್ನೇಶ್ಚಟಚಟಾಶಬ್ದೋ ವಯಸಾಮಸ್ಥಿಪಙ್ಕ್ತಿಷು । ಬಾನ್ಧವಾಕ್ರಾನ್ದಶಬ್ದಶ್ಚ ಪುಕ್ಕಸೇಷು ಪ್ರಹರ್ಷಜಃ॥೮.

ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಮೂಳೆಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಚಟಚಟ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮೂಳೆಗಳಲ್ಲೂ ಹಾಗೆ. ಬಂಧುಗಳ ಅಳಾಟ ಮತ್ತು ಚಂಡಾಲರ ಸಂತೋಷದ ಕೂಗು ಕೂಡ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿತ್ತು.

ಗಾಯತಾಂ ಭೂತ-ವೇತಾಲ-ಪಿಶಾಚಗಣಃ ರಕ್ಷಸಾಮ್ । ಶ್ರೂಯತೇ ಸುಮಹಾನ್ ಘೋರಃ ಕಲ್ಪಾನ್ತ ಇವ ನಿಃ ಸ್ವನಃ॥೮.

ಅಲ್ಲಿ ಭೂತ, ವೇತಾಳ, ಪಿಶಾಚ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ಗುಂಪುಗಳು ಹಾಡುತ್ತಾ ಭಯಾನಕವಾದ ಮಹಾ ಗದ್ದಲವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದು, ಪ್ರಪಂಚದ ಅಂತ್ಯದಂತೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಮಹಾಮಹಿಷಕಾರೀಷ-ಗೋಶಕೃದ್ರಾಶಿಸಙ್ಕುಲಮ್ । ತದುತ್ಥಭಸ್ಮಕೂಟೈಶ್ಚ ವೃತಂ ಸಾಸ್ಥಿಭಿರುನ್ನತೈಃ॥೮.

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಷ ಮತ್ತು ಹಸುಗಳ ಗೊಬ್ಬರದ ಗುಡ್ಡೆಗಳು ತುಂಬಿದ್ದವು; ಚಿತೆಯಿಂದ ಬಿದ್ದ ಬೂದಿಯ ಗುಡ್ಡಗಳು ಮತ್ತು ಎತ್ತಿದ ಮೂಳೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ನಾನೋಪಹಾರಸ್ತ್ರಗ್ದೀಪ-ಕಾಕವಿಕ್ಷೇಪಕಾಲಿಕಮ್ । ಅನೇಕಶಬ್ದಬಹುಲಂ ಶ್ಮಶಾನಂ ನರಕಾಯತೇ॥೮.

ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಲಿ, ಹಚ್ಚಿದ ದೀಪಗಳು, ಕಾಗೆಗಳು ಉಳಿದಿದ್ದನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾ, ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಶ್ಮಶಾನವು ನರಕದಂತಿತ್ತು.