ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ಸೂರ್ಯವಂಶಪ್ರಸೂತೋಽಯಂ ಸುಕುಮಾರಕರಾಙ್ಗುಲಿಃ । ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೋ ವಿಕ್ರಯಂ ಬಾಲೋ ಧಿಙ್ಮಾಮಸ್ತು ಸುದುರ್ಮತಿಮ್॥೮.

ಸೂರ್ಯವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, কোমಲ ಕೈ ಮತ್ತು ಬೆರಳಿರುವ ಈ ಮಗನು ಈಗ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ನನ್ನಂಥ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಗೆ ನಾಚಿಕೆ.

ಹಾ ಪ್ರಿಯೇ ! ಹಾ ಶಿಶೋ ! ನತ್ಸ ! ಮಮಾನಾರ್ಯಸ್ಯ ದುರ್ನಯೈಃ । ದೈವಾಧೀನಾಂ ದಶಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ನ ಮೃತೋಽಸ್ಮಿ ತಥಾಪಿ ಧಿಕ್॥೮.

ಅಯ್ಯೋ ಪ್ರಿಯೆ! ಅಯ್ಯೋ ಮಗನೇ! ನನ್ನ ದುಷ್ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ನೀನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದೀಯೆ, ದೈವದ ಆಧೀನನಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ನಾನು ಇನ್ನೂ ಸತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲ—ನನಗೆ ನಾಚಿಕೆ.

; ಪಕ್ಷಿಣ ಊಚುಃ ಏವಂ ವಿಲಪತೋ ರಾಜ್ಞಃ ಸ ವಿಪ್ರೋಽನ್ತರಧೀಯತ । ವೃಕ್ಷಗೇಹಾದಿಭಿಸ್ತುಙ್ಗೈಸ್ತಾವಾದಾಯ ತ್ವರಾನ್ವಿತಃ॥೮.

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: 'ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಗಳ ನಡುವೆ ಅವರನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿದನು.'

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ತತಃ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ನೃಪಂ ವಿತ್ತಮಯಾಚತ । ತಸ್ಮೈ ಸಮರ್ಪಯಾಮಾಸ ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರೋಽಪಿ ತದ್ಧನಮ್॥೮.

ಆಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಬಂದು, ರಾಜನ ಬಳಿ ಹಣವನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನು ಆ ಹಣವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.

ತದ್ವಿತ್ತಂ ಸ್ತೋಕಮಾಲೋಕ್ಯ ದಾರವಿಕ್ರಯಸಮ್ಭವಮ್ । ಶೋಕಾಭಿಭೂತಂ ರಾಜಾನಂ ಕುಪಿತಃ ಕೌಶಿಕೋಽಬ್ರವೀತ್॥೮.

ಅವನು ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಗನನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಪಡೆದ ಹಣವು ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಎಂದು ನೋಡಿ, ಆ ದುಃಖಭರಿತ ರಾಜನಿಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ಕೌಶಿಕನು ಹೀಗೆಂದನು.

ಕ್ಷತ್ರಬನ್ಧೋ ! ಮಮೇಮಾಂ ತ್ವಂ ಸದೃಶೀಂ ಯಜ್ಞದಕ್ಷಿಣಾಮ್ । ಮನ್ಯಸೇ ಯದಿ ತತ್ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಪಶ್ಯ ತ್ವಂ ಮೇ ಬಲಂ ಪರಮ್॥೮.

'ನಿನ್ನಂಥ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು! ಇದು ನನಗೆ ಯಜ್ಞದ ದಕ್ಷಿಣೆಯೆಂದು ನೀನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಈಗಲೇ ನನ್ನ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ.'

ತಪಸೋಽತ್ರ ಸುತಪ್ತಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಸ್ಯಾಮಲಸ್ಯ ಚ । ಮತ್ಪ್ರಭಾವಸ್ಯ ಚೋಗ್ರಸ್ಯ ಶುದ್ಧಸ್ಯಾಧ್ಯಯನಸ್ಯ ಚ॥೮.

ಇದು ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿ, ನನ್ನ ಶುದ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವದ ಶಕ್ತಿ, ನನ್ನ ಭಯಂಕರ ಶಕ್ತಿಯೂ, ಪವಿತ್ರ ಅಧ್ಯಯನದ ಫಲವೂ ಆಗಿದೆ.

ಅನ್ಯಾಂ ದಾಸ್ಯಾಮಿ ಭಗವನ್ ! ಕಾಲಃ ಕಶ್ಚಿತ್ಪ್ರತೀಕ್ಷ್ಯತಾಮ್ । ಸಾಮ್ಪ್ರತಂ ನಾಸ್ತಿ ವಿಕ್ರೀತಾ ಪತ್ನೀ ಪುತ್ರಶ್ಚ ಬಾಲಕಃ॥೮.

ಭವಗನೇ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕಾಯಿರಿ. ಈಗ ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಮಗನು ಇನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕವನು.

; ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಉವಾಚ ಚತುರ್ಭಾಗಃ ಸ್ಥಿತೋ ಯೋಽಯಂ ದಿವಸಸ್ಯ ನರಾಧಿಪ । ಏಷ ಏವ ಪ್ರತೀಕ್ಷ್ಯೋ ಮೇ ವಕ್ತವ್ಯಂ ನೋತ್ತರಂ ತ್ವಯಾ॥೮.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ಈ ದಿನದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ. ನಾನು ಇಷ್ಟೇ ಸಮಯ ಕಾಯುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬಾರದು.

; ಪಕ್ಷಿಣ ಊಚುಃ ತಮೇವಮುಕ್ತ್ವಾ ರಾಜೇನ್ದ್ರಂ ನಿಷ್ಠುರಂ ನಿರ್ಘೃಣಂ ವಚಃ । ತದಾದಾಯ ಧನಂ ತೂರ್ಣಂ ಕುಪಿತಃ ಕೌಶಿಕೋ ಯಯೌ॥೮.

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ರಾಜನಿಗೆ ಇಂತಹ ಕಠಿಣವಾದ, ನಿರ್ದಯವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ಆ ಧನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಕೋಪದಿಂದ ಕೌಶಿಕನು ತಕ್ಷಣ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೇ ಗತೇ ರಾಜಾ ಭಯಶೋಕಾಬ್ಧಿಮಧ್ಯಗಃ । ಸರ್ವಾಕಾರಂ ವಿನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ಪ್ರೋವಾಚೋಚ್ಚೈರಧೋಮುಖಃ॥೮.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೋದ ಮೇಲೆ, ರಾಜನು ಭಯ ಮತ್ತು ದುಃಖದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ವಿಚಾರ ಮಾಡಿ, ತಲೆ ಕೆಳಗೆಬಿಟ್ಟು ಜೋರಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ವಿತ್ತಕ್ರೀತೇನ ಯೋ ಹ್ಯರ್ಥೋ ಮಯಾ ಪ್ರೇಷ್ಯೇಣ ಮಾನವಃ । ಸ ಬ್ರವೀತು ತ್ವರಾಯುಕ್ತೋ ಯಾವತ್ ತಪತಿ ಭಾಸ್ಕರಃ॥೮.

ನಾನು ಹಣಕೊಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಿದ ಆ ದಾಸನು, ಅವನಿಂದ ಯಾವ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆನೋ ಅದನ್ನು ಸೂರ್ಯನು ಮಗುಚುವ ಮುನ್ನವೇ ಬೇಗನೆ ಹೇಳಲಿ.

ಅಥಾಜಗಾಮ ತ್ವರಿತೋ ಧರ್ಮಶ್ಚಣ್ಡಾಲರೂಪಧೃಕ್ । ದುರ್ಗನ್ಧೋ ವಿಕೃತೋ ರೂಕ್ಷಃ ಶ್ಮಶ್ರುಲೋ ದನ್ತುರೋ ಘೃಣೀ॥೮.

ಆಗ ಧರ್ಮನು ಚಂಡಾಲನ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ದುರ್ಗಂಧದಿಂದ, ವಿಕೃತವಾಗಿ, ಕಠಿಣವಾಗಿ, ದಾಡಿದ ಗಡ್ಡದಿಂದ, ಹೊರಗೆ ಬರುವ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ, ಅಸಹ್ಯವಾಗಿ, ವೇಗವಾಗಿ ಬಂದನು.

ಕೃಷ್ಣೋ ಲಮ್ಬೋದರಃ ಪಿಙ್ಗರೂಕ್ಷಾಕ್ಷಃ ಪರುಷಾಕ್ಷರಃ । ಗೃಹೀತಪಕ್ಷಿಪುಞ್ಜಶ್ಚ ಶವಮಾಲ್ಯೈರಲಙ್ಕೃತಃ॥೮.

ಅವನ ಮೈ ಕಪ್ಪಾಗಿತ್ತು, ಹೊಟ್ಟೆ ದೊಡ್ಡದು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪು-ಹಳದಿ, ಮಾತು ಕಠಿಣ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಗುಡ್ಡ ಹಿಡಿದಿದ್ದ, ಶವಗಳ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದನು.

ಕಪಾಲಹಸ್ತೋ ದೀರ್ಘಾಸ್ಯೋ ಭೈರವೋಽತಿವದನ್ ಮುಹುಃ । ಶ್ವಗಣಾಭಿವೃತೋ ಘೋರೋ ಯಷ್ಟಿಹಸ್ತೋ ನಿರಾಕೃತಿಃ॥೮.

ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಪಾಲ, ಮುಖ ಉದ್ದ, ಭಯಾನಕ, ಬಾಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತೆರೆದ, ನಾಯಿಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡ ಹಿಡಿದ, ಭಯಂಕರವಾದನು.

; ಚಣ್ಡಾಲ ಉವಾಚ ಅಹಮರ್ಥೋ ತ್ವಯಾ ಶೀಘ್ರಂ ಕಥಯಸ್ವಾತ್ಮವೇತನಮ್ । ಸ್ತೋಕೇನ ಬಹುನಾ ವಾಪಿ ಯೇನ ವೈ ಲಭ್ಯತೇ ಭವಾನ್॥೮.

ಚಂಡಾಲನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ನೀನು ಹಣಕೊಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಿದವನು. ನೀನು ಎಷ್ಟು ಹಣಕ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತೀಯೋ, ಕಡಿಮೆ ಆಗಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಆಗಲಿ, ಬೇಗನೆ ಹೇಳು.

; ಪಕ್ಷಿಣ ಊಚುಃ ತಂ ತಾದೃಶಮಥಾಲಕ್ಷ್ಯ ಕ್ರೂರದೃಷ್ಟಿಂ ಸುನಿಷ್ಠುರಮ್ । ವದನ್ತಮತಿದುಃ ಶೀಲಂ ಕಸ್ತ್ವಮಿತ್ಯಾಹ ಪಾರ್ಥಿವಃ॥೮.

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಅವನನ್ನು ಇಷ್ಟು ಕ್ರೂರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಬಹಳ ಕಠಿಣವಾಗಿ, ಕೆಟ್ಟ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾ ನೋಡಿದ ರಾಜನು, 'ನೀನು ಯಾರು?' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.

; ಚಣ್ಡಾಲ ಉವಾಚ ಚಣ್ಡಾಲೋಽಹಮಿಹಾಖ್ಯಾತಃ ಪ್ರವೀರೇತಿ ಪುರೋತ್ತಮೇ । ವಿಖ್ಯಾತೋ ವಧ್ಯವಧಕೋ ಮೃತಕಮ್ಬಲಹಾರಕಃ॥೮.

ಚಂಡಾಲನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಚಂಡಾಲ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವೆ, ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀರ ಎಂದು ಹೆಸರಿದೆ, ಜನರನ್ನ ಕೊಲ್ಲುವವನೂ, ಶವದ ಬಟ್ಟೆ ತೆಗೆದುಹಾಕುವವನೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ.

; ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರ ಉವಾಚ ನಾಹಂ ಚಣ್ಡಾಲದಾಸತ್ವಮಿಚ್ಛೇಯಂ ಸುವಿಗರ್ಹಿತಮ್ । ವರಂ ಸಾಪಾಗ್ನಿನಾ ದಗ್ಧೋ ನ ಚಣ್ಡಾಲವಶಂ ಗತಃ॥೮.

ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಚಂಡಾಲನ ದಾಸತ್ವವನ್ನು, ಬಹಳ ಹೀನವಾದುದನ್ನು, ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಶಾಪದಿಂದ ಅಥವಾ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋಗುವುದು ಚೆನ್ನದು, ಚಂಡಾಲನ ವಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ.

; ಪಕ್ಷಿಣ ಊಚುಃ ತಸ್ಯೈವಂ ವದತಃ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ತಪೋನಿಧಿಃ । ಕೋಪಾಮರ್ಷವಿವೃತಾಕ್ಷಃ ಪ್ರಾಹ ಚೇದಂ ನರಾಧೈಪಮ್॥೮.

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿಯಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು, ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ, ರಾಜನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

; ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಉವಾಚ ಚಣ್ಡಾಲೋಽಯಮನಲ್ಪಂ ತೇ ದಾತುಂ ವಿತ್ತಮುಪಸ್ಥಿತಃ । ಕಸ್ಮಾನ್ನ ದೀಯತೇ ಮಹ್ಯಮಶೇಷಾ ಯಜ್ಞದಕ್ಷಿಣಾ॥೮.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ಚಂಡಾಲನು ನಿನಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ಕೊಡಲು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ನಾನು ಯಜ್ಞದ ಸಂಪೂರ್ಣSouth ದಕ್ಷಿಣೆ ಏಕೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ?

; ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರ ಉವಾಚ ಭಗವನ್ ! ಸೂರ್ಯವಂಶೋತ್ಥಮಾತ್ಮಾನಂ ವೇದ್ಮೇ ಕೌಶಿಕ । ಕಥಂ ಚಣ್ಡಾಲದಾಸತ್ವಂ ಗಮಿಷ್ಯೇ ವಿತ್ತಕಾಮುಕಃ॥೮.

ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಭಗವನೇ, ನಾನು ಸೂರ್ಯವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನೆಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತು, ಕೌಶಿಕ. ನಾನು ಹಣದ ಆಸೆಗೆ ಚಂಡಾಲನ ದಾಸನಾಗುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

; ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಉವಾಚ ಯದಿ ಚಣ್ಡಾಲವಿತ್ತಂ ತ್ವಮಾತ್ಮವಿಕ್ರಯಜಂ ಮಮ । ನ ಪ್ರದಾಸ್ಯಸಿ ಕಾಲೇನ ಶಾಪ್ಸ್ಯಾಮಿ ತ್ವಾಮಸಂಶಯಮ್॥೮.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ಚಂಡಾಲನಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಮಾರಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಹಣವನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಖಂಡಿತ ಶಪಿಸುವೆ.

; ಪಕ್ಷಿಣ ಊಚುಃ ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರಸ್ತತೋ ರಾಜಾ ಚಿನ್ತಾವಸ್ಥಿತಜೀವಿತಃ । ಪ್ರಸೀದೇತಿ ವದನ್ ಪಾದಾವೃಷೇರ್ಜಗ್ರಾಹ ವಿಹ್ವಲಃ॥೮.

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನು ಚಿಂತೆಯಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿ, ಋಷಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, 'ದಯಮಾಡಿ ಕ್ಷಮಿಸಿ' ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.

ದಾಸೋಽಸ್ಮ್ಯಾರ್ತೋಽಸ್ಮಿ ಭೀತೋಽಸ್ಮಿ ತ್ವದ್ಭಕ್ತಶ್ಚ ವಿಶೇಷತಃ । ಕುರು ಪ್ರಸಾದಂ ವಿಪ್ರರ್ಷೇ ಕಷ್ಟಶ್ಚಣ್ಡಾಲಸಙ್ಕರಃ॥೮.

ನಾನು ನಿಮ್ಮ ದಾಸನು, ಸಂಕಟದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ, ಭಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದೇನೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತನೂ ಹೌದು. ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ದಯಮಾಡಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನಿರಿಸಿ; ಈ ಚಂಡಾಲನ ಸಂಗತಿ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.

ಭವೇಯಂ ವಿತ್ತಶೇಷೇಣ ಸರ್ವಕರ್ಮಕರೋ ವಶಃ । ತವೈವ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ ! ಪ್ರೇಷ್ಯಶ್ಚಿತ್ತಾನುವರ್ತಕಃ॥೮.

ಉಳಿದ ಧನದಿಂದ ನಾನು ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ todayಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಸೇವಕನಾಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.

; ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಉವಾಚ ಯದಿ ಪ್ರೇಷ್ಯೋ ಮಮ ಭವಾನ್ ಚಣ್ಡಾಲಾಯ ತತೋ ಮಯಾ । ದಾಸಭಾವಮನುಪ್ರಾಪ್ತೋ ದತ್ತೋ ವಿತ್ತಾರ್ಬುದೇನ ವೈ॥೮.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ನನ್ನ ಸೇವಕನಾಗಬೇಕೆಂದರೆ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಚಂಡಾಲನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಧನವನ್ನು ಪಡೆದು, ದಾಸನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿರುವವನಾಗಿ.

; ಪಕ್ಷಿಣ ಊಚುಃ ಏಕಮುಕ್ತೇ ತದಾ ತೇನ ಶ್ವಪಾಕೋ ಹೃಷ್ಟಮಾನಸಃ । ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾಯ ತದ್ದ್ರವ್ಯಂ ದತ್ತ್ವಾ ಬದ್ಧ್ವಾ ನರೇಶ್ವರಮ್॥೮.

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಚಂಡಾಲನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆ ಧನವನ್ನು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ರಾಜನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದನು.

ದಣ್ಡಪ್ರಹಾರಸಮ್ಭ್ರಾನ್ತಮತೀವ ವ್ಯಾಕುಲೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ । ಇಷ್ಟಬನ್ಧುವಿಯೋಗಾರ್ತಮನಯನ್ನಿಜಪತ್ತನಮ್॥೮.

ದಂಡದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ತುಂಬಾ ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿ, ಪ್ರಿಯ ಬಂಧುಗಳ ವಿಚ್ಛೇದನದಿಂದ ದುಃಖಪಟ್ಟು, ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಊರಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು.