ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಮಧೀತಂ ವಾ ದಾನಾದ್ಯಾಶ್ಚಾಖಿಲಾಃ ಕ್ರಿಯಾಃ । ಭಜನ್ತೇ ತಸ್ಯ ವೈಫಲ್ಯಂ ಯಸ್ಯ ವಾಕ್ಯಮಕಾರಣಮ್॥೮.

ಯಾರ ಮಾತು ನಿಭಾಯಿಸದಿದ್ದರೆ ಅವನು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಯಾಗ ಮಾಡಿದರೂ, ಎಲ್ಲ ದಾನಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವನಿಗೆ ಫಲವಿಲ್ಲ.

ಸತ್ಯಮತ್ಯನ್ತಮುದಿತಂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೇಷು ಧೀಮತಾಮ್ । ತಾರಣಾಯಾನೃತಂ ತದ್ವತ್ ಪಾತನಾಯಾಕೃತಾತ್ಮನಾಮ್॥೮.

ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಾವೇದನ್ನು ದಾಟಲು ಸುಳ್ಳು ದೋಣಿಯಂತೆ, ಆದರೆ ಅಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅದು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಪ್ತಾಶ್ವಮೇಧಾನಾಹೃತ್ಯ ರಾಜಸೂಯಂ ಚ ಪಾರ್ಥಿವಃ । ಕೃತಿರ್ನಾಮ ಚ್ಯುತಃ ಸ್ವರ್ಗಾದಸತ್ಯವಚನಾತ್ ಸಕೃತ್॥೮.

ಏಳು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳನ್ನೂ, ಒಂದು ರಾಜಸೂಯವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ ರಾಜನು, ಒಂದು ಸುಳ್ಳು ಮಾತಿನಿಂದ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ.

ರಾಜನ್ ಜಾತಮಪತ್ಯಂ ಮೇ ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರರುರೋದ ಹ । ಬಾಷ್ಪಾಮ್ಬುಪ್ಲುತನೇತ್ರಾನ್ತಾಮುವಾಚೇದಂ ಮಹೀಪತಿಃ॥೮.

ರಾಜನೇ, 'ನನ್ನ ಮಗುವು ಹುಟ್ಟಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆಕೆ ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು; ಆಕೆಯ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿತ್ತು. ಆಗ ರಾಜನು ಆಕೆಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.

; ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರ ಉವಾಚ ವಿಮುಞ್ಚ ಭದ್ರೇ ಸನ್ತಾಪಮಯಂ ತಿಷ್ಠತಿ ಬಾಲಕಃ । ಉಚ್ಯತಾಂ ವಕ್ತುಕಾಮಾಸಿ ಯದ್ವಾ ತ್ವಂ ಗಜಗಾಮಿನಿ॥೮.

ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: 'ಒಳ್ಳೆಯವಳೇ, ದುಃಖವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸು; ಮಗು ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ನೀನು ಏನಾದರೂ ಹೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಹೇಳು, ಗಜಗಾಮಿನಿ.'

; ಪತ್ನ್ಯುವಾಚ ರಾಜನ್ ಜಾತಮಪತ್ಯಂ ಮೇ ಸತಾಂ ಪುತ್ರಫಲಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ । ಸ ಮಾಂ ಪ್ರದಾಯ ವಿತ್ತೇನ ದೇಹಿ ವಿಪ್ರಾಯ ದಕ್ಷಿಣಾಮ್॥೮.

ಅವನ ಪತ್ನಿ ಹೇಳಿದಳು: 'ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ಮಗುವು ಹುಟ್ಟಿದೆ; ಸದಾಚಾರಿ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಮಗುವೇ ಫಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನನ್ನನ್ನು ಹಣದೊಡನೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಕೊಡು.'

; ಪಕ್ಷಿಣ ಊಚುಃ ಏತದ್ವಾಕ್ಯಮುಪಶ್ರುತ್ಯ ಯಯೌ ಮೋಹಂ ಮಹೀಪತಿಃ । ಪ್ರತಿಲಭ್ಯ ಚ ಸಂಜ್ಞಾಂ ಸ ವಿಲಲಾಪಾತಿದುಃ ಖಿತಃ॥೮.

ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಭಾವೋದ್ವೇಗದಿಂದ ಅಚೇತನನಾದನು; ಮತ್ತೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬಂದಾಗ, ಆಳವಾದ ದುಃಖದಿಂದ ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

ಮಹದ್ದುಃ ಖಮಿದಂ ಭದ್ರೇ ಯತ್ ತ್ವಮೇವಂ ಬ್ರವೀಷಿ ಮಾಮ್ । ಕಿಂ ತವ ಸ್ಮಿತಸಂಲಾಪಾ ಮಮ ಪಾಪಸ್ಯ ವಿಸ್ಮೃತಾಃ॥೮.

'ಇದು ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡ ದುಃಖ, ಪ್ರಿಯೆಯೆ, ನೀನು ನನಗೆ ಇಂಥ ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಿರುವೆ. ನೀನು ಈ ಪಾಪಿಯೊಡನೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ನಗುವು, ಮೌನ ಸಂಭಾಷಣೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತೆಯೆ?'

ಹಾ ಹಾ ಕಥಂ ತ್ವಯಾ ಶಕ್ಯಂ ವಕ್ತುಮೇತತ್ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೇ । ದುರ್ವಾಚ್ಯಮೇತದ್ವಚನಂ ಕರ್ತುಂ ಶಕ್ನೋಮ್ಯಹಂ ಕಥಮ್॥೮.

'ಅಯ್ಯೋ, ಅಯ್ಯೋ! ಪವಿತ್ರ ನಗುವುಳ್ಳವಳೇ, ನೀನು ಹೇಗೆ ಇಂಥ ಮಾತು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು? ನಾನು ಕೂಡ ಇಂಥ ದುಃಖದ ಮಾತು ಹೇಳಲು ಹೇಗೆ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಲಿ?'

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸ ನರಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಧಿಗ್ಧಿಗಿತ್ಯಸಕೃದ್ ಬ್ರುವನ್ । ನಿಪಪಾತ ಮಹೀಪೃಷ್ಠೇ ಮೂರ್ಚ್ಛಯಾಭಿಪರಿಪ್ಲುತಃ॥೮.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆ ಮಹಾಪುರುಷನು 'ಅಯ್ಯೋ, ಅಯ್ಯೋ' ಎಂದು ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೇಳುತ್ತಾ, ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ಮೂರ್ಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅಚೇತನನಾದನು.

ಶಯಾನಂ ಭುವಿ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರಂ ಮಹೀಪತಿಮ್ । ಉವಾಚೇದಂ ಸಕರುಣಂ ರಾಜಪತ್ನೀ ಸುದುಃ ಖಿತಾ॥೮.

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನನ್ನು ನೋಡಿ, ಆತನ ಪತ್ನಿ ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ಹೀಗೆಂದಳು.

; ಪತ್ನ್ಯುವಾಚ ಹಾ ಮಹಾರಜಾ ಕಸ್ಯೇದಮಪಧ್ಯಾನಮುಪಸ್ಥಿತಮ್ । ಯತ್ ತ್ವಂ ನಿಪತಿತೋ ಭೂಮೌ ರಾಙ್ಕವಾಸ್ತರಣೋಚಿತಃ॥೮.

ಅವನ ಪತ್ನಿ ಹೇಳಿದಳು: 'ಅಯ್ಯೋ ಮಹಾರಾಜನೇ, ಯಾವ ದುಃಖ ನಿನಗೆ ಬಂದಿದೆ? ರಾಜಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುವ ನೀನು ಇಂದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವೆ.'

ಯೇನ ಕೋಟ್ಯಗ್ರಗೋವಿತ್ತಂ ವಿಪ್ರಾಣಾಮಪವರ್ಜಿತಮ್ । ಸ ಏಷ ಪೃಥಿವೀನಾಥೋ ಭೂಮೌ ಸ್ವಪಿತಿ ಮೇ ಪತಿಃ॥೮.

'ಅನೇಕ ಲಕ್ಷ ಗೋವುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿದ್ದ ಈ ಭೂಮಿಯಾಧಿಪತಿ, ನನ್ನ ಪತಿ, ಇಂದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ.'

ಹಾ ಕಷ್ಟಂ ಕಿಂ ತವಾನೇನ ಕೃತಂ ದೇವ ! ಮಹೀಕ್ಷಿತಾ । ಯದಿನ್ದ್ರೋಪೇನ್ದ್ರತುಲ್ಯೋಽಯಂ ನೀತಃ ಪ್ರಸ್ವಾಪನೀಂ ದಶಾಮ್॥೮.

'ಅಯ್ಯೋ, ರಾಜನೇ, ನೀನು ಯಾವ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದೀಯೋ? ಇಂದ್ರನಿಗೂ ಉಪೇಂದ್ರನಿಗೂ ಸಮನಾಗಿದ್ದ ನೀನು ಇಂತಹ ದುಃಖಕರ ನಿದ್ರೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದೀಯಲ್ಲ.'

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸಾಪಿ ಸುಶ್ರೋಣೀ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಾ ನಿಪಪಾತ ಹ । ಭರ್ತೃದುಃ ಖಮಹಾಭಾರೇಣಾಸಹ್ಯೇನ ನಿಪೀಡಿತಾ॥೮.

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಸುಂದರ ನಡುಕಾಲುಳ್ಳ ಆಕೆ ಕೂಡ, ಪತಿಯ ದುಃಖದ ಭಾರವನ್ನು ತಾಳಲಾಗದೆ, ಅಚೇತನಳಾಗಿ ಬಿದ್ದಳು.

ತೌ ತಥಾ ಪತಿತೌ ಭೂಮಾವನಾಥೌ ಪಿತರೌ ಶಿಶುಃ । ದೃಷ್ಟ್ವಾತ್ಯನ್ತಂ ಕ್ಷುಧಾವಿಷ್ಟಃ ಪ್ರಾಹ ವಾಕ್ಯಂ ಸುದುಃ ಖಿತಃ॥೮.

ಹೀಗೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯಿಬ್ಬರೂ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಮಗು ಭಾರೀ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದ ಹೀಗೆಂದಿತು.

ತಾತ ತಾತ ! ದದಸ್ವಾನ್ನಮಮ್ಬಾಮ್ಬ ! ಭೋಜನಂ ದದ । ಕ್ಷುನ್ಮೇ ಬಲವತೀ ಜಾತಾ ಜಿಹ್ವಾಗ್ರಂ ಶುಷ್ಯತೇ ತಥಾ॥೮.

'ತಂದೆ, ತಂದೆ! ನನಗೆ ಅನ್ನ ಕೊಡು! ತಾಯಿ, ತಾಯಿ! ನನಗೆ ಊಟ ಕೊಡು! ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಹಸಿವಾಗಿದೆ, ನನ್ನ ನಾಲಿಗೆ ಒಣಗುತ್ತಿದೆ.'

; ಪಕ್ಷಿಣ ಊಚುಃ ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ಮಹಾತಪಾಃ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು ತಂ ಹರಿಶ್ಚನ್ದ್ರಂ ಪತಿತಂ ಭುವಿ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಮ್॥೮.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತನಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನನ್ನು ನೋಡಿದನು.

ಸ ವಾರಿಣಾ ಸಮಭ್ಯುಕ್ಷ್ಯ ರಾಜಾನಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ । ಉತ್ತಿಷ್ಠೋತಿಷ್ಠ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ತಾಂ ದದಸ್ವೇಷ್ಟದಕ್ಷಿಣಾಮ್॥೮.

ಅವನು ನೀರನ್ನು ಎರೆಯುತ್ತಾ, ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು: 'ಏಳು, ಏಳು ಮಹಾರಾಜನೇ! ಈಗ ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಕೊಡು.'

ಋಣಂ ಧಾರಯತೋ ದುಃ ಖಮಹನ್ಯಹನಿ ವರ್ಧನ್ತೇ । ಆಪ್ಯಾಯ್ಯಮಾನಃ ಸ ತದಾ ಹಿಮಶೀತೇನ ವಾರಿಣಾ॥೮.

'ಋಣವನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವವನಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ದುಃಖ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ, ಶೀತವಾದ ನೀರಿನಿಂದ ಚೇತನಗೊಂಡ ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಯಿತು.'

ಅವಾಪ್ಯ ಚೇತನಾಂ ರಾಜಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಮವೇಕ್ಷ್ಯ ಚ । ಪುನರ್ಮೋಹಂ ಸಮಾಪೇದೇ ಸ ಚ ಕ್ರೋಧಂ ಯಯೌ ಮುನಿಃ॥೮.

ಚೇತನವನ್ನು ಪಡೆದ ರಾಜನು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಆದರೆ ಮತ್ತೆ ಅವನು ಅಚೇತನನಾದನು, ಆಗ ಮುನಿಯು ಕೋಪಗೊಂಡನು.

ಸ ಸಮಾಶ್ವಾಸ್ಯ ರಾಜಾನಂ ವಾಕ್ಯಮಾಹ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ । ದೀಯತಾಂ ದಕ್ಷಿಣಾ ಸಾ ಮೇ ಯದಿ ಧರ್ಮಮವೇಕ್ಷಸೇ॥೮.

ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ರಾಜನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಹೀಗೆಂದನು: 'ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ನನಗೆ ನನ್ನ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಕೊಡು.'

ಸತ್ಯೇನಾರ್ಕಃ ಪ್ರತಪತಿ ಸತ್ಯೇ ತಿಷ್ಠತಿ ಮೇದಿನೀ । ಸತ್ಯಂ ಚೋಕ್ತಂ ಪರೋ ಧರ್ಮಃ ಸ್ವರ್ಗಃ ಸತ್ಯೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ॥೮.

ಸತ್ಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ, ಸತ್ಯದಿಂದ ಭೂಮಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸತ್ಯವೇ ಮಹಾ ಧರ್ಮ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಸ್ವರ್ಗವೂ ಸತ್ಯದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

ಅಶ್ವಮೇಧಸಹಸ್ರಂ ಚ ಸತ್ಯಂ ಚ ತುಲಯಾ ಧೃತಮ್ । ಅಶ್ವಮೇಧಸಹಸ್ರಾದ್ಧಿ ಸತ್ಯಮೇವ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ॥೮.

ನೂರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳನ್ನೂ ಸತ್ಯವನ್ನೂ ತೂಕ ಹಾಕಿದರೆ, ಸತ್ಯವೇ ಆ ಯಾಗಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ.

ಅಥವಾ ಕಿಂ ಮಮೈತೇನ ಸಾಮ್ನಾ ಪ್ರೋಕ್ತೇನ ಕಾರಣಮ್ । ಅನಾರ್ತ್ಯೇ ಪಾಪಸಙ್ಕಲ್ಪೇ ಕ್ರೂರೇ ಚಾನೃತವಾದಿನಿ॥೮.

ಅಥವಾ, ಇಂತಹ ಮೃದು ಮಾತು ನನಗೆ ಏನು ಉಪಯೋಗ? ದುಃಖದಲ್ಲಿ, ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ, ಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಮಾತಾಡುವವನಿಗೆ ಮಾತಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?

ತ್ವಯಿ ರಾಜ್ಞಿ ಪ್ರಭವತಿ ಸದ್ಭಾವಃ ಶ್ರೂಯತಾಮಯಮ್ । ಅದ್ಯ ಮೇ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ರಾಜನ್ ನ ದಾಸ್ಯತಿ ಭವಾನ್ ಯದಿ॥೮.

ನೀನು ರಾಜನಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದೆ, ಇದನ್ನು ಕೇಳು: ಇಂದು ನೀನು ನನಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡದಿದ್ದರೆ—

ಅಸ್ತಾಚಲಂ ಪ್ರಯಾತೇರ್ಽಕೇ ಶಪ್ಸ್ಯಾಮಿ ತ್ವಾಂ ತತೋ ಧ್ರುವಮ್ । ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸ ಯಯೌ ವಿಪ್ರೋ ರಾಜಾ ಚಾಸೀದ್ಭಯಾತುರಃ॥೮.

'ಸೂರ್ಯನು ಪಶ್ಚಿಮ ಪರ್ವತದ ಹಿಂದೆ ಅಸ್ತವಾಗುವಾಗ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಶಪಿಸುವೆನು; ಆಗ ಅದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೋದನು, ರಾಜನು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿದನು.

ಕಾನ್ದಿಗ್ಭೂತೋಽಧಮೋ ನಿಃ ಸ್ವೋ ನೃಶಂಸಧನಿನಾರ್ದಿತಃ । ಭಾರ್ಯಾಸ್ಯ ಭೂಯಃ ಪ್ರಾಹೇದಂ ಕ್ರಿಯತಾಂ ವಚನಂ ಮಮ॥೮.

ದುಃಖದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿ, ಅವಮಾನಗೊಂಡು, ಸಂಪತ್ತಿಲ್ಲದೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಹತಾಶನಾದ ರಾಜನಿಗೆ ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ.'

ಮಾ ಶಾಪಾನಲನಿರ್ದಗ್ಧಃ ಪಞ್ಚತ್ವಮುಪಯಾಸ್ಯಸಿ । ಸ ತಥಾ ಚೋದ್ಯಮಾನಸ್ತು ರಾಜಾ ಪತ್ನ್ಯಾ ಪುನಃ ಪುನಃ॥೮.

'ಶಾಪದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ನೀನು ನಾಶವಾಗಬೇಡ.' ಹೀಗೆ ಪತ್ನಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗ—