ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ಪ್ರಬೋಧಞ್ಚ ಜಗತ್ಸ್ವಾಮೀ ನೀಯತಾಮಚ್ಯುತೋ ಲಘು । ಬೋಧಶ್ಚ ಕ್ರಿಯತಾಮಸ್ಯ ಹನ್ತುಮೇತೌ ಮಹಾಸುರೌ॥೮೧.

ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಾದ ಅಚ್ಯುತನು ಬೇಗ ಎಚ್ಚರವಾಗಲಿ, ಅವನಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗಲಿ, ಅವನು ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲಿ.

ಋಷಿರುವಾಚ ಏವಂ ಸ್ತುತಾ ತದಾ ದೇವೀ ತಾಮಸೀ ತತ್ರ ವೇಧಸಾ । ವಿಷ್ಣೋಃ ಪ್ರಬೋಧನಾರ್ಥಾಯ ನಿಹನ್ತುಂ ಮಧುಕೈಟಭೌ॥೮೧.

ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಈ ರೀತಿ ಹೊಗಳಿದಾಗ, ಕತ್ತಲೆ ರೂಪದ ದೇವಿ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಿ ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು.

ನೇತ್ರಾಸ್ಯನಾಸಿಕಾ-ಬಾಹು-ಹೃದಯೇಭ್ಯಸ್ತಥೋರಸಃ । ನಿರ್ಗಮ್ಯ ದರ್ಶನೇ ತಸ್ಥೌ ಬ್ರಹ್ಮಣೋಽವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಃ॥೮೧.

ಅಪ್ರಕಟ ಜನನನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಣ್ಣು, ಬಾಯಿ, ಮೂಗು, ಕೈ, ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಎದೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಆ ದೇವಿ ಅವನಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.

ಉತ್ತಸ್ಥೌ ಚ ಜಗನ್ನಾಥಸ್ತಯಾ ಮುಕ್ತೋ ಜನಾರ್ದನಃ । ಏಕಾರ್ಣವೇಽಹಿಶಯನಾತ್ತತಃ ಸ ದದೃಶೇ ಚ ತೌ॥೮೧.

ಆಮೇಲೆ ಆ ದೇವಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಾದ ಜನಾರ್ದನನು ಏಕಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಅಹಿಶಯನದಿಂದ ಎದ್ದು, ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ನೋಡಿದನು.

ಮಧುಕೈಟಭೌ ದುರಾತ್ಮಾನಾವತಿವೀರ್ಯಪರಾಕ್ರಮೌ । ಕ್ರೋಧರಕ್ತೇಕ್ಷಣಾವತ್ತುಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಜನಿತೋದ್ಯಮೌ॥೮೧.

ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭರು ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನವರು, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು, ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಸಮುತ್ಥಾಯ ತತಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಯುಯುಧೇ ಭಗವಾನ್ ಹರಿಃ । ಪಞ್ಚವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ಬಾಹುಪ್ರಹರಣೋ ವಿಭುಃ॥೮೧.

ಆಮೇಲೆ ಭಗವಂತನಾದ ಹರಿಯು ಎದ್ದು, ತನ್ನ ಕೈಗಳೇ ಆಯುಧವಾಗಿ ಆ ಇಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು.

ತಾವಪ್ಯತಿಬಲೋನ್ಮತ್ತೌ ಮಹಾಮಾಯಾವಿಮೋಹಿತೌ । ಉಕ್ತವನ್ತೌ ವರೋಽಸ್ಮತ್ತೋ ವ್ರಿಯತಾಮಿತಿ ಕೇಶವಮ್॥೮೧.

ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಅಪಾರ ಬಲದಿಂದ ಗರ್ವಿತರಾಗಿ, ಮಹಾಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ಕೇಶವನಿಗೆ 'ನಮ್ಮಿಂದ ಒಂದು ವರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಭಗವಾನುವಾಚ ಭವನೇತಾಮದ್ಯ ಮೇ ತುಷ್ಟೌ ಮಮ ವಧ್ಯಾವುಭಾವಪಿ । ಕಿಮನ್ಯೇನ ವರೇಣಾತ್ರ ಏತಾವದ್ಧಿ ವೃತಂ ಮಮ॥೮೧.

ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ನನ್ನಿಂದ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದೀರಾ, ಇಂದು ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ನನ್ನಿಂದ ಸಂಹಾರವಾಗಲಿ. ಇನ್ನೇನು ವರ ಬೇಕು? ನನಗೆ ಇದೇ ಸಾಕು.

ಋಷಿರುವಾಚ ವಞ್ಚಿತಾಭ್ಯಾಮಿತಿ ತದಾ ಸರ್ವಮಾಪೋಮಯಂ ಜಗತ್ । ವಿಲೋಕ್ಯ ತಾಭ್ಯಾಂ ಗದಿತೋ ಭಗವಾನ್ ಕಮಲೇಕ್ಷಣಃ॥೮೧.

ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಆಗ ಆ ಇಬ್ಬರು ವಂಚಿತರಾದುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಸರ್ವ ಜಗತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಭಗವಂತನು ಅವರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಆವಾಂ ಜಹಿ ನ ಯತ್ರೋರ್ವೋ ಸಲಿಲೇನ ಪರಿಪ್ಲುತಾ । ಪ್ರೀತೌ ಸ್ವಸ್ತವ ಯುದ್ಧೇನ ಶ್ಲಾಘ್ಯಸ್ತ್ವಂ ಮೃತ್ಯುರಾವಯೋಃ॥೮೧.

ನೀನು ನಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಮುಳುಗದಿರುವ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಸಾಯೋಣ. ನೀನು ಶ್ಲಾಘನೀಯನು, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಮರಣವೇ ಸರಿ.

ಋಷಿರುವಾಚ ತಥೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಶಙ್ಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಭೃತಾ । ಕೃತ್ವಾ ಚಕ್ರೇಣ ವೈ ಚ್ಛಿನ್ನೇ ಜಘನೇ ಶಿರಸೀ ತಯೋಃ॥೮೧.

ಮುನಿಯು ಹೇಳಿದನು: 'ಹೌದು' ಎಂದು ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ಭಗವಂತನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಚಕ್ರದಿಂದ ಅವರ ತಲೆಯೂ ಹಿಪ್‌ನೂ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.

ಏವಮೇಷಾ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸಂಸ್ತುತಾ ಸ್ವಯಮ್ । ಪ್ರಭಾವಮಸ್ಯಾ ದೇವ್ಯಾಸ್ತು ಭೂಯಃ ಶೃಣು ವದಾಮಿ ತೇ॥೮೧.

ಹೀಗೆ ಆ ದೇವಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಸ್ವತಃ ಪ್ರಶಂಸಿತಳಾಗಿ ಉದಯಿಸಿದಳು. ಈಗ ಆ ದೇವಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೇಳು, ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಏಕಾಶೀತಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಎಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ.