ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಪುರಾಣಮ್

ಜ್ಞಾನಂ ಚ ತನ್ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಯತ್ತೇಷಾಂ ಮೃಗೃಪಕ್ಷಿಣಾಮ್ । ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಚ ಯತ್ತೇಷಾಂ ತುಲ್ಯಮನ್ಯತ್ತಥೋಭಯೋಃ॥೮೧.

ಮಾನವರಿಗೆ ಇರುವ ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಅವರಿಗೆ ಇರುವ ಜ್ಞಾನ ಮಾನವರಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ. ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸಾಮ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಜ್ಞಾನೇಽಪಿ ಸತಿ ಪಶ್ಯೈತಾನ್ ಪತಙ್ಗಾಞ್ಛಾವಚಞ್ಚುಷು । ಕಣಮೋಕ್ಷಾದೃತಾನ್ ಮೋಹಾತ್ಪೀಡ್ಯಮಾನಾನಪಿ ಕ್ಷುಧಾ॥೮೧.

ಜ್ಞಾನ ಇದ್ದರೂ, ಈ ಪಟಂಗಗಳನ್ನು ನೋಡು: ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮೋಹದಿಂದ ಅವು ಬೆಂಕಿಗೆ ಹಾರಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ, ನಾಶವಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು.

ಮಾನುಷಾ ಮನುಜವ್ಯಾಘ್ರ ಸಾಭಿಲಾಷಾಃ ಸುತಾನ್ ಪ್ರತಿ । ಲೋಭಾತ್ಪ್ರತ್ಯುಪಕಾರಾಯ ನನ್ವೇತಾನ್ ಕಿಂ ನ ಪಶ್ಯಸಿ॥೮೧.

ಮಾನವರೂ ಕೂಡ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನೇ, ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಆಸೆಯಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಲೋಭದಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೀನು ಇದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲವೇ?

ತಥಾಪಿ ಮಮತಾವರ್ತೇ ಮೋಹಗರ್ತೇ ನಿಪಾತಿತಾಃ । ಮಹಾಮಾಯಾಪ್ರಭಾವೇಣ ಸಂಸಾರಸ್ಥಿತಿಕಾರಿಣಾ॥೮೧.

ಆದರೂ, ಮಹಾಮಾಯೆಯ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಜನರು ಮಮಕಾರದ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೋಹದ ಅಂಧಕೂಪದಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಹಾಮಾಯೆ ಸಂಸಾರದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

ತನ್ನಾತ್ರ ವಿಸ್ಮಯಃ ಕಾರ್ಯೋ ಯೋಗನಿದ್ರಾ ಜಗತ್ಪತೇಃ । ಮಹಾಮಾಯಾ ಹರೇಶ್ಚೈತತ್ತಥಾ ಸಂಮೋಹ್ಯತೇ ಜಗತ್॥೮೧.

ಇಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನ ಯೋಗನಿದ್ರೆ. ಹರಿಯ ಮಹಾಮಾಯೆಯೇ ಜಗತ್ತನ್ನು ಇಂಥ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಜ್ಞಾನಿನಾಮಪಿ ಚೇತಾಂಸಿ ದೇವೀ ಭಗವತೀ ಹಿ ಸಾ । ಬಲಾದಾಕೃಷ್ಯ ಮೋಹಾಯ ಮಹಾಮಾಯಾ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ॥೮೧.

ಆ ದೇವಿಯು, ಭಗವತಿಯಾದ ಮಹಾಮಾಯೆ, ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಮೋಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.

ತಯಾ ವಿಸೃಜ್ಯತೇ ವಿಶ್ವಂ ಜಗದೇತಚ್ಚರಾಚರಮ್ । ಸೈಷಾ ಪ್ರಸನ್ನಾ ವರದಾ ನೃಣಾಂ ಭವತಿ ಮುಕ್ತಯೇ॥೮೧.

ಈ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಾಗ, ವರಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಾಳೆ.

ಸಾ ವಿದ್ಯಾ ಪರಮಾ ಮುಕ್ತೇರ್ಹೇತುಭೂತಾ ಸನಾತನೀ । ಸಂಸಾರಬನ್ಧಹೇತುಶ್ಚ ಸೈವ ಸರ್ವೇಶ್ವರೇಶ್ವರೀ॥೮೧.

ಆಕೆ ಪರಮ ವಿದ್ಯೆ, ಶಾಶ್ವತವಾದ ಮುಕ್ತಿಯ ಮೂಲ ಕಾರಣ. ಆಕೆ ಸಂಸಾರ ಬಂಧನಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದೇವತೆ.

ರಾಜೋವಾಚ ಭಗವನ್ ! ಕಾ ಹಿ ಸಾ ದೇವೀ ಮಹಾಮಾಯೇತಿ ಯಾಂ ಭವಾನ್ । ಬ್ರವೀತಿ ಕಥಮುತ್ಪನ್ನಾ ಸಾ ಕರ್ಮಾಸ್ಯಾಶ್ಚ ಕಿಂ ದ್ವಿಜ॥೮೧.

ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: ಭಗವನೇ, ನೀವು ಮಹಾಮಾಯೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಆ ದೇವಿಯಾರು? ಆಕೆ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದಳು? ಆಕೆಯ ಕರ್ಮಗಳು ಯಾವುವು, ದ್ವಿಜನೇ?

ಯತ್ಸ್ವಭಾವಾ ಚ ಸಾ ದೇವೀ ಯತ್ಸ್ವರೂಪಾ ಯದುದ್ಭವಾ । ತತ್ ಸರ್ವಂ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ತ್ವತ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಾಂ ವರ॥೮೧.

ಆ ದೇವಿಯ ಸ್ವಭಾವವೇನು? ಆಕೆಯ ಸ್ವರೂಪವೇನು? ಆಕೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದಳು? ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.

ಋಷಿರುವಾಚ ನಿತ್ಯೈವ ಸಾ ಜಗನ್ಮೂರ್ತಿಸ್ತಯಾ ಸರ್ವಮಿದಂ ತತಮ್ । ತಥಾಪಿ ತತ್ಸಮುತ್ಪತ್ತಿರ್ಬಹುಧಾ ಶ್ರುಯತಾಂ ಮಮ॥೮೧.

ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಆಕೆ ಶಾಶ್ವತಳು, ಜಗತ್ತಿನ ರೂಪವಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಆಕೆಯಿಂದೆಲ್ಲವೂ ತುಂಬಿದೆ. ಆದರೂ ಆಕೆಯ ಹುಟ್ಟಿನ ಕಥೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯದು. ಅದನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

ದೇವಾನಾಂ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥಮಾವಿರ್ಭವತಿ ಸಾ ಯದಾ । ಉತ್ಪನ್ನೇತಿ ತದಾ ಲೋಕೇ ಸಾ ನಿತ್ಯಾಪ್ಯಭಿಧೀಯತೇ॥೮೧.

ದೇವತೆಗಳ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಆಕೆ ಯಾವಾಗ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತಾಳೋ, ಆಗ ಆಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿದಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಸದಾ ಶಾಶ್ವತಳೇ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಯೋಗನಿದ್ರಾಂ ಯದಾ ವಿಷ್ಣುರ್ಜಗತ್ಯೇಕಾರ್ಣವೀಕೃತೇ । ಆಸ್ತೀರ್ಯ ಶೇಷಮಭಜತ್ ಕಲ್ಪಾನ್ತೇ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಭುಃ॥೮೧.

ಯಾವಾಗ ವಿಶ್ವವು ಒಂದೇ ಸಮುದ್ರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದಾಗ, ವಿಷ್ಣು ಯೋಗನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಹಾಸಿ, ಭಗವಂತನು ಕಾಲಪರ್ಯಂತ ಶೇಷನ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದನು.

ತದಾ ದ್ವಾವಸುರೌ ಘೋರೌ ವಿಖ್ಯಾತೌ ಮಧುಕೈಟಭೌ । ವಿಷ್ಣುಕರ್ಣಮಲೋದ್ಭೂತೌ ಹನ್ತುಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಮುದ್ಯತೌ॥೮೧.

ಅಂದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಿವಿಯ ಮಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಭಯಾನಕವಾದ ಎರಡು ದೈತ್ಯರು, ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು, ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಮುಂದಾದರು.

ಸ ನಾಭಿಕಮಲೇ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸ್ಥಿತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾವಸುರೌ ಚೋಗ್ರೌ ಪ್ರಸುಪ್ತಂ ಚ ಜನಾರ್ದನಮ್॥೮೧.

ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಭಿಕಮಲದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಆ ಭಯಾನಕ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಮತ್ತು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ನೋಡಿದನು.

ತುಷ್ಟಾವ ಯೋಗನಿದ್ರಾಂ ತಾಮೇಕಾಗ್ರಹೃದಯಸ್ಥಿತಃ । ವಿಬೋಧನಾರ್ಥಾಯ ಹರೇರ್ಹರಿನೇತ್ರಕೃತಾಲಯಾಮ್॥೮೧.

ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಹರಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುವ ಯೋಗನಿದ್ರೆಯನ್ನು, ಹರಿಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಲು, ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರೀಂ ಜಗದ್ಧಾತ್ರೀಂ ಸ್ಥಿತಿ-ಸಂಹಾರಕಾರಿಣೀಮ್ । ನಿದ್ರಾಂ ಭಗವತೀಂ ವಿಷ್ಣೋರತುಲಾಂ ತೇಜಸಃ ಪ್ರಭುಃ॥೮೧.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಜಗತ್ತಿನ ದೇವಿಯೇ, ಜಗತ್ತನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವವಳೇ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವಳೇ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪವಿತ್ರ ನಿದ್ರೆಯೇ, ಭಗವಂತನ ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸೇ!

ತ್ವಂ ಸ್ವಾಹಾ ತ್ವಂ ಸ್ವಧಾ ತ್ವಂ ಹಿ ವಷಟ್ಕಾರಃ ಸ್ವರಾತ್ಮಿಕಾ । ಸುಧಾ ತ್ವಮಕ್ಷರೇ ನಿತ್ಯೇ ತ್ರಿಧಾ ಮಾತ್ರಾತ್ಮಿಕಾ ಸ್ಥಿತಾ॥೮೧.

ನೀನೇ ಸ್ವಾಹಾ, ನೀನೇ ಸ್ವಧಾ, ನೀನೇ ವಷಟ್ ಧ್ವನಿ, ಸ್ವರಗಳ ಮೂಲವಳೂ ಹೌದು. ನೀನೇ ಅಮೃತ, ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಅವಿನಾಶಿನಿಯೂ ಆಗಿ ಮೂರು ಮಾಪಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ್ದೀಯೆ.

ಅರ್ಧಮಾತ್ರಾ ಸ್ಥಿತಾ ನಿತ್ಯಾ ಯಾನುಚ್ಚಾರ್ಯಾ ವಿಶೇಷತಃ । ತ್ವಮೇವ ಸನ್ಧ್ಯಾ ಸಾವಿತ್ರೀ ತ್ವಂ ದೇವಿ ಜನನೀ ಪರಾ॥೮೧.

ಯಾವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಚ್ಚಾರಿಸಲಾಗದ ಅರ್ಧಮಾತ್ರೆಯಾಗಿ ನೀನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲಸಿದ್ದೀಯೆ. ನೀನೇ ಸಂಧ್ಯೆ, ನೀನೇ ಸಾವಿತ್ರಿ, ದೇವಿಯೇ, ನೀನೇ ಪರಮ ತಾಯಿ.

ತ್ವಯೈವ ಧಾರ್ಯತೇ ಸರ್ವಂ ತ್ವಯೈತತ್ಸೃಜ್ಯತೇ ಜಗತ್ । ತ್ವಯೈತತ್ಪಾಲ್ಯತೇ ದೇವಿ ತ್ವಮತ್ಸ್ಯನ್ತೇ ಚ ಸರ್ವದಾ॥೮೧.

ನಿನ್ನಿಂದೆಲ್ಲವೂ ಧಾರಣೆ ಆಗುತ್ತದೆ, ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ದೇವಿಯೇ, ಮತ್ತು ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಯಾವಾಗಲೂ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಸೃಷ್ಟೌ ಸೃಷ್ಟಿರೂಪಾ ತ್ವಂ ಸ್ಥಿತಿರೂಪಾ ಚ ಪಾಲನೇ । ತಥಾ ಸಂಹೃತಿರೂಪಾನ್ತೇ ಜಗತೋಽಸ್ಯ ಜಗನ್ಮಯೇ॥೮೧.

ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಸೃಷ್ಟಿರೂಪಿಣಿ, ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿರೂಪಿಣಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಜಗತ್ತಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಯರೂಪಿಣಿಯಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ವರೂಪವಳೇ.

ಮಹಾವಿದ್ಯಾ ಮಹಾಮಾಯಾ ಮಹಾಮೇಧಾ ಮಹಾಸ್ಮೃತಿಃ । ಮಹಾಮೋಹಾ ಚ ಭವತೀ ಮಹಾದೇವೀ ಮಹೇಶ್ವರೀ॥೮೧.

ನೀನು ಮಹಾ ವಿದ್ಯೆ, ಮಹಾ ಮಾಯೆ, ಮಹಾ ಬುದ್ಧಿ, ಮಹಾ ಸ್ಮೃತಿ; ನೀನು ಮಹಾ ಮೋಹವೂ, ಮಹಾ ದೇವಿಯೂ, ಮಹಾ ಈಶ್ವರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ.

ಪ್ರಕೃತಿಸ್ತ್ವಞ್ಚ ಸರ್ವಸ್ಯ ಗುಣತ್ರಯವಿಭಾವಿನೀ । ಕಾಲರಾತ್ರಿರ್ಮಹಾರಾತ್ರಿರ್ಮೋಹರಾತ್ರಿಶ್ಚ ದಾರುಣಾ॥೮೧.

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮೂಲವಾದ ಪ್ರಕೃತಿ ನೀನೇ, ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವವಳು ನೀನೇ; ನೀನು ಕಾಲರಾತ್ರಿ, ಮಹಾರಾತ್ರಿ, ಮೋಹದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭಯಾನಕ ರಾತ್ರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ.

ತ್ವಂ ಶ್ರೀಸ್ತ್ವಮೀಶ್ವರೀ ತ್ವಂ ಹ್ರೀಸ್ತ್ವಂ ಬುದ್ಧಿರ್ಬೋಧಲಕ್ಷಣಾ । ಲಜ್ಜಾ ಪುಷ್ಟಿಸ್ತಥಾ ತುಷ್ಟಿಸ್ತ್ವಂ ಶಾನ್ತಿಃ ಕ್ಷಾನ್ತಿರೇವ ಚ॥೮೧.

ನೀನು ಶ್ರೀ, ನೀನು ಈಶ್ವರಿ, ನೀನು ಲಜ್ಜೆ, ನೀನು ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ; ನೀನು ನಾಚಿಕೆ, ಪೋಷಣೆ, ತೃಪ್ತಿ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆಯೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ.

ಖಡಿಗನೀ ಶೂಲಿನೀ ಘೋರಾ ಗದಿನೀ ಚಕ್ರಿಣೀ ತಥಾ । ಶಙ್ಖಿನೀ ಚಾಪಿನೀ ಬಾಣ-ಭುಶುಣ್ಡೀ ಪರಿಘಾಯುಧಾ॥೮೧.

ನೀನು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದವಳು, ಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದವಳು, ಭಯಂಕರಳಾದವಳು, ಗದೆಯನ್ನು, ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದವಳು; ನೀನು ಶಂಖ, ಧನುಸ್ಸು, ಬಾಣ, ಗುಂಡು, ಪರಿಘ ಎಂಬ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದೀಯೆ.

ಸೌಮ್ಯಾ ಸೌಮ್ಯತರಾಶೇಷ-ಸೌಮ್ಯೇಭ್ಯಸ್ತ್ವತಿಸುನ್ದರೀ । ಪರಾಪರಾಣಾಂ ಪರಮಾ ತ್ವಮೇವ ಪರಮೇಶ್ವರೀ॥೮೧.

ನೀನು ಸೌಮ್ಯಳೂ, ಎಲ್ಲ ಸೌಮ್ಯರಿಗಿಂತಲೂ ಮೃದುವಾದವಳೂ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರಳೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ; ಪರ ಮತ್ತು ಅಪರ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ನೀನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪರಮೇಶ್ವರಿ ನೀನೇ.

ಯಚ್ಚ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಕ್ವಚಿದ್ವಸ್ತು ಸದಸದ್ವಾಖಿಲಾತ್ಮಿಕೇ । ತಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ಯ ಯಾ ಶಿಕ್ತಿಃ ಸಾ ತ್ವಂ ಕಿಂ ಸ್ತೂಯತೇ ತದಾ॥೮೧.

ಯಾವುದೇ ವಸ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದರೂ, ಅದು ಸತ್ಯವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಅಸತ್ಯವಾಗಿರಲಿ, ಎಲ್ಲದರ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವಳಾದ ನೀನು ಅದರ ಶಕ್ತಿ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೊಗಳಬಹುದು?

ಯಯಾ ತ್ವಯಾ ಜಗತ್ಸ್ತ್ರಷ್ಟಾ ಜಗತ್ಪಾತ್ಯತ್ತಿ ಯೋ ಜಗತ್ । ಸೋಽಪಿ ನಿದ್ರಾವಶಂ ನೀತಃ ಕಸ್ತ್ವಾಂ ಸ್ತೋತುಮಿಹೇಶ್ವರಃ॥೮೧.

ನಿನ್ನಿಂದಲೂ ಲೋಕದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಪಾಲಕ, ಸಂಹಾರಕ ಕೂಡ ನಿದ್ರೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ದೇವಿಯೇ, ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾರು ಹೊಗಳಬಲ್ಲರು?

ವಿಷ್ಣುಃ ಶರೀರಗ್ರಹಣಮಹಾಮೀಶಾನ ಏವ ಚ । ಕಾರಿತಾಸ್ತೇ ಯತೋಽತಸ್ತ್ವಾಂ ಕಃ ಸ್ತೋತುಂ ಶಕ್ತಿಮಾನ್ ಭವೇತ್॥೮೧.

ವಿಷ್ಣು, ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವವನು, ಮಹಾ ಈಶಾನನೂ ಕೂಡ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾರು ಹೊಗಳಲು ಶಕ್ತನಾಗಬಹುದು?